Nguyễn Văn Mậu là gì? Chi tiết về Nguyễn Văn Mậu mới nhất 2022

Nguyễn Văn Mậu (1727 – 1809) còn tồn tại tên là Hậu, hay có cách gọi khác tôn là Bõ Hậu; là một hào phú đã có rất nhiều công cứu Nguyễn Phúc Ánh, khi vị chúa này đến đây đồn trú để mưu phục lại cơ đồ của dòng họ.

Tiểu sử[sửa | sửa mã nguồn]

220px M%E1%BB%99 Nguy%E1%BB%85n V%C4%83n M%E1%BA%ADu

Phần mộ Nguyễn Văn Mậu ở xã Long Hưng A

Nguyễn Văn Mậu là người làng Tân Long, tỉnh Sa Đéc (nay thuộc xã Long Hưng A, huyện Lấp Vò, tỉnh Đồng Tháp, việt nam). Ông thuộc bậc hào phú, làm chức tri thâu (thu thuế), đc tin tưởng nên kiêm luôn chức trùm cả trong làng.

Sau thời điểm đại bại ở trận Rạch Gầm – Xoài Mút đêm 19 rạng 20 tháng một năm 1785, chúa Nguyễn Phúc Ánh đã dẫn tàn quân chạy sang Xiêm La and sống hơn 2 năm ở đó. Nhận cảm nhận thấy vua nước này đang không cứu đc mình lại còn tồn tại bụng ghanh tỵ, bèn để thư lại từ tạ rồi nửa đêm chúa Nguyễn cùng bầu đoàn xuống thuyền về nước (1787)[1].

Về đến Sa Đéc, chúa Nguyễn đã chọn làng Tân Long làm địa chỉ đồn trú, and cho thay tên làng là Long Hưng.
Địa chỉ đây có con rạch chịu áp lực nặng nề của hai dòng sông to là sông Tiền and sông Hậu, nên có nhiều chỗ nước xoáy cuốn tròn, vì thế dân gian gọi là Nước Xoáy, còn trong sử sách gọi là Hồi Thủy hay Ngã ba Hồi Luân Thủy[2].

Cũng chính tại chỗ này, chúa Nguyễn đã sai người[3] đi hàng phục Võ Tánh là một trong các tam hùng (Đỗ Thành Nhơn, Châu Văn Tiếp, Võ Tánh). Năm tiếp theo (1788), Võ Tánh đã đem binh gia tướng sĩ của chính bản thân mình từ Giồng Tre (thuộc Gò Công) về Nước Xoáy hội quân, đc Nguyễn Ánh tin cần sử dụng phong làm chưởng cơ and gả cho em gái là Nguyễn Thị Ngọc Du (tức Phúc Lộc công chúa).

Trong thời hạn ở Nước Xoáy từ thời điểm tháng 7 năm 1787 đến tháng Giêng năm 1788, chúa Nguyễn đc ông Mậu and GĐ hết lòng phò trợ. Ông đã tự nguyện mở lẫm lúa and xuất tiền của để chu cấp cho tất cả đoàn tùy tùng của chúa Nguyễn suốt mấy tháng dài, and còn chuyển động nhiều con cái and trai tráng trong làng đến đầu quân.
Tương truyền, ông Hậu còn muốn đưa con gái của chính bản thân mình làm thê thiếp chúa Nguyễn. Không bằng lòng, thiếu nữ giả điên, thường lấy bùn, lấy lọ bôi lên mặt. Sau, thiếu nữ phát cuồng thật, lâm bịnh rồi qua đời[4].

Cảm nhận các nghĩa cử của ông, Nguyễn Phúc Ánh gọi ông là “Ông Bõ”, có nghĩa là cha nuôi (hay ông tớ già, ngày này ai muốn hiểu sao thì hiểu. Lời Vương Hồng Sển). theo đó, nhân dân trong vùng đã và đang gọi theo là “Ông Bõ Hậu”.

Năm 1802, Nguyễn Phúc Ánh Phục hồi đc cơ nghiệp của ông bà tổ tiên, lên ngôi vua, lấy hiệu là Gia Long. Nhớ đến công lao thuở trước, hoàng đế có sắc chỉ mời ông Mậu ra Kinh đô Huế, nhưng ông mượn cớ tuổi già sức yếu xin đc miễn ra chầu.

Không ép, hoàng đế gửi vào cho ông một bộ phẩm phục, một bộ chén trà hiệu năm Giáp Tý (1804), một số trong những tiền and một sắc phong cho ông tước Đức hầu.

Năm 1809, Nguyễn Văn Mậu qua đời. Vua Gia Long có chỉ truyền cho bộ Công cử người vào xây mộ cho ông and cho toàn bộ cơ thể con gái vắn số của ông (tục gọi là mộ bà Hoàng cô).

Năm 1942, lần trước tiên, vua Bảo Đại vào thăm Nam Kỳ. Trong thời hạn cư ngụ ở TP Sài Gòn, hoàng đế đã ngỏ ý muốn đến viếng Lăng Ông Bõ Hậu. Chính quyền trực thuộc thực dân Pháp ở Sa Đéc viện cớ là đến Tân Long phải đi tàu máy, rất phiền toái nên phủ nhận. Thật sự thì họ không mong muốn cho vua Bảo Đại đã có được thời cơ gây tình cảm and đáng tin cậy nếu với dân chúng miền Nam
[5].

Hiện khu mộ vẫn còn đó ở ấp Hưng Mỹ Tây, thuộc xã Long Hưng A [6], nhưng đã hỏng hóc nhiều. Ngôi mộ ông Bõ đã hỏng hóc phần nấm, còn mộ của Hoàng cô đã và đang xuống cấp trầm trọng, sạt lở nhiều chỗ. Hoa văn, họa tiết trên những ngôi mộ theo thời điểm phần lớn đã trở nên bào mòn, sứt mẻ.

Đứng trước cảnh hoang phế của khu mộ này, có một số người đã làm thơ rằng:

Vào lăng ông Bõ, cám tình ông
Cảm thấy cảnh ai không động tấm lòng?
Đất nghĩa tuyết dầm, mao (meo?) mốc đượm.
Nền nhân sương ấp, cánh hoa vun.
Vầng mây lăm cứu cây tàn lọng,
Ngọn gió đưa giùm tiết đức phong.
Thức nguyệt đánh đèn soi tỏ rạng,
Cho lòng trời biết chút mồ trung[7].

Thông báo ảnh hưởng[sửa | sửa mã nguồn]

Kỷ vật của chúa Nguyễn[sửa | sửa mã nguồn]

Nhắc lại chuyện Bõ Hậu, học giả Vương Hồng Sển viết:

Phải ghi nhận khi ấy, Nguyễn Lữ đang là trấn tướng vùng Long Xuyên (Cà Mau hiện giờ), nếu biết tin Mậu hai lòng, ắt làm cỏ sạch vùng Nước Xoáy chớ chẳng không. Việc trở cờ theo chúa Nguyễn tỏ ra Mậu có dũng mãnh and kiên định khác hơn ai.
Phần chúa Nguyễn vừa gặp mặt Mậu là biết ngay “người này cần sử dụng đc”. Lúc ấy, chúa sửa tên Mậu lại là Hậu and phó thác việc tiếp tế lương thực. Để tỏ cho thấy mình là vua chúa, Nguyễn Ánh ban hay giao cho Hậu một kỷ vật, không có bất kì ai có, là một chiếc thố rộng lớn da kiểu, dạy Hậu từ rày cần sử dụng vật ấy để dâng cơm “ngự thiện”…Từ nhà ông Hậu để chỗ đóng binh, đường xa độ ba bốn cây số ngàn, hàng ngày ông Hậu sai tôi tớ nấu cơm từ khuya bằng chảo đụn to, rồi chuyền qua ghe chở lẹ qua Hồi Oa (Nước Xoáy)…May cho cái thố ấy, là khi cần sử dụng, ông không cần sử dụng nắp, do đó ngày này nó vẫn còn đó nguyên vẹn. Có lẽ rằng khi đó, ông Bõ đã cần sử dụng lá chuối, lá sen đậy thay cho nắp…Việc binh bất khả lậu, nên một hôm chúa di binh địa chỉ khác, không kịp thâu hồi cái thố quý, nhưng chắc hẳn rằng chúa muốn để lại nhà Bõ như là một vật lưu niệm…
Hạnh phúc gia đình Bõ Hậu trong tương lai sa sút, and hai vật báu là cái thố bự dâng cơm ngự and bộ chén trà Giáp Tý phải sang tay chủ khác…[8]

Miếu Gia Long[sửa | sửa mã nguồn]

240px Mi%E1%BA%BFu Gia Long

Miếu Gia Long ở Nước Xoáy

Tại địa chỉ chúa Nguyễn Phúc Ánh (về sau là vua Gia Long) ở năm xưa (hiện giờ ngay sát bên chợ Nước Xoáy, thuộc ấp Hưng Mỹ Tây, xã Long Hưng A), không rõ năm nào, người ta đã dựng lên đấy một ngôi miếu thờ mang tên là Cao hoàng thái miếu (tục gọi là miếu Gia Long). Địa thế căn cứ cặp lân bằng đá điêu khắc (có khắc tên người hiến cúng vào khoảng thời gian 1922) and mấy tấm đá sót lại, chắc hẳn rằng ngôi miếu ấy cũng không mô hình lắm. Sau thời điểm nó bị sụp đổ, tháng hai năm 1958, cư dân bản địa đã hùn tiền thiết kế và xây dựng lại.

Mấy năm mới gần đây, cư dân bản địa đã và đang hùn tiền tu bổ lại ngôi miếu (có form size khá bé dại, tường gạch, lợp fibrô-xi măng), xây lại cổng and tường rào cho khang trang hơn. Vào trong ngày 18, 19 tháng Chạp âm lịch hằng năm, lễ cúng vua Gia Long đc tổ chức triển khai khá sang chảnh, được đánh giá như ngày lễ Kỳ yên tại khu vực Nước Xoáy. Trong kháng chiến chống thực dân Pháp, năm 1946, nhân dân and du kích Long Hưng đã đào gốc “cây da bến ngự” (tục truyền chúa Nguyễn Phúc Ánh thường ngồi bên gốc da này để câu cá) cho nó bật rễ đổ máu rạch Nước Xoáy, làm chỗ dựa đắp cản, ngăn tàu quân Pháp. Sau này, cư dân đã và đang trồng lại một cây da khác ở phần bên trước ngôi miếu để lưu dấu. Riêng địa chỉ chúa Nguyễn ngồi câu cá một thời, thì đã trở nên sụt lún từ tương đối lâu…[9]

Nhắc lại việc cũ, trong cuốn Nam Kỳ phong tục nhơn vật diễn ca (xuất bản năm 1909) của Nguyễn Liên Phong đã có rất nhiều câu:

…Chỗ sông Nước Xoáy tác quanh chảy dồn Hồi Luân chữ đặt lưu tồn
Cao hoàng thuở trước ngự đồn đóng binh[10]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ việt nam sử lược, tr.386.
  2. ^ Xem Gia Định thành thông chí. Có một số người sáng tác như Vương Hồng Sển (xem đoạn trích trong bài), Huỳnh Minh (Gia Định xưa, tr. 11) ghi là “Hồi Oa”.
  3. ^ Lần đầu chúa Nguyễn sai Nguyễn Đức Xuyên, lần sau sai Trương Phước Giao, mới hàng phục đc Võ Tánh (Huỳnh Minh, Gò Công xưa, 2001, tr. 12).
  4. ^ Xem chi tiết trong Vĩnh Long xưa (tr. 231-233). Dân gian lưu truyền rằng, ông Nguyễn Văn Mậu có một số người con gái út “xinh người, xinh nết” tên là Nguyễn Thị Ngọc Mai. Chúa Nguyễn Phúc Ánh say đắm vẻ đẹp ấy, nên có ý muốn tuyển cô làm thứ phi. Nhưng cô phủ nhận với nguyên nhân Nguyễn Phúc Ánh đã là con nuôi của cha cô, thì cô với Nguyễn Phúc Ánh có mối quan hệ đồng đội, đã hết kết duyên đc. Trước lý lẽ đó, chúa Nguyễn đành phải từ bỏ dự tính. Mặc dù thế, cô vẫn phập phồng lo lắng, nên đưa ra quyết định phá hủy nhan sắc bằng phương thức lấy lá tẩm chất độc, un khói hơ lên mặt phá hủy nhan sắc (người cháu trong GĐ kể rằng cô lấy lá mía cào lên mặt rồi hơ lửa cho vết thương làm độc). Tiếp đến, cô lâm bệnh and qua đời trong sự thương tiếc của bao người. Cảm kích tấm lòng tiết liệt của thiếu nữ chốn quê, sau khoản thời gian lên ngôi, vua Gia Long đã cho thiết kế và xây dựng mộ cô (tục gọi là mộ bà Hoàng cô) cùng lúc với mộ Bõ Hậu. Không chỉ có vậy, mẩu truyện trên cũng xuất hiện vài dị bản khá hấp dẫn ở trong phần kết, như: Để phủ nhận cuộc hôn nhân gia đình này, đứa con gái ông Bõ Hậu đã phải giả điên, rồi điên thật cho tới chết (theo Huỳnh Minh, Vĩnh Long xưa). Một dị bản khác: Không hẳn cô con gái ông Bõ Hậu giả điên, mà là khi đoàn thuyền đi rước cô ra chốn hành cung của Nguyễn Phúc Ánh; thuyền đi tới giữa đường thì đêm hôm. Đàn bà đã nhảy xuống con sông trầm mình mất tích! Cũng sẽ có chuyện kể rằng, ai đã tổ chức triển khai cuộc ăn cắp, đem theo hòn đá trên thuyền, thừa đêm hôm ném hòn đá xuống sông rồi báo rằng đứa con gái ấy đã phủ nhận cuộc hôn nhân gia đình bằng cái chết. Lược kể theo nội dung bài viết “Cây đa bến ngự and huyền tích ông Bõ” của Hoàng Phương – Ngọc Phan đăng trên trang web báo Thanh Niên, ngày 12/01/2013[1].
  5. ^ Nguồn: Theo Trần Ngươn Phiêu.
  6. ^ Đi theo bờ rạch Nước Xoáy về hướng phía bắc độ hơn cây số là đến khu mộ của ông Bõ. Khu mộ tọa lạc ngoài mé ruộng, trên khu đất nền GĐ ông Ba Vinh. Mộ đc xây bằng đá điêu khắc ong, trên gò đất đắp cao, gồm hai phần, với vòng thành có bốn trụ cao gắn búp sen, bức bình phong and phần mộ chính. Chếch về phía bên phải khoảng tầm 10 m là mộ con gái ông Bõ, dân gian gọi là mộ bà Hoàng cô, cũng rất được xây bằng đá điêu khắc ong, nhưng mô hình nhỏ nhiều hơn.
  7. ^ Chép trong Thú chơi cổ ngoạn, tr. 238.
  8. ^ Xem chi tiết trong sách Thú chơi cổ ngoạn, (tr. 232-239). Người sử dụng đc hai cổ vật trên chính là Vương Hồng Sển.
  9. ^ Thời nay trên dòng rạch Nước Xoáy đã hết xẩy ra hiện tượng kỳ lạ nước xoáy, có vài lý do, nhưng hầu hết là nhờ mạng lưới hệ thống kênh mương ở chỗ này đc nạo vét and đào thêm. Tham khảo thêm map: [2].
  10. ^ Tham khảo thêm trang Miếu Gia Long ở Nước Xoáy, bài “Lịch sử dân tộc vùng đất Long Hưng (vào cuối thế kỷ XVII – vào cuối thế kỷ XX)” đăng trên trang web Hội Khoa học Lịch sử dân tộc Đồng Tháp [3] Tàng trữ 2014-02-02 tại Wayback Machine, and nội dung bài viết “Cây đa bến ngự and huyền tích ông Bõ” của Hoàng Phương – Ngọc Phan đăng trên trang web báo Thanh Niên, ngày 12/01/2013[4].

Sách đọc thêm[sửa | sửa mã nguồn]

  • Trần Trọng Kim, việt nam sử lược. Nhà xuất bản Tân Việt, TP Sài Gòn, 1968.
  • Vương Hồng Sển, Thú chơi cổ ngoạn. Nhà xuất bản TP SG, 1990.
  • Huỳnh Minh, Vĩnh Long xưa. Nhà xuất bản Thanh Niên tái bản năm 2002.

Kết nối ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

  • Nguyễn Văn Mậu[liên kết hỏng]

Bài Viết: Nguyễn Văn Mậu là gì? Chi tiết về Nguyễn Văn Mậu mới nhất 2022

Nguồn: blogsongkhoe365.vn

Xem:  Vũ Văn Tiến là gì? Chi tiết về Vũ Văn Tiến mới nhất 2022

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.