Đế quốc Đông La Mã là gì? Chi tiết về Đế quốc Đông La Mã mới nhất 2022

Đế quốc Đông La Mã

295/395 – 1453/1461
Đế kỳ của Đế quốc Đông La Mã thời hậu kỳ dưới triều đại Palaiologos Thế kỉ 14 Đế quốc Đông La Mã

Đế kỳ của Đế quốc Đông La Mã thời hậu kỳ bên dưới triều đại Palaiologos Thế kỉ 14

Chi Rho (xem Phù hiệu Đông La Mã) Đế quốc Đông La Mã

Chi Rho (xem Phù hiệu Đông La Mã)

Tổng quan
Lãnh thổ cực thịnh của Đông La Mã dưới sự trị vì Justinianus Đại đế

Chủ quyền cực thịnh của Đông La Mã sau sự trị vì Justinianus Đại đế

Lãnh thổ Đế quốc Đông La Mã từ sự phân chia của Đế quốc La Mã đến Sự thất thủ của Constantinopolis

Chủ quyền Đế quốc Đông La Mã từ sự phân loại của Đế quốc La Mã đến Sự thất thủ của Constantinopolis

Vị thế Đế quốc
Thủ đô Constantinopolis1
Ngôn ngữ thông dụng La-tinh (tới năm 620)
Hy Lạp (sau năm 620)
Tôn giáo chính

Chính thống giáo Đông phương
Chính trị
Nhà vua  

• 330–337

Constantinus I

• 1449–1453

Konstantinos XI
Lập pháp Viện Nguyên lão Đông La Mã
Lịch sử  

• Diocletianus phân loại hành tại chính giữa Đông and Tây

295

• Theodosius I băng hà

395

• Sự phế truất Romulus Augustulus, nhà vua trên danh nghĩa ở đầu cuối của phương Tây, kết thúc sự phân loại ranh giới cũ của Đế quốc La Mã

476

• Giáo hoàng Lêô III, bất bình với cơ chế cai quản của Nữ hoàng Irene, nỗ lực cố gắng đưa Vua Charlemagne của Francia lên ngôi

800

• Ly giáo Đông – Tây

1054

• Sự thất thủ của Constantinopolis thời Thập tự chinh thứ tư

1204

• Đông La Mã Phục hồi Contantinopolis

1261

• Sự thất thủ của Constantinopolis Đế quốc Đông La Mã bị Đế quốc Ottoman chinh phục3

29 tháng năm 1453

• Sự thất thủ của Trebizond

1461
Địa lý
Diện tích  

• 555

2.800.000 km2
(1.081.086 mi2)

• 780

640.000 km2
(247.105 mi2)

• 1025

1.400.000 km2
(540.543 mi2)

• 1143

800.000 km2
(308.882 mi2)

• 1204

100.000 km2
(38.610 mi2)
Dân số  

• 555

26.000.000

• 780

7.000.000

• 1025

12.000.000

• 1143

10.000.000

• 1204

9.000.000
Kinh tế
Đơn vị tiền tệ Solidus, Hyperpyron
Ngày này là 1 phần của

1 Constantinopolis (330–1204 and 1261–1453). Từ thời điểm năm 1204 tới 1261, thủ đô Hà Nội của Đế quốc Nicaea, đế quốc Thành lập và hoạt động sau cuộc Thập tự chinh thứ tư, là Nicaea, thời buổi này là Iznik, Thổ Nhĩ Kỳ.
2 Ngày Thành lập và hoạt động truyền thống lâu đời được nhìn nhận lại sáng lập của Constantinopolis là thủ đô Hà Nội của đế chế La Mã (324/330) dù rằng ngày khác hay được sử dụng.[1]
3 Ngày cuối phổ coi là 1453, cố chấp sự sinh tồn của không ít chủ quyền còn lại tại Morea and Trebizond.[1]
4 Xem Số lượng dân sinh Đế quốc Byzantine để biết những số liệu chi tiết hơn đc đồng tình bởi McEvedy và Jones, “Atlas of World Population History”, 1978, and Angeliki E. Laiou, “The Economic History of Byzantium”, 2002.
5Kosovo đang là xung quanh vị trí mâu thuẫn tranh chấp giữa Cộng hòa Serbia and nước Cộng hòa Kosovo, tự công bố chủ quyền vào trong ngày 17 tháng hai năm 2008, trong những lúc Serbia công bố nó là 1 phần chủ quyền của chính bản thân mình. Kosovo đc 91/193 cá thể Liên Hiệp Quốc công nhận.

1 phần của loạt bài về
Lịch sử vẻ vang Hy Lạp
Flag used by Greeks before and during the War of Independence
Thời kỳ đồ đồng Hy Lạp
Tiến bộ Helladic
Tiến bộ Cycladic
Tiến bộ Minoa
Tiến bộ Mycenae
Hy Lạp cổ đại
Hy Lạp tăm tối
Hy Lạp cổ phong
Hy Lạp truyền thống
Hy Lạp thời kỳ Hy Lạp hóa
Hy Lạp thời La Mã
Hy Lạp trung cổ
Hy Lạp Byzantine
Những quốc gia Frank and Latin
Hy Lạp thời Ottoman
Hy Lạp văn minh
Cuộc chiến tranh giành chủ quyền
Vương quốc Hy Lạp
Đệ nhị Cộng hòa Hy Lạp
Chính sách Metchaxas
Phe trục chiếm đóng
Nội chiến
Chính quyền sở tại quân sự chiến lược
Đệ tam Cộng hòa Hy Lạp
Lịch sử vẻ vang theo chủ đề
Thẩm mỹ và nghệ thuật · Hiến pháp · Kinh tế tài chính · Quân đội · Tên người
1 phần của loạt bài về
Lịch sử vẻ vang Ý
Flag of Italy.svg
Lịch sử vẻ vang cổ đại
Nước Ý tiền sử
Tiến bộ Etrusca (12th–6th c. BC)
Đại Hy Lạp (8th–7th c. BC)
La Mã cổ đại (8th c. BC–5th c. AD)
Người Ostrogoth chiếm đóng (5th–6th c.)
Trung cổ
Nước Ý thời Trung cổ
Đế quốc Đông La Mã tái chiếm Ý (6th–8th c.)
Lombard chiếm đóng (6th–8th c.)
Nước Ý thuộc Đế quốc Carolingian and Đế quốc La Mã Thần thánh
Hồi giáo quân Norman ở miền Nam nước Ý
Maritime Republics and những thành bang Ý
Thời kỳ cận đại
Các trận chiến tranh Ý (1494–1559)
Foreign domination (1559–1814)
Thống nhất nước Ý (1815–1861)
Lịch sử vẻ vang văn minh
Chính sách quân chủ (1861–1945)
Ý trong Cuộc chiến tranh xã hội đợt thứ nhất (1914–1918)
Phát xít and Đế quốc thực dân (1918–1945)
Ý trong Cuộc chiến tranh xã hội đợt thứ hai (1940–1945)
Cộng hoà (1945–present)
Years of lead (1970s–1980s)
Chủ đề
Những Chính phủ lịch sử hào hùng
Lịch sử vẻ vang quân sự chiến lược
Lịch sử vẻ vang tài chính
Lịch sử vẻ vang di truyền
Lịch sử vẻ vang quyền công dân
Lịch sử vẻ vang thời trang
Lịch sử vẻ vang đường tàu
Lịch sử vẻ vang dòng tiền

Đế quốc Đông La Mã (tiếng Hy Lạp cổ đại: Βασιλεία Ῥωμαίων, phiên âm: Basileia Rhōmaiōn, tiếng Latinh: Imperium Romanum tạm dịch là “Đế quốc La Mã”) nói một cách khác Đế quốc Byzantium, Đế quốc Byzantine, Đế quốc Byzance[2] là một đế quốc sinh tồn từ thời điểm năm 330 đến năm 1453, đóng đô ở Constantinopolis. Trước lúc Thành lập và hoạt động, khoanh vùng phạm vi của Đế quốc Đông La Mã trước đó phía trong chủ quyền của Đế quốc La Mã. Năm 330, khi Constantinus I, con của nhà vua Constantius, nắm quyền trị vì and dời đô từ thành La Mã về Constantinopolis, được coi là thời khắc Thành lập và hoạt động đế quốc Đông La Mã. Khi ông qua đời, đế quốc bị những thiếu niên ông phân tạo thành Đông and Tây. Sau thời điểm vị nhà vua ở đầu cuối của đế quốc hướng tây là Romulus Augustus bị một thủ lĩnh người Giéc-man hạ bệ, đế quốc Tây La Mã sụp đổ. Nhưng đế quốc hướng đông vẫn liên tục trở nên tân tiến, biến thành một cường quốc có tầm quan trọng quan trọng ở châu Âu and được coi là một trong những các giữa trung tâm đạo Ki-tô giờ đây.

Không hề thấy một tư liệu đúng mực nào về sự ban đầu của đế quốc Đông La Mã. Một số trong những quan điểm nhận định rằng đế quốc đó được Thành lập và hoạt động bên dưới thời cai quản của Nhà vua Diocletianus (284–305), người đã chia đế quốc La Mã thành hai nửa đông and tây.[3] Một số trong những người lại bảo rằng đế quốc mở đầu vào thời của Constantinus I, vị nhà vua thứ nhất đóng đô tại Constantinopolis.[Chú thích 1] Các quan điểm chứng minh và khẳng định vào thời trị vì của Nhà vua Theodosius I (379–395) hoặc theo sau cái chết của ông vào thời điểm năm 395. Một số trong những người cho vào thời khắc xa hơn vào thời điểm năm 476 khi đế quốc hướng tây sụp đổ. Nhưng lúc này tư liệu khá đúng mực là vào thời điểm năm 330, khi Constantinus I Thành lập và hoạt động tân đô Constantinopolis sau sự trở nên tân tiến vươn tầm của văn hóa truyền thống Ki-tô giáo and thời kỳ văn hóa truyền thống dựa dẫm Hy Lạp (quy trình tiến độ Hy Lạp hóa văn hóa truyền thống).[5] Đế quốc Đông La Mã đã sinh tồn hơn một ngàn năm, từ thế kỷ thứ IV cho tới năm 1453. Trong năm sinh tồn của chính bản thân nó, từ thời điểm năm 600,Đông La Mã vẫn là một trong những các cường quốc tài chính, văn hóa truyền thống, and quân sự chiến lược vững mạnh nhất ở châu Âu, cố chấp các thất bại and mất mát chủ quyền to ở Bắc Phi, đặc điểm là trong cuộc Cuộc chiến tranh La Mã-Ba Tư, Cuộc chiến tranh Ả Rập-Đông La Mã and Cuộc chiến tranh Đông La Mã-Bulgaria làm cho Đế quốc bị suy kiệt về tài chính to. Đế quốc kế tiếp đã phục hưng bên dưới triều đại Macedonia, một lần tiếp nữa Đông La Mã vươn lên thành liệt cường số 1 của vùng Đông Địa Trung Hải vào thời điểm cuối thế kỷ thứ X, đối địch với Nhà Fatima của những người Hồi giáo.[6]

Mặc dù thế, sau năm 1071, nhiều lãnh đổ ở Tiểu Á – giữa trung tâm của đế quốc, bị người Thổ Nhĩ Kỳ Seljuk chiếm đoạt. Dù rằng Vương triều nhà Komnenos đã giành lại một trong những đất đai and hưng thịnh lại Đế quốc trong 1 ngắn ngày trong thế kỷ thứ XII, sau thời điểm Nhà vua Andronikos I Komnenos qua đời and Vương triều Komnennos cáo chung ở thời điểm cuối thế kỷ thứ XII, một lần tiếp nữa Đế quốc rơi vào suy vong. Đế quốc Đông La Mã bị cuộc Thập tự chinh đợt thứ tư giáng một đòn chí mạng vào thời điểm năm 1204, khiến Đế quốc bị giải thể and những chủ quyền La Tinh and Hy Lạp thuộc Đông La Mã bị chia cắt.

Vào thời điểm năm 1261, kinh đô Constantinopolis đc giải phóng and Đế quốc Đông La Mã trung hưng, mặc dù thế bên dưới triều những nhà vua nhà Palaiologos, Đông La Mã chỉ với là một trong vô số nhiều quốc gia bé dại đối địch nhau tại khu vực, trong quãng 200 năm sinh tồn ở đầu cuối của chính bản thân nó. Mặc dù thế, trong quy trình tiến độ này, nền văn hóa cổ truyền của Đế quốc sinh sôi nảy nở.[7] Những cuộc biến loạn cung đình xẩy ra tiếp tục trong thế kỷ XIV liên tục hủy diệt sự an khang thịnh vượng của Đế quốc Đông La Mã, trong những lúc những chủ quyền sót lại của Đông La Mã lần lượt bị lấy mất trong cuộc Cuộc chiến tranh Đông La Mã-Ottoman, mà đỉnh cao là sự thất thủ của Constantinopolis and những vùng chủ quyền sót lại bị Đế quốc Ottoman chinh phục vào thế kỷ thứ XV,[8] đã ngã ngũ sự sinh tồn của Đế quốc Đông La Mã trong 1000 lịch sử hào hùng trên chủ quyền Đông, Nam Âu and Trung Đông.

Event Constantinopolis thất thủ đã khiến Tuyến đường tơ lụa trọn vẹn sụp đổ, ngăn cản người châu Âu dùng những con phố bộ and trên biển khơi vốn trước đó trải qua chủ quyền Đông La Mã. Đây là một đòn giáng rất mạnh vào những Thiên chúa quốc and quan hệ Marketing Thương mại đc tùy chỉnh kết nối với phương đông and một thời buổi mới đc xuất hiện thêm cho thế giới sau thời điểm Đông La Mã sụp đổ đây chính là thời buổi tìm hiểu và khám phá and châm ngòi cho thời kỳ phục hưng ra mắt trẻ trung và tràn trề sức khỏe ở toàn bộ tổng thể âu lục

Tên thường gọi[sửa | sửa mã nguồn]

Tìm hiểu thêm: Tên thường gọi Hy Lạp

Việc định nghĩa tên thường gọi của Đế quốc là “Byzantine” đc mở đầu ở Tây Âu năm 1557, khi sử gia người Đức Hieronymus Wolf xuất bản sản phẩm thực tế Corpus Historiæ Byzantinæ, đây là một tập hợp thông báo từ những nguồn của Byzantine. Thuật ngữ “Byzantine” bắt nguồn từ tiếng Hy Lạp, là tên của 1 hoàng đế trong thần thoại Hy Lạp. Tên đó được đặt cho đô thị từ những người dân Hy Lạp di cư từ đô thị Megara tới vào thời điểm năm 657 trước Công nguyên. Đô thị đc cho sửa xây lại and đặt tên là Constantinopolis vào thời điểm năm 330 của Công Nguyên khi Hoàng Đế Constantinus I dời thủ đô Hà Nội về đây. Tên cũ của đô thị rất ít khi đc dùng từ thời điểm hiện tại trở về sau, ngoại trừ Một trong những yếu tố hoàn cảnh lịch sử hào hùng hoặc trong thơ ca lãng mạn. Theo Montesquieu thì khi xuất bản quấn Byzantine du Louvre (Corpus Scriptorum Historiæ Byzantinæ) vào thời điểm năm 1648 and cuốn Historia Byzantina của Du Cange vào thời điểm năm 1680, những người sáng tác vẫn liên tục dùng thoáng mát thuật ngữ tên thường gọi Byzantine.[9] Thuật ngữ này kế tiếp mất hút cho tới thế kỷ XIX, khi nó đc dùng một cách thức chung chung trong xã hội phương Tây. Trước thời điểm này, Đế quốc Ottoman cần sử dụng thuật ngữ Hy Lạp để ám chỉ đế quốc Byzantine and những quốc gia thừa hưởng của chính bản thân nó.[10]

Đế chế Byzantine còn đc người dân của chính bản thân nó gọi là “Đế quốc La Mã”, “Đế quốc của những người La Mã” (tiếng Latin: Imperium Romanum, Imperium Romanorum; tiếng Hy Lạp: Βασιλεία τῶν Ῥωμαίων Basileia tōn Rhōmaiōn, Ἀρχὴ τῶν Ῥωμαίων Archē tōn Rhōmaiōn), “Romania “(tiếng Latin: Romania, tiếng Hy Lạp: Ῥωμανία Rhōmania), [Chú thích 2] ” Cộng hòa La Mã “(tiếng Latin: Res publica Romana, tiếng Hy Lạp: Πολιτεία τῶν Ῥωμαίων Politeia tōn Rhōmaiōn), “Graikia” (tiếng Hy Lạp: Γραικία), and giống hệt như “Rhōmais” (tiếng Hy Lạp:. Ῥωμαΐς)[13]

Đế chế Byzantine đc nghe biết như là Đế quốc La Mã bởi những người dân của chính bản thân nó,[14] dù rằng đế quốc gia đa sắc tộc trong số đông lịch sử hào hùng của chính bản thân nó and vẫn bảo đảm những truyền thống lâu đời La Mã-Hy Lạp,[15] nó thường đc nghe biết bởi những người dân đương thời của phương Tây and phương Bắc như là Đế chế của những người Hy Lạp do sự chiếm ưu điểm gia tăng của không ít phần tử người Hy Lạp.[16] Việc dùng thuật ngữ Đế chế của những người Hy Lạp (tiếng Latin: Imperium Graecorum) ở phương Tây để ám chỉ Đế quốc Đông La Mã cũng xuất hiện ý niệm như 1 sự khước từ công nhận đế chế là thừa kế của Đế quốc La Mã.[17] Các công bố của Đông La Mã rằng họ là kẻ thừa hưởng chính thống của Đế chế La Mã đã tạo ra nhiều bất đồng quan điểm ở phương Tây vào thời của Hoàng hậu Đông La Mã Irene của Athena.[18]

Do sự đăng quang của Charlemagne như là Imperator Augustus trong thời hạn 800 khi cảm nhận ngôi vị Nhà vua của Đế chế La Mã bị bỏ trống với việc bổ trợ của Giáo hoàng Lêô III, người cần giúp sức để chống lại địch thủ của chính bản thân mình ở Roma. Bất ngờ Đức Giáo hoàng hoặc những người dân cai quản ở phương Tây khi sử dụng tên La Mã để chỉ phía Đông La Mã, họ ưa thích cần sử dụng thuật ngữ Imperator Romaniæ,[19]

Trong xã hội của những người Ba Tư, người Hồi giáo and người Slav thì đế chế Byzantine đc trọn vẹn thừa nhận thừa kế của Đế chế La Mã and gọi họ là روم (Rûm).[20] Trong số tập map lịch sử hào hùng văn minh, Đế quốc Byzantine thường đc gọi là Đế quốc Đông La Mã để biểu đạt về đế quốc trong thời hạn từ thời điểm năm 395-610, sau thời điểm nhà vua mới lên ngôi Heraclius đổi khác ngôn từ chính thức từ tiếng Latin sang tiếng Hy Lạp, trong map biểu đạt về đế chế Tính từ lúc sau năm 610 người ta mới mở đầu dùng phổ biến cái brand name Đế quốc Byzantine.

Lịch sử vẻ vang[sửa | sửa mã nguồn]

Tìm hiểu thêm thông báo: Lịch sử vẻ vang Đế quốc Đông La Mã

Toàn cảnh[sửa | sửa mã nguồn]

220px Raphael Baptism Constantine

Lễ rửa tội Constantinus, bích họa do những học trò của Raffaello tiến hành triển khai (1520–1524, Điện Tông Tòa, đô thị Vatican). Eusebius của Caesarea đánh dấu rằng (y như chuyện thường xẩy ra với những người cải sang Kitô giáo thời sơ khai), Constantine chỉ nhận phép rửa tội lúc hấp hối.[21]

Với quân đội thiện chiến, La Mã đã chinh phục chiến thắng nhiều vùng chủ quyền gồm có toàn bộ tổng thể xung quanh vị trí Địa Trung Hải and những xung quanh vị trí ven bờ biển ở hướng tây nam châu Âu and Bắc Phi. Các vùng chủ quyền này là Vị trí có tương đối nhiều nhóm văn hóa truyền thống khác biệt, từ nguyên thủy tới trình độ chuyên môn rất phức tạp. Nói tóm lại, những tỉnh hướng đông Địa Trung Hải có mức độ TP hoá and toàn cầu trở nên tân tiến hơn nếu với hướng tây, vì trước đó đã đc thống nhất bên dưới thời đế chế Macedonia và được Hy Lạp hóa do tác động của văn hóa truyền thống Hy Lạp.[22]

Sự phân loại Đế chế La Mã[sửa | sửa mã nguồn]

Tìm hiểu thêm: Byzantium bên dưới thời nhà Constantianus and Valentianus

Năm 293, Diocletianus tùy chỉnh một tổ chức cơ cấu hành chính mới (gọi là Tứ đầu chế), để trấn an tình trạng những miền đất đang lâm nguy của Đế chế. Ông kết nối với 1 đồng nhà vua (Augustus) – người bắt buộc phải kiếm một đồng sự lớp trẻ mà phong làm Caesar, để cùng với nhau trị vì and sau đây kế tục vị tập sự hạng sang hơn (tại chỗ này chỉ Diocletianus). Mặc dù thế, chính quyền trực thuộc Tứ đầu chế sụp đổ vào thời điểm năm 313 and một số năm sau Constantinus I biến thành Augustus duy nhất, thống nhất hai nửa của Đế chế.[23]

Năm 330, Constantinus I dời đô về thành Constantinopolis, ở chỗ này ông đã xây nên một “Roma thứ 2” trên xung quanh vị trí của Byzantium, một đô thị tọa lạc vắt ngang trên những con phố kinh tế giữa phương Đông and phương Tây. Constantinus I đã thi công các cải cách thức quan trọng về quân sự chiến lược, dòng tiền, những tổ chức triển khai án dân sự and tôn giáo của đế quốc.[24]

Bên dưới thời Contantinus, Kitô giáo dù rằng chưa được công nhận là quốc giáo nhưng lại đc hưởng nhiều khuyến mại, chính vì nhà vua đã ban cho tôn giáo này nhiều độc quyền thoáng mát. Việc ông cho tập trung Thượng Cộng đồng Giám mục Arles and Cộng đồng Nicaea đã đã cho chúng ta thấy quyết tâm hợp nhất giáo hội của ông, cùng theo đó chứng minh và khẳng định sự chỉ đạo của ông với Giáo hội.[25] Năm 395,Theodosius I lại chia đôi đế quốc ra cho hai thiếu niên của chính bản thân mình: Arcadius ở hướng đông and Honorius ở hướng tây. Trong số thế kỷ thứ III and thứ IV, phần hướng đông đế chế đang không phải đối diện với số đông những bộc tộc đang tràn trề khắp Âu Lục, 1 phần là nhờ một nền văn hóa cổ truyền thành thị đc trở nên tân tiến từ rất sớm and có những nguồn lực kinh tế tài chính không thay đổi, được chấp nhận đế quốc có tiền để trả cho những khoản chiến phẩm để xoa dịu các kẻ xâm lược and trị giá bảo trì những đội lính đánh thuê. Nhờ đó, Theodosius II có khả năng tập trung chuyên sâu vào mạng lưới hệ thống hóa điều khoản La Mã, củng cố những bờ tường thành của Contantinopolis.Mặc dù thế, để đẩy lùi đc người Hung,Theodosius đã phải trả những khoản chiến phẩm to thường niên cho thủ lĩnh Attila.[26] Nhà vua Marcianus kế tiếp đã khước từ những khoản tiền cống tốm kém nhưng lúc náy Attila đã chuyển hướng sự cảnh báo của chính bản thân mình sang nửa hướng tây của đế quốc. Sau thời điểm Attila qua đời, đế quốc Hung sụp đổ, and không ít người dân Hung đc thuê làm lính đánh thuê cho Constantinopolis.[27]

300px Roman Empire 460 AD

Đế quốc bên dưới thời trị vì của Leo I (hướng đông) and Majorianus (hướng tây) vào trong thời hạn 460. Chỉ gần đầy hai thập kỷ sau, đế chế hướng tây đã sụp đổ trong những lúc đế chế hướng đông vẫn phẳng lặng cho đến công cuộc giành lại những tỉnh miền tây của Justinian I

Đế quốc phía Tây sụp đổ[sửa | sửa mã nguồn]

Tìm hiểu thêm: Đế quốc Tây La Mã

Sau thời điểm Attila qua đời, Đông La Mã đc hưởng một khoảng thời gian tự do vĩnh viễn trong những lúc Tây La Mã càng ngày càng suy kiệt trước quân tàn khốc di cư and ở đầu cuối sụp đổ vào thời điểm năm 476, khi vị tướng đánh mướn người German Odoacer cướp bóc thành Roma and phế truất Romulus Augustus, vị nhà vua Tây La Mã ở đầu cuối.[28] Năm 480, nhà vua Zeno công bố mình là nhà vua duy nhất của La Mã and Odoacer chỉ là người cai quản Ý, bên dưới quyền nhà vua.[28] Dẫu vậy, Odoacer kế tiếp lại ủng hộ cho 1 cuộc làm mưa làm gió chống lại Nhà vua. Zeno đáp trả bằng cách thức đàm phán với các kẻ xâm lược người Ostrogoth, hiên giờ đã an cư ở Moesia, and thuyết phục vị vua của những người Goth là Theodoric bắt đầu khởi hành tới Ý với tư cách thức là magister militum per Italiam, nhằm mục đích mục tiêu lật đổ Odoacer. Sau thời điểm vượt mặt Odoacer trong thời hạn 493, Theodoric đã cai quản đất Ý theo ý mình, dù rằng ông đang không lúc nào được những vị nhà vua hướng đông công nhận là một vị “vua” (rex).[29]

Năm 491, Anastasius I, một quan chức chính quyền trực thuộc già cả có gốc gác La Mã, đã biến thành nhà vua, nhưng ông chỉ trọn vẹn cai quản đế quốc vào thời điểm năm 497, sau thời điểm quân đội của ông dẹp tan những quyền năng chống đối.[30] Anastasius đã minh chứng mình là một nhà cải cách thức nhiệt tình and tài giỏi chỉ đạo. Ông hoàn thành xong mạng lưới hệ thống điều khoản từ thời Constantinus, dứt khoát dùng đồng xu tiền follis vào những thanh toán giao dịch từng ngày.[31] Khi Anastasius qua đời năm 518, ông để lại trong kho bạc đế chế một khoản tiền khổng lồ 320.000 lbs (145,150 kg) vàng.[32]

Cuộc tái chiếm những tỉnh miền Tây[sửa | sửa mã nguồn]

Tìm hiểu thêm: Đông La Mã bên dưới thời nhà Justinianus

220px Justinian

Nhà vua Đông La Mã Justinianus I

Justinianus I, vốn là thiếu niên của 1 nông dân Illyria, chắc hẳn rằng đã đảm nhận thế lực trong thực tiễn ngay trong triều đại cai quản của những người chú, Justinus I (518-527).[33] Ông lên ngôi năm 527 and thi công những nỗ lực cố gắng giành lại những chủ quyền đã không còn. Năm 532, nhằm mục đích bảo đảm an toàn không thay đổi cho biên giới hướng đông,ông đã ký kết một hiệp ước tự do với vua Khosrau I của Ba Tư, chấp thuận trả một khoản chiến phẩm thường niên cho vương triều Sassanid. Trong cùng năm đó, ông kiểm soát đc cuộc khởi nghĩa Nika, củng cố đc thế lực của chính bản thân mình với mức giá của hơn 30.000 mạng người.[34]

Năm 529, một ủy ban 10 người do Ioannes xứ Cappadocia cầm đầu đã chỉnh sửa pháp luật La Mã and mạng lưới hệ thống hóa lại những bộ luật. Năm 534, cho ra đời Pháp điển Án dân sự hay có cách gọi khác là Luật Justinianus I, mạng lưới hệ thống điều khoản căn bản đc dùng trong phần lớn những thời kỳ sót lại của đế chế Đông La Mã.[35]

Cuộc tái chiếm miền tây đã khởi nguồn từ năm 533, khi Justinianus I phái tướng quân Belisarius đem quân đi đòi lại những tỉnh cũ ở Bắc Phi đã trở nên người Vandal chiếm từ thời điểm năm 429 and đặt kinh đô của mình ở thành Carthage.[36] Thắng lợi đến một cách thức đơn giản tới quá bất ngờ, nhưng phải tới năm 548 thì những bộ lạc to ở bản địa mới chịu thần phục.[37] Trong những lúc đó ở Ý, vương quốc Ostrogoth hiện giờ đang bị chia rẽ nội bộ, sau cái chết của Theodoric cùng theo với cháu trai and người kế vị của ông, Athalaric and con gái ông, Amalasuntha, làm cho kẻ mưu sát Theodahad lên nắm quyền nhưng suy yếu. Năm 535, một nhóm quân bé dại của Đông La Mã đã đơn giản thu được Sicilia nhưng người Goth đã kháng cự mãnh liệt, and phải tới năm 540, thắng lợi mới đến với quân Đông La Mã, khi tướng Belisarius thu được Ravenna, sau thời điểm chiến thắng trong cuộc bao vây thành Roma and Napolia.[38] Trong thời gian 535-536, Theodahad đã phái Đức Giáo hoàng Agapetus I đến Constantinople nhằm mục đích thỉnh cầu quân Byzantine rút khỏi Sicilia, Dalmatia, and Ý. Dù rằng Agapetus thất bại trong trọng trách của chính bản thân mình để có khả năng ký cam kết một hiệp ước tự do với Justinianus, ông ta đã chiến thắng trong những việc đả kích Thượng Phụ Anthimus I của Constantinople theo thuyết Đơn Thần, cố chấp sự ủng hộ and bảo đảm của hoàng hậu Theodora..[39]

Người Ostrogoth đã mau lẹ tập hợp sau sự chỉ đạo của vua Totila and giành lại Roma vào thời điểm năm 546. Belisarius đc cử tới Ý năm 544 nhưng ông lại bị triệu về Constantinopolis năm 549. Với việc mở ra của thái giám người Armenia Narses and 35.000 quân đã khắc ghi ngã ngũ cho vương quốc của những người Ostrogoth. Vua Totila bị đánh cho đại bại trong chận trận Taginae and người kế vị của ông ta, Teia, cũng trở thành vượt mặt trong trận Mons Lactarius (tháng 10 năm 552). Dù rằng một số trong những đơn vị chức năng đồn trú người Goth sót lại vẫn liên tục kháng cự and lại thêm hai cuộc xâm lược từ người Frank and Alamanni, nhưng về căn bản đế chế Đông La Mã đã hoàn thiện công cuộc chiếm lại những tỉnh đã không còn ở Ý.[39] Năm 551, Athanagild, một quý tộc của vương triều Visigoth ở Hispania, đã cầu xin sự giúp sức của Justinianus trong 1 cuộc làm mưa làm gió chống lại đức vua của ông ta, and vị nhà vua phái một đạo quân bên dưới quyền Liberius, một vị tướng quân đội tài năng. Đế quốc đã thu được vào trong 1 dải bé dại ven biển của bán hòn đảo Iberia cho tới tận triều đại của Heraclius.[40]
Ở biên giới hướng đông, những trận chiến La Mã – Ba Tư vẫn liên tục cho tới năm 561, lúc các sứ giả của Justinianus and Khosrau chấp thuận một hiệp ước tự do 50 năm.[41] Ở đầu cuối Justinianus đã đẩy lùi phần lớn các cuộc tiến công xâm lấn của không ít bộ tộc di cư bằng đồng loạt những thắng lợi trong trong thời hạn 550, trừ những cuộc thâm nhập lặp đi tái diễn của những người Slav and Gepid. Năm 559, đế quốc phải đối diện với cuộc thâm nhập to của những người Kutrigur and Sclaveni.[42] Justinianus liền gọi tướng Belisarius đang nghỉ hưu quay trở lại quân đội and vượt mặt tác hại mới từ người Hung. Việc đẩy mạnh củng cố những chiến hàm dọc sông Donau khiến quân Kutrigur phải rút lui and đồng ý một hiệp ước đc di chuyển và đi lại đáng tin cậy trên sông Donau.[43]

300px Roman Empire 600 ce.svg

Đế quốc bên dưới thời Mauricius trong thời hạn 600 CN, trước lúc ông and hạnh phúc gia đình bị sát hại trong cuộc chính biến 2 năm kế tiếp

Văn hóa truyền thống truyền thống lâu đời La Mã-Hi Lạp vẫn còn đó nhiều tác động ở Đông La Mã trong thế kỷ thứ VI với khá nhiều nhà triết học đặc thù như Ioannes Philoponus. Nhưng triết học and văn hóa truyền thống Kitô giáo dần chiếm ưu điểm and sửa chữa thay thế những nền văn hóa cổ truyền cũ. Đại thánh đường Thánh Xôphia đã đc thiết kế và xây dựng sửa chữa thay thế cho 1 thánh địa cũ đã trở nên hủy diệt trong cuộc bạo loạn Nika.[44] Nhưng đồng loạt những bệnh dịch lây lan and đói kém đã tiến công đế quốc, giết hại nhiều sinh mạng dân chúng and góp thêm phần làm suy sụp đế quốc.

Sau thời điểm Justinianus qua đời năm 565, vị nhà vua kế tục ông, Justinus II đã khước từ những khoản triều cống cho Ba Tư. Trong những lúc đó, người Lombard gốc Đức ập vào Ý, tới thời điểm cuối thế kỷ chỉ với 1 phần ba đất Ý tọa lạc sau sự kiểm soát và điều hành của đế quốc. Vị Nhà vua sau đó, Tiberius II đã chọn cách thức ban khuyến mãi ngay tiền tài cho tất cả những người Avar and liên tục trận chiến với những người Ba Tư. Dẫu cho viên tướng của Tiberius, Mauricius đã thi công một campaign công dụng ở hướng đông, nhưng những khoản trợ cập lại không ngăn giữ đc người Avar. Họ đã đánh thu được pháo đài trang nghiêm Sirmium năm 582 trong những lúc người Slav mở đầu thâm nhập bờ nam sông Donau. Cùng năm đó, Mauricius chiến thắng trong những việc giành ngôi nhà vua với tư cách thức là con rể của Tiberius II and can thiệp vào cuộc nội chiến ngai vàng ở Ba Tư. Với việc bổ trợ của Mauricius, Khosrau II đã dành được ngai vàng and củng cố bè bạn qua kết duyên với con gái của Mauricius. Cùng theo đó hiệp ước của Mauricius với những người con rể mới của ông không chỉ là đã hỗ trợ giải phóng và mở rộng chủ quyền hướng đông của đế quốc mà còn làm cho Mauricius có đủ khả năng mạnh để tập trung chuyên sâu vào sự việc Balkan. Tới năm 602, 1 loạt những campaign chiến thắng đả đẩy lùi người Avar and Slav về phía bên kia kè sông Donau.[45]

Sự mất mát về chủ quyền[sửa | sửa mã nguồn]

Nhà Heraclius[sửa | sửa mã nguồn]

Tìm hiểu thêm: Đông La Mã bên dưới thời nhà Heraclius

Năm 602, một viên tướng của Mauricius là Phocas đã ám sát Mauricius and giành lấy ngai vàng Đông La Mã. Biết tin nhạc phụ bị sát hại, Khosrau II liền vin cớ dấy binh trả thù, xâm chiếm tỉnh Lưỡng Hà của La Mã.[46] Ở Constantinopolis, Phocas, một nhà vua vốn không lấy được lòng dân dần biến thành cái gai trong góc nhìn các kẻ đứng đầu Nghị Viện. Năm 610, một viên tướng từ Carthage là Heraclius đã đem quân vượt biển tới kinh thành với 1 hình tượng gắn ở mũi tàu, and phế truất Phocas.[47] Sau cuộc chính biến của Heraclius, quân Sassanid đã tiến sâu vào bán hòn đảo Tiểu Á, cùng theo đó chiếm cả Damas and Jerusalem rồi cướp đi cây thánh giá rất linh thiêng để đem về thành Ctesiphon.[48] Nhà vua Heraclius đã thi công phản kích lại đế chế Ba Tư trong 1 trận chiến mang Color Thánh chiến and dùng những biểu ngữ Kitô giáo như 1 chuẩn mức trong quân đội.[49] Với việc chỉ đạo loại giỏi của Heraclius, quân Đông La Mã đã giành lại những vùng đất đã không còn trải dài từ Cilicia đến Armenia, and đang hướng đến đô thị Ba Tư.

Nhưng tác hại từ nhà Sassanid vẫn còn đó đó. Nhân lúc Heraclius đang đem đại quân đi chinh chiến sa trường, Khosrau II đã cử tướng Sharbaraz đem 50.000 quân lính đc động viên ở Lưỡng Hà vượt mặt Anatolia đến đóng trại ở Chalcedon, gần sát Constantinopolis nhằm mục đích liên phù hợp với quân Avar and Slav chiếm thành.[50] Ngày 26 tháng sáu năm 626, 80.000 quân Avar and Slav bủa vây mọi cửa thành của Constantinopolis còn ở bên kia Bosphorus, 50.000 quân Ba Tư đang lập cập đóng tàu chiến nhằm mục đích tiến công đô thị từ phía biển. Trong thành Constantinopolis hiên giờ có 12.000 quân do anh trai của Heraclius chỉ đạo cùng với sự giúp sức về nhuệ khí từ Thượng phụ Sergius.[51] Nhờ những bờ tường thành chứng minh và khẳng định, quân Đông La Mã đã đẩy lùi những đợt tấn công của liên quân Avar- Slav. Hạm quân của Ba Tư cũng trở thành chiến hàm của Đông La Mã đập tan trên biển khơi and tướng Sharbaraz đã và đang tử chiến. Đô thị Constantinopolis đc bảo toàn. Nhờ thắng lợi trong cuộc bao quanh Constantinopolis năm 626, Heraclius đã tiêu diệt quân Sassanid ở trận Nineveh 1 năm kế tiếp, rồi mang cây thánh giá thiêng quay trở lại Jerusalem năm 629.[52] Thông qua đó đã giáng một đòn tiêu diệt cho đế quốc từng đối địch với La Mã trong hàng thế kỷ qua. Mặc dù thế, trận chiến đã làm kiệt quệ cả đế quốc Đông La Mã and Sassanid, làm cho cả 2 dễ bị tổn thương trước sự việc trỗi dậy của những người Hồi Giáo Ả Rập chỉ một số năm kế tiếp. Đế quốc đã phải hứng chịu một thất bại nặng nề ở trận Yarmouk năm 636, sau thời điểm thành Ctesiphon thất thủ năm 634.[53]

400px Byzantiumby650AD.svg

Đông La Mã vào thời điểm năm 650 bên dưới thời Konstans II.

Người Ả Rập Hồi Giáo với vị trí đặt bền vững ở Levant and Syria, đã tiếp tục gửi quân tiến công vào Tiểu Á and thi công cuộc bao vây Constantinopolis năm 674-678.[54] Những chiến hàm Ả Rập kế tiếp đã trở nên đẩy lùi bởi vũ khí tối thượng nhất của quân Đông La Mã là hỏa khí Lửa Hy Lạp and một thỏa ước đình chiến 30 năm đã đc trải qua giữa đế quốc and nhà Umayyad. Mặc dù thế những cuộc xung đột ở Anatolia vẫn liên tiếp xẩy ra, tạo ra sự suy tàn cho nền văn hóa cổ truyền TP truyền thống, buộc dân chúng phải di tán vào sinh sống tại những đô thị có tường bao bọc hoặc những pháo đài trang nghiêm gần đấy.[55] Trong cả kinh thành Constantinopolis cũng suy giảm số lượng dân sinh từ 500.000 xuống chỉ còn 70.000 người, and nhiều xung quanh vị trí trong đô thị bị bỏ phí hoặc mục nát. Đô thị còn mất cả những chuyến tàu chở lúa mì and ngũ cốc sau thời điểm người Ả Rập xâm chiếm Ai Cập, khiến không hề lúa mì trợ cấp cho dân chúng nữa.[56] Để đối phó, những tỉnh của đế quốc ở Anatolia đc chia thành những xung quanh vị trí tự trị bán quân sự chiến lược, đc điều hành thẳng trực tiếp từ triều đình. Đây là cơ sở cho mạng lưới hệ thống hành chính bản địa của Đông La Mã cho tới năm 1204. Việc rút số đông đội quân ở Balkan để tham chiến với những người Ba Tư and người Ả Rập kế tiếp, đã tạo tình huống cho tất cả những người Slav ập vào bán hòn đảo.[56] Trong thời hạn 670, người Bulgar lui xuống hướng nam bởi sự mở ra của những người Khazar and năm 680, quân Đông La Mã đc gửi tới để giải tán những khu an cư của những người Bulgars bị vượt mặt.[57] Năm tiếp theo, Costantinos IV đã ký kết một hiệp ước với vị Khan Asparukh của những người Bulgar, and một Chính phủ Bulgaria đc Thành lập và hoạt động, sau sự bảo lãnh của triều đình Đông La Mã. Trong 2 năm 687- 688, nhà vua Ioustinianos II, đã đứng vị trí số 1 1 cuộc viễn chinh chống lại người Bulgar and Slav với các thành công đáng chú ý, dù rằng trong thực tiễn là ông giao chiến với quân thù ở Tharcia and Macedonia, đã đã cho chúng ta thấy sức mạnh mẽ của Đông La Mã không hề tác động ở những vùng hướng bắc bán hòn đảo Balkan.[58]

Ioustinianos II nỗ lực cố gắng phá tan thế lực của giới quý tộc thành thị bằng cách thức cho tăng thuế and chỉ định người ngoài vào làm trong triều đình. Ông bị lật đổ năm 695, and phải bỏ chạy đến tị nạn tại vị trí Khan Tervel của Bulgaria. Năm 705, với việc giúp đỡ từ quân lính của Khan, Ioustinianos II đã giành lại ngai vàng and thi công báo oán những người dân từng lật đổ ông. Ở đầu cuối vào thời điểm năm 711, những quý tộc thành thị một lần tiếp nữa thi công thay máu chính quyền, lật đổ ông and triều đại nhà Heraclius chính thức kết thúc.[59]

Nhà Isauria[sửa | sửa mã nguồn]

Tìm hiểu thêm: Đông La Mã bên dưới thời nhà Isauria

Nhà vua Leon III xứ Isauria sau thời điểm lên ngôi đã chỉ đạo quân dân Đông La Mã giành thành công trong cuộc bao vây Constantinopolis năm 717- 718 bởi người Arab. Người kế vị của ông, Kōnstantinos V đã dành được những thắng lợi đáng chú ý ở hướng bắc xứ Syria, and làm suy yếu thế lực của những người Bulgar. Sau cuộc nổi dậy của Thomas người Slav, quân Ả Rập đã trở lại and xâm chiếm hòn đảo Crete.[60] Sicilia cũng sụp đổ trước người Ả Rập cho tới lúc tướng quân Petronas vượt mặt tiểu vương Umar al-Aqta trong trận Lalakaon. Những tác hại từ người Bulgaria đã và đang mở ra bên dưới thời của Hãn Krum, nhưng kế tiếp một hiệp ước tự do đã đc ký cam kết giưa Leōn V với thiếu niên của Krum là Omurtag vào thời điểm năm 815- 816.[61]

Thế kỷ thứ VIII and IX cũng đã trở nên chi phối bởi những bất đồng quan điểm and chia rẽ tôn giáo bao quanh trào lưu đè bẹp ảnh tượng. Những hình tượng đã trở nên cấm theo chiếu chỉ của nhà vua Leo and Constantine, dẫn đến cuộc khởi nghĩa của các người thờ thánh tượng trên toàn đế quốc. Sau các cố gắng nỗ lực của nữ hoàng Irene, cộng đồng Nicaea đợt thứ hai đã đc tổ chức triển khai trong thời hạn 787 and chứng minh và khẳng định rằng những hình tượng có khả năng đc thành kính nhưng chưa được tôn thờ. Irene đc cho là đã nỗ lực cố gắng thương lượng 1 cuộc hôn nhân gia đình giữa bà and Charlemagne, nhưng theo thánh Theophanes, mưu đồ này đã trở nên phá hoại bởi Aetios, một trong những các sủng thần của bà.[62] Trong quy trình tiến độ vào đầu thế kỷ thứ IX, Leo V đã dậy sóng lại cơ chế đè bẹp ảnh tượng, nhưng năm 843, hoàng hậu Theodora đã Phục hồi lại việc thành kính những hình tượng với việc giúp sức của Thượng Phụ Methodios [63].

Sự phục hồi bên dưới thời của nhà Makedonia (867-1025)[sửa | sửa mã nguồn]

Bài chi tiết: Nhà Makedonia and Đông La Mã bên dưới thời nhà Makedonia

320px ByzantineEmpire867AD4lightpurple

Đế quốc Đông La Mã năm 867

Việc Basíleios I lên ngôi nhà vua vào thời điểm năm 867 đã khắc ghi cho việc ban đầu của nhà Makedonia, vương triều sẽ cai quản đế quốc trong hơn hai thế kỷ rưỡi tiếp theo sau. Vương triều này có tương đối nhiều nhà vua tài năng nhất trong lịch sử hào hùng của Đông La Mã and là quy trình tiến độ hồi sinh and trở nên tân tiến đến cực thịnh. Đế quốc đã chuyển từ thế thủ sang thế công and tái chiếm lại những chủ quyền đã trở nên mất. Không chỉ vấn đề tái chứng minh và khẳng định sức khỏe quân đội and thế lực cung điện hoàng gia, đây còn là thời điểm nền văn hóa cổ truyền Đông La Mã đc phục hồi trên mọi nghành. Một cố gắng nỗ lực để Phục hồi lại sức khỏe and vinh hoa trước quân Ả Rập and Slav, and nhiều học giả đã gọi đây là “Thời buổi hoàng kim” của đế chế Đông La Mã.[64] Mặc dù diện tích quy hoạnh của đế chế có bị thu hẹp hơn hẳn nếu với thời của Justinianius I, nhưng đế chế đã hồi sinh cả về quân sự chiến lược lẫn văn hóa truyền thống hay tài chính, and những chủ quyền không hề quá tách biệt như trước đó nữa.

Cuộc chiến tranh chống lại quân Ả Rập[sửa | sửa mã nguồn]

Bài chi tiết: Cuộc chiến tranh Đông La Mã–Ả Rập (780–1180)

250px Leo Phokas defeats Hambdan at Adrassos

Tướng quân Leōn Phokas vượt mặt quân Ả Rập trong đại chiến Andrassos năm 960

Những cuộc tiến công của quân Ả Rập vào bãi biển Dalmatia đã trở nên đẩy lùi trong trong thời hạn đầu bên dưới thời Basileos I and xung quanh vị trí đó lại phẳng lặng quay trở lại, được chấp nhận những nhà truyền giáo Đông La Mã cải đạo người Serbia sang Đạo Chính Thống.[65] Mặc dù thế cố gắng nỗ lực giành lại Hòn đảo Malta ở đầu cuối đã kết thúc thảm khốc khi người Ả Rập với việc ủng hộ của dân bản địa, đã tàn sát lực lượng đồn trú của Đông La Mã. Ngược lại, vị thế của Đông La Mã ở miền nam bộ nước Ý dần đc củng cố khi quân Đông La Mã giành lại đc Bari năm 873,[65] cứu đế chế liên tục kiểm soát và điều hành phần lớn miền nam bộ Ý trong tầm 200 năm tiếp theo sau. Quan trọng hơn cả là ở chiến trường hướng đông, tuyến phòng thủ của đế chế đã đc củng cố bền vững and quân Đông La Mã thi công những cuộc viễn chinh vào chủ quyền của địch thủ.[66] Người Paulicia bị vượt mặt and kinh đô Tephrike đã trở nên chiếm đóng, trong những lúc campaign chống lại những khalip nhà Abbas đã mở đầu với sự giành lại thành Samosata.[65]

Bên dưới triều đại đứa con trai của Mikael and cũng là người kế vị ông, Leōn VI Khôn ngoan, những cuộc tiến công vào đế quốc Abbas vẫn đc liên tục. Mặc dù thế, Sicilia lại rơi vào hoàn cảnh tay quân Ả Rập năm 902 and chỉ 2 năm kế tiếp, Thessaloniki, đô thị quan trọng thứ 2 của đế chế đã trở nên một chiến hàm Arab cướp phá. Thủy quân mau lẹ đc đẩy mạnh lại. Hòn đảo Síp, vốn bị người Ả Rập chiếm đóng từ thế kỷ thứ VII, đã đc tịch thu and một chiến hàm Đông La Mã đã tiến công vào cảng Laodicea ở Syria. Tuy nhiên, quân Đông La Mã cũng trở thành tổn thất nặng nề khi họ nỗ lực cố gắng chiếm lại hòn đảo Crete năm 911.[67]

Nhân lúc Bulgaria hiện giờ đang bị suy yếu bởi cái chết của Sa hoàng Simeon I năm 927, quân Đông La Mã liền tập trung chuyên sâu về chiến trường hướng đông. Năm 934, Melitene dài lâu đc chiếm lại.[68] Năm 943, danh tướng Ioánnis Kourkouas đã dành được một trong những thành công quan trọng, mà đỉnh cao là cuộc tái chiếm thành Edessa. Nó còn đặc điểm đình đám với sự đem trở về thành Constantinopolis thánh vật Mandylion, mà có mang bức chân dung của Jesus trên nó.[69]

Các vị Nhà vua – binh sĩ như Nikephoros II Phokas (cai quản từ thời điểm năm 963–969) and Iōannēs I Tzimiskes (969–976) bành trướng chủ quyền tới tận vùng Syria and vượt mặt những tiểu vương Hồi Giáo ở vùng Tây Bắc Iraq. Đô thị Aleppo bị Nikephoros chinh phục năm 962 and sang năm tiếp theo người Ả Rập trọn vẹn bị tống khứ khỏi hòn đảo Crete. Việc chinh phục hòn đảo Crete đã thủ tiêu trọn vẹn tiềm ẩn nguy cơ vùng biển Aegea bị người Ả Rập cướp phá and cứu tài chính ở châu lục Hy Lạp đc hưng khởi quay trở lại. Hòn đảo Síp đc tịch thu vào thời điểm năm 965 and công danh sự nghiệp của Nikephoros đạt đến đỉnh điểm vào thời điểm năm 969 khi ông tịch thu Antioch and sáp nhập nó làm một tỉnh của đế quốc.[70] Người kế vị của Nikephoros, Ioannes I liên tục xâm chiếm Damascus, Beirut, Acre, Sidon, Caesarea and Tiberias, giải phóng và mở rộng quyền năng của đế quốc tới gần sát Jerusalem (dù quyền năng của đế quốc Ả Rập Hồi giáo ở Iraq and Ai Cập vẫn còn đó nguyên vẹn).[71] Sau thời điểm vượt mặt người Bulgaria, nhà vua Basileios II liên tục dự định tiến công hòn đảo Sicillia, thành trì ở đầu cuối của những người Ả Rập trên những lãnh địa cũ của đế quốc, tuy vậy ông qua đời vào thời điểm năm 1025 mà hoàn toàn không kịp tiến hành triển khai dự tính của chính bản thân mình. Những đợt tiến công kế tiếp cũng chỉ tịch thu lại vùng duyên hải hướng đông của hòn đảo. Mặc dù thế, đến thời khắc Basileios II qua đời, đế quốc Đông La Mã đã trải dài từ eo biển Messina ở hướng tây tới con sông Euphrates ở hướng đông, từ sông Donau ở hướng bắc cho đến Syria ở hướng nam.[72]

Cuộc chiến tranh chống lại người Bulgaria[sửa | sửa mã nguồn]

Bài chi tiết: Cuộc chiến tranh Đông La Mã–Bulgaria

200px Basilios II

Hoàng Đế Basileos II (khoảng chừng năm 976–1025).

Những cuộc tranh đấu tác động giữa Constantinopolis and Vatican vẫn liên tục trong quãng triều đại Makedonia, làm thôi thúc thắc mắc về việc ai mới kiểm soát và điều hành những người dân Bulgaria vừa mới đc cải đạo sang Kitô Giáo. Sau thời điểm kết thúc hiệp ước tự do kéo dãn dài 80 năm, Sa hoàng Simeon của Bulgaria đã đem quân ập vào đế quốc năm 894, nhưng ông ta mau lẹ bị đẩy lùi khi quân Đông La Mã cần sử dụng chiến hàm vượt mặt Biển Đen để tiến công vào hậu phương của quân Bulgaria and huy động sự bổ trợ từ người Hunggari.[73] Mặc dù thế, quân Đông La Mã đã thất trận ở trận Boulgarophygon vào thời điểm năm 896 and phải đồng ý nộp cống thường niên cho Bulgaria. Khi Leōn VI qua đời năm 912, nhân lúc triều đình Constantinopolis đang hỗn loạn, Simeon mau lẹ đem một nhóm quân to tiến về kinh thành của đế quốc. Dù rằng những bờ tường thành Constantinopolis là bất khả xâm phạm,[74] triều đình Đông La Mã đã mời Simeon vào trong đô thị, Vị trí ông được nhận vương miện nhà vua Bulgaria and nhà vua Kōnstantinos VII đã kết duyên với 1 cô con gái của ông ta. Mặc dù thế kế tiếp 1 cuộc làm mưa làm gió to ở Constantinopolis đã phá hỏng chiến lược của Simeon, thế là ông ta lại xâm lược Đông La Mã and xâm chiếm Adrianople.[75] Ngày này thì Đông La Mã đứng trước tiềm ẩn nguy cơ tiêu vong khi phải đối diện với 1 quyền năng Kitô giáo hùng mạnh đang cách thức Constantinopolis chỉ vài ngày đường[64] giống hệt như đang phải đối phó với tất cả hai địch thủ ở hướng bắc lẫn hướng nam.[67]

Chưa lâu kế tiếp, một nhóm quân viễn chinh do Leōn Phokas and Romanos I Lekapenos chỉ đạo khi tiến vào Bulgaria đã trở nên đánh tan tác trong Trận Achelous (917), thế là trong thời hạn sau quân Bulgaria mặc sức phá hủy vùng Bắc Hy Lạp. Adrianople lại bị cướp phá vào thời điểm năm 923 and năm 924, quân Bulgaria bao vây Constantinopolis. Mặc dù thế Simeon qua đời một cách thức bất ngờ vào thời điểm năm 927 and cuốn theo đó là sự suy sụp của Bulgaria. Nhờ đó, Bulgaria and Đông La Mã có một khoảng thời gian phẳng lặng khá dài, đủ gây nên Đông La Mã tập trung chuyên sâu đội quân vượt mặt người Ả Rập.[76] Năm 968, quân đội Nga Kiev do Sviatoslav I chỉ đạo đã tiến công and phá hủy Bulgaria, tuy vậy 3 năm tiếp theo nhà vua Iōannēs I Tzimiskēs đã vượt mặt Sviatoslav and sáp nhập Đông Bulgaria.[77]

300px Map Byzantine Empire 1025 en.svg

Đông La Mã bên dưới thời Basileos II.

Người Bulgaria trong triều đại Cometopuli liên tục chống cự, nhưng nhà vua Basileos II (976-1025) đã coi việc vượt mặt Bulgaria là phương châm to nhất trong triều đại của chính bản thân mình.[78] Cuộc tiến công thứ nhất của Basil II kết thúc trong thảm bại tại trận Cổng Trajan. Trong thời hạn tiếp theo sau, trong khi Basileos II bận đối mặt với những cuộc làm mưa làm gió ở Anatolia, quân Bulgaria tiếp túc giải phóng và mở rộng sự kiểm soát và điều hành ở bán hòn đảo Balkan. Cuộc chiến tranh đã kéo dãn dài tới gần 20 năm. Quân Bulgaria đã trở nên tổn thất nặng nề ở Spercheios and Skopje, and những campaign thường niên của Basil II đã chinh phục từ từ những thành trì của Bulgaria. Ở đầu cuối, quân Bulgaria đã thảm bại ở trận Kleidion vào thời điểm năm 1014.[78] Phần lớn quân Bulgaria bị tóm gọn sống, để trừng phạt họ giống hệt như để triển khai suy yếu phe đối lập dám uy hiếp mình, Basil Đệ Nhị đã ra lệnh cứ 100 lính thì chọc mù mắt 99 người and để cho tất cả những người thứ 100 một con mắt, để người lính chột đó có khả năng dẫn đc 99 người lính mù về quê nhà.. Nhìn cảm nhận lực lượng thuở nào hùng mạnh của chính bản thân mình như vậy, Sa hoàng Samuil đã chết vì sốc nặng. Thành trì ở đầu cuối của Bulgaria sụp đổ vào thời điểm năm 1018, and Bulgaria đã biến thành 1 phần của đế quốc Đông La Mã.[78] Thắng lợi đó đã Phục hồi đường giáp ranh biên giới giới sông Donau, vốn bị mất từ thời nhà Heraclius còn cai quản.[72]

Mối quan hệ với Chính phủ Nga Kiev[sửa | sửa mã nguồn]

200px %D0%A6%D0%B0%D1%80%D1%8C%D0%B3%D1%80%D0%B0%D0%B4

Rus’ trên những bờ tường của Constantinopolis (860).

Khởi nguồn từ trong thời hạn 850, Đông La Mã đã trở nên tân tiến một quan hệ nan giải với 1 công quốc mới nổi là Rus Kiev, trỗi dậy ở hướng bắc Biển Đen.[79] Quan hệ này mau lẹ có tác động vĩnh viễn trong lịch sử hào hùng của các người Slav Đông Âu and đế quốc biến thành đối tác doanh nghiệp kinh tế chính với Kiev. Người Rus’ đã tiến công Constantniopolis năm 860, and cướp bóc những vùng ngoại ô của đô thị. Năm 941, họ đổ xô lên bãi biển ở Tiểu Á nhưng mau lẹ bị đánh tan, đã cho chúng ta thấy những văn minh trong hàng phòng thủ bao quanh Constantinopolis sau năm 907, khi mà chỉ có ngoại giao mới có khả năng đẩy lùi quân xâm lược. Basileos II đã không còn gì bỏ dở cường quốc Rus’ mới nổi kia, and như cha mình, ông dùng lá bài tôn giáo như là một cộng cụ trong chính trị[80]. Quan hệ cũng trở nên nồng ấm hơn khi mà Vladimir Vĩ đại của Kiev kết duyên cùng theo với công chúa Anna Porphyrogeneta của Đông La Mã năm 988, and kế tiếp người Rus Kiev đã cải sang Chính thống giáo.[79] Nền văn hóa cổ truyền Đông La Mã đước mở mang xa về hướng bắc khi nhiều nhà văn, phong cách xây dựng sư Đông La Mã đc mời đến thiết kế và xây dựng những dự án công trình ở Kiev, trong những lúc không ít người dân Rus’ Kiev biến thành lính đánh thuê Ship hàng trong quân đội Đông La Mã, mà tinh hoa nhất là đội Ngự Lâm quân Varangia đình đám.[79]

Mặc dù thế, trong cả sau thời điểm người Rus’ cải sang đạo Ki-tô, mối quan hệ giữa phía hai bên cũng không ra mắt tốt lành cho lắm. Những cuộc xung đột nghiêm trọng nhất giữa hai cường quốc là trận chiến tranh 968-971 ở Bulgaria, một số trong những cuộc viễn chinh của những người Rus’ xuống miền nam bộ nhằm mục đích cướp phá những đô thị Đông La Mã xung quanh biển đen and Constantinopolis cũng được rất nhiều sử gia chứng nhận. Dù rằng phần lớn những cuộc tiến công bị đẩy lui, nhưng các điều ước tuy vậy phương luôn bổ ích cho tất cả những người Rus’, ví dụ điển hình như sau trận chiến tranh năm 1043, người Rus’ đã đã cho chúng ta thấy hoài bão tuyên chiến và cạnh tranh với Đế quốc Đông La Mã của chính bản thân mình.[81]

Đỉnh điểm[sửa | sửa mã nguồn]

250px Bizansist touchup

Constantinopolis, đô thị to and giàu sang nhất châu Âu trong quãng từ thế kỷ thứ VI đến thế kỷ XII.

Khi Basileos II băng hà năm 1025, biên cương đế quốc Đông La Mã đã trải dài từ Armenia ở hướng đông cho đến tận Calabria ở miền nam bộ Ý là biên giới hướng tây.[72]. Những chiến thắng liên tiếp đc gặt hái, từ cuộc chinh phục Bulgaria, tới sự việc sáp nhập Georgia and Armenia vào đế quốc, gồm cả việc tái chiếm Crete, Síp and đô thị Antioch rất linh thiêng. Đây không hẳn là những chiến thắng mau lẹ, mà là cả một công cuộc tái chiếm vĩnh viễn.[65]

Mạng lưới hệ thống điều khoản bằng tiếng Hy Lạp – bộ Pháp điển Án dân sự – ở đầu cuối đã đc hoàn thành xong bên dưới thời Leon VI. Dự án công trình đồ sộ gồm 60 bộ này đã biến thành căn cơ điều khoản của Đông La Mã and vẫn còn đó đc điều tra và nghiên cứu đến tận thời buổi này.[82] Mạng lưới hệ thống hành chính của Đế quốc đã đc căn sửa lại, phân giới kĩ hơn những khu bán quân sự chiến lược thema, sa thải những chưa ổn trong điều hành những bản địa and độc quyền của các quan lại cai quản những tỉnh xa, giống hệt như căn sửa các độc quyền của không ít thương đoàn ở Constantinopolis. Sự tách biệt giữa những tỉnh của Đông La Mã không hề nữa, and Constantinopolis biến thành giữa trung tâm thế lực duy nhất của Đế quốc.[83] Mặc dù thế, những thắng lợi vang dội đã làm tăng thêm đáng chú ý thế lực của giới qúy tộc quân sự chiến lược những tỉnh với nông dân, những người dân đã căn bản biến thành nông nô cho những quý tộc.[84]

150px Cyril methodius small

Tranh tường vẽ hai thánh Kyrillos and Methodios, thế kỷ XIX, Tu viện Troyan, Bulgaria.

Bên dưới thời những nhà vua Makedonia, Constantinopolis biến thành đô thị to nhất and giàu sang nhất ở châu Âu, với 400.000 dân vào thế kỷ IX and X.[85] Những nhà vua đã chỉ định nhiều quý tộc kỹ năng vào làm quan trong triều đình, đa số trong những việc đo lường và thống kê thu thuế, điều hành đô thị and biến thành những đại sứ ngoại giao. Kinh tế với Tây Âu cũng khá được thôi thúc trẻ trung và tràn trề sức khỏe, đặc điểm là lụa and sắt kẽm kim loại đã góp thêm phần khiến cho sự giàu sang của Đế quốc.[86]

Triều đại Makedonia là thời điểm có các chuyển biến tôn giáo quan trọng. Người Bulgaria, Serbia and Rus đã cải sang Chính thống giáo, làm biên tập vĩnh viến map tôn giáo ở châu Âu tạo nhiều tác động cho tới thời buổi này. Những thánh Kyrillos and Methodios, hai người bằng hữu ở Thessaloniki, đã góp phần đáng chú ý trong những việc người Xlavơ cải đạo sang Chính thống giáo and phát minh sáng tạo ra bảng vần âm Glagolit, tiền thân của bảng vần âm Kyrill.[87] Năm 1054, xích míc giữa thành Roma and thành Constantinopolis lên đến mức đỉnh cao, mà lịch sử hào hùng gọi đây là Đại Ly giáo Đông-Tây. Dù rằng trước đây cả 2 đã công bố rút phép thông công cho nhau nhưng phải tới ngày 16 tháng bảy, khi ba hồng y của Giáo hoàng lấn sân vào trong Đại thánh đường Thánh Sophia,[88] and đặt bức thư tuyệt thông lên bàn thờ tổ tiên Đức Chúa, cuộc ly giáo Đông-Tây mới chính thức mở đầu.[89]

Triều đại Makedonia suy yếu[sửa | sửa mã nguồn]

Đông La Mã suy sụp mau lẹ sau thời điểm nhà vua Basileos II qua đời mà hoàn toàn không có những người dân đủ khả năng lên kế vị. Nikephoros II (trị vì 963-969), Ioannes Tzimiskes and Basileos II biên tập tổ chức cơ cấu quân sự chiến lược từ những lực lượng phòng thủ, dân quân thành một nhóm quân bài bản (τάγματα, tagmata), đc giúp đỡ bằng lính đánh thuê. Trong thế kỷ thứ X, những cuộc tiến công tiếp tục của ngoại quốc đã buộc đế quốc phải bảo trì những khu đồn trú to and công sự tốn kém. Nhà vua Basileos II để lại một kho bạc đầy ắp khi ông qua đời, nhưng lại không để lại bất cứ khuyến nghị nào cho tất cả những người kế vị.[90] Đã không còn gì bất kỳ vị vua nào kế tục ông mà có đủ kỹ năng quân sự chiến lược giống hệt như tài cai quản, điều đó làm cho thế lực từ từ rơi vào hoàn cảnh tay những quan lại trong triều. Các cố gắng nỗ lực giúp vãn nền kinh tế thị trường ở đầu cuối hướng dẫn đến lạm phát kinh tế and tiền vàng mất giá. Hiện tại, quân đội bị xem là là một khoản giá trị không thiết yếu and còn là một tác hại chính trị. Chính vì như vậy, triều đình đã giải tán quân đội and sửa chữa thay thế bằng những đội lính đánh thuê với các HĐ cụ thể chi tiết.[91]

Nhưng hiên giờ, địch thủ mới đã mở ra. Những tỉnh ở Ý đã phải đối diện với những người Norman. Bước đi của những người Norman chậm nhưng chứng minh và khẳng định. Reggio, thủ phủ của tỉnh Calabria, bị Robert Guiscard chiếm năm 1060, tiếp theo sau đó là Otranto năm 1068.[92] Bari, thành trì quan trọng ở tỉnh Apulia, bị bao quanh từ thời điểm tháng 8 năm 1068 and thất thủ vào thời điểm tháng 4 năm 1071. Cùng theo đó Đông La Mã cũng mất quyền kiểm soát và điều hành bãi biển Damaltia vào tay vua Peter Krešimir IV (1058–1074/1075) của những người Croatia trong thời hạn 1069.[93]

Nhưng thảm họa to nhất lại xẩy ra ở Tiểu Á. Những cuộc tiến công thứ nhất của những người Thổ Seljuk vào biên giới của Đông La Mã trải qua Armenia xẩy ra trong trong thời hạn 1065 and 1067. Nhân lúc tình trạng náo loạn, những quý tộc quân sự chiến lược ở Anatolia đã đưa Romanos Diogenes, một người trong những họ lên ngôi nhà vua. Mùa nắng nóng năm 1071, Romanos ra lệnh hỏa tốc điều động những quý tộc Anatolia and đội quân của mình, rồi thân chinh chỉ đạo campaign phản công quân Seljuk. Trong trận Manzikert, quân Đông La Mã không những đại bại trước Sultan Alp Arslan mà tổng chỉ đạo của mình, nhà vua Romanos cũng trở thành bắt sống.[91] Arslan đối xử với Romanos rất đúng đắn and không áp đặt những tình huống nặng nề lên Đế Chế. Tại Constantinopolis, 1 cuộc thay máu chính quyền ủng hộ Michael Doukas đã ra mắt. Tới năm 1081, người Seljuk xâm chiếm phần lớn cao nguyên Anatolia, từ Armenia ở hướng đông cho đến Bithynia ở hướng tây and tùy chỉnh kinh đô ở Nicaea, chỉ cách thức Constantinopolis 90 km.[94]

Nhà Komnenos and Thập Tự Quân[sửa | sửa mã nguồn]

Tìm hiểu thêm: Đông La Mã bên dưới thời nhà Komnenos and Phục hưng Komnenos

160px

Alexios I, người sáng lập Nhà Komnenos.

Nhà Komnenos cai quản Đế quốc Đông La Mã trong trong thời hạn 1081 tới năm 1185. 104 năm sinh tồn, với năm nhà vua (Alexios I, Ioannes II, Manouēl I, Alexios II and Andronikos I), Đông La Mã đã đc hồi sinh lại phần nào sức khỏe, chủ quyền, tài chính dù chưa được trọn vẹn.[95] Dù rằng người Seljuk chiếm đóng cao nguyên Anatolia nhưng họ sớm bị đẩy lùi khi Đông La Mã nhận đc sự giúp đỡ từ những quốc gia Tây Âu, đặc điểm từ người Norman.[95] Nhà Komnenos góp 1 phần không hề nhỏ cho công cuộc Thập Tự Chinh ở Đất Thánh. Mối quan hệ giữa nhà Komnenos với những quốc gia phương Tây cải sinh rõ ràng, bao và cả mối quan hệ với những quốc gia thập tự quân ở Levant. Tác động của Đế quốc đã tăng dần ở châu Âu, Tiểu Á and những vùng đất bao quanh Địa Trung Hải. Có tới hơn 60.000 người Venezia and Ý đã chuyển tới sống ở Constantinopolis, and không ít người dân trong những họ biến thành lính đánh thuê La Tinh cho Đế quốc. Nhờ có không ít người dân quốc tế tới sinh sống tại đế quốc, mà văn hóa truyền thống and nghệ thuật và thẩm mỹ của Đông La Mã đã đc truyền bá thoáng mát, and cũng thôi thúc luồng văn hóa truyền thống and tâm lý của phương tây du nhập khẩu đế chế.[96] Thời kỳ Komnenos đã biến thành một trong những các quy trình tiến độ đỉnh điểm của Đông La Mã[97], and Constantinopolis vẫn giữ chỗ đứng số 1 về sự giàu sang, hoa lệ, đông đúc and văn hóa truyền thống nhất xã hội Kitô Giáo.[98] Những lưu ý to tới triết học truyền thống của Đông La Mã, and những sản phẩm thực tế Hi Lạp đc truyền bá thoáng mát sang hướng tây đã biến Đông La Mã biến thành một trong những các Vị trí văn hiến nhất châu Âu[99] and có tác động vĩnh viễn đến các vùng đất hướng tây.[100]

Alexios I and cuộc Thập tự chinh đợt thứ nhất[sửa | sửa mã nguồn]

Sau thất bại ở Manzikert, đế quốc đã phần nào Phục hồi lại vinh hoa nhờ các cố gắng nỗ lực của không ít nhà vua nhà Komnenos.[101] Ngay trong lúc vừa lên ngôi, Alexios I đã phải đối phó với 1 cuộc xâm lược như vũ bão của những người Norman đc chỉ đạo bởi Robert Guiscard and thiếu niên ông ta, Bohemund xứ Taranto, người đã sở hữu Dyrrhachium and Corfu, and bao quanh thành Larissa ở Thessaly. Cái chết của Robert Guiscard vào thời điểm năm 1085 đã trong thời điểm tạm thời đẩy lùi cuộc xâm chiếm của những người Norman. Năm tiếp theo, Sultan Seljuk qua đời, Vương quốc Hồi Giáo Rum rơi vào nội cuộc chiến tranh giành thế lực giữa những phe cánh. Bằng sự nhanh nhạy and tài cầm quân, Alexios đã thi công campaign tiến công đột ngột vào quân Pecheneg; bị đột ngột, quân Pecheneg thảm bại tại trận Levounion vào trong ngày 28 Tháng Tư 1091.[102]

350px Anatoliabeforecrusade vi.svg

Đế Chế Đông La Mã and Vương Quốc Hồi Giáo Rum trước cuộc Thập tự chinh thứ nhất.

Thắng lợi trong trận Levounion, được chấp nhận Alexios có khả năng củng cố đc sự không thay đổi ở châu Âu and hướng sự lưu ý cảnh báo tới sự việc khó khăn vất vả tài chính and sự yếu kém của không ít hàng phòng thủ quanh Constantinopolis.[103] Nhưng ông không tồn tại đủ lực lượng lao động để tái chiếm lại những vùng bị mất ở Tiểu Á and đẩy lùi quân Seljuk, ngoại trừ xung quanh vị trí đầy tiềm năng dọc bãi biển hướng tây Tiểu Á. Tại Cộng đồng Piacenza năm 1095, phái viên của Alexios đã trình diễn với Giáo hoàng Urban II về sự áp bức mà người Kito Giáo ở hướng đông phải chịu đựng, and nhấn mạnh vấn đề rằng nếu phương tây không can thiệp, có khả năng họ bắt buộc phải chịu như thế mãi mãi. Urban II cảm nhận lời ý kiến đề nghị của Alexios là thời cơ tốt nhất để nối lại sự kết nối giữa hai giáo hội sau sự chỉ đạo của chính bản thân mình.[104] Ngày 27 tháng 11 năm 1095, Giáo hoàng Urban II cùng theo với Cộng đồng Clermont đã huy động mỗi cá nhân hãy cầm vũ khí đi bên dưới lá cờ chữ thập and thi công 1 cuộc viễn chinh giành lại Jerusalem and Levant từ tay người Hồi Giáo. Lời huy động này được cả Tây Âu hưởng ứng ngay tức khắc.[102]

Alexios đã nhận định rằng Tây Âu sẽ giúp đỡ cho ông các đội lính đánh thuê, chính vì thế ông không trọn vẹn không ngờ rằng phải sẵn sàng cho một nhóm quân đa số vô tổ chức triển khai đang mau lẹ tiến vào chủ quyền Đông La Mã. Cùng theo đó, ông trọn vẹn không hài lòng lúc biết tin 50% những tướng lĩnh quân Thập Tự là người Norman, trong những số ấy có cả Bohemund. Tuy nhiên, Alexios vẫn kiểm soát và điều hành đc phần nào lực lượng thập tự đó khi họ hành quân qua Constantinopolis để tới Tiểu Á and bắt buộc các chỉ đạo quân thập tự phải thề ràng buộc với đế chế, mọi chủ quyền trước đó của Đông La Mã bị người Seljuk chiếm phải được nhận hoàn trả cho đế quốc, đổi lại ông sẽ cử những hướng dẫn viên du lịch đi kèm họ and hộ tống họ qua eo biển Bosphorus đáng tin cậy.[105] Nhờ bước đi của quân Thập Tự, Alexios đã xâm chiếm lại nhiều đô thị quan trọng ở Anatolia. Nhưng mối ràng buộc này đã kết thúc lúc các chỉ đạo nhận định rằng ông không giúp sức họ trong cuộc bao quanh Antioch (thực tế Alexios đã dẫn quân đến Antioch nhưng khi có cung cấp thông tin về việc quân Seljuk chắn đường, ông mau lẹ rút lui để ngăn cản mạo hiểm không thiết yếu).[106] Bohemund, người đã tự coi mình như Hoàng thân xứ Antioch, một ngắn ngày đang đi đến cuộc chiến tranh với Đông La Mã, nhưng đã chấp thuận biến thành chư hầu của Alexios bằng Hiệp ước Devol 1108, khắc ghi sự kết thúc của tác hại Norman trong quãng triều đại của Alexios.[107]

Ioannes II, Manouel I and Cuộc thập tự chinh đợt thứ hai[sửa | sửa mã nguồn]

220px 1099jerusalem

Tấm hình thời Trung Cổ vẽ cảnh quân Thập tự chiếm thành Jerusalem trong cuộc thập tự chinh đợt thứ nhất.

Alexios I qua đời năm 1118, thiếu niên ông, Ioannes II Komnenos lên kế vị and cai quản đế quốc cho đến năm 1143. Ông vốn là một vị nhà vua hiền lành and luôn nhận thức rõ tai hại của đế quốc sau trận Manzikert nửa thế kỷ trước.[108] Lấy được lòng dân bởi cơ chế khoan dung and những hình phạt đc giảm nhẹ, ông được nhìn nhận là một trong những các nhà cai quản hiền lành rất ít trong thuở nào kì mà sự tàn bạo là chuẩn mức chính.[109] Nhờ này mà ông được nhìn nhận là Marcus Aurelius của Đông La Mã.

Trong 25 năm của triều đại mình, Ioannes đã củng cố mối bè bạn với Đế chế La Mã thần thánh ở Tây Âu, vượt mặt trọn vẹn người Pechenegs ở trận Beroia,[110] and rất nhiều lần thân chinh đem quân đi chinh phạt người Thổ ở Tiểu Á. Những campaign mà ông phát động đã làm biên tập cán cân thế lực ở phương đông, buộc người Thổ phải lui về phòng thủ and Phục hồi lại nhiều thành trì, đô thị and thị xã ở Anatolia.[111] Ông cũng đẩy lùi người Hunggary and Serbia vào trong thời hạn 1120, cùng theo với nhà vua Đức Lothair III bè bạn chống lại vua Norman, Roger II của Sicilia.[112] Không thay đổi đc hướng tây, Ioannes hướng sự cảnh báo của ông về hướng đông. Những tiểu vương quốc của những người Thổ Danishmend ở Melitene mau lẹ bị vượt mặt, and quân Đông La Mã tái chiếm lại Cilicia. Ioannes cũng lợi dụng tranh thủ cần sử dụng tác động của chính bản thân mình ép buộc Raymond xứ Poitiers, Hoàng thân xứ Antioch thừa nhận sự bảo lãnh của Đông La Mã. Nhằm mục đích biểu lộ tầm quan trọng and sức khỏe của chính bản thân mình trong xã hội Ki-tô giáo, Ioannes dẫn quân vào Đất Thánh với tư cách thức là người chỉ đạo của liên quân của Đế chế với những quốc gia Thập Tự; tuy vậy mong muốn của ông đã tan thành mây khói bởi sự phản bội của không ít bạn hữu Thập Tự.[113] Năm 1142, Ioannes lại đặt sự việc về lãnh thổ của ông ở Antioch, nhưng cái chết bất ngờ của ông trong 1 tai nạn đáng tiếc lúc đi săn vào thời điểm năm 1143 đã làm gián đoạn chiến lược của Ioannes. Chụp lấy thời cơ này, Raymond xua quân xâm lược Cilicia nhưng bị đánh tan tác and buộc phải thân hành đến kinh đô Constantinopolis để cầu xin sự tha thứ.[114]

300px The Byzantine Empire%2C c.1180.svg

Đế quốc Đông La Mã vào thời điểm năm 1180, cuối thời kỳ Phục Hưng Komnenos.

Người kế vị Ioannes là Manouel I Komnenos, thiếu niên thứ tư của ông. Manouel đã thi thành một cơ chế bành trướng trẻ trung và tràn trề sức khỏe so với những quyền năng lân bang, bao gồm hướng đông lẫn hướng tây. Tại Palestine, ông bè bạn với Vương quốc Jerusalem and gửi một chiến hàm to du nhập liên quân Thập Tự trong trận chiến tranh chống lại Nhà Fatimid của Ai Cập. Manouel đã củng cố vị thế ách thống trị của chính bản thân mình so với khối những quốc gia Thập Tự, and tác động của Đông La Mã so với Antioch and Jerusalem đc củng cố bằng hiệp ước với Raynald, Hoàng thân Antioch, and Amalric, vua Jerusalem.[115] Manouel cũng tiến hành triển khai 1 cuộc viễn chinh nhằm mục đích tịch thu lại chủ quyền của đế quốc tại miền Nam Ý nhưng thất bại do những sự không tương đồng giữa Đông La Mã với những bạn hữu của chính bản thân mình. Năm 1167, Manouel xua quân xâm lược Vương quốc Hungary and đánh tan tác quân Hung trong trận Sirmium, buộc người Hung phải cắt đất cầu hòa and biến thành chư hầu của Đông La Mã. Đến năm 1168, gần như là toàn bộ tổng thể vùng duyên hải biển Adriatic đã tọa lạc bên dưới quyền kiểm soát và điều hành của Đông La Mã.[116] Manouel cũng tùy chỉnh bè bạn với Giáo hoàng La Mã and những quốc gia Công giáo Tây Âu, and chiến thắng trong những việc điều tiết các hoạt động sinh hoạt của đoàn quân Thập Tự đợt thứ hai khi họ hành quân qua chủ quyền Đông La Mã.[117]

Mặc dù thế, ở chiến trường hướng đông, Manouel đã nhận được phải một thất bại nặng trong trận Myriokephalon trước quân Thổ vào thời điểm năm 1176. Thất bại đó đã làm ông buồn bã and thể chất suy sụp vào trong thời hạn cuối đời, nhưng trong thực tiễn không tác động không ít tới sức khỏe quân sự chiến lược của Đông La Mã. Trong trong thời hạn kế tiếp người Đông La Mã đã rửa đc thù and vượt mặt người Thổ.[118] Tướng quân Ioannes Vatatzes, người đánh tan tác quân Thổ trong Trận Hyelion and Leimocheir, không những trưng tập đc chiến binh từ kinh đô mà còn tìm kiếm được cách thức tích lũy thêm binh lính trên tuyến đường hành quân, một biểu hiện đã cho chúng ta thấy Đông La Mã vẫn còn đó là một quyền năng quân sự chiến lược trẻ trung và tràn trề sức khỏe and chương trình phòng thủ tại Tiểu Á vẫn còn đó công dụng.[119]

Thời kì Phục Hưng thế kỷ XII[sửa | sửa mã nguồn]

Tìm hiểu thêm thông báo: Tiến bộ Byzantine vào thế kỷ XII

Tìm hiểu thêm: Quân đội nhà Komnenos

Ioannes and Manuel đã theo đuổi các cơ chế quân sự chiến lược thiết thực, gồm cả hai đều đã thực hiện được các nguồn lực đáng chú ý trong những việc bao quanh and phòng thủ những đô thị. Cố chấp việc bại trận tại Myriokephalon, những cơ chế của Alexios, Ioannes and Manuel đã mang về thành quả là các vùng chủ quyền to lớn, tăng sự không thay đổi cho xung quanh vị trí biên giới ở Tiểu Á, and đảm bảo an toàn sự không thay đổi cho xung quanh vị trí biên giới châu Âu của đế quốc. Từ khoảng chừng năm 1081 đến khoảng chừng năm 1180, quân đội nhà Komnenos đã giữ vững đc sự không thay đổi của đế quốc, được chấp nhận nền hiện đại Đông La Mã trở nên tân tiến đặc sắc.[120]

Vấn đề đó đã được chấp nhận những tỉnh hướng tây có được sự hồi sinh tài chính and vẫn liên tục cho tới lúc thời điểm cuối thế kỷ. Có lập luận nhận định rằng Byzantium sau sự cai quản của nhà Komnenos đã an khang thịnh vượng hơn nếu với chính nó ở ngẫu nhiên thời khắc nào kể từ khi người Ba Tư thi công những cuộc xâm lược vào thế kỷ thứ VII. Trong thế kỷ XII, tỷ lệ cư dân gia đã tiếp tục tăng lên and lại thêm nhiều vùng đất to lớn đc giành cho chế tạo nông nghiệp trồng trọt. Minh chứng khảo cổ từ cả châu Âu and Tiểu Á đã cho chúng ta thấy một sự tăng thêm đáng chú ý về form size của không ít khu an cư TP, cùng với 1 sự bùng nổ đáng cảnh báo ở những thành thị mới. Kinh tế cũng trở nên tân tiến đặc sắc, người Venezia, Genova and những sắc dân khác đã đổ bộ tới các hải cảng của biển Aegea để giao thương mua bán, giao vận mặt hàng từ những vương quốc Thập Tự Chinh ở hải ngoại and từ nhà Fatima ở Ai Cập tới hướng tây and buôn bán đi với đế quốc trải qua Constantinopolis[121]

Suy sụp and tan rã[sửa | sửa mã nguồn]

Nhà Angelos[sửa | sửa mã nguồn]

Tìm hiểu thêm: Đông La Mã bên dưới thời nhà Angelos

Manuel mất vào trong ngày 24 tháng chín năm 1180 để lại cậu thiếu niên 11 tuổi của chính bản thân mình, Alexios II Komnenos trên ngai vàng.[122] Vị nhà vua bé dại tuổi chưa thể tự mình cai quản, chính vì như vậy mà nữ hoàng Maria thành Antioch, nắm quyền nhiếp chính. Mặc dù thế, gốc gác người Pháp của bà lại khiến bà không lấy được lòng dân, điều đó đã tạo tình huống cho Andronikos I Komnenos làm mưa làm gió, ông vốn là một người cháu trai của Alexios I. Tháng tám năm 1182, ông dẫn quân tiến vào Constantinopolis. Tháng chín năm 1183, sau thời điểm sa thải những kẻ địch thực lực của chính bản thân mình, ông tự đăng quang nhà vua and sa thải Alexios II, cùng theo đó lấy luôn người vk cũ mới chỉ mười hai độ tuổi của ông ta, Agnes của Pháp.[123]

Andronikos mở đầu triều đại của ông bằng những giải pháp cải cách thức chính phủ nước nhà được những sử gia ca tụng.[123] Theo George Ostrogorsky, Andronikos đã quyết tâm nhổ tận gốc tham nhũng: sau sự cai quản của ông, việc giao thương quan tước bị sa thải, việc chọn lựa lực lượng lao động phải nhờ trên thành tích, chứ không hẳn là nhờ thiên vị and những quan hệ toàn cầu, những quan chức đc trả lương hậu hĩnh để giảm thiểu hối lộ.[124] Tại những tỉnh, nhờ cải cách thức Andronikos mà chế tạo đc cải sinh một cách thức mau lẹ and rõ ràng. Những quý tộc đã khó tính chống lại ông ta, and để hỗ trợ cho sự việc đỡ xấu đi, Andronikos có vẻ đã biến thành một bạo chúa; hành quyết and đấm đá bạo lực đã biến thành càng ngày càng phổ cập, and triều đại của ông biến thành một triều đại của khủng bố.[125] Andronikos có vẻ muốn diệt trừ hết giới quý tộc and đại địa chủ. Đại chiến chống lại những tầng lớp quý tộc biến thành 1 cuộc tàn sát, trong những lúc Nhà vua phải viện tới các giải pháp tàn tệ hơn lúc nào hết để giữ vững cơ chế của chính bản thân mình.[124]

Mặc dù là một đội quân quân sự chiến lược mạnh, Andronikos đã đã không còn gì đối phó với Isaac Komnenos, Béla III của Hungary(r. 1172-1196), người đã sáp nhập vùng chủ quyền Croatia vào Hungary, and Stephen Nemanja của Serbia (r. 1166-1196) đã công bố sự chủ quyền của chính bản thân mình với Đông La Mã. Mặc dù thế, không người nào có khả năng đối chiếu với cuộc xâm chiếm của William II xứ Sicilia (r. 1166-1189) với 1 đội quân gồm 300 tàu and 80.000 quân vào thời điểm năm 1185.[126] Andronikos rối rít kêu gọi 100 tàu chiến bảo đảm thủ đô Hà Nội nhưng khác gì hơn là ông đã hết cân nhắc dân chúng. Ở đầu cuối ông bị lật đổ khi Isaac Angelos, một kẻ địch chính trị của ông đc sự bổ trợ của những người dân đã thi công thay máu chính quyền and giết chết Andronikos. Nhà Komnenos đã kết thúc, nhường chỗ cho nhà Angelos lên thay.[127]

Triều đại của Isaac II and của anh trai Alexios III, là thời kì mà họ nhìn cảm nhận sự sụp đổ của các gì sót lại trong máy bộ triều đình TW của Đông La Mã and mạng lưới hệ thống quốc phòng. Dù rằng người Norman bị đánh đuổi thoát ra khỏi Hy Lạp nhưng vào thời điểm năm 1186, người Vlach and Bulgars mở đầu 1 cuộc khởi nghĩa dẫn tới việc dựng nên của Đế chế Bulgaria Thứ 2. Chế độ nội địa của nhà Angelos đc đặc thù bởi sự lạm dụng ngân khố quốc gia, and sự không công khai minh bạch về kinh tế tài chính của không ít quan lại. Triều đình bị suy yếu nghiêm trọng, and khoảng không thế lực gia tăng chính giữa của Đế chế đã dẫn sự tách biệt ở những tỉnh xa kinh thành, and một số dân cư thừa hưởng nhà Komnenos đã tùy chỉnh được 1 Chính phủ bán chủ quyền ở Trebizond từ trước năm 1204.[128] Theo Aleksandr Vasilyev, trong thời hạn triều đại Angelos, Hy Lạp bị đẩy gia tốc nhanh tới việc hủy diệt của 1 đế quốc đã trở nên suy yếu mà hoàn toàn không có cách thức nào có khả năng vực lên đc.[129]

Cuộc thập tự chinh đợt thứ tư[sửa | sửa mã nguồn]

Vào thời điểm năm 1198, Giáo hoàng Innocent III đã phát động 1 cuộc thập tự chinh mới.[130] Lần này, cuộc thập tự chinh nhắm tới Ai Cập, giữa trung tâm thế lực mới của xã hội Hồi Giáo ở Levant. Quân Thập Tự đến thành Venezia vào ngày hè năm 1202 nhưng lại tiết kiệm hơn nếu với Dự kiến and họ cũng còn thiếu tiền trả cho sự thuê tàu của những người Venezia, để đến Ai Cập. Tổng đốc đầy hoài bão của Venezia, Enrico Dandolo nhu cầu phá tan sự kết nối giữa Giáo hoàng and quân thập tự, vì Venezia kết nối nghiêm ngặt kinh tế với Ai Cập.[131] Chính vì như vậy, ông ta ý kiến đề nghị giàn trải giá trị thuê tàu cho quân thập tự đổi lại họ sẽ xâm chiếm lại cảng Zaga ở Damaltia(đô thị chư hầu của Venezia, mà trước đây đã nổi dậy rồi tự đặt chúng sau sự bảo trợ của Hungary),[132] quân viễn chinh chấp thuận.[133] Đô thị thất thủ vào thời điểm tháng 11 năm 1202 sau 1 cuộc bao quanh mau lẹ. Innocent and cộng đồng hồng y nhắm mắt làm ngơ trước biện pháp hành động này.[131]

250px Byzantium1215

Đông La Mã bị phân loại sau Cuộc thập tự chinh đợt thứ tư,năm 1204.

Sau cái chết của Theobald III, Bá tước của Champagne, tầm quan trọng chỉ đạo cuộc Thập tự chinh đã chuyển qua cho Boniface Montferrat, một người bạn của Philip xứ Swabia. Cả Boniface and Philip đều kết duyên với cung điện hoàng gia Đông La Mã. Trên trong thực tiễn, người em vk của Philip, Alexios Angelos, thiếu niên của Nhà vua Isaac II Angelos mù bị lật đổ, đã đến châu Âu and gọi điện liên lạc với quân viễn chinh. Alexios ý kiến đề nghị sum vầy thánh địa Đông La Mã với Rôma, trả cho quân viễn chinh 200.000 đồng bạc, sẽ cùng nhập cuộc cuộc thập tự chinh and đồng tình tổng thể những nhu cầu phẩm họ cần để đến đc Ai Cập. Innocent đã nhận được thức chiến lược đã chuyển hướng cuộc Thập tự chinh đến Constantinopolis nhưng cấm ngẫu nhiên cuộc tiến công nào vào đô thị, tuy vậy lá thư của Đức Giáo hoàng đã đi vào sau thời điểm đội tàu đã rời Zara.[134]

Quân viễn chinh tới đô thị vào ngày hè năm 1203 and mau lẹ tổ chức triển khai tiến công, ban đầu bằng một vụ cháy to gây hư hại số đông đô thị, and kế tiếp họ ập vào đô thị. Alexios III chạy trốn khỏi thủ đô Hà Nội, and Alexios Angelos đc tấn phong lên ngai vàng là Alexios IV cùng với những người cha mù của chính bản thân mình làm đồng nhà vua. Mặc dù thế, Alexios IV and Isaac II đã đã không còn gì giữ lời hứa hẹn của chính bản thân mình and đã trở nên lật đổ bởi Alexios V. Ở đầu cuối, quân viễn chinh tiến công đô thị đợt thứ hai vào trong ngày 13 tháng bốn năm 1204 and Constantinopolis đã trở nên cướp bóc and tàn sát bởi quân thập tự. Nhiều hình tượng vô giá, di vật, and những bảo bối khác kế tiếp bị đem về Tây Âu, một trong những lượng to ở Venezia. Khi Innocent III nghe nói về việc quân viễn chinh cướp phá Constantinopolis, ông đã phạt vạ họ nhưng khá nhẹ dịu. Thực trạng đã ngoài kiểm soát và điều hành. Trật tự chỉ đc Phục hồi khi quân viễn chinh and Venezia thi công thỏa thuận hợp tác; Baldwin của Vlaanderen đc bầu làm Nhà vua and Thomas Morosini người Venezia đc chọn làm Thượng Phụ.[131][135] Những nhà chỉ đạo thập tự chinh đã phân loại những tỉnh của Đông La Mã lẫn nhau, nhưng những hoàng thân Đông La Mã ở Nicaea, Trebizond and Epirus đã giương cờ khởi binh nhằm mục đích Phục hồi lại đô thị.[131]

Kết quả cuối cùng của Đế quốc[sửa | sửa mã nguồn]

Các chủ quyền ở đầu cuối[sửa | sửa mã nguồn]

Tìm hiểu thêm: Đế quốc Nicaea and Đế quốc Trebizond

Sau thời điểm quân Thập Tự Chinh Latin cướp phá Constantinopolis năm 1204, hai lãnh địa trung thành với chủ với Đông La Mã là Đế quốc Nicaea and Lãnh địa Bá Vương Eripus đã giương cờ đứng dậy khởi sự. Lãnh địa sót lại, Đế quốc Trebizond do Alexios I của Trebizond Thành lập và hoạt động chỉ vài tuần trước đó khi quân thập tự cướp bóc Constantinopolis. Trong ba lãnh địa này, Eripus and Nicaea có thời cơ tốt nhất nhất để Phục hồi lại đô thị. Đế quốc Nicaea đã dành được nhiều thắng lợi trước quân Latin nhưng tới thời điểm giữa thế kỷ XIII, nhiều vùng đất ở hướng nam Anatolia của Đế quốc đã trở nên mất vào tay người Hồi Giáo.[136] Sự suy yếu của Vương quốc Hồi giáo Rum sau Cuộc xâm chiếm của quân Mông Cổ năm 1242-43 đã trong thời điểm tạm thời ngã ngũ những cuộc đột kích của quân Seljuk ở hướng đông, cứu quân Nicaea dốc toàn lực quyết đấu với Đế chế La Tinh ở hướng bắc.[137]

Tái chiếm Constantinopolis[sửa | sửa mã nguồn]

Tìm hiểu thêm: Cuộc tái chiếm Constantinopolis (1261)

Bài chi tiết: Nhà Palaiologos and Đông La Mã bên dưới thời nhà Palaiologos

300px 1263 Mediterranean Sea.svg

Đế Chế Nicaea, đc Thành lập và hoạt động bên dưới triều đại Laskarid, đã thi công những trận chiến tranh với đế quốc Latin. Quân Nicaea đã tiêu diệt quân Latin and bạn hữu ở Poimanenon and Pelagonia. Constantinopolis đc giành lại vào thời điểm năm 1261 trong những lúc Epirus thất bại trong cuộc đua giành lại đô thị. Vấn đề đó dẫn đến một sự phục hồi ngắn ngủi của Đông La Mã bên dưới thời Mikhael VIII Palaiologos, nhưng đế quốc cuộc chiến tranh đã trở nên phá hủy bởi các địch thủ đang vây quanh đế quốc. Để bảo trì những campaign của chính bản thân mình chống lại quân Latin, Mikhael kéo quân từ Tiểu Á, and thu thuế thật nặng làm nông dân bị kiệt quệ, tạo ra nhiều sự ân oán giận.[138] Dự án Bất Động Sản thiết kế và xây dựng khổng lồ đã đc hoàn thiện ở Constantinopolis để thay thế sửa chữa các thiệt hại của cuộc Thập tự chinh thứ tư, nhưng không một ai trong những ngẫu nhiên người nông dân nào ở Tiểu Á cảm nhận yêu thích and đáp ứng, khi mà những cuộc tiến công của ghazis cuồng tín tiếp tục xẩy ra and sưu cao thuế nặng luôn tỳ lên cổ họ.

Mikhael đã chọn cách thức giải phóng và mở rộng Đế Chế thay thế vì bảo đảm các lãnh địa của chính bản thân mình ở Tiểu Á, and chỉ có được chiến thắng rất ít. Để ngăn cản cho thủ đô Hà Nội khỏi bị người Latin cướp bóc and tiến công, ông buộc Giáo hội phải đến hội kiến ở Roma, một chiêu trò trong thời điểm tạm thời làm cho giai cấp nông dân ân oán ghét Michael and Constantinopolis đến đỉnh cao.[139] Những cố gắng nỗ lực của Andronikos II and kế tiếp là của cháu trai Andronikos III được nhìn nhận là các cố gắng nỗ lực ở đầu cuối để Phục hồi lại vinh hoa cho đế quốc. Mặc dù thế, việc dùng lính đánh thuê của Andronikos II thường phản công dụng với sự đám lính đánh thuê Catalan đang phá hủy những vùng nông thôn and tăng sự ân oán giận so với Constantinopolis.[140]

Sự trỗi dậy của những người Ottoman and các ngày ở đầu cuối của Đông La Mã[sửa | sửa mã nguồn]

220px Constantinople 1453

Cuộc bao quanh Constantinopolis năm 1453.

250px Byzantium1400

Đế quốc Đông La Mã vào thời điểm năm 1403.

Đông La Mã đã trở nên phá hủy bởi nội chiến sau thời điểm Andronikos III qua đời. Cuộc nội chiến kéo dãn dài sáu năm không những phá hủy đế quốc mà còn tạo tình huống cho vua Serbia Stefan IV Dushan (1331–1346) xua quân ập vào những chủ quyền của Đế quốc and tùy chỉnh cái gọi là Đế quốc Serbia trong 1 ngắn ngày. Năm 1354, một trận động đất tại Gallipoli phá hủy những pháo đài trang nghiêm, tạo tình huống cho quân Ottoman (vốn đc thuê làm lính đánh thuê trong cuộc nội chiến bởi Ioannes VI Kantakouzenos) dựng nên quyền năng của mình ở châu Âu.[141] Lúc các cuộc nội chiến ở Đông La Mã ngã ngũ thì cũng là lúc người Ottoman vượt mặt những hiệp sĩ Serbia and bắt họ phải công nhân sự bảo lãnh của Ottoman. Sau thời điểm người Serbia thất bại ở trận Kosovo, số đông Balkan đã tọa lạc bên dưới ách cai quản của Đế quốc Ottoman.[142]

Những nhà vua Đông La Mã đã rất nhiều lần huy động sự giúp sức của phương Tây, nhưng Đức Giáo hoàng công bố sẽ chỉ Để ý đến việc gửi viện trợ quay trở lại nếu Giáo hội Chính Thống Đông hợp nhất quay trở lại với Giáo hội Công giáo Rôma. Việc thống nhất Giáo hội đã đc Để ý đến, and thông thường đc tiến hành triển khai theo nghị định của đế quốc, nhưng cư dân and giáo sĩ Chính thống giáo đã trẻ trung và tràn trề sức khỏe phản đối vì các biện pháp hành động mà quân Thập tự đã làm năm 1204.[143] Dù rằng một trong những binh lực phương Tây đã đi vào để củng cố phòng thủ của Constantinopolis, nhưng phần lớn những nhà chỉ đạo phương Tây, lại hiện giờ đang bị phân tâm bởi việc làm của chính bản thân mình, đang không có bất cứ biện pháp hành động nào khi người Ottoman xâm chiếm những vùng chủ quyền sót lại ở đầu cuối của Đông La Mã. Năm 1422, quân Ottoman bao quanh Constantinopolis nhưng không chiến thắng, tuy vậy họ đã thu được trọn vẹn xứ Makedonia and thành Thessalonica.[144]

Constantinopolis hiên giờ chỉ với là một đống đổ nát and hoang tàn, số lượng dân sinh đã giảm sút nghiêm trọng. Ngày 2 tháng bốn năm 1453, Sultan Mehmed đem 80.000 quân and hàng chục ngàn quân không chính quy bao quanh đô thị.[145] Mặc cho 7000 quân Đông La Mã and 2000 quân Latin bạn hữu đã nỗ lực cố gắng tử thủ đô Hà Nội thành, đô thị ở đầu cuối đã sụp đổ trước cuộc tiến công ồ ạt ở đầu cuối của quân Ottoman vào trong ngày 29 tháng năm năm 1453, sau cuộc đại bao vây kéo dãn dài hai tháng tiếp tục.[144] Nhà vua Đông La Mã ở đầu cuối, Konstantinos XI đc nhìn cảm nhận lần ở đầu cuối khi ông đang vứt áo hoàng bào của chính bản thân mình vào trong 1 góc tường rồi rút gươm ra lao thẳng vào quân thù sau thời điểm tận mắt chứng kiến những bờ tường thành thuở nào bền vững sụp đổ.[146]

Các tình tiết sau thời điểm Đông La Mã tiêu vong[sửa | sửa mã nguồn]

250px Despotate of Morea 1450.svg

Lãnh địa Bá vương Morea and Mystra vào thời điểm năm 1450.

Sau thời điểm kinh đô Constantinopolis sụp đổ, các chủ quyền sót lại của Đông La Mã chưa bị chinh phục là Lãnh địa Bá vương Mystra – do hai người bằng hữu của vị nhà vua ở đầu cuối là Thomas Palaiologos and Demetrios Palaiologos đồng cai quản. Lãnh địa này liên tục sinh tồn bên dưới tư cách thức là chư hầu của đế quốc Osman, tuy vậy do các yếu kém trong những việc cai quản, hai bằng hữu nhà Palaiologos không tồn tại đủ kinh tế tài chính để chi trả những khoản chiến phẩm cho tất cả những người Osman and vì thế vào thời điểm tháng 5 năm 1460, vua Mehmet II đã xua quân tiến công chủ quyền này and đến ngày hè đã đánh chiếm hết toàn bộ tổng thể Mystra. Nhân thời cơ đó, Demetrios đã nhờ người Thổ Osman đánh đuổi em trai Thomas của chính bản thân mình thoát ra khỏi Mystra, mong muốn có khả năng độc chiếm ngôi bá vương xứ này nhưng sau thời điểm Thomas bỏ chạy thì người Thổ đã biến Mystra thành một tỉnh của đế quốc. Demetrios sống phần đời sót lại của chính bản thân mình bên dưới tư cách thức là sủng thần của Mehmet tại Edirne and kế tiếp là Didymoteicho.

Một trong những thành trì khác của đế quốc vẫn còn đó một ít ngày sau đó. Hòn đảo Monemvasia không chịu đầu hàng người Thổ and liên tục tổ chức triển khai kháng chiến. Bắt đầu nó đc cai quản bởi một cướp biển người Aragón, sau ông này bị dân bản địa lật đổ and, sau sự ưng thuận của Thomas Palaiologos, đc đặt bên dưới quyền bảo lãnh của Vatican cho tới hết năm 1460. Những bộ tộc bản địa ở Bán hòn đảo Mani – một mỏm đất nằm tại vị trí cực Nam Mystra – cũng kết nối lại cùng nhau chống cự thêm một khoảng thời gian, sau biến thành một xứ bảo lãnh của Cộng hòa Venezia and ở đầu cuối cũng thành một chư hầu của đế quốc Thổ Osman. Thành trì ở đầu cuối của Đông La Mã là Salmeniko nằm tại vị trí Tây Bắc Mystra. Graitzas Palaiologos là người chỉ đạo về quân sự chiến lược ở chỗ này, với tổng hành dinh đặt tại thành tháp Salmeniko. Khi đô thị đầu hàng trước người Osman, Graitzas and những thuộc hạ cùng một trong những người dân vẫn liên tục chống giữ pháo đài trang nghiêm Salmeniko cho tới lúc họ đào tẩu sang Venezia vào thời điểm tháng 7 năm 1461. Đến đây thì những tàn dư của Đông La Mã coi như đã trở nên diệt trừ sạch.[147]

Đế quốc Trebizond, 1 phần chủ quyền đã trọn vẹn tách biệt khỏi Đông La Mã từ hồi Constantinopolis bị quân Thập Tự Chinh xâm chiếm năm 1204, đã biến thành “phần ở đầu cuối” and là quốc gia thừa kế của Đông La Mã trên trong thực tiễn. Trong cố gắng nỗ lực nhằm mục đích giúp vãn đế quốc, Nhà vua David của Trebizond đã tiến hành triển khai nhiều hoạt động và sinh hoạt ngoại giao nhằm mục đích cuốn hút những quốc gia chống Osman về phía mình, nhưng Vấn đề này đã chọc tức người Thổ Osman and khiến một trận chiến tranh bùng nổ vào ngày hè năm 1461. Sau đó 1 tháng chống cự, David đầu hàng vào ngáy 14 tháng tám năm 1461. Lãnh địa ở đầu cuối của đế quốc La Mã xưa kia mất hút khỏi map xã hội.

Người cháu gọi Konstantinos XI bằng chú, Andreas Palaeologos, liên tục tự xưng là người thừa hưởng thương hiệu nhà vua Đông La Mã. Ông ta sống ở Mystra and chạy sang Roma khi xung quanh vị trí này bị người Thổ xâm chiếm vào thời điểm năm 1460, sống sau sự bảo lãnh của Vatican cho tới cuối đời. Do chức vị nhà vua Đông La Mã về mặt nguyên lý không phải là người trong họ tộc nối ngôi nhau, nên về nguyên lý sự tự xưng của Andreas chưa hợp với pháp luật Đông La Mã. Nhưng hiên giờ đế quốc đã trở nên tiêu vong and những quốc gia phương Tây đã địa thế căn cứ theo truyền thống lâu đời cha truyền con nối để hợp pháp hóa tên tuổi của Andreas. Andreas về sau đã tự đặt tên tuổi “Nhà vua của Constantinopolis” Imperator Constantinopolitanus cho chính mình and ngỏ ý bán chức vị Nhà vua Đông La Mã cho vua Pháp Charles VIII giống hệt như những vua chúa Công giáo khác. Nhưng mãi sau thời điểm Andreas qua đời cũng không một ai nhận chức vị này cả.

Về hướng người Thổ Osman, Mehmet II and những vua kế vị ông ta đã tự xưng là “Nhà vua La Mã” (Kaysar-i-Rûm) and xem mình là người thừa kế Đế quốc La Mã xưa kia cho tới tận khi đế quốc Osman sụp đổ dồn vào vào đầu thế kỷ XX. Vấn đề đó hàm ý là đế quốc La Mã vẫn đc bảo trì sau sự cai quản của những người Thổ, chỉ có điều tôn giáo chính thống của đế quốc sẽ biên tập, y như Constantinus I đã biên tập tôn giáo của La Mã vào thế kỷ thứ IV. Trong những lúc đó, các chỉ đạo của lãnh địa Hoàng thân Danube (Principatele Dunărene) cũng tự xưng mình là người thừa kế của Đông La Mã[148] và cũng đã bảo lãnh cho tất cả những người dân Chính thống giáo chạy loạn trước sự việc xâm lược của Thổ Osman, trong những số ấy gồm có nhiều quý tộc Đông La Mã.

Đại Công tước Ivan III của Moskva về sau cũng tự xưng là người bảo lãnh của Chính thống giáo Đông phương, một di sản của Đông La Mã. Ivan đã kết duyên với em gái của Andreas, Sophia Paleologue. Cháu của mình, Ivan IV Lôi đế, biến thành Sa hoàng thứ nhất của Nga (chữ “Sa hoàng” tsar hay czar khởi đầu từ thương hiệu caesar, một tước hiệu của nhà vua Đông La Mã trong ngôn từ Xlavơ). Những Nga hoàng sau Ivan IV cũng liên tục xem Đế quốc Nga là kẻ thừa kế của La Mã and Constantinopolis. Việc xem Đế quốc Nga là La Mã thứ ba liên tục sinh tồn cho tới lúc Đế quốc Nga sụp đổ trong cơn lốc cách thức mạng năm 1917.[149]

Tiến bộ Đông La Mã[sửa | sửa mã nguồn]

Kinh tế tài chính[sửa | sửa mã nguồn]

Tìm hiểu thêm thông báo: Kinh tế tài chính Đông La Mã

Đế quốc Đông La Mã chiếm dụng một trong những các nền kinh tế thị trường phồn thịnh nhất ở châu Âu and Địa Trung Hải trong vô số nhiều thế kỷ. Đặc điểm là châu Âu đã không còn gì sánh đc với sức khỏe tài chính của Đông La Mã cho tới tận cuối thời Trung Cổ. Constantinopolis là một giữa trung tâm quan trọng bậc nhất trong 1 mạng lưới kinh tế tại những thời khắc khác biệt kéo dãn dài trên gần như là tổng thể châu lục Á-Âu and Bắc Phi, đặc điểm nó chính là nơi đến hướng tây ở đầu cuối của con phố tơ lụa đình đám. Cho tới nửa đầu của thế kỷ thứ VI and trái ngược hẳn với việc suy tàn ở hướng tây, nền kinh tế thị trường của Đông La Mã đã trở nên tân tiến mau lẹ and trẻ trung và tràn trề sức khỏe.[150] Mặc dù thế, Đại dịch Justinianus and các cuộc chinh phục của những người Ả Rập tạo ra biên tập xấu đi đáng chú ý sự an khang thịnh vượng của chính bản thân nó and góp thêm phần dẫn đến thời kì kìm hãm and suy thoái và phá sản. Các cải cách thức của nhà Isaurios and đặc điểm, là sự tăng thêm số lượng dân sinh bên dưới thời Konstantinos V, các dự án công trình nơi công cộng and cùng theo với các giải pháp đánh thuế, đã khắc ghi sự mở đầu của quy trình tiến độ phục hồi mà vẫn liên tục cho tới tận năm 1204, cố chấp sự thu hẹp chủ quyền.[151] Từ thế kỷ thứ X cho tới thời điểm cuối thế kỷ XII, Đế quốc Đông La Mã là hình tượng cho việc sang chảnh and những vị khách thập phương đã trở nên điểm nhấn bởi sự giàu sang dành dụm ở kinh đô. Mặc dù thế cuộc Thập tự chinh đợt thứ tư đã dẫn tới việc gián đoạn sức chế tạo của nền kinh tế thị trường Đông La Mã and sự ách thống trị kinh tế của những người Tây Âu ở miền đông Địa Trung Hải, các event chẳng khác gì một thảm họa tài chính cho Đế chế [152] Nhà Palaiologos đã nỗ lực cố gắng để hồi sinh nền kinh tế thị trường, nhưng Chính phủ Đông La Mã vào quy trình tiến độ cuối này không dành được bất kỳ sự kiểm soát và điều hành trọn vẹn nào so với một trong những hai quyền năng tài chính ngoại quốc hoặc ở cả nội địa. Từ từ, nó cũng đánh mất tác động của chính bản thân mình so với những cách thức kinh tế and chế độ giá, and quyền kiểm soát và điều hành của chính bản thân nó so với sự lưu thông các sắt kẽm kim loại quý giá, and theo một trong những học giả, trong cả việc đúc tiền xu.[153]

Khoa học, Y thuật, Pháp luật[sửa | sửa mã nguồn]

Tìm hiểu thêm: Khoa học Đông La Mã, Y học Đông La Mã, and Pháp luật Đông La Mã

Những sản phẩm thực tế của thời buổi truyền thống chưa lúc nào bị ngừng rèn dũa tại Đông La Mã. Chính vì như vậy, khoa học Đông La Mã trong bất kỳ thời kì nào đều nối sát với triết học cổ đại, and siêu hình học.[154] Dù rằng vào nhiều thời khắc khác biệt Byzantine đã chiếm lĩnh các thành tích tuyệt vời nhất trong những việc cần sử dụng khoa học (đặc điểm là trong những việc thiết kế và xây dựng Hagia Sophia), thì từ sau thế kỷ thứ VI những học giả Byzantine đa số chuyên tâm vào các điều tra và nghiên cứu mới trong những việc trở nên tân tiến những kim chỉ nan mới hoặc giải phóng và mở rộng các sáng kiến của không ít người sáng tác cổ đại.[155] Sự thông thái của mình đặc điểm đã trở nên tụt lại trong trong thời hạn tháng đen tối của bệnh dịch hạch and các cuộc chinh phục của những người Hồi giáo, nhưng kế tiếp là thời kì đc gọi là kỉ nguyên Phục hưng Đông La Mã vào thời điểm cuối thiên niên kỷ thứ nhất, những học giả Đông La Mã đã tái chứng minh và khẳng định mình biến thành các Chuyên Viên trong những việc trở nên tân tiến khoa học của những người Ả Rập and Ba Tư, đặc điểm trong thiên văn học and toán học.[156] Người Đông La Mã cũng khá được chứng nhận với các văn minh công nghệ tiên tiến, đặc điểm là trong phong cách xây dựng (chẳng hạn như mái vòm có hình thù vuông vức) and công nghệ tiên tiến cuộc chiến tranh(chẳng hạn như lửa Hy Lạp).

Vào thế kỷ ở đầu cuối của Đế chế, các nhà ngữ văn Đông La Mã là các người sở hữu yếu chịu nghĩa vụ trong những việc truyền bá and ghi chép lại các điều tra và nghiên cứu ngữ pháp cổ and văn học Hy Lạp đến đầu thời kì Phục Hưng ở Ý [157] Trong năm này, thiên văn học and toán học đã đc huấn luyện và giảng dạy ở Trebizond; y học cũng cuốn hút sự lưu ý của phần lớn những học giả [158]

Trong nghành điều khoản, các cải cách thức của Justinianus I chứa một tác động rõ rệt so với quy trình tiến độ trở nên tân tiến của luật học, and Ecloga của Leo III đã và đang tác động đến quy trình tiến độ dựng nên nên mạng lưới hệ thống pháp luật của những người Xlavơ.[159]

Tôn giáo[sửa | sửa mã nguồn]

220px Aya sofya

Nhằm mục đích biểu lộ uy quyền phổ quát của Tòa Thượng phụ thành Constantinopolis, nhà vua Justinianus I đã cho thiết kế và xây dựng Đại Thánh đường Hagia Sophia (nay là một viện kho lưu trữ bảo tàng), hoàn tất chỉ trong tầm 4 năm rưỡi (532–537).

Bài chi tiết: Quốc giáo của Đế quốc La Mã

Sự sinh tồn của đế quốc ở hướng đông đã bảo đảm an toàn tầm quan trọng lành mạnh và tích cực của Nhà vua trong công việc của Giáo hội. Chính phủ Đông La Mã đã thừa hưởng từ thời kì đa thần giáo thói quen mang tính chất hành chính and kinh tế tài chính về cách thức điều hành những sự việc tôn giáo, and điều đó liên tục đc cần sử dụng cho Giáo hội Kitô giáo. Tiếp sau kiểu mẫu đc tùy chỉnh bởi Eusebius thành Caesarea, dân chúng Byzantine xem Nhà vua như là một thay mặt đại diện hay sứ giả của Chúa Kitô, có nghĩa vụ đặc điểm so với việc truyền bá Cơ Đốc giáo cho tất cả những người ngoại giáo, and cho các gì “phía ngoài” tôn giáo, ví dụ điển hình như việc cai quản and kinh tế tài chính. Như Cyril Mango đã đặt ra, tư duy chính trị Đông La Mã có khả năng đc tóm tắt trong 1 mục tiêu “Một Đức Chúa, một đế chế, một tôn giáo” [160].

Tầm quan trọng của đế chế trong công việc của Giáo hội chưa lúc nào giải phóng và mở rộng thành một mạng lưới hệ thống cố định và thắt chặt và đã được cam kết về mặt pháp luật[161] Với việc suy yếu của thành Roma, and sự không tương đồng nội bộ của không ít Tòa Thượng phụ khác ở phương Đông, từ thế kỷ thứ VI tới thế kỷ thứ XI, Giáo hội thành Constantinopolis đã biến thành giữa trung tâm giàu sang nhất and có tương đối nhiều tác động nhất trong xã hội Kitô giáo[162]. Ngay cả những lúc đế quốc đã suy yếu and chỉ là một chiếc bóng của chính bản thân mình nó trước đây, Giáo hội vẫn liên tục bảo trì tác động đáng chú ý cả ở phí a trong và phí ngoài biên giới đế quốc. Như G. A. Ostrogorskiy đặt ra:

Tòa Thượng Phụ thành Constantinopolis vẫn là giữa trung tâm của xã hội Chính thống giáo, với những Tòa Tổng giám mục đô thị and những Tòa Tổng giám mục khác bao bọc, thuộc vùng Tiểu Á and Balkan, mà hôm nay Byzantium đã để mất, giống hệt như thuộc vùng Kavkaz, Nga and Litva. Giáo hội vẫn là vấn đề không thay đổi nhất trong Đế quốc Đông La Mã.[163]

Tín lý Kitô giáo chính thức của Chính phủ đc định rõ bởi bảy Công đồng Đại kết thứ nhất, and kế tiếp bổn phận của nhà vua đó là áp bỏ lên trên thần dân của chính bản thân mình. Một chiếu chỉ của nhà vua vào thời điểm năm 388, kế tiếp đã đc đem vào Pháp điển Án dân sự, đó là lệnh cho người dân của đế chế phải “xưng nhận là Kitô hữu”; and coi tổng thể những người dân không tuân hành theo điều khoản là các “người điên and ngu ngốc” and là người theo “các tín điều dị giáo”.[164]

Cố chấp các chiếu chỉ của nhà vua and lập trường chặt chẽ của chính mình quốc giáo, tôn giáo mà sau đây đc gọi là Chính thống giáo Đông phương đó chưa lúc nào thay mặt đại diện cho tổng thể những giáo đồ Kitô giáo trong toàn đế quốc Đông La mã hay cho Kitô giáo Đông phương. Mango nhận định rằng trong quy trình tiến độ đầu của đế quốc, các “người điên and ngu ngốc” bị dán nhãn “dị giáo” bởi quốc giáo, lại chiếm số đông số lượng dân sinh.[165] Cạnh bên những người dân đa thần giáo đã sinh tồn cho tới hết thế kỷ thứ VI and người Do Thái, là không ít người dân – thậm chí là có cả những nhà vua – theo một số giáo thuyết Kitô giáo khác biệt, như thuyết Arius, thuyết Nestorius, nhất tính thuyết (Monophysitism), thuyết Paulician…, mà trong một số trong những điểm gì đấy dạy các điều đối nghịch với giáo thuyết thần học chính yếu được những Công đồng đại kết xác thực.[166]. 1 cuộc chia rẽ khác giữa những giáo đồ Kitô giáo đã và đang xẩy ra, khi Nhà vua Leo III đã ra lệnh hủy diệt những ảnh tượng trên khắp Đế quốc. Vấn đề đó dẫn đến 1 cuộc dịch chuyển tôn giáo đáng chú ý, nó chỉ kết thúc vào thời điểm giữa thế kỷ IX với việc hồi sinh những ảnh tượng. Trong cùng khoảng chừng thời điểm này, một làn sóng những người dân ngoại giáo mới đã nổi lên ở khu vực Balkan, có xuất xứ đa số từ những người dân Slavơ. Họ từ từ đc cải sang Kitô giáo, and cho đến quy trình tiến độ ở đầu cuối của Đông La Mã, Chính thống giáo phương Đông đã thay mặt đại diện cho phần lớn những giáo đồ Kitô giáo and tóm lại là cho số đông người dân Một trong những gì sót lại của đế chế[167].

Người Do Thái là một đội nhóm thiểu số quan trọng trong quãng chiều dài lịch sử hào hùng của đế quốc Byzantine, and theo luật La Mã, họ khiến cho một đội nhóm tôn giáo đc điều khoản công nhận. Vào quy trình tiến độ đầu của đế quốc, nhìn tổng thể họ đã đc khoan dung, nhưng kế tiếp là thời kì mà tình trạng cũng trở nên stress and các cuộc bách hại xẩy ra. Trong điều kiện nào đi nữa, sau các cuộc chinh phục của những người Ả Rập theo Hồi giáo, số đông người Do Thái đã sống ở phía ngoài đế quốc Đông La Mã, trong những lúc những người dân sót lại phía bên trong biên giới đã sinh sống tại sự phẳng lặng kha khá Tính từ lúc thế kỷ thứ X trở đi[168].

Văn học and nghệ thuật và thẩm mỹ[sửa | sửa mã nguồn]

Bài chi tiết: Thẩm mỹ và nghệ thuật Đông La Mã and Văn học Đông La Mã

Sau thời điểm nhà vua Theodosius I công bố Kitô giáo biến thành quốc giáo vào thời điểm cuối thế kỷ thứ IV, hội họa—một nghành đặc điểm của thánh địa từ từ tách khỏi các tác động của nền nghệ thuật và thẩm mỹ La Mã and Hy Lạp.[169] Thẩm mỹ và nghệ thuật Đông La Mã là một sang trọng nghệ thuật và thẩm mỹ rất là bảo thủ, vì nguyên do tôn giáo and văn hóa truyền thống, nhưng vẫn giữ một truyền thống lâu đời liên tiếp của chủ nghĩa hiện thực Hy Lạp.[170] Từ thế kỷ thứ V, tranh khảm biến thành kỹ thuật đc ưa thích để cần sử dụng bày diễn trang trí trên tường thánh địa với những mẩu truyện về Chúa.[171] Kỹ thuật mới dựa vào những đường nét nợ đi chiều sâu về khoảng không đc trở nên tân tiến and hoàn thành xong tại kinh đô Constantinopolis.[172] Kỹ thuật đó được tái hiện lại với các bức ảnh khảm Một trong những thánh địa tại Ravenna vào vào đầu thế kỷ VI. Những chân dung có trán cứng, trong những lúc những chi tiết khác phía trên mặt là mặt hàng của 1 luật lệ khó hiểu đc tái diễn từ chân dung này sang chân dung khác. Người ta bỏ đi kỹ thuật tạo bóng, không cân nhắc mảng sáng tối làm cho gương mặt bị mất đi khối. Sự khởi xướng của nghệ thuật và thẩm mỹ Đông La Mã giữa Constantinopolis and Hy Lạp đc trở nên tân tiến trong một khoảng thời gian dài and trải trên một vùng to lớn trải dài khắp châu Âu.[173] Từ thế kỷ X, hội họa Đông La Mã có giữa trung tâm trở nên tân tiến tại Nga and lan rộng ra sang những vùng bao quanh với tận thế kỷ thứ XVIII. Những mặt hàng nghệ thuật và thẩm mỹ Đông La Mã ở chỗ này đa số là những hình tượng tôn giáo. Tại vùng Balkan and hòn đảo Crete, các hình tượng tôn giáo đc tiến hành triển khai theo sang trọng Đông La Mã từ thế kỷ thứ XV đến thế kỷ XVIII.[174]

Trong văn học Byzantine, có bốn vấn đề văn hóa truyền thống khác biệt rất cần phải tính nơi đó là: Hy Lạp, Kitô giáo, La Mã, and phương Đông. Văn học Byzantine thường đc phân chia thành năm nhóm: sử gia and những nhà chép biên niên sử, các nhà bách khoa (Thượng Phụ Photios, Michael Psellus, and Michael Choniates được nhìn nhận là các nhà bách khoa vĩ đại nhất của Byzantine) and nhà viết tiểu luận, and các người sáng tác của trường ca(Sử thi anh hùng duy nhất của Byzantine đc xác thực đó là Digenis Acritas). Hai nhóm sót lại gồm có những nhóm văn học mới: Văn chương Giáo hội and thần học, cùng theo với thơ ca dân gian[175]

Trong những khoảng chừng từ hai đến ba ngàn tuyển tập văn học Byzantine còn sinh tồn, chỉ có 330 trong những số ấy là những trường ca, lịch sử hào hùng, khoa học and giả khoa học.[175] Trong những lúc vào thời kỳ hưng thịnh nhất của văn học thế tục Byzantium kéo dãn dài từ thế kỷ thứ IX đến thế kỷ XII, văn học tôn giáo của chính bản thân nó (bài giảng, sách nghi lễ and thơ ca, thần học, luận đạo đức, vv) đã trở nên tân tiến sớm hơn hẳn với thánh Romanos là thay mặt đại diện đặc thù nhất của chính bản thân nó.[176]

Thiết chế Chính phủ and máy bộ triều đình[sửa | sửa mã nguồn]

Tìm hiểu thêm: Các tầng lớp quý tộc and quan chức Đông La Mã

Đế quốc Đông La Mã là một quốc gia quân chủ chuyên chế and nhà vua nắm thế lực tuyệt vời nhất, and thế lực của ông đã được nhìn nhận là có xuất xứ thần thánh.[177] Viện nguyên lão không hề có thực quyền chính trị and lập pháp, nhưng vẫn là Cộng đồng danh dự với những cá thể trên danh nghĩa. Vào thời điểm cuối thế kỷ thứ VIII, một chính quyền trực thuộc án dân sự tập trung chuyên sâu vào triều đình TW đã đc dựng nên như là 1 phần của 1 sự tập trung chuyên sâu thế lực mô hình to ở kinh đô.[178] Cải cách thức hành chính quan trọng nhất, mà chắc hẳn rằng đã mở đầu vào thời điểm giữa thế kỷ thứ VII, đó là việc tạo nên những khu bán quân sự chiến lược Thema, tại đó máy bộ chính quyền trực thuộc and quân sự chiến lược đã đc tiếp đón bởi một người, viên quan strategos.[179]

Map of Byzantine Empire showing the themes in circa 650

Những thema, khoảng chừng năm 650

Map of Byzantine Empire showing the themes in circa 950

Những thema, khoảng chừng năm 950

Dù rằng nhiều lúc bị gọi một cách thức không xứng danh bằng những thuật ngữ “kiểu Byzantine”, “chủ nghĩa Byzantine” (vốn ý niệm tính nan giải and chuyên chế)[180], máy bộ chính quyền trực thuộc Đông la Mã có công dụng đặc điểm để tái thiết chế chính nó nhằm mục đích phải chăng với yếu tố hoàn cảnh Đế quốc. Một mạng lưới hệ thống phong tước and thứ bậc tinh xảo, mang về cho triều đình uy quyền and tác động, khiến việc điều hành đế quốc y như một máy bộ quan liêu ngăn nắp và gọn gàng so với những người dân quan sát văn minh. Những viên chức đc bố trí theo thứ bậc nghiêm ngặt bao quanh nhà vua, chịu ảnh hưởng vào ý chí của nhà vua về tầm quan trọng của mình. Cũng xuất hiện các việc làm mang tính chất hành chính sự thật, nhưng thẩm quyền có khả năng trao cho những cá thể hơn là những đơn vị.[181]

Vào những thế kỷ VIII and IX, Ship hàng chính quyền trực thuộc là con phố rõ rệt nhất để đạt mức hàng quý tộc, nhưng, từ kế tiếp trở đi, quý tộc lên chức từ ngạch án dân sự chịu sự tuyên chiến và cạnh tranh bởi lớp quý tộc do dòng dõi. Theo một trong những điều tra và nghiên cứu về chính quyền trực thuộc Byzantine, nền chính trị thế kỷ XI tận mắt chứng kiến cuộc tranh giành thế lực giữa hai nhánh quý tộc án dân sự and quân sự chiến lược. Trong thời kì này, Alexios I tiến hành triển khai các cuộc cải cách thức hành chính quan trọng, gồm có việc lập nên các chức vị danh dự mới cùng những đơn vị khớp ứng.[182]

Ngoại giao[sửa | sửa mã nguồn]

Bài chi tiết: Ngoại giao Đông La Mã

250px John the Grammarian as ambassador before Theophilos and Mamun

Sứ đoàn của Thượng phụ Ioannes VII của Constantinopolis năm 829, giữa nhà vua Theophilos and Khalip nhà Abbasid Al-Ma’mun.

Dưới sự sụp đổ của Tây La Mã, thử thách chính cho Đông La Mã đó là bảo trì các quan hệ những nước lân bang. Lúc các quốc gia này còn có xu hướng tùy chỉnh nên những thể chế chính trị, họ thường bắt chước theo phương thức Constantinopolis. Cỗ máy ngoại giao của Đông La Mã tìm cách thức cuốn hút các quốc gia lân bang vào trong 1 mạng lưới những quan hệ quốc tế and liên quốc gia.[183] Mạng lưới này quay quanh việc tùy chỉnh những hiệp ước, and gồm có sự tiếp nhận cai quản mới vào hạnh phúc gia đình những vị vua, and sự đồng điệu theo một số thái độ toàn cầu, kinh phí and thể chế Đông La Mã[184]. Trong những lúc những nhà văn phương Tây truyền thống lưu ý đến việc tạo nên các độc đáo và khác biệt về luân lý and pháp luật giữa cuộc chiến tranh and tự do, những người dân Đông La Mã xem ngoại giao y như một dạng cuộc chiến tranh bằng các phương tiện đi lại khác. Ví dụ điển hình, một tác hại từ Bulgaria có khả năng đối phó bằng cách thức viện trợ cho Nga Kiev.[185].

Ngoại giao trong kỉ nguyên đó được hiểu là chứa một công dụng tích lũy tình báo tọa lạc trên công dụng chính trị thuần túy của chính bản thân nó. Cục Man dân ở Constantinopolis giải quyết và xử lý các sự việc về lễ tân and lý lịch cho các sự vụ ảnh hưởng đến các “dân mọi”, and cho nên có khả năng tự nó đã có khả năng tình báo căn bản.[186] John B. Bury tin rằng công sở đã đo lường và thống kê tổng thể những người dân ngoại quốc tới Constantinopolis, and đặt bên dưới quyền của 1 vị thượng thư đảm nhận gọi điện liên lạc (logothetēs tou dromou).[187] Trong những lúc vẻ ngoài công sở lễ tân – phận sự chính là bảo đảm an toàn các phái đoàn quốc tế đc chăm lo cảnh giác and nhận đủ tiền quỹ chi phí để bảo trì hoạt động và sinh hoạt, and nó gồm tổng thể các phiên dịch viên chính thức – nó hẳn có luôn công dụng bảo mật an ninh.[188].

Người Đông La Mã đã lợi dụng tranh thủ được rất nhiều quyền lợi từ những âm mưu ngoại giao. Ví dụ điển hình, những sứ đoàn đã tới thủ đô Hà Nội thường ở lại lâu đời liền. Một cá thể của không ít vương tộc bao quanh thường phải ở Constantinopolis, không những là một con tin thực lực, mà cũng là một con tốt nhất có ích trong điều kiện các tình huống chính trị của miền đất mà ông ta đến từ đó biên tập. Một chiêu bài quan trọng khác là nhấn chìm những vị khách bằng cảnh nhung lụa sang chảnh.[183] Theo D. D. Obolenskiy, nền hiện đại cổ ở châu Âu đã đc bảo trì là phụ thuộc các kỹ năng and sự tháo vát của nền ngoại giao Đông La Mã, and là một trong những các góp phần ở đầu cuối của Đông La Mã cho lịch sử hào hùng châu Âu.[189]

Ngữ điệu[sửa | sửa mã nguồn]

Bài chi tiết: Tiếng Hy Lạp thời Trung cổ

Ngữ điệu khởi đầu của chính quyền trực thuộc đế quốc, vốn có xuất xứ từ Roma, là tiếng La tinh, and nó sẽ bị liên tục là ngôn từ chính thức của đế quốc cho tới thế kỷ thứ VII khi nó trọn vẹn bị sửa chữa thay thế bởi tiếng Hy Lạp bên dưới triều đại của Heraclius. Ngữ điệu Latinh sẽ mau lẹ bị những tầng lớp có trí thức từ bỏ nhưng ngôn từ đó vẫn sẽ liên tục đc dùng, nhiều lúc nằm ở trong 1 phần những nghi lễ văn hóa truyền thống của đế quốc.[190] Không chỉ có thế, tiếng Latin tầm trung vẫn là một ngôn từ thiểu số ở phía bên trong đế quốc, and trong những người dân Thraco-La Mã, and từ đó nó đã ra đời ngôn từ Tiền-Rumani.[191]

Tương tự như như thế, trên xung quanh vị trí bãi biển Adriatic, một thổ ngữ Tân-Latinh đã trở nên tân tiến and sau đây sẽ dựng nên nên tiếng Dalmatia. Ở những tỉnh miền Tây Địa Trung Hải đc trong thời điểm tạm thời Phục hồi bên dưới triều đại của nhà vua Justinianus I, tiếng Latinh (mà ở đầu cuối sẽ trở nên tân tiến thành những ngôn từ Tây Rôman khác biệt) liên tục đc dùng như 1 ngôn từ nói and ngôn từ của giới học giả.[192]

Ngoài triều đình, chính quyền trực thuộc and quân đội, ngôn từ chính đc dùng trong những tỉnh miền đông đế quốc trong cả trước lúc đế quốc Tây La Mã suy yếu đã luôn luôn là tiếng Hy Lạp, nó đã đc dùng tại khu vực này trước tiếng Latinh trong vô số nhiều thế kỷ.[193] Thực chất vào quy trình tiến độ đầu đời của đế quốc La Mã, tiếng Hy Lạp đã biến thành ngôn từ chung của Giáo hội Kitô giáo, ngôn từ của không ít học giả and nghệ thuật và thẩm mỹ, and trên một mức độ to, là franca lingua cho kinh tế giữa những tỉnh and với những quốc gia khác.[194]

Nhiều ngôn từ khác đã và đang sinh tồn trong đế quốc đa sắc tộc này, and một trong những đã chiếm lĩnh vị thế chính thức một cách thức tiêu giảm tại những tỉnh của chúng tại các thời khắc khác biệt. Đáng cảnh báo là vào đầu thời Trung Cổ, tiếng Syria and tiếng Aramaic đã đc dùng thoáng mát bởi những tầng lớp có trí thức ở những tỉnh hướng đông.[195] Tương tự như như thế tiếng Copt, Armenia and Gruzia đã cũng trở nên quan trọng trong giáo dục ở những tỉnh,[196] and các mối quan hệ ngoại giao sau đây đã làm cho tiếng Slavonic, tiếng Vlach, and tiếng Ả Rập đóng tầm quan trọng quan trọng phía bên trong đế chế gồm cả trong khoanh vùng phạm vi tác động của chính bản thân nó.[197]

Không dừng lại ở đó, từ tương đối lâu Constantinopolis đã là một TTTM quan trọng nhất tại khu vực Địa Trung Hải and xa hơn thế nữa, số đông tổng thể ngôn từ thời Trung Cổ đã đc nói ở phía bên trong đế chế vào một trong những thời khắc, trong cả tiếng China.[198] Khi đế quốc dần đi tới lúc tiêu vong, những công dân của đế quốc càng ngày càng cũng trở nên đồng nhất về văn hóa truyền thống and tiếng Hy Lạp đã nối sát với truyền thống and tôn giáo của mình.[199]

Di sản[sửa | sửa mã nguồn]

Tìm hiểu thêm: La Mã thứ ba

145px Paris psaulter gr139 fol7v

Vua David trong bộ hoàng bào của 1 nhà vua Đông La Mã.

Trong quá khứ, Đông La Mã thường bị đánh đồng với việc chuyên chế, nổi biệt ý thức Chính thống giáo, nổi biệt Đông phương and ngoại lai, and những thuật ngữ “Byzantine”, “Byzantinism” trong tiếng Anh thường mang nghĩa là suy đồi, mạng lưới hệ thống hành chính nan giải, không không thay đổi and sự đàn áp. Những nước Đông Âu and Trung Á thuộc khối toàn cầu chủ nghĩa trước đây, đế quốc Đông La Mã cũng thường được coi rất xấu đi như là hình tượng của chủ nghĩa độc đoán and cơ chế chuyên chế phương Đông. Cả những học giả Đông Âu and Tây Âu cũng thường xem Đông La Mã là một thực thể tôn giáo, chính trị and triết học tương phản với phương Tây. Trong cả tại Hy Lạp vào thế kỷ XIX, khi trung tâm dồn vào những vấn đề quá khứ cổ đại, truyền thống lâu đời Đông La Mã vẫn bị nhìn bằng con mắt xấu đi.[200]

Những điều tra và nghiên cứu mới đây đã hiện ra cái nhìn công bình hơn về đế quốc Đông La Mã and đặt trung tâm vào những thành tựu của chính bản thân nó. Averil Cameron nhận định rằng Đông La Mã có các góp phần đã không còn gì chối cãi đc vào sự dựng nên của châu Âu Trung đại, gồm cả Cameron and Obolensky đã đánh giá tầm quan trọng then chốt của Đông La Mã trong sự dựng nên của Chính thống giáo, yếu tố đóng tầm quan trọng giữa trung tâm trong lịch sử hào hùng and toàn cầu Hy Lạp, Nga, Bungari, Xécbia and một trong những nước khác trong thời trung đại.[201] Người Đông La Mã đã và đang bảo tồn and coppy nhiều dữ liệu của thời cổ đại and vì thế được coi là những người dân đã bảo tồn and truyền bá những kỹ năng và kiến thức thời cổ đại, góp phần rộng lớn cho việc dựng nên của văn hóa truyền thống châu Âu văn minh, and là tiền đề của chủ nghĩa mang tính nhân văn Phục hưng and nền văn hóa cổ truyền Chính thống Xlavơ.[202]

Là 1 trong những quốc gia tồn ở một cách thức không thay đổi suốt một khoảng thời gian dài, Đông La Mã đã đóng tầm quan trọng bờ tường thành bảo đảm châu Âu khỏi những quyền năng mới nổi dậy ở phương Đông, như người Ba Tư, Ả Rập, Thổ Seljuk and – trong 1 ngắn ngày – đế quốc Ottoman. Theo một cách thức đánh giá khác, từ thế kỷ thứ VII trở đi, sự trở nên tân tiến and tiến hóa của đế quốc Đông La Mã ảnh hưởng thẳng trực tiếp tới việc bành trướng and trở nên tân tiến của đạo Hồi.[202] Sau thời điểm kinh đô Constantinopolis bị người Thổ Ottoman chiếm đóng vào thời điểm năm 1453, Sultan Thổ Mehmet II tự xưng là “Nhà vua La Mã” (Kaysar-i-Rûm) and quyết tâm biến quốc gia của chính bản thân mình thành kẻ thừa kế hợp pháp của Đế quốc Đông La Mã.[203] Theo Cameron, khi người Thổ Ottoman tự xưng là kẻ thừa kế của Đông La Mã, họ đã hỗ trợ bảo tồn 1 phần quan trọng của nền văn hóa cổ truyền Đông La Mã and góp thêm phần đáng chú ý vào sự hồi sinh của đạo Chính Thống ở Đông Âu từ thập niên 1990 trở đi.[202]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

Ghi chú[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Vào thời điểm năm 324, vua Constantinus I Đại Đế công bố ra quyết định thay tên thành Byzantium thành Tân La Mã (Nova Roma) and vào 11 tháng năm năm 330 ông chính thức dời đô về đô thị này. Đây là một ra quyết định quan trọng của ông. Ông là một vĩ nhân and việc ông thiên đô về thành Constantinopolis đã góp thêm phần bảo đảm pháp luật La Mã, nền văn hóa cổ truyền and ngôn từ Hy Lạp, cho nên ông biến thành vị vua sáng lập ra nền hiện đại Đông La Mã Kitô giáo kéo dài thêm hơn ngàn năm.[4]
  2. ^ “Romania” là một tên thường gọi phổ cập không chính thức của đế quốc, nó có nghĩa là “Vùng đất của những người La Mã”.[11] Sau năm 1081, nó thông thường mở ra trong thư tịch Byzantine. Năm 1204, những người dân đứng sau cuộc Thập tự chinh thứ tư cần sử dụng tên Romania để tại vị cho đế quốc Latin mới Thành lập và hoạt động.[12] Thuật ngữ này không tồn tại contact gì tới tên thường gọi của tổ quốc România hiên giờ.

Trích dẫn[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ aăKazhdan 1991, tr. 344.
  2. ^ Kazhdan & Epstein 1985, tr. 1.
  3. ^ Treadgold 1997, tr. 847.
  4. ^ Benz 1963, tr. 176.
  5. ^ Ostrogorsky 1969, tr. 105–107, 109; Norwich 1998, tr. 97; Haywood 2001, tr. 2.17, 3.06, 3.15.
  6. ^ Millar 2006, tr. 2, 15; James 2010, tr. 5; Freeman 1999, tr. 431, 435–437, 459–462; Baynes & Moss 1948, “Introduction”, p. xx; Ostrogorsky 1969, tr. 27; Kaldellis 2007, tr. 2–3; Kazhdan & Constable 1982, tr. 12; Norwich 1998, tr. 383.
  7. ^

    Halsall, Paul (1995). “Byzantium”. Fordham University. Truy vấn ngày 21 tháng sáu năm 2011.

  8. ^ Cameron 2006, tr. 54–61.
  9. ^ Fox, What, If Anything, Is a Byzantine?; Rosser 2011, tr. 1
  10. ^ Rosser 2011, tr. 2.
  11. ^ Fossier & Sondheimer 1997, tr. 104.
  12. ^ Wolff 1948, tr. 5–7, 33–34.
  13. ^ Cinnamus 1976, tr. 240; Theodore the Studite, Epistulae, 145, line 19 (“ἡ ταπεινὴ Γραικία”), và 458, line 28 (“ἐν Ἀρμενίᾳ καὶ Γραικίᾳ”).
  14. ^ Ahrweiler & Laiou 1998, tr. 3; Mango 2002, tr. 13.
  15. ^ Gabriel 2002, tr. 277.
  16. ^ Ahrweiler & Laiou 1998, tr. vii; Davies 1996, tr. 245; Gross 1999, tr. 45; Lapidge, Blair & Keynes 1998, tr. 79; Millar 2006, tr. 2, 15; Moravcsik 1970, tr. 11–12; Ostrogorsky 1969, tr. 28, 146; Browning 1983, tr. 113.
  17. ^ Klein 2004, tr. 290 (Note #39); Annales Fuldenses, 389: “Mense lanuario circa epiphaniam Basilii, Graecorum imperatoris, legati cum muneribus et epistolis ad Hludowicum regem Radasbonam venerunt…”.
  18. ^ Fouracre & Gerberding 1996, tr. 345: “The Frankish court no longer regarded the Byzantine Empire as holding valid claims of universality; instead it was now termed the ‘Empire of the Greeks’.”
  19. ^ Garland 1999, tr. 87.
  20. ^ Tarasov & Milner-Gulland 2004, tr. 121; El-Cheikh 2004, tr. 22.
  21. ^ Eusebius, IV, lxii.
  22. ^ Ostrogorsky 1959, tr. 21; Wells 1922, Chapter 33.
  23. ^ Bury 1923, p. 1; Kuhoff 2002, tr. 177–178.
  24. ^ Bury 1923, p. 1; Esler 2004, tr. 1081; Gibbon 1906, Volume III, Part IV, Chapter 18, p. 168; Teall 1967, tr. 13,19–23, 25, 28–30, 35–36
  25. ^ Bury 1923, p. 63; Drake 1995, tr. 5; Grant 1975, tr. 4, 12.
  26. ^ Cameron 2009, tr. 54, 111, 153.
  27. ^ Alemany 2000, tr. 207; Bayles 1976, tr. 176–177; Treadgold 1997, tr. 184, 193.
  28. ^ aăCameron 2009, tr. 52.
  29. ^ Burns 1991, tr. 65, 76–77, 86–87
  30. ^ Lenski 1999, tr. 428–429.
  31. ^ Grierson 1999, tr. 17.
  32. ^ Postan, Miller & Postan 1987, tr. 140.
  33. ^ Meier 2003, tr. 290.
  34. ^ Gregory 2010, tr. 137; Meier 2003, tr. 297–300.
  35. ^ Gregory 2010, tr. 150.
  36. ^ Gregory 2010, tr. 145.
  37. ^ Evans 2005, tr. xxv.
  38. ^ Bury 1923, pp. 180–216; Evans 2005, tr. xxvi, 76.
  39. ^ aăSotinel 2005, tr. 278; Treadgold 1997, tr. 187.
  40. ^ Bury 1923, pp. 286–288; Evans 2005, tr. 11.
  41. ^ Greatrex 2005, tr. 489; Greatrex & Lieu 2002, tr. 113
  42. ^ Bury 1920, “Preface”, pp. v-vi.
  43. ^ Evans 2005, tr. 11, 56–62; Sarantis 2009, passim.
  44. ^ Cameron 2009, tr. 113, 128.
  45. ^ Louth 2005, tr. 113–115; Nystazopoulou-Pelekidou 1970, passim; Treadgold 1997, tr. 231–232.
  46. ^ Foss 1975, tr. 722.
  47. ^ Haldon 1990, tr. 41; Speck 1984, tr. 178.
  48. ^ Haldon 1990, tr. 42–43.
  49. ^ Grabar 1984, tr. 37; Cameron 1979, tr. 23.
  50. ^ Cameron 1979, tr. 5–6, 20–22.
  51. ^ Haldon 1990, tr. 46; Baynes 1912, passim; Speck 1984, tr. 178.
  52. ^ Foss 1975, tr. 746–747.
  53. ^ Haldon 1990, tr. 50.
  54. ^ Haldon 1990, tr. 61–62.
  55. ^ Haldon 1990, tr. 102–114; Laiou & Morisson 2007, tr. 47.
  56. ^ aăLaiou & Morisson 2007, tr. 38–42, 47; Wickham 2009, tr. 260.
  57. ^ Haldon 1990, tr. 208–215; Kaegi 2003, tr. 236, 283.
  58. ^ Heather, Peter (2005). The Fall of the Roman Empire. tr. 431. ISBN 978 0 330 49136 5.
  59. ^ Haldon 1990, tr. 70–78, 169–171; Haldon 2004, tr. 216–217; Kountoura-Galake 1996, tr. 62–75.
  60. ^ Cameron 2009, tr. 67–68.
  61. ^ Treadgold 1997, tr. 432–433.
  62. ^ Cameron 2009, tr. 167–170; Garland 1999, tr. 89.
  63. ^ Parry 1996, tr. 11–15.
  64. ^ aăBrowning 1992, tr. 95.
  65. ^ aăâbBrowning 1992, tr. 96.
  66. ^ Karlin-Heyer 1967, tr. 24.
  67. ^ aăBrowning 1992, tr. 101.
  68. ^ Browning 1992, tr. 107.
  69. ^ Browning 1992, tr. 108.
  70. ^ Browning 1992, tr. 112.
  71. ^ Browning 1992, tr. 113.
  72. ^ aăâBrowning 1992, tr. 116.
  73. ^ Browning 1992, tr. 100.
  74. ^ Browning 1992, tr. 102–103.
  75. ^ Browning 1992, tr. 103–105.
  76. ^ Browning 1992, tr. 106–107.
  77. ^ Browning 1992, tr. 112–113.
  78. ^ aăâBrowning 1992, tr. 115.
  79. ^ aăâBrowning 1992, tr. 114–115.
  80. ^ Cameron 2009, tr. 77.
  81. ^ Cameron 2009, tr. 82.
  82. ^ Browning 1992, tr. 97–98.
  83. ^ Browning 1992, tr. 98–99.
  84. ^ Browning 1992, tr. 98–109.
  85. ^ Laiou & Morisson 2007, tr. 130–131; Pounds 1979, tr. 124.
  86. ^ Duiker & Spielvogel 2010, tr. 317.
  87. ^ Timberlake 2004, tr. 14
  88. ^ Patterson 1995, tr. 15.
  89. ^ Cameron 2006, tr. 112.
  90. ^ Treadgold 1997, tr. 548–549.
  91. ^ aăMarkham, The Battle of Manzikert.
  92. ^ Vasiliev 1928–1935, “Quan hẹ với Ý and Tây Âu”.
  93. ^ Šišić 1990.
  94. ^ “Byzantine Empire”. Encyclopædia Britannica. 2002.; Markham, Trận Manzikert.
  95. ^ aăBrowning 1992, tr. 190.
  96. ^ Cameron 2006, tr. 46
  97. ^ Cameron 2006, tr. 42.
  98. ^ Cameron 2006, tr. 47.
  99. ^ Browning 1992, tr. 198–208.
  100. ^ Browning 1992, tr. 218.
  101. ^ Magdalino 2002, tr. 124.
  102. ^ aă“Byzantine Empire”. Encyclopædia Britannica.
  103. ^ Birkenmeier 2002.
  104. ^ Harris 2003; Read 2000, tr. 124; Watson 1993, tr. 12.
  105. ^ Komnene 1928, Alexiad, 10.261
  106. ^ Komnene 1928, Alexiad, 11.291
  107. ^ Komnene 1928, Alexiad, 13.348–13.358; Birkenmeier 2002, tr. 46.
  108. ^ Norwich 1998, tr. 267.
  109. ^ Ostrogorsky 1969, tr. 377.
  110. ^ Birkenmeier 2002, tr. 90.
  111. ^ Stone, John II Komnenos.
  112. ^ “John II Komnenos”. Encyclopædia Britannica.
  113. ^ Harris 2003, tr. 84.
  114. ^ Brooke 1962, tr. 326.
  115. ^ Magdalino 2002, tr. 74; Stone, Manuel I Comnenus.
  116. ^ Sedlar 1994, tr. 372.
  117. ^ Magdalino 2002, tr. 67.
  118. ^ Birkenmeier 2002, tr. 128.
  119. ^ Birkenmeier 2002, tr. 196.
  120. ^ Birkenmeier 2002, tr. 1.
  121. ^ Day 1977, tr. 289–290; Harvey 2003.
  122. ^ Norwich 1998, tr. 291.
  123. ^ aăNorwich 1998, tr. 292.
  124. ^ aăOstrogorsky 1969, tr. 397.
  125. ^ Harris 2003, tr. 118.
  126. ^ Norwich 1998, tr. 293.
  127. ^ Norwich 1998, tr. 294–295.
  128. ^ Angold 1997; Paparrigopoulos & Karolidis 1925, tr. 216
  129. ^ Vasiliev 1928–1935, “Chế độ đối ngoại của nhà Angelos”.
  130. ^ Norwich 1998, tr. 299.
  131. ^ aăâb“The Fourth Crusade và the Latin Empire of Constantinople”. Encyclopædia Britannica.
  132. ^ Britannica Concise, Siege of Zara Tàng trữ 2007-07-06 tại Wayback Machine.
  133. ^ Geoffrey of Villehardouin 1963, tr. 46
  134. ^ Norwich 1998, tr. 301.
  135. ^ Choniates 1912, The Sack of Constantinople.
  136. ^ Kean 2006; Madden 2005, tr. 162; Lowe-Baker, The Seljuks of Rum.
  137. ^ Lowe-Baker, The Seljuks of Rum.
  138. ^ Madden 2005, tr. 179; Reinert 2002, tr. 260.
  139. ^ Reinert 2002, tr. 257.
  140. ^ Reinert 2002, tr. 261.
  141. ^ Reinert 2002, tr. 268.
  142. ^ Reinert 2002, tr. 270.
  143. ^ Runciman 1990, tr. 71–72.
  144. ^ aăRunciman 1990, tr. 84–85.
  145. ^ Runciman 1990, tr. 84–86.
  146. ^ Hindley 2004, tr. 300.
  147. ^ William Miller, “Monemvasia,” The Journal of Hellenic Studies, 1907, tr. 236
  148. ^ Clark 2000, tr. 213.
  149. ^ Seton-Watson 1967, tr. 31.
  150. ^ Laiou & Morisson 2007, tr. 1, 23–38.
  151. ^ Laiou & Morisson 2007, tr. 3, 45, 49–50, 231; Magdalino 2002, tr. 532.
  152. ^ Laiou & Morisson 2007, tr. 90–91, 127, 166–169, 203–204; Magdalino 2002, tr. 535.
  153. ^ Matschke 2002, tr. 805–806.
  154. ^ Anastos 1962, tr. 409.
  155. ^ Cohen 1994, tr. 395; Dickson, Mathematics Through the Middle Ages Tàng trữ 2008-05-13 tại Wayback Machine.
  156. ^ King 1991, tr. 116–118.
  157. ^ Robins 1993, tr. 8.
  158. ^ Tatakes & Moutafakis 2003, tr. 189.
  159. ^ Troianos & Velissaropoulou-Karakosta 1997, tr. 340
  160. ^ Mango 2007, tr. 108.
  161. ^ Meyendorff 1982, tr. 13.
  162. ^ Meyendorff 1982, tr. 19.
  163. ^ Meyendorff 1982, tr. 130.
  164. ^ Justinian Code, I, 1.1 Tàng trữ 2012-06-27 tại Wayback Machine
    * Blume 2008, Headnote C. 1.1; Mango 2007, tr. 108.
  165. ^ Mango 2007, tr. 108–109.
  166. ^ Blume 2008, Headnote C. 1.1; Mango 2007, tr. 108–109, 115–125.
  167. ^ Mango 2007, tr. 115–125.
  168. ^ Mango 2007, tr. 111–114.
  169. ^ Bayet 2009, tr. 9-11
  170. ^ Bayet 2009, tr. 37
  171. ^ Bayet 2009, tr. 26
  172. ^ Bayet 2009, tr. 42
  173. ^ Bayet 2009, tr. 54
  174. ^ Bayet 2009, tr. 121
  175. ^ aăMango 2007, tr. 275–276.
  176. ^ “Byzantine Literature”. Catholic Encyclopedia.
  177. ^ Mango 2007, tr. 259–260.
  178. ^ Louth 2005, tr. 291; Neville 2004, tr. 7.
  179. ^ Cameron 2009, tr. 138–142; Mango 2007, tr. 60.
  180. ^ Angelov 2003, p.8
  181. ^ Cameron 2009, tr. 157–158; Neville 2004, tr. 34.
  182. ^ Neville 2004, tr. 13.
  183. ^ aăNeumann 2006, tr. 869–871.
  184. ^ Chrysos 1992, tr. 35.
  185. ^ Antonucci 1993, tr. 11–13.
  186. ^ Antonucci 1993, tr. 11–13; Seeck 1876, tr. 31–33
  187. ^ Bury & Philotheus 1911, tr. 93.
  188. ^ Dennis 1985, tr. 125.
  189. ^ Obolensky 1994, tr. 3.
  190. ^ Apostolides 1992, tr. 25–26; Wroth 1908, Introduction, Section 6
  191. ^ Sedlar 1994, tr. 403–440.
  192. ^ Oikonomides 1999, tr. 10–11.
  193. ^ Millar 2006, tr. 279.
  194. ^ Bryce 1901, tr. 59; McDonnell 2006, tr. 77; Millar 2006, tr. 97–98; Oikonomides 1999, tr. 12–13.
  195. ^ Beaton 1996, tr. 10; Jones 1986, tr. 991; Versteegh 1977, Chapter 1.
  196. ^ Campbell 2000, tr. 40; Hacikyan and đồng nghiệp 2002, Part 1
  197. ^ Baynes 1907, tr. 289; Gutas 1998, Chapter 7, Section 4; Comrie 1987, tr. 129.
  198. ^ Beckwith 1993, tr. 171; Halsall 2006; Oikonomides 1999, tr. 20.
  199. ^ Kaldellis 2008, Chapter 6; Nicol 1993, Chapter 5.
  200. ^ Angelov 2001, tr. 1, 7–8; Cameron 2009, tr. 277–281.
  201. ^ Cameron 2009, tr. 186–277.
  202. ^ aăâCameron 2009, tr. 261.
  203. ^ Béhar 1999, tr. 38; Bideleux & Jeffries 1998, tr. 71.

Xem thêm[sửa | sửa mã nguồn]

Văn kiện sơ cấp[sửa | sửa mã nguồn]

  • Choniates, Nicetas (1912). “The Sack of Constantinople (1204)”. Translations và Reprints from the Original Sources of European History by D.C. Munro (Series 1, Vol 3:1). Philadelphia: University of Pennsylvania Press. tr. 15–16.
  • Cinnamus, Ioannes (1976). Deeds of John và Manuel Comnenus. Columbia University Press. ISBN 0231040806.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Eusebius. Life of Constantine (Book IV). Christian Classics Ethereal Library.
  • Geoffrey of Villehardouin (1963). “The Conquest of Constantinople”. Chronicles of the Crusades (translated by Margaret R. Shaw). Penguin Classics. ISBN 0140441247.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Innocent III (1993). Othmar Hageneder, Christoph Egger, Karl Rudolf, và Andrea Sommerlechner (đổi thay). Die Register Innocenz’ III. 5: 5. Pontifikatsjahr, 1202/1203, Texte. Wien: Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften: Publikationen des Historischen Instituts beim Österreichischen Kulturinstitut in Rom.Điều hành quản lý CS1: nhiều tên: list đổi thay viên (kết nối)
  • Innocent III (1995). Othmar Hageneder, John C. Moore Andrea Sommerlechner, Christoph Egger và Herwig Weigl (đổi thay). Die Register Innocenz’ III. 6: 6. Pontifikatsjahr, 1202/1203, Texte. Wien: Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften: Publikationen des Historischen Instituts beim Österreichischen Kulturinstitut in Rom.Điều hành quản lý CS1: nhiều tên: list đổi thay viên (kết nối)
  • Komnene, Anna (1928). “Books X-XIII”. [[The Alexiad]] (translated by Elizabeth A. S. Dawes). Internet Medieval Sourcebook.
  • Procopius (1935). Secret History (translated by H. B. Dewing). Loeb Classical Library.

Văn kiện thứ cấp[sửa | sửa mã nguồn]

  • Bayet, Charles (2009). Byzantinische Kunst: Kollektion Kunst der Jahrhunderte. Parkstone International.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Adena, Louise (2008). “The Enduring Legacy of Byzantium”. Clio History Journal. Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Alemany, Agustí (2000). “Byzantine Sources”. Sources on the Alans: A Critical Compilation. BRILL. ISBN 9004114424.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Ahrweiler, Hélène; Laiou, Angeliki E. (1998). “Preface”. Studies on the Internal Diaspora of the Byzantine Empire. Dumbarton Oaks. ISBN 0884022471.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Anastos, Milton V. (1962). “The History of Byzantine Science. Report on the Dumbarton Oaks Symposium of 1961”. Dumbarton Oaks Papers. Dumbarton Oaks, Trustees for Harvard University. 16: 409–411. doi:10.2307/1291170. ISSN 0070-7546. JSTOR 10.2307/1291170. Truy vấn ngày 27 tháng năm trong năm 2007.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Angelov, Dimiter G. (2001). “The Making of Byzantinism” (PDF): 1–10. Truy vấn ngày 7 tháng sáu trong năm 2007. Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Angold, Michael (1997). The Byzantine Empire, 1025-1204: A Political History. Longman. ISBN 9780582294684.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Antonucci, Michael (1993). “War by Other Means: The Legacy of Byzantium”. History Today. 43 (2): 11–13. ISSN 0018-2753. Truy vấn ngày 21 tháng năm trong năm 2007. Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Sophocles, Evangelinus Apostolides (1992). Greek Lexicon of the Roman và Byzantine Periods. Georg Olms Verlag. ISBN 3487057654.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Baynes, Norman H. (1912). “The Restoration of the Cross at Jerusalem”. The English Historical Reviews. 27 (106): 287–299. doi:10.1093/ehr/XXVII.CVI.287. ISSN 0013-8266.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Baynes, Spencer (1907). “Vlachs”. Encyclopædia Britannica: A Standard Work of Reference in Art, Literature, Science, History, Geography, Commerce, Biography, Discovery, và Invention. The Werner Company.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Beaton, Roderick (1996). The Medieval Greek Romance. Routledge. tr. 10. ISBN 0415120322.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Beckwith, John (1986). Early Christian và Byzantine Art. Yale University Press. ISBN 0300052960.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Benz, Ernst (1963). The Eastern Orthodox Church: Its Thought và Life. Aldine Transaction. ISBN 9780202362984.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối) (Excerpts Tàng trữ 2012-06-21 tại Wayback Machine)
  • Birkenmeier, John W. (2002). “The Campaigns of Manuel I Komnenos”. The Development of the Komnenian Army: 1081–1180. Brill Academic Publishers. ISBN 9004117105.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Bray, R. S. (2004). “Justinian’s Plague”. Armies of Pestilence: The Impact of Disease on History. James Clarke & Co. ISBN 022717240X.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Browning, Robert (1992). The Byzantine Empire. The Catholic University of America Press. ISBN 0813207541.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Bryce, James (1901). “Roman và British Empires”. Studies in History và Jurisprudence. H. Frowde.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Brooke, Zachary Nugent (2008). “East và West:1155–1198”. A History of Europe, from 911 lớn 1198. Read Books. ISBN 1443740705.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Bury, John Bagnall (1923). History of the Later Roman Empire. Macmillan & Co.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • “Byzantine Art”. Encyclopædia Britannica. 2002.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • “Byzantine Empire”. Encyclopædia Britannica. 2002.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • “Byzantine Literature”. Catholic Encyclopedia. 1908.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Campbell, George L. (2000). Compendium of the World’s Languages: Abaza lớn Kurdish. Taylor & Francis. ISBN 0415202965.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Cameron, Averil (1979). “Images of Authority: Elites và Icons in Late Sixth-century Byzantium”. Past và Present. 84: 3. doi:10.1093/past/84.1.3.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Cameron, Averil (1992). “New Themes và Styles in Greek Literature, 7th và 8th Centuries”. Trong Averil Cameron và Lawrence I. Conrad (đổi thay). The Byzantine và Islamic Early Near East I: Problems in the Literary Source Material. Darwin Press. ISBN 0878500804.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Cameron, Averil (2000). “The Vandal Conquest và Vandal Rule (A.D. 429-534)”. Trong Averil Cameron, Bryan Ward-Perkins và Michael Whitby (đổi thay). Late Antiquity: Empire và Successors, A.D. 425-600. Cambridge University Press. ISBN 0521325919.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Chrysos, Evangelos (1992). “Byzantine Diplomacy, AD 300–800: Means và End”. Trong Jonathan Shepard, Simon Franklin (đổi thay). Byzantine Diplomacy: Papers from the Twenty-Fourth Spring Symposium of Byzantine Studies, Cambridge, March 1990 (Society for the Promotion of Byzant). Variorum. ISBN 0860783383.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Ciesniewski, Christine (2006). “The Byzantine Achievement”. Clio History Journal. Bản gốc tàng trữ ngày 13 tháng bốn năm 2020. Truy vấn ngày 3 tháng bảy năm 2010.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Cohen, H. Floris (1994). “The Emergence of Early Modern Science”. The Scientific Revolution: A Historiographical Inquiry. University of Chicago Press. ISBN 0226112802.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Davies, Norman (1996). “The Birth of Europe”. Europe. Oxford University Press. ISBN 0198201710.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Day, Gerald W. (1977). “Manuel và the Genoese: A Reappraisal of Byzantine Commercial Policy in the Late Twelfth Century”. The Journal of Economic History. 37 (2): 289–301. Truy vấn ngày 22 tháng chín trong năm 2007. Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Dickson, Paul. “Mathematics Through the Middle Ages (320-1660 AD)”. Medieval Mathematics. University of South nước Australia. Bản gốc tàng trữ ngày 13 tháng năm năm 2008. Truy vấn ngày một tháng bốn năm 2008.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Diehl, Charles. “Manuel I Comnenus (AD 1143–1180)”. Byzantium, An Introduction lớn East Roman Civilization. Myriobiblos – Library. Truy vấn ngày 18 tháng năm trong năm 2007.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • El-Cheikh, Nadia Maria (2004). Byzantium Viewed by the Arabs. Harvard CMES. ISBN 0932885306.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Esler, Philip Francis (2004). “Constantine và the Empire”. The Early Christian World. Routledge. ISBN 0415333121.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Evans, James Allan. “Justinian (AD 527–565)”. Trực tuyến Encyclopedia of Roman Emperors. Truy vấn ngày 19 tháng năm trong năm 2007.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Fenner, Julian. “Lớn What Extent Were Economic Factors lớn Blame for the Deterioration of the Roman Empire in the Third Century A.D?”. The Romans. Bản gốc tàng trữ ngày 18 tháng sáu năm 2008. Truy vấn ngày 25 tháng năm trong năm 2007.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Fomenko, Anatoly T. (2005). History: Fiction or Science?: Chronology, Issue 1. Mithec. ISBN 9782913621053.
  • Foss, Clive (1975). “The Persians in Asia Minor và the End of Antiquity”. The English Historical Reviews. 90: 721–747. doi:10.1093/ehr/XC.CCCLVII.721.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Fossier, Robert; Sondheimer, Janet (1997). The Cambridge Illustrated History of the Middle Ages. Cambridge University Press. ISBN 0521266440.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Fox, Clifton R. “What, if Anything, Is a Byzantine”. Trực tuyến Encyclopedia of Roman Emperors. Truy vấn ngày 25 tháng năm trong năm 2007.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Gabriel, Richard A. (2002). The Great Armies of Antiquity. Greenwood Publishing Group. ISBN 0275978095.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Garland, Lynda (1999). Byzantine Empresses: Women và Power in Byzantium, AD 527–1204. Routledge. ISBN 0415146887.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Garland, Linda (2006). “Middle Byzantine Family Values và Anna Komnene’s Alexiad”. Byzantine Women: Varieties of Experience 800–1200. Ashgate Publishing. ISBN 075465737X.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Gibbon, Edward (1906). J. B. Bury (with an Introduction by W. E. H. Lecky) (đổi thay). The Decline và Fall of the Roman Empire (Volumes II, III, và IX). Thành Phố New York: Fred de Fau và Co.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Grabar, André (1984). L’iconoclasme Byzantin: le dossier archéologique. Flammarion. ISBN 2080816349.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Grierson, Philip (1999). Byzantine Coinage (PDF). Dumbarton Oaks. ISBN 0884022749. Bản gốc (PDF) tàng trữ ngày 27 tháng chín trong năm 2007. Truy vấn ngày 3 tháng bảy năm 2010.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Gross, Feliks (1999). Citizenship và Ethnicity: The Growth và Development of a Democratic Multiethnic Institution. Greenwood Publishing Group. ISBN 0313309329.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Gutas, Dimitri (1998). Greek Thought, Arabic Culture: The Graeco-Arabic Translation Movement. Luân Đôn: Routledge. ISBN 0415061326.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Hacikyan, Agop Jack; Basmajian, Gabriel; Franchuk, Edward S.; Ouzounian, Nourhan (2002). The Heritage of Armenian Literature: From the Sixth lớn the Eighteenth Century. Wayne State University Press. ISBN 0814330231.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Haldon, John (2002). Byzantium: A History. Tempus.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Haldon, John (1990). Byzantium in the Seventh Century: The Transformation of a Culture. Cambridge University Press. ISBN 052131917X.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Haldon, John (2003). Byzantium at War 600-1453. Taylor & Francis. ISBN 0415968615.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Haldon, John (2004). “The Fate of the Late Roman Senatorial Elite: Extinction or Transformation?”. Trong John Haldon và Lawrence I. Conrad (đổi thay). The Byzantine và Early Islamic Near East VI: Elites Old và New in the Byzantine và Early Islamic Near East. Darwin Press. ISBN 0878501444.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Halsall, Paul (2006). “East Asian History Sourcebook: Chinese Accounts of Rome, Byzantium và the Middle East, c. 91 B.C.E. – 1643 C.E.”. Fordham University. Truy vấn ngày 15 tháng bốn trong năm 2007.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Harris, Jonathan (2003). Byzantium và the Crusades. Hambledon và London. ISBN 1852852984.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Harvey, Alan (2003). Economic Expansion in the Byzantine Empire, 900–1200. Cambridge University Press. ISBN 0521521904.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • “Hellas, Byzantium”. Encyclopaedia The Helios (bằng tiếng Greek). 1952.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối) Điều hành quản lý CS1: ngôn từ không rõ (kết nối)
  • Herrin, Judith (2008). Byzantium: The Surprising Life of a Medieval Empire. Princeton University Press. ISBN 0691131511.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • “Greece during the Byzantine period (c. AD 300–c. 1453), Population và languages, Emerging Greek identity”. Encyclopædia Britannica. 2008.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Hidryma Meletōn Chersonēsou tou Haimou (1973). Balkan Studies: Biannual Publication of the Institute for Balkan Studies, Volume 14. Thessalonikē, Greece: The Institute.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Hindley, Geoffrey (2004). A Brief History of the Crusades. Luân Đôn: Robinson. ISBN 9781841197661.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Hooker, Richard. “The Byzantine Empire”. Truy vấn ngày 7 tháng sáu trong năm 2007.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Jenkins, Romilly (1987). Byzantium: The Imperial Centuries, AD 610–1071 . University of Toronto Press. ISBN 0802066674.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Jones, Arnold Hugh Martin (1986). The Later Roman Empire, 284-602: A Mạng xã hội Economic và Administrative Survey . Johns Hopkins University Press. ISBN 0801833531.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • “John II Komnenos”. Encyclopædia Britannica. 2002.
  • Kaegi, Walter Emil (2003). Heraclius, Emperor of Byzantium. Cambridge. ISBN 0521814596.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Kaldellis, Anthony (2008). Hellenism in Byzantium: The Transformations of Greek Identity và the Reception of the Classical Tradition. Cambridge University Press. ISBN 0521876885.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Kazhdan, Alexander đổi thay (1991). Oxford Dictionary of Byzantium. Oxford University Press. ISBN 9780195046526.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Kean, Roger Michael (2006). Forgotten Power: Byzantium: Bulwark of Christianity. Thalamus. ISBN 1902886070.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • King, David A. (tháng ba năm 1991). “Nhận xét: The Astronomical Works of Gregory Chioniades, Volume I: The Zij al- Ala’i by Gregory Chioniades, David Pingree; An Eleventh-Century Manual of Arabo-Byzantine Astronomy by Alexander Jones”. Isis. 82 (1): 116–118. doi:10.1086/355661.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Kitzinger, Ernst (1976). “Byzantine Art in the Period between Justinian và Iconoclasm”. Trong W. E. Kleinbauer (đổi thay). The Art of Byzantium và the Medieval West: Selected Studies. ĐH Indiana.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Kountoura-Galake, Eleonora (1996). The Byzantine Clergy và the Society of “Dark Ages” (bằng tiếng Greek). Institute of Byzantine Research. ISBN 9789607094469.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối) Điều hành quản lý CS1: ngôn từ không rõ (kết nối)
  • Laiou, Angeliki E. (2002). “Exchange và Trade, Seventh-Twelfth Centuries”. Trong Angeliki E. Laiou (đổi thay). The Economic History of Byzantium (Volume 2) (PDF). Dumbarton Oaks. Bản gốc (PDF) tàng trữ ngày 8 tháng sáu năm 2011. Truy vấn ngày 3 tháng bảy năm 2010.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Laiou, Angeliki E. (2002). “Writing the Economic History of Byzantium”. Trong Angeliki E. Laiou (đổi thay). The Economic History of Byzantium (Volume 1). Dumbarton Oaks.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Lapidge, Michael; Blair, John; Keynes, Simon (1998). The Blackwell Encyclopaedia of Anglo-Saxon England. Blackwell Publishing. ISBN 0631224920.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Louth, Andrew (2005). “The Byzantine Empire in the Seventh Century”. Trong Paul Fouracre và Rosamond McKitterick (đổi thay). The New Cambridge Medieval History (Volume I). Cambridge University Press. ISBN 0521362911.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Lowe, Steven. “The Seljuqs of Rum”. Truy vấn ngày 9 tháng bảy trong năm 2007. Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Madden, Thomas F. (2005). Crusades: The Illustrated History. University of Michigan Press. ISBN 0472031279.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Magdalino, Paul (2002). “Medieval Constantinople: Built Environment và Urban Development”. Trong Angeliki E. Laiou (đổi thay). The Economic History of Byzantium (Volume 2) (PDF). Dumbarton Oaks. Bản gốc (PDF) tàng trữ ngày 9 tháng bảy năm 2010. Truy vấn ngày 3 tháng bảy năm 2010.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Magdalino, Paul (2002). The Empire of Manuel I Komnenos, 1143–1180. Cambridge University Press. ISBN 0521526531.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Mango, Cyril A. (2005). Byzantium: The Empire of the New Rome. Phoenix Press. ISBN 1898800448.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Mango, Cyril A. (2002). The Oxford History of Byzantium. Oxford University Press. ISBN 0198140983.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Markham, Paul. “The Battle of Manzikert: Military Disaster or Political Failure?”. Truy vấn ngày 19 tháng năm trong năm 2007.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Matschke, Klaus-Peter (2002). “Commerce, Trade, Markets, và Money: Thirteenth-Fifteenth Centuries”. Trong Angeliki E. Laiou (đổi thay). The Economic History of Byzantium (Volume 2) (PDF). Dumbarton Oaks. Bản gốc (PDF) tàng trữ ngày 9 tháng bảy năm 2010. Truy vấn ngày 3 tháng bảy năm 2010.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • McDonnell, Myles Anthony (2006). “Hellenization và Arete: Semantic Borrowing”. Roman Manliness: Virtus và the Roman Republic. Cambridge University Press. ISBN 9780521827881.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Meyendorff, John (1982). The Byzantine Legacy in the Orthodox Church. St Vladimir’s Seminary Press. ISBN 0913836907.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Millar, Fergus (2006). A Greek Roman Empire: Power và Belief under Theodosius II (408-450). University of California Press. ISBN 0520247035.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Moravcsik, Gyula (1970). Byzantium và the Magyars. Hakkert.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Mousourakis, George (2003). “The Dominate”. The Historical và Institutional Context of Roman Law. Ashgate Publishing. ISBN 0754621146.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Nathan, Geoffrey S. “Roman Emperors: Theodosius II”. Truy vấn ngày 10 tháng một trong năm 2007.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Neumann, Iver. B. (2006). “Sublime Diplomacy: Byzantine, Early Modern, Contemporary” (PDF). Millennium: Journal of International Studies. 34 (3): 865–888. ISSN 1569-2981. Truy vấn ngày 21 tháng năm trong năm 2007. Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Neubecker, Ottfried (1997). Heraldry: Sources, Symbols và Meaning. Time Warner Books UK. ISBN 0316641413.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Neville, Leonora Alice (2004). “Imperial Administration và Byzantine Political Culture”. Authority in Byzantine Provincial Society, 950–1100. Cambridge University Press. ISBN 0521838657.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Nicol, Donald MacGillivray (1993). The Last Centuries of Byzantium, 1261-1453. Cambridge University Press. ISBN 0521439914.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Norwich, John Julius (1998). A Short History of Byzantium. Penguin. ISBN 9780140259605.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Obolensky, Dimitri (1994). “The Principles và Methods of Byzantine Diplomacy”. Byzantium và the Slavs. St Vladimir’s Seminary Press. ISBN 088141008X.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Ostrogorsky, Georg (1969). History of the Byzantine State. New Brunswick (NJ). ISBN 0813511984.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Paparrigopoulos, Constantine; Karolidis, Pavlos (1925). History of the Hellenic Nation (Volume Db) (bằng tiếng Greek). Eleftheroudakis.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối) Điều hành quản lý CS1: ngôn từ không rõ (kết nối)
  • Parry, Kenneth (1996). “Historical Introduction”. Depicting the Word: Byzantine Iconophile Thought of the Eighth và Ninth Centuries. Brill Academic Publishers. ISBN 9004105026.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Raya, Joseph. “The Byzantine Church và Culture”. Bản gốc tàng trữ ngày 9 tháng 10 năm 2008. Truy vấn ngày 2 tháng sáu trong năm 2007.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Read, Piers Paul (2000). The Templars: The Dramatic History of the Knights Templar, The Most Powerful Military Order of the Crusades. Macmillan. ISBN 0312266588.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Reinert, Stephen W. (2002). “Fragmentation (1204-1453)”. Trong Cyril Mango (đổi thay). The Oxford History of Byzantium. Oxford University Press. ISBN 0198140983.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Robins, Robert Henry (1993). The Byzantine Grammarians: Their Place in History. Walter de Gruyter. ISBN 3110135744.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Runciman, Steven (1982). “The Bogomils”. The Medieval Manichee: A Study of the Christian Dualist Heresy. Cambridge University Press. ISBN 0521289262.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Runciman, Steven (1990). The Fall of Constantinople, 1453. Cambridge University Press. ISBN 0521398320.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Runciman, Steven (1970). The Last Byzantine Renaissance. Cambridge, England: University Press. ISBN 0521077877.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Ryan, Herbert J. (1993). “The Church in History”. The College Student’s Introduction lớn Theology. Liturgical Press. ISBN 0814658415. Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Saramandru, Nicolae. “Torna, Torna Fratre” (PDF) (bằng tiếng Romanian). Editura Academiei Române. Bản gốc (PDF) tàng trữ ngày 27 tháng chín trong năm 2007. Truy vấn ngày 25 tháng bốn trong năm 2007.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối) Điều hành quản lý CS1: ngôn từ không rõ (kết nối)
  • Sedlar, Jean W. (1994). “Foreign Affairs”. East Central Europe in the Middle Ages, 1000–1500. University of Washington Press. ISBN 0295972904.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Seton-Watson, Hugh (1967). “The Church”. The Russian Empire, 1801-1917. Oxford University Press. ISBN 0198221525.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Shahid, Irfan (1972). “The Iranian factor in Byzantium during the reign of Heraclius”. Dumbarton Oaks Papers. Dumbarton Oaks, Trustees for Harvard University. 26: 293–320. doi:10.2307/1291324.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Shopen, Timothy (1987). Languages và Their Status. University of Pennsylvania Press. ISBN 0812212495.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Speck, Paul (1984). “Ikonoklasmus und die Anfänge der Makedonischen Renaissance”. Varia 1 (Poikila Byzantina 4). Rudolf Halbelt. tr. 175–210.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Stone, Andrew. “John II Komnenos (AD 1118–1143)”. Trực tuyến Encyclopedia of Roman Emperors. Truy vấn ngày 18 tháng năm trong năm 2007.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Stone, Andrew. “Manuel I Komnenos (AD 1143–1180)”. Trực tuyến Encyclopedia of Roman Emperors. Truy vấn ngày 5 tháng hai trong năm 2007.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • “Siege of Zara”. Encyclopædia Britannica Concise. Bản gốc tàng trữ ngày 6 tháng bảy trong năm 2007. Truy vấn ngày 18 tháng năm trong năm 2007.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Tarasov, Oleg; Milner-Gulland, R. R. (2004). Icon và Devotion: Sacred Spaces in Imperial Russia. Reaktion Books. ISBN 1861891180.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Tatakes, Vasileios N.; Moutafakis, Nicholas J. (2003). Byzantine Philosophy. Hackett Publishing. ISBN 0872205630.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • “The Fourth Crusade và the Latin Empire of Constantinople”. Encyclopædia Britannica. 2002.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Treadgold, Warren (1995). “The Army và the State”. Byzantium và Its Army, 284-1081. Stanford University Press. ISBN 0804724202.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Treadgold, Warren (1997). A History of the Byzantine State và Society. Stanford University Press. ISBN 0804726302.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Treadgold, Warren (1991). The Byzantine Revival, 780-842. Stanford University Press. ISBN 0804718962.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Troianos, Spyros; Velissaropoulou-Karakosta, Julia (1997). “Byzantine Law”. History of Law. Ant. N. Sakkoulas Publishers. ISBN 9602325941.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Vasiliev, Alexander Alexandrovich (1928–1935). “Byzantium và the Crusades”. History of the Byzantine Empire.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Versteegh, Cornelis H. M. (1977). “The First Liên hệ with Greek Grammar”. Greek Elements in Arabic Linguistic Thinking. Leiden: Brill. ISBN 9004048553.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Watson, Bruce (1993). “Jerusalem 1099”. Sieges: A Comparative Study. Praeger/Greenwood. ISBN 0275940349.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Williams, Stephen; Friell, Gerard; Friell, John Gerard Paul (1999). “Jerusalem 1099”. The Rome that Did Not Fall: The Survival of the East in the Fifth Century. Routledge. ISBN 0415154030.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Winnifrith, Tom; Murray, Penelope (1983). Greece Old và New. Macmillan. ISBN 0333278364.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  • Wroth, Warwick (1908). Catalogue of the Imperial Byzantine Coins in the British Museum. British Museum Dept. of Coins và Medals.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)

Bài viết liên quan[sửa | sửa mã nguồn]

  • Ahrweiler, Helene (2000). Les Europeens. Paris: Herman.
  • Haldon, John (2001). The Byzantine Wars: Battles và Campaigns of the Byzantine Era. Stroud: Tempus Publishing. ISBN 0752417959.
  • Hussey, J. M. (1966). The Cambridge Medieval History, Volume IV — The Byzantine Empire Part I, Byzantium và its Neighbors. Cambridge University Press.
  • Runciman, Steven (1966). Byzantine Civilisation. Edward Arnold (Publishers). ISBN 1566195748.
  • Runciman, Steven (1990). The Emperor Romanus Lecapenus và his Reign. University Press (Cambridge).
  • Toynbee, Arnold J. (1972). Constantine Porphyrogenitus và His World. Oxford University Press. ISBN 0-19-215253-X.

Kết nối ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

  • Ciesniewski, C. The Byzantine Achievement Tàng trữ 2020-04-13 tại Wayback Machine, Clio History Journal, 2006.
  • Adena, L. The Enduring Legacy of Byzantium Tàng trữ 2020-04-13 tại Wayback Machine, Clio History Journal, 2008.
  • WHAT, IF ANYTHING, IS A BYZANTINE? By Clifton R. Fox.
  • The Cambridge Medieval History (IV) The Eastern Roman Empire (717-1453) Tàng trữ 2010-11-27 tại Wayback Machine.

Bài Viết: Đế quốc Đông La Mã là gì? Chi tiết về Đế quốc Đông La Mã mới nhất 2022

Nguồn: blogsongkhoe365.vn

Xem:  Chảy máu đường tiêu hóa là gì? Chi tiết về Chảy máu đường tiêu hóa mới nhất 2022

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.