Nguyễn Bá Huân là gì? Chi tiết về Nguyễn Bá Huân mới nhất 2022

Nguyễn Bá Huân (1853-1915)[1] tự Ôn Thanh, hiệu Mộ Chân sơn nhân, sau lấy tên hiệu nữa là Ái Cúc ẩn sĩ; là một danh sĩ thời nhà Nguyễn trong lịch sử vẻ vang việt nam.

Thân thế and công danh sự nghiệp[sửa | sửa mã nguồn]

Nguyễn Bá Huân người làng Vân Sơn, xã Nhơn Hậu, huyện An Nhơn, tỉnh Tỉnh Bình Định. Ông là con trưởng tú tài Nguyễn Khuê, một vị thầy đồ đức độ, tiết tháo, đào tạo và huấn luyện nhiều dòng đời học trò cũng biến thành danh phận and cũng là người dân có biệt tài làm thơ quốc âm.

Vốn lanh lợi, lại ra đời trong 1 hạnh phúc gia đình có nhiều người dân hay chữ (ngoài cha, ba em ông là Nguyễn Trọng Trì, Nguyễn Thúc Mân, Nguyễn Quý Luân đều là người tài năng văn chương), nên ông có trường hợp trao dồi việc học.

Chính vì như thế người nào cũng hy vọng rằng ông sẽ thong dong trên con phố công danh và sự nghiệp, khoa cử. Tuy vậy sự thể ngược lại. Những sĩ tử đi thi thì lều chõng cồng kềnh, còn ông đi thi chỉ mang đi một bầu rượu đầy. Hễ làm đc câu thơ hay thì tự thưởng mình một chén rượu, thưởng mãi thành say nên Bá Huân không làm đc bài thi. Ông cùng theo với Phạm Trường Phát ở huyện Phù Cát đc dân trong vùng gọi là “Tỉnh Bình Định tuy vậy cuồng.

Sau mấy lần vào trường thi chỉ để say như vậy, ông không hề đi thi nữa, mà trong nhà làm nghề dạy học and sáng tác văn thơ như cha.

Năm 1858, thực dân Pháp mở màn nổ súng xâm lược việt nam. Đến cuối thời gian tháng 5 năm 1885, thì kinh thành Huế bị thất thủ. Vua Hàm Nghi phải theo Tôn Thất Thuyết chạy ra Quảng Trị rồi xuống dụ Cần Vương. Đào Doãn Địch vốn người Tỉnh Bình Định đang khiến quan tại kinh, mang chiếu về quê tụ nghĩa. Sau trận Cần Úc, Đào công lâm bệnh nặng rồi mất, trao binh quyền cho Mai Xuân Thưởng.

Hiện giờ, cả ba đồng đội Nguyễn Bá Huân, Nguyễn Trọng Trì, Nguyễn Quý Luân cùng tìm tới Bình Khê ứng nghĩa, đc thủ lĩnh Mai Xuân Thưởng cử làm Nguyễn Bá Huân làm Tham tán sự vụ, trấn thủ mật khu Linh Đỗng.

Năm 1887 Mai Xuân Thưởng cùng một vài võ tướng bại trận, bị tóm gọn sống rồi bị giết, Nguyễn Bá Huân nhờ ở hậu cứ nên trốn thoát đc.

Mãi đến tháng bốn năm Ất Mùi (1895) vua Thành Thái có chiếu chỉ bãi bỏ việc truy nã, truy tố những đồng chí Cần Vương đào tỵ, ông mới cùng hai đồng đội trở về làng cũ (Vân Sơn).

Trở về quê hương thì em ông là Nguyễn Thúc Mân vừa mất, tiếp đến đến cha ông qua đời. Trước mất mát tiếp tục của hạnh phúc gia đình, ông đưa ra quyết định: Giúp nước không xong thì phải ra sức giúp người. Chính vì như vậy, ông chọn lấy nghề bốc thuốc đông y làm phương tiện đi lại.

Năm 1904, Đào Tấn về hưu tại Vinh Thạnh, Tuy Phước, mang đi những nghệ sĩ từng cộng tác với ông, lập nên “Học bộ đình Vinh Thạnh”. Đây không chỉ có là lò đào tạo và huấn luyện những dòng đời nghệ sĩ hát bội Tỉnh Bình Định, mà còn là Vị trí quy tụ những văn nhân, tài tử trong vùng di chuyển và đi lại.

Nguyễn Bá Huân cùng Nguyễn Trọng Trì, Đào Phan Duân, Hồ Sĩ Tạo… là những người dân thường chỗ đó để tranh luận về thế sự, nhân tình, phẩm bình nghệ thuật và thẩm mỹ.

Do các nỗi muộn phiền vì việc dân, việc nước cộng với việc buông thả rượu chè, sức khoẻ ông càng ngày càng suy cạn. Năm 1915 [2], sau thời điểm lặng lẽ làm lễ tế danh tướng nhà Tây Sơn Trần Quang Diệu, Nguyễn Bá Huân chết uất giữa gò. Năm đó ông 62 tuổi.

Sản phẩm thực tế[sửa | sửa mã nguồn]

Ngoài con số thơ, từ, tạp văn hứng đâu viết đó hợp thành Mộ Châu sơn nhân thi văn từ tập, ông y như em ông là Nguyễn Trọng Trì, còn chú tâm điều tra nghiên cứu, biên soạn về nhà Tây Sơn. Đây là mảng đề tài quan trọng nhất trong đời văn của ông.

Những sản phẩm thực tế chính của ông gồm:

  • Tây Sơn cân quắc anh hùng truyện (nói về Đô đốc Bùi Thị Xuân and những nữ tướng)
  • Tây Sơn văn thần liệt truyện
  • Tây Sơn tiềm long lục (nói về nhà Tây Sơn lúc chưa dấy nghĩa)
  • Tỉnh Bình Định hào kiệt truyện (nói về những đồng chí Cần Vương).

Theo dữ liệu của Quách Tấn, ông còn một sản phẩm thực tế nữa, gọi là Trinh phụ khốc phu từ gồm 64 khổ, tức 256 câu tuy vậy thất lục bát. Người sáng tác mượn lời người quả phụ khóc chồng để gởi gắm nỗi đau mất nước. Sản phẩm thực tế này hiện thất lạc.

Thơ[sửa | sửa mã nguồn]

Nguyễn Bá Huân đã mệnh danh những tướng giỏi của nhà Tây Sơn như sau:

Tây Sơn lương tướng ngoại đề từ.
Nho giả không đàm lễ nhạc thâm,
Tây Sơn khí vận thuộc thuần dương.
Bất nhân gian nịnh ô thanh sử,
Na đắc hùng tư khởi lục lâm.
Báo quốc nhất thân TP đảm,
Giao tình thiên tải chỉ luân (luận) tâm.
Vô đoan hữu tục anh hùng phổ,
Tuy mạc lâm ly bất tự câm (cấm).
Tạm dịch:
Lời đề tập ngoại truyện về những tướng giỏi của nhà Tây Sơn.
Nho sĩ bàn sâu lễ nhạc thôi,
Tây Sơn khí thuận lẽ đương rồi.
Sử xanh, gian nịnh làm hoen bẩn,
Rừng biếc, anh hùng nổi khắp Vị trí.
Thiếu nước một thân dũng mãnh đúc,
Giao tình nghìn thuở dạ trao lời.
Không dưng lưu lại anh hùng truyện,
Mực đượm men say vạn thảo hồi.

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Năm sinh vào năm mất của ông Huân chép theo Liệt truyện kẻ sĩ đất thang mộc của Vũ Ngọc Liễn (Nhà xuất bản TP Đà Nẵng, 1997) [1] and [2]. Phạm Minh Thảo thì ghi ông này sinh 1848 and mất 1899 (Bắc Bình Vương. Nhà xuất bản Văn hóa truyền thống-Thông báo, 2008, tr. 166)
  2. ^ Tức 8 năm tiếp theo kể từ thời điểm ngày Đào Tấn mất.

Đọc thêm[sửa | sửa mã nguồn]

  • Quách Tấn, Bước lãng du. Nhà xuất bản. Trẻ, 1996
  • Vũ Ngọc Liễn, Liệt truyện kẻ sĩ đất thang mộc. Nhà xuất bản. TP Đà Nẵng, 1997
  • Phạm Minh Thảo, Bắc Bình Vương. Nhà xuất bản. Văn hóa truyền thống-Thông báo, 2008
  • Đinh Văn Liễn, Tỉnh Bình Định: Đất võ trời văn. Nhà xuất bản. Trẻ, 2008

Kết nối ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

  • Nhớ Nguyễn Bá Huân[liên kết hỏng]

Bài Viết: Nguyễn Bá Huân là gì? Chi tiết về Nguyễn Bá Huân mới nhất 2022

Nguồn: blogsongkhoe365.vn

Xem:  Bang giao Việt Nam thời Lý là gì? Chi tiết về Bang giao Việt Nam thời Lý mới nhất 2022

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.