Tết Hàn thực là gì? Chi tiết về Tết Hàn thực mới nhất 2022

So với những định nghĩa khác, xem Tết (lý thuyết).

Tết Hàn Thực là một ngày tết vào trong ngày mồng 3 tháng ba Âm lịch. “Hàn Thực” nghĩa là “thức ăn lạnh”. Ngày tết truyền thống lịch sử này xuất hiên giờ một số trong những tỉnh của Trung Hoa, miền bắc bộ nước ta and một số trong những thế gới người gốc Hoa trên toàn cầu.

Thường niên vào hôm nay, nhiều hạnh phúc gia đình cho xay bột, đồ đỗ xanh, làm bánh trôi, bánh chay (ở Trung Hoa nấu chè trôi nước), nấu xôi chè lễ Phật and cúng gia tiên, chắc rằng đây cũng là một phương thức tưởng nhớ người thân trong gia đình Một trong những ngày tháng cuối xuân.

Điển tích Trung Hoa[sửa | sửa mã nguồn]

Ở nước ta, ngày 3 tháng ba âm lịch ăn tết Hàn thực “phỏng theo người phương Bắc, đáng nhớ ngày Giới Tử Thôi chết cháy”.[1] Hai chữ “Hàn Thực” gắn với 1 điển tích ở Trung Hoa, đc biết tới nhiều qua tiểu thuyết Đông Chu liệt quốc.

Đời Xuân Thu, vua Tấn Văn Công nước Tấn, gặp loạn phải bỏ nước lưu vong, nay trú nước Tề, mai trú nước Sở. Bấy giờ chứa một người hiền sĩ tên là Giới Tử Thôi, theo vua bổ trợ mưu kế. Một hôm, trên phố lánh nạn, lương thực cạn, Giới Tử Thôi phải lén cắt một miếng thịt đùi mình nấu lên dâng vua. Vua ăn xong hỏi ra mới biết, đem lòng cám kích rất chi là. Giới Tử Thôi theo phò Tấn Văn Công trong mười chín năm trời, với nhau trải nếm bao nhiêu nguy hiểm rất không an toàn. Sau này, Tấn Văn Công giành lại đc ngôi báu trở về làm vua nước Tấn, phong thưởng rất hậu cho tất cả những người có công trong lúc tòng vong, nhưng lại quên mất công lao của Giới Tử Thôi. Giới Tử Thôi cũng không oán thù giận gì, nghĩ mình làm đc việc gì, cũng là cái nghĩa vụ và trách nhiệm của chính bản thân mình, chớ không tồn tại công lao gì đáng nói. Chính vì như thế về nhà đưa mẹ vào núi Điền Sơn ở ẩn. Tấn Văn Công về sau nhớ ra, cho tất cả những người đi tìm kiếm. Giới Tử Thôi không chịu rời Điền Sơn ra lĩnh thưởng, Tấn Văn Công hạ lệnh đốt rừng, ý muốn thúc ép Giới Tử Thôi phải ra, nhưng ông nhất định không chịu tuân mệnh, rốt cục cả 2 mẹ con ông đều chết cháy. Vua thương xót, lập miếu thờ and hạ lệnh trong dân gian phải kiêng đốt lửa ba ngày, chỉ ăn món ăn nguội đã nấu sẵn để tưởng nhớ (khoảng chừng từ mồng 3 tháng ba đến mồng 5 tháng ba Âm lịch thường niên).

Tục lệ ở nước ta[sửa | sửa mã nguồn]

Tục ăn bánh trôi, bánh chay[sửa | sửa mã nguồn]

220px Banhtroi

Ở nước ta bây giờ, người ta chỉ làm bánh trôi hay bánh chay để thế cho đồ lạnh, nhưng chỉ cúng gia tiên, and có ít liên lạc đến Giới Tử Thôi and các kiêng kỵ khác.[2] Vào hôm nay, người Việt thường “làm bánh trôi nước, bày cỗ bàn, cúng gia tiên”[1], cho nên vì vậy bánh trôi nói một cách khác là bánh Hàn thực[3].

Theo nhà nghiên cứu và điều tra Trần Quang Đức, tục ăn bánh trôi vào trong ngày Hàn thực ở nước ta nhiều kỹ năng đc du nhập khẩu thời Lê, phổ cập vào tiến độ Lê Trung Hưng – Nguyễn. Năm 1773, Lê Quý Đôn cho biết thêm: “Tục Việt Nam trọng nhất bánh trôi nước, mỗi năm cứ ngày mồng 3 tháng ba thì làm bánh ấy. Người phương Bắc cũng luôn tồn tại, gọi là Thủy đoàn”.[4] Theo phân tích và lý giải của Chỉ Nam ngọc âm giải nghĩa (viết vào tầm khoảng thế kỷ 16 thời Lê) phân tích và lý giải: “Trôi nước có hiệu Thủy đoàn, trong đường ngoài bột nổi hòn lênh đênh”.

Tục ăn bánh cuốn[sửa | sửa mã nguồn]

220px B%C3%A1nh cu%E1%BB%91n Thanh Tr%C3%AC

Theo ghi chép của Lê Tắc, người thời Trần “tiết Hàn Thực, đem bánh cuốn khuyến mãi ngay nhau” [5]. Qua bài thơ “Tặng bánh xuân cho ngài thiên sứ Trương Hiển Khanh”, làm năm 1291, Trần Nhân Tông viết: “Hiện giờ đúng ngày mồng 3 tháng ba, trên chiếc mâm chạm hình mây đỏ bày bánh Xuân thái, đây là phong tục cũ của An Nam bấy lâu.” [5] Theo Chỉ nam ngọc âm giải nghĩa, bánh Xuân thái cũng chính là tên thường gọi khác của bánh cuốn. Sách này cùng theo đó cho biết thêm: “Quyển bính (bánh cuốn) nhiều nhân càng ngon, hiệu là bánh cuốn lăn tròn khéo thay” .

Nhà nghiên cứu và điều tra Trần Quang Đức cho biết thêm: Như thế, vào thời Trần, thậm chí là rất có khả năng truy lên thời Lý, nhằm mục tiêu tiết Hàn thực, người Việt ăn bánh cuốn and có tục đem bánh cuốn khuyến mãi ngay nhau, chưa tồn tại tục ăn bánh trôi như thời Lê Nguyễn về sau. Bánh cuốn nói một cách khác là bánh Xuân thái (thái: rau), trong có nhân (rất có khả năng và cả rau lẫn thịt), đc cuốn tròn lại, dáng dấp khá gần với bánh cuốn ngày này.

Tranh cãi xung đột: Tết hàn thực là của những người Việt hay người Trung Hoa[sửa | sửa mã nguồn]

Nhà nghiên cứu và điều tra văn hóa truyền thống, Tiến sỹ Nguyễn Ánh Hồng, Trưởng khoa Văn hóa truyền thống Cải cách và phát triển (Học viện chuyên nghành Báo chí truyền thông and Tuyên truyền) cho biết thêm ngày tết này ở nước ta thực ra bắt nguồn xuất phát điểm từ một phong tục của những người Trung Hoa nhưng đã đc Việt hóa nên đc lưu truyền cho tới ngày này: “Tên thường gọi của Tết Hàn thực nghe có vẻ như bắt chước từ Trung Hoa nhưng chưa phải, mà khi vào nước ta, nó đã hợp nhất với tết bánh trôi, bánh chay, tết tháng ba của những người Việt. Bản thân ngày tết đó cũng mang ý nghĩa sâu sắc and biểu lộ rõ rệt về đặc thù văn hóa truyền thống, lối sống, các khát vọng mơ ước rất đặc biệt của những người Việt. Chính điều đó đã tạo ra sức sống lâu bền của ngày tết bánh trôi, bánh chay. Khác với Tết Hàn thực ở Trung Hoa – thường không đốt lửa trong 3 ngày and chỉ ăn đồ lạnh đã nấu sẵn trước đây, ở nước ta, cư dân không kiêng lửa, mọi việc nấu nướng vẫn giới thiệu thỉnh thoảng” [6] Nhà nghiên cứu và điều tra Trần Quang Đức (người sáng tác cuốn “Ngàn năm áo mũ” and nhiều bài nghiên cứu và điều tra về văn hóa truyền thống dân tộc bản địa) cũng cho biết thêm trong “An Nam phong tục sách” có ghi tục này “phỏng theo người phương Bắc, đáng nhớ ngày Giới Tử Thôi chết cháy”[1].

Thế nhưng, những bài nghiên cứu của Giữa trung tâm nghiên cứu và điều tra lý học Đông Phương luôn khẳng định chắc chắn, tết Hàn Thực chưa phải của những người Trung Hoa, mà nó trọn vẹn ảnh hưởng tới nền tiến bộ của những người Việt.[7][8] Thế nhưng, nghiên cứu của Giữa trung tâm này có khá nhiều điểm đáng ngờ. Ví dụ: coi tết Hàn thực chính là tết Đoan ngọ giới thiệu vào mồng 5/5 âm lịch. Báo Thanh Niên dẫn theo một số nghiên cứu của trọng tâm này, trên Hà Đồ Lạc Thư thì số 3 thuộc Dương Mộc. Tháng ba là tháng Thìn, thuộc năm giới Thổ and là tháng thứ năm (theo lịch Kiến Dần). Ngày 3/3 là lưu lại ngày kết thúc của Mộc Khí. Còn Hàn Thực tức là ăn món lạnh mong cho mùa Hạ bớt nóng and Ông bà tổ tiên tất cả chúng ta trí tuệ sáng tạo ra món bánh trôi bánh chay để thắp nhang and dâng lên hương linh gia tiên là trọn vẹn dựa vào nguyên tắc âm khí và dương khí năm giới chứ không thể ảnh hưởng tới Phật giáo hay Đạo giáo.[8] Thế nhưng, trọng tâm cũng chưa dẫn được các sử liệu khoa học xác đáng and có nhầm lẫn về mặt lịch sử dân tộc[9].

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Tết Thanh minh
  • Tấn Văn công
  • Tết Đoan ngọ

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ aăâ“Tiểu học Bản quốc phong tục sách” (còn được gọi “An Nam phong tục sách”)
  2. ^ nước ta phong tục, Phan Kế Bính, Nhà xuất bản TP thành phố Hồ Chí Minh, 2004
  3. ^ Bài thơ “Bánh trôi nước” của Hồ Xuân Hương, trong “Tạp thảo tập” and “Xuân Hương thi sao” đc chép với tên “Vịnh Hàn thực bính” (Vịnh bánh Hàn thực)
  4. ^ Vân đài loại ngữ
  5. ^ aăAn Nam chí lược
  6. ^

    Vương Trần (7 tháng tư năm 2019). “Chuyên Viên giải thích về Tết Hàn thực (3.3 âm lịch) tại nước ta”. Báo Lao Động.

  7. ^ Nguyễn Vũ Tuấn Anh (8 tháng sáu năm 2008). “GIẢI MÃ NGÀY MÙNG 5 THÁNG 5 TRONG DI SẢN VĂN HIẾN VIỆT”.
  8. ^ aăVũ Phượng (26 tháng ba năm 2020). “Tết Hàn Thực, tiết Thanh Minh: Xuất xứ and ý nghĩa sâu sắc việc cúng bánh trôi, bánh chay”. Báo Thanh Niên.
  9. ^ Nhầm lẫn về mặt lịch sử dân tộc: Giữa trung tâm nghiên cứu và điều tra lý học Phương Đông nghiên cứu tại sao ngày 10/3 đc ông bà tổ tiên Việt chọn làm lễ giỗ tổ Hùng Vương để “minh chứng rằng: Xuất xứ của tiến bộ Đông phương thuộc về nền tiến bộ Lạc Việt thuở nào huy hoàng kỳ vĩ từ hàng nghìn năm ngoái”. Trên thực tế, hôm nay chỉ mới đc chọn từ thời điểm năm 1917 triều vua Khải Định, khi Bộ Lễ chính thức gửi công báo lấy ngày mồng 10 tháng ba âm lịch thì cử hành “thế giới” thường niên.
  • Sổ tay văn hoá nước ta, Đặng Đức Siêu, Nhà Xuất bản Lao động, 2006

Bài Viết: Tết Hàn thực là gì? Chi tiết về Tết Hàn thực mới nhất 2022

Nguồn: blogsongkhoe365.vn

Xem:  The Blessed Unrest là gì? Chi tiết về The Blessed Unrest mới nhất 2022

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.