Nguyễn Khoa Đăng là gì? Chi tiết về Nguyễn Khoa Đăng mới nhất 2022

Nguyễn Khoa Đăng (1690-1725) là một công thần thời chúa Nguyễn Phúc Chu trong lịch sử hào hùng việt nam.

Dòng tộc[sửa | sửa mã nguồn]

Nguyễn Khoa Đăng sinh vào năm Canh Ngọ (1690) tại huyện Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên (nay là Thừa Thiên Huế).

Trong bộ Quý hương tiên nguyên dã sử của làng Triệu Tường, tỉnh Thanh Hóa có đoạn chép về dòng họ Nguyễn Khoa như sau:

Ông Nguyễn Ư Dĩ, nguyên Thái phó triều Lê and là cậu ruột của tướng Nguyễn Hoàng. Năm Mậu Ngọ 1557 ông Ư Dĩ theo Nguyễn Hoàng vào trấn miền Nam. Khi đi ông có dẫn theo một đứa con nuôi mới lên sáu tuổi, tên là Nguyễn Đình Thân (1553-1633), vốn là người ở làng Trạm Bạc, huyện An Dương, phủ Kinh Môn, trấn Thành Phố Hải Dương (nay là tỉnh Thành Phố Hải Dương).

Ông Thân làm tướng trải hai triều chúa là Nguyễn Hoàng and Nguyễn Phúc Nguyên.

Tính từ lúc đó, con cái ông thay nhau làm quan cho những chúa Nguyễn:

  • Nguyễn Đình Khôi (1594-1678), là con ông Thân, tước Thuần Mỹ nam. Năm 1636, chúa Nguyễn Phúc Lan dời phủ chúa từ vùng Bắc Thuận Hóa về làng Kim Long (huyện Hương Trà, tỉnh Thừa Thiên), ông Khôi cũng đến nhập tịch ở huyện ấy và đã được phép chúa Nguyễn cho đổi thành họ Nguyễn Khoa.[1].
  • Nguyễn Khoa Danh (1632-1697), là con ông Khôi, tước Cảnh Lộc bá.
  • Nguyễn Khoa Chiêm là con duy nhất của ông Danh, làm quan đến chức Thượng thư bộ Lại, tước Bảng Trung hầu and là một danh sĩ giỏi thơ văn, người sáng tác của Nam triều công nghiệp diễn chí soạn vào thời điểm năm 1719.

And Nguyễn Khoa Đăng là con thứ ba của Nguyễn Khoa Chiêm.

Công danh[sửa | sửa mã nguồn]

Nguyễn Khoa Đăng vốn mưu trí từ bé dại. Mười tám tuổi, ông ra làm quan, lần lượt trải đến chức Nội Tán kiêm Án Sát Sứ, Tổng Tri Quân Quốc Trọng Sự, tước Diên Tường hầu vào thời điểm năm Nhâm Dần 1722.

Ông nổi danh là người dân có mưu lược, thật thà and đức độ.

Theo Trang thông báo của dòng họ Nguyễn Khoa and một nội dung bài viết trên web Tìm hiểu Huế thì vào mùa hạ năm Ất Tỵ 1725 Nguyễn Phúc Chu (Minh vương) qua đời. Nguyễn Khoa Đăng khi ấy đang bận việc quân ở Cam Lộ (Quảng Trị). Chưởng dinh Nguyễn Cửu Thế (Nguyễn Cửu Thế: 1666-1730, thiếu niên thứ ba của Nguyễn Cửu Ứng) là một quyền thần vốn ganh ghét ông, liền thừa cơ mạo chiếu giả để gọi ông về triều. Khi đi đc nửa đoạn đường thì bị người ta ám sát chết.[2]

Sách Từ điển nhân vật lịch sử hào hùng việt nam cho thấy: Tính ông cương trực, khiến đám quần thần and bọn cường hào ác bá đều kiêng oai. Thế nhưng do quá cứng nhắc, nợ cẩn thận, ông bị kẻ cướp giết chết…[3]

Hôm ấy là ngày 29 tháng bốn năm Ất Tỵ (1725) hưởng dương 35 tuổi and ông đã làm quan đc 17 năm.

Giai thoại[sửa | sửa mã nguồn]

Nguyễn Khoa Đăng tài năng xử kiện cáo, đủ trí xét ngay gian, do đó đc người đời gọi là “Bao công”. Các chuyện như ông tìm được đc kẻ trộm dưa hấu, trộm dầu and trộm giấy…tới thời điểm này hãy còn truyền tụng [4]. Nổi biệt hơn hết là việc ông đã đưa về bảo mật an ninh cho vùng truông Nhà Hồ[5] and trừ đc sóng dữ ở phá Tam Giang[6]

Theo GS. Tôn Thất Bình, trước đó truông nhà Hồ là một vùng đất rộng, cây trồng xum xuê, từng là sào huyệt của 1 băng cướp rất rất không an toàn. Để đánh dẹp, một hôm Nguyễn Khoa Đăng cho 1 người lính ngồi sẵn trong thùng xe chở lúa trải qua truông. Bị cướp đoạt lấy, người lính ấy rải lúa ra làm dấu. Nhờ vậy, Nguyễn Khoa Đăng đã lần ra sào huyệt của băng cướp, and bắt gọn chúng. Tính từ lúc đó truông nhà Hồ đc phẳng lặng.

Bình định xong truông nhà Hồ, Nguyễn Khoa Đăng lại đến phá Tam Giang. Ông cho dân biết là ông sẽ cho quân sử dụng súng thần công bắn sóng thần trừ họa. Đến ngày đã định, Nguyễn Khoa Đăng đem súng hướng ra phía phá, ra lệnh bắn sóng…Nhưng thực tế, trước đây ông đã sai người hướng đến giải phóng và mở rộng cửa phá, do đó sóng dữ mới đã không còn…

Nhớ công ơn của quan Nội tán Nguyên Khoa Đăng, nên trong dân gian có câu:

Thương em anh cũng muốn vô
Sợ truông nhà Hồ sợ phá Tam Giang.
Phá Tam Giang ngày rày đã cạn,
Truông nhà Hồ nội tán cấm nghiêm.

Còn chuyện vụ án ruộng dưa, tương truyền vào một trong những ngày nọ, Án sát sứ Nguyễn Khoa Đăng đến thị sát một vùng nọ thì cảm nhận quan huyện đang chửi mắng một người phụ nữ. Đến hỏi thì ông đc biết ruộng dưa của bà này bị xắn nát hết cả gốc đúng vào độ dưa đang ra quả. Kêu quan thì quan nói không tồn tại đủ minh chứng. Quan Án sát xuống ruộng rồi nói:

-Binh lính đâu, hãy bắt toàn bộ tổng thể những người dân có cuốc, xẻng trong vùng lại, đưa đi cả cuốc xẻng của mình, ghi lại tên của mình vào từng cái.

Khi toàn bộ tổng thể tiến hành triển khai xong, ông mới cho quan huyên liếm từng cái xẻng and phát dẫn ra tại 1 cái có vị đắng. Ông lại sai vắt nước gốc dưa cho quan huyện nếm thì cảm nhận hai vị đắng giống nhau. Thủ phạm chính là chủ cái xẻng.

Mộ phần[sửa | sửa mã nguồn]

300px M%E1%BB%99 Nguy%E1%BB%85n Khoa %C4%90%C4%83ng

Mộ Nguyễn Khoa Đăng and bà xã là Phạm Thi Tý.

Nguyễn Khoa Đăng mất đc an táng ở Quảng Trị. Sau, con trưởng ông là Nguyễn Khoa Trung đã cùng dòng họ đã đem tro cốt ông về cải táng trong khu nghĩa trang riêng (sân vườn giữa, đất Nội tán) của dòng họ Nguyễn Khoa ở thôn Tứ Tây, xã Thủy An, Huế.

Mộ ông quay về hướng Nam, gây dựng theo như hình trái xoài, bao vây la thành and phần mộ xây bằng gạch vồ, nhiên liệu gây dựng đa phần bằng vôi, mật mía, keo trâu phân thành một hợp chất như xi-măng. La thành mộ dài 7,90 m; rộng 3,70 m; cao 0,90 m. Mộ ông tọa lạc bên cạnh mộ bà xã (tuy nhiên táng) and cách thức mộ cha ông là Nguyễn Khoa Chiêm 18 m về hướng Nam.

Toàn thể khu mộ đó đã đc Bộ Văn hóa truyền thống Thông báo công nhận di tích lịch sử theo đưa ra quyết định số 57/VH-Q. ngày 18 tháng một năm 1993 [7]

Hậu duệ[sửa | sửa mã nguồn]

Nguyễn Khoa Đăng chứa một bà xã là bà Phạm Thị Tý, sinh bốn thiếu niên and một con gái. Theo Trang thông báo của dòng họ Nguyễn Khoa, Nguyễn Khoa Đăng có rất nhiều con cái đã cũng trở thành danh phận. Nổi biệt trong số ấy có:

  • Nguyễn Khoa Toàn hay Nguyễn Khoa Thuyên (1724-1789), con Nguyễn Khoa Đăng, võ tướng đời chúa Nguyễn Phúc Thuần. Ông làm quan trải đến chức Tham chính, gồm coi bộ Hộ and bộ Binh, khi mất đc Tặng Vô tích Thượng Khanh.
  • Nguyễn Khoa Kiên (?-1775), cháu nội Nguyễn Khoa Đăng, con Nguyễn Khoa Toàn and cũng là võ tướng đời chúa Nguyễn Phúc Thuần. Ông có sức khỏe, lại thêm trí dũng, mưu lược, đc người đương thời xưng tụng là “Triệu Tử Long”. Năm 1775, cha ông phò chúa Nguyễn chạy vào Gia Định, ông ở lại ra sức cản ngăn quán triệt đối thủ chạy theo thuyền chúa Nguyễn. Khi ấy rủi gặp trận gió to, thuyền ông Kiên bị chìm, rạt vào cù lao Ba Bánh thuộc địa bàn tỉnh Phú Yên. Quân Tây Sơn bắt sống đc ông and chở ra Quy Nhơn. Không dụ hàng đc, ông bị giết chết. Sau khoản thời gian Nguyễn Phúc Ánh lên ngôi vua, phong Tặng ông tước Kiệt tiết Công thần, Chiêu dũng Tướng quân, thụy Trung Thực.
  • Nguyễn Khoa Minh (1778-1837), cháu nội Nguyễn Khoa Đăng, em ruột ông Nguyễn Khoa Kiên. Năm Minh Mạng thứ 10 (1829), ông đc lãnh chức Thượng thư bộ Lễ, tước Thành Mỹ Hầu.
  • Nguyễn Khoa Hào (1799-1849), cháu nội Nguyễn Khoa Đăng, em ruột ông Minh. Nhờ học lực giỏi, năm 1803, bên dưới triều Gia Long, ông đc bổ làm Thị Thơ không hẳn thi. Năm 1828, ông giữ chức Thượng thư bộ Lễ, tiếp nối là Thượng Thư bộ Binh…

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Cùng theo đó với sự chúa Nguyễn đổi họ thành Nguyễn Phúc (hay Phước) thì chúa cho đổi họ Nguyễn Đình thành Nguyễn Khoa. Chữ Khoa là “khoa bảng”, hàm ý cầu chúc con cái đậu đạt nhiều and cao.
  2. ^ Theo [1][liên kết hỏng] and [2] Tàng trữ 2009-02-15 tại Wayback Machine
  3. ^ Nguyễn Q.. Thắng & Nguyễn Bá Thế, Từ điển nhân vật lịch sử hào hùng việt nam Nhà xuất bản KHXH, 1992, tr.562.
  4. ^

    “Tham khảo thêm”. Bản gốc tàng trữ ngày 15 tháng hai năm 2009. Truy vấn ngày một tháng 11 năm 2008.

  5. ^ Truông Nhà Hồ lúc ấy là vùng rừng rậm nằm trong lòng xã Vĩnh Chấp, Vĩnh Linh, Quảng Trị and xã Sen Thủy, Lệ Thủy, Quảng Bình. Tham khảo thêm truông Nhà Hồ.
  6. ^ Phá Tam Giang là một phá bên phía trong hệ đầm phá Tam Giang-Cầu Hai. Diện tích quy hoạnh phá Tam Giang khoảng tầm 52km², trải dài khoảng tầm 24 km theo phía tây tây bắc-đông đông nam, từ cửa sông Ô Lâu đến cửa sông Hương, thuộc địa bàn ba huyện Phong Điền, Quảng Điền, Hương Trà tỉnh Thừa Thiên Huế. Tham khảo thêm phá Tam Giang
  7. ^ Theo [3][liên kết hỏng].

Kết nối ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

  • Một dòng dõi trung thần Tàng trữ 2009-02-15 tại Wayback Machine
  • Truông nhà Hồ, phá Tam Giang. Tàng trữ 2009-02-15 tại Wayback Machine
  • Website chính thức của dòng họ Nguyễn Khoa Tàng trữ 2008-10-04 tại Wayback Machine
  • Nguyễn Khoa Đăng trên web của dòng họ Nguyễn Khoa Tàng trữ 2009-02-15 tại Wayback Machine
  • Dòng họ Nguyễn Khoa Tàng trữ 2008-11-08 tại Wayback Machine
  • Lăng mộ Nguyễn Khoa Đăng.[liên kết hỏng]
  • Vụ án ruộng dưa.

Bài Viết: Nguyễn Khoa Đăng là gì? Chi tiết về Nguyễn Khoa Đăng mới nhất 2022

Nguồn: blogsongkhoe365.vn

Xem:  Huyền thoại người hóa sói là gì? Chi tiết về Huyền thoại người hóa sói mới nhất 2022

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.