Dãy núi Rocky là gì? Chi tiết về Dãy núi Rocky mới nhất 2022

Nếu với những định nghĩa khác, xem Dãy núi Rocky (kim chỉ nan).

Đừng nhầm lẫn với Mạng lưới hệ thống Cordillera.

Dãy núi Rocky
Dãy núi
Moraine lake.jpg

Hồ Băng tích and Thung lũng Mười Đỉnh trong Sân vườn Giang sơn Banff thuộc tỉnh bang Alberta, Canada

Những non sông Canada, Đất nước Hoa Kỳ
Những vùng British Columbia, Alberta, Idaho, Montana, Wyoming, Utah, Colorado, New Mexico
Bộ phận của Dãy núi Tỉnh Thái Bình Dương
Điểm trên cao nhất Núi Elbert
 – cao độ 14.440 ft (4.401 m)
 – tọa độ 39°07′3,9″B 106°26′43,29″T / 39,11667°B 106,43333°T / 39.11667; -106.43333
Địa chất Đá lửa, đá trầm tích, đá biến chất
Niên đại Tiền Cambri, Kỷ Creta
275px RockyMountainsLocatorMap

Dãy núi Rocky hay dễ dàng là Rockies (dịch âm như “Roóc-ky”, thỉnh thoảng còn đc nghe biết với tên Rặng Thạch Sơn), là dãy núi khá rộng ở miền Tây Bắc Mỹ. Dãy núi Rocky chạy dài ra hơn nữa 4.800 kilômét (3.000 dặm) từ cực bắc British Columbia (Canada) đến New Mexico (Đất nước Hoa Kỳ). Đỉnh điểm nhất là Núi Elbert ở Colorado cao 4.401 mét (14.440 foot) trên mực nước biển. Núi Robson ở British Columbia có chiều cao 3.954 m (12.972 foot) là đỉnh điểm nhất của Dãy núi Rocky phần phía Canada. Cùng với dãy Rocky nhưng lui về hướng tây là dãy núi Cascade and dãy núi Duyên hải Tỉnh Thái Bình Dương (Pacific Coast Ranges).

Dãy núi Rocky dựng nên từ thời điểm cách đây 80 đến 55 triệu năm bởi dịch chuyển địa thể “Laramide” khi các mảng xây cất từ hướng tây bị dồn vùi xuống bên dưới mảng Bắc Mỹ, đôn cao bề mặt đất ra đời rặng núi cao. Tính từ lúc đó, do quy trình tiến độ xói mòn vạn vật thiên nhiên của nước and băng mà đất đá bị rạn nứt, chỗ thì khoét sâu thành thung lũng and lòng chảo, chỗ thì tỉa gọt đỉnh núi thêm chót vót. Cuối thời kỳ băng hà thời gian gần đây nhất, con người mới đã đặt chân đến nơi đó vùng núi Rocky; đó là thổ dân châu Mỹ. Kế tiếp, người gốc châu Âu, như Alexander MacKenzie, Meriwether Lewis and William Clark dần dẫn cuộc thâm nhập dãy núi, thám hiểm địa hình cùng search tài nguyên and lông thú (các nguồn khoáng sản kinh phí rất rất được ưa chuộng vào thế kỷ 18-19). Cho tới nay vùng núi Rocky vẫn là miền đất kha khá thưa cư dân, không giống như vùng đồng bằng ven biển hướng đông châu lục hay duyên hải Tỉnh Thái Bình Dương hướng tây.

Thời buổi này, một đông đảo vùng núi Rocky thuộc xung quanh vị trí bảo tồn vạn vật thiên nhiên and sân vườn non sông, nhiều khách tour du lịch muốn quốc bộ đường dài, cắm trại, leo núi, câu cá, săn bắt, xe đạp điện leo núi, trượt tuyết, and lướt ván trên tuyết.

Xem:  Video Hướng Dẫn Cài Game Việt Hóa Trên Nintendo Switch (Switch SX OS) - hướng dẫn chơi hoàn chỉnh titan quest

Địa lý[sửa | sửa mã nguồn]

Dãy núi Rocky đc ấn định là rặng núi chạy dài từ sông Liard, British Columbia ở hướng bắc đến sông Rio Grande, New Mexico ở hướng phía nam. Chạy tiếp về hướng phía bắc sông Liard là dãy núi Selwyn ở Yukon and dãy núi Brooks ở Alaska. Xuôi về nam sông Rio Grande là dãy núi Sierra Madre México. Tổng thể toàn bộ rất có khả năng đc gom vào trong 1 rặng núi khổng lồ là rặng núi Bắc Mỹ (American cordillera), trải dài từ Alaska xuống Trung Mỹ.

Ngoài chuỗi núi chính, các dãy Cabinet, Salish (thuộc Idaho and Montana), and Columbia (thuộc British Columbia) cũng là các nhánh núi phụ tỏa ra, tọa lạc lui về hướng tây sống núi chính từ bình dân sông Flathead dàn ra đến tận hướng phía nam sông Liard.[1] Dãy Rocky có chiều rộng từ 110 đến 480 km. Giống như phần hướng tây của Rocky Mountain Trench, ra đi về hướng bắc and đối lập với dãy Muskwa cắt qua rãnh này, là dãy Stikine and Omineca Mountains thuộc mạng lưới hệ thống dãy núi Interior ở British Columbia.Một xung quanh vị trí nhỏ dại hướng đông Prince George, British Columbia ở sườn hướng đông của Trench, là cao nguyên McGregor, giống với dãy Rocky nhưng được nhìn nhận là 1 phần của cao nguyên Interior.

Rìa hướng đông của dãy núi Rocky tọa lạc cao hơn nữa đáng chú ý đối với đồng bằng ven biển giữa trung tâm ở khu vực miền trung Bắc Mỹ, gồm dãy núi Front thuộc Colorado, dãy núi sông Wind and dãy núi Big Horn thuộc Wyoming, những dãy núi Absaroka-Beartooth and Rocky Mountain Front thuộc Montana, đỉnh Dunnick (Colorado) and dãy núi Clark thuộc Alberta. Ở Canada, những nhà địa lý học định nghĩa 3 nhóm dãy núi chính gồm: Dãy núi Continental, dãy núi Hart and dãy núi Muskwa.

1000px Mountains from westlands

Rìa hướng đông của dãy Rocky gần Denver

Khí hậu and sinh thái xanh[sửa | sửa mã nguồn]

Có không ít yếu tố thiên nhiên và môi trường phân bổ rộng rãi trong dãy núi Rocky. Dãy Rocky nằm tại vị trí vĩ độ giữa sông Liard ở British Columbia (59° B) and Rio Grande ở New Mexico (35° B). Đồng đỏ to mở ra ở chiều cao bằng hoặc nhỏ nhiều hơn 1.800 foot (550 m), trong những khi đỉnh điểm nhất trong dãy núi là núi Elbert ở chiều cao 14.440 foot (4.400 m). Giáng thủy giao động từ 10 inch (250 mm) mỗi năm ở những thung lũng hướng phía nam[2] đến 60 inch (1.500 mm) mỗi năm theo xung quanh vị trí ở những đỉnh hướng bắc.[3] Độ ẩm bình quân thường niên rất có khả năng giao động từ 20 °F (−7 °C) ở Prince George, British Columbia đến 43 °F (6 °C) ở Trinidad, Colorado.[4] Chính vì như vậy, không tồn tại một hệ sinh thái xanh nguyên khối duy nhất cho toàn bộ tổng thể dãy núi Rocky.

220px RockyMountainsNationalParkColorado

Đồng cỏ ở dãy Rocky thuộc Colorado

Không dừng lại ở đó, những nhà sinh thái xanh học chia dãy núi Rocky thành một vài đới sinh học. Mỗi đới đc cam kết nếu chúng rất có khả năng giúp sức cho nhiều chủng loại cây thân gỗ, and sự xuất hiện của 1 hoặc nhiều loài cây thông tư. Hai đới không giúp sức sự sống của cây thân gỗ là những đồng cỏ and Alpine tundra. Đại Bình nguyên Bắc Mỹ nằm tại vị trí hướng đông của dãy Rocky, and đặc thù bởi những đồng cỏ to (ở chiều cao bên dưới 1.800 foot (550 m)). Alpine tundra phân bổ ở các xung quanh vị trí cao hơn nữa đường ranh cây thân gỗ ở dãy núi Rocky giao động từ 12.000 foot (3.700 m) ở New Mexico đến 2.500 foot (760 m) ở đầu tân cùng hướng bắc của dãy Rocky (gần Yukon).[4]

USGS cam kết có 10 vùng có rừng che phủ trong dãy Rocky.[5] Các vùng ở hướng phía nam, các xung quanh vị trí ấm hơn, hoặc khô hơn đc cam kết bởi sự xuất hiện của rất nhiều loài pinyon pine/juniper, ponderosa pine, hoặc sồi hỗn tạp với thông. Xa về hướng bắc, lạnh hơn, hoặc các xung quanh vị trí lạnh hơn hoặc ẩm thấp đc cam kết bởi sự xuất hiện của rất nhiều loài Douglas-fir, loài thuộc dãy núi Cascade (như western hemlock), lodgepole pine/quaking aspen, hoặc fir hỗn tạp với spruce. Gần đường ranh cây thân gỗ, những đới rất có khả năng gồm có những loài thông trắng (như whitebark pine hoặc bristlecone pine); hoặc hỗn tạp của rất nhiều loài thông trắng, fir, and spruce tương tự như loài krummholz thân bụi. Sau cùng, những con sông and hẻm vực rất có khả năng chia thành một xung quanh vị trí rừng thuần nhất ở những vùng khô hơn trong dãy núi.[5]

220px Bighorn lamb Alberta

Cừu sừng lớn (như loài cừu ở Alberta) đã suy giảm con số đáng chú ý từ thời kỳ người Âu-Mỹ an cư tại dãy núi Rocky.

Dãy núi Rocky là thiên nhiên và môi trường sống quan trọng của rất nhiều loài thú hoang dã đình đám như elk, nai sừng tấm châu Âu, nai đuôi đen and nai đuôi trắng, linh dương gạc nhiều nhánh, dê núit, cừu sừng lớn, gấu đen Bắc Mỹ, gấu đen Bắc Mỹ, sói đồng cỏ Bắc Mỹ, linh miêu, and chồn sói.[5] Ví dụ, đàn nai sừng tấm to nhất Bắc Mỹ sinh sống tại những vùng đồi núi đồi Alberta-British Columbia.

Tình trạng tồn tại của phần nhiều những loài ở dãy núi Rocky chưa được biết rõ do thông báo không tương đối đầy đủ. Các khu an cư của những người Âu-Mỹ trong dãy núi đã có rất nhiều các tác động ảnh hưởng xấu đi tới những loài địa phương. Chẳng hạn như một số trong những loài đã trở nên suy giảm như cóc Tây Bắc Mỹ (Anaxyrus boreas), Oncorhynchus clarki stomias (cá hồi sống lưng xanh?), cá tầm trắng, trĩ đuôi trắng (Lagopus leucura), thiên nga kèn, and cừu sừng lớn. Trong phần dãy núi thuộc Đất nước Hoa Kỳ, những loài động vật hoang dã ăn thịt đầu bảng gấu xám Bắc Mỹ and sói xám đã trở nên bài trừ ở các địa chỉ phân bổ nguyên thủy của chúng, nhưng 1 phần đã đc hồi sinh do cơ chế bảo tồn and tái gia nhập. Những loài đang dần hồi sinh khác ví như đại bàng đầu trắng and cắt to.[5]

Tham khảo thêm[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^

    Cannings, Richard (2007). The Rockies: A Natural History. Greystone/David Suzuki Foundation. tr. 5. ISBN 9781553652854.

  2. ^ “Southern Rocky Mountains”. Forest Encyclopedia Network. Truy vấn ngày 22 tháng tám năm 2010.
  3. ^ “Southern Rocky Mountains”. Forest Encyclopedia Network. Truy vấn ngày 22 tháng tám năm 2010.
  4. ^ aăSheridan, Scott. “US & Canada: Rocky Mountains (Chapter 14)” (PDF). Geography of the United States và Canada course notes. Kent State University. Tàng trữ (PDF) bản gốc ngày một tháng chín năm 2006. Truy vấn ngày 24 tháng 10 thời điểm năm 2012.
  5. ^ aăâbT.J. Stohlgren. “Rocky Mountains”.

Kết nối ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

  • Những “Tỉnh” Địa chất Đất nước Hoa Kỳ: Dãy Rocky Tàng trữ 2004-12-04 tại Wayback Machine – Trọng tâm Khảo sát điều tra Địa chất Đất nước Hoa Kỳ (USGS)

Bài Viết: Dãy núi Rocky là gì? Chi tiết về Dãy núi Rocky mới nhất 2022

Nguồn: blogsongkhoe365.vn

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.