Đài Loan là gì? Chi tiết về Đài Loan mới nhất 2022

Đừng nhầm lẫn với Cộng hòa Nhân dân China. Đọc về Cộng hòa Nhân dân China tại bài China.

So với China Dân Quốc tiến độ điều hành và kiểm soát China đại lục, xem China Dân Quốc (1912–1949).

So với tên tuổi của Đài Loan trên những hoạt động nước ngoài, xem Đài Bắc China.

Bài này viết về một chính thể lúc này. So với bài về thực thể địa lý and lịch sử hào hùng, xin xem Đài Loan (hòn đảo). So với những định nghĩa khác, xem Đài Loan (kim chỉ nan).

China Dân Quốc

Một lá cờ màu đỏ, với một hình chữ nhật nhỏ màu xanh ở góc trên cùng bên trái, trên đó có một mặt trời màu trắng bao gồm một vòng tròn được bao quanh bởi 12 tia.

Quốc kỳ

Một biểu tượng hình tròn màu xanh trên đó có một mặt trời màu trắng bao gồm một vòng tròn được bao quanh bởi 12 tia.

Quốc huy

Quốc hoa: Meihua ROC.svg Hoa Mai(*2022*)梅花(*2022*)Méihuā (tiếng Quan thoại)(*2022*)Môe-hôa (tiếng Phúc Kiến)(*2022*)Mòi-fà (tiếng Khách Gia)


Quốc ấn(*2022*)中華民國之璽(*2022*)China Dân Quốc Chi Tỉ(*2022*)中華民國之璽.svg(*2022*)榮典之璽(*2022*)Vinh Điển Chi Tỉ


Quốc ca: 

  • “China Dân Quốc Quốc ca”(*2022*)中華民國國歌 (*2022*)Zhōnghuá Mínguó Guógē (tiếng Quan thoại)(*2022*)Tiong-hôa Bîn-kok Kok-koa (tiếng Phúc Kiến)(*2022*)Chûng-fà Mìn-koet Koet-kô (tiếng Khách Gia)
Quốc kỳ ca: 

  • “China Dân Quốc Quốc kỳ ca” (*2022*)中華民國國旗歌(*2022*)Zhōnghuá Míngúo Gúoqígē (tiếng Quan thoại)(*2022*)Tiong-⁠hôa Bîn-⁠kok Kok-⁠kî-⁠koa (tiếng Phúc Kiến)(*2022*)Chûng-fà Mìn-koet Koet-khì-kô (tiếng Khách Gia)
Tổng quan
Island of Taiwan (orthographic projection).svg
Locator map of the ROC Taiwan.svg
Republic of China (orthographic projection).svg
Vị thế Đất nước không thuộc Liên Hiệp Quốc, bị tinh giảm công nhận lãnh thổ nhưng tự do trên trong thực tiễn
Thủ đô Đài Bắc[1](*2022*)25°02′B 121°38′Đ / 25,033°B 121,633°Đ / 25.033; 121.633Tọa độ: 25°02′B 121°38′Đ / 25,033°B 121,633°Đ / 25.033; 121.633
Thành phố to nhất Tân Bắc
Ngôn từ tổ quốc[d]
  • Tiếng Đài Loan[3]
  • Tiếng Khách Gia[4]
  • Tiếng Quan thoại[c]
  • Tiếng Phúc Kiến[c]
  • Tiếng Mã Tổ[c]
  • Ngôn từ ký hiệu
Văn tự chính thức
  • Chữ Hán phồn thể
  • Bảng vần âm (*2022*)Formosa Latinh[6]
Sắc tộc

95% Người Hán(*2022*)  70% Người Phúc Kiến(*2022*)  14% Người Khách Gia(*2022*)  14% Những người dân(*2022*)nhập cảnh từ thời điểm năm 1949[a](*2022*)3,1% Những người dân(*2022*)mới nhập cảnh(*2022*)2,4% Thổ dân[b]
Tôn giáo chính

  • 44,2% Tôn giáo dân gian
  • 21,3% Đạo giáo
  • 19,2% Phật giáo
  • 5,5% Kitô giáo
  • 9,8% Khác
Tên người dân Người Đài Loan
Chính trị
Chính phủ Đơn nhất(*2022*)Người cai trị đất nước chế (*2022*)Cộng hòa lập hiến

• Người cai trị đất nước

Thái Anh Văn

• Thủ tướng

Tô Trinh Xương
Lập pháp Lập pháp viện
Lịch sử
Thành lập và hoạt động

• Khởi nghĩa Vũ Xương

10 tháng 10 năm 1911

• Thành lập và hoạt động Dân Quốc

1 tháng một năm 1912

• Ngày Tái Hòa bình

25 tháng 10 năm 1945

• Trải qua hiến pháp

25 tháng 12 năm 1947

• Cơ quan chỉ đạo của chính phủ rút sang Đài Loan

7 tháng 12 năm 1949
Địa lý
Diện tích  

• Tổng số

36.197 km2(*2022*)13.976 mi2
Dân số  

• Ước lượng 2018

23.780.452 (hạng 53)

• Điều tra 2010

23.123.866[7] (hạng 53)

• Mật độ

650/km2 (hạng 17)(*2022*)1.683,5/mi2
Kinh tế
GDP  (PPP) Ước lượng 2020

• Tổng số

1.275.8 tỷ $[8](*2022*)(Không xếp thứ hạng)

• Bình quân đầu người

54.020 $[8](*2022*)(Không xếp thứ hạng)
GDP  (danh nghĩa) Ước lượng 2020

• Tổng số

635,5 tỷ $[8] (hạng 21)

• Bình quân đầu người

30.113 $[8](*2022*)(Không xếp thứ hạng)
Đơn vị tiền tệ Tân Đài tệ (NT$) (TWD)
Thông tin khác
Gini

?

 (2017)

Tăng theo hướng tiêu cực 34,1(*2022*)bình quân
HDI? (2017) Tăng 0,908[e](*2022*)quá cao · hạng 21
Múi giờ UTC+8 (Giờ chuẩn Đất nước)
Cách thức ghi ngày tháng
  • năm-tháng-ngày
  • năm年tháng月ngày日
  • 民國năm年tháng月ngày日 (từ 1911)
Điện thương dụng 110 V–60 Hz
Giao thông bên phải
Mã điện thoại +886
Mã ISO 3166 trung ương
Tên miền Internet
China Dân Quốc
Phồn thể 中華民國

China Dân Quốc (phồn thể: 中華民國; giản thể: 中华民国; bính âm: Zhōnghuá Mínguó) là một hòn đảo quốc and tổ quốc cộng hòa lập hiến tự do, có lãnh thổ trên trong thực tiễn nhưng chỉ đc công nhận tinh giảm thuộc địa điểm Đông Á. Thời buổi này, do ảnh hưởng tác động từ địa vị chủ quyền – địa lý cùng rất nhiều vấn đề chính trị nan giải khác nên trong một trong những tình huống, tổ quốc này nói một cách khác thông dụng là Đài Loan (phồn thể: 臺灣 hoặc 台灣; giản thể: 台湾; bính âm: Táiwān) hay China Đài Bắc (phồn thể: 中華台北 hoặc 中華臺北; giản thể: 中华台北; bính âm: Zhōnghuá Táiběi).[13]

Hòn đảo Đài Loan nằm tại vị trí phía Tây Bắc Tỉnh Thái Bình Dương, nơi trưng bày giữa hòn đảo Ryukyu của Japan and hòn đảo Philippines, tách rời khỏi châu lục Á-Âu cùng theo đó có đường biên giới giới trên biển khơi giáp với China đại lục trải qua eo biển Đài Loan, Đài Loan có diện tích quy hoạnh vào tầm khoảng 36.000 km², là hòn đảo to thứ 38 trên toàn cầu, với khoảng tầm 70% diện tích quy hoạnh là đồi núi, còn địa điểm đồng bằng ven biển tập trung chuyên sâu tại ven bờ biển hướng phía tây. Do nằm tại vị trí giao giới giữa khí hậu cận nhiệt đới gió mùa and nhiệt đới gió mùa nên phong cảnh tự nhiên và thoải mái and khoáng sản hệ sinh thái xanh kha khá đa dạng chủng loại and đa nguyên.[14] Hiện giờ, Hà Nội Thủ Đô and những cơ quan cơ quan chính phủ TW đặt ở Đài Bắc,[15] đô thị to nhất là Tân Bắc bảo phủ Đài Bắc, tổng nhân khẩu đc ước tính vào tầm khoảng 23,5 triệu con người, với phần tử đa phần là người Hán, những sắc tộc phía Đông Nam China (Hoa Nam and Hoa Đông), người di cư, nhập cảnh tới từ những địa điểm China đại lục, Hồng Kông, Ma Cao, khu vực đông nam á and số ít thổ dân Đài Loan.[16]

Các thổ dân Đài Loan địa phương đã cư trú trên quần đảo từ thời kỳ cổ đại. Những sắc tộc từ Quảng Đông, Phúc Kiến bước đầu nhập cảnh đến Đài Loan với con số lượng to vào thời kỳ chiếm đóng của thực dân Hà Lan and Tây Ban Nha trong tiến độ đầu của thế kỷ XVII. Năm 1662, Trịnh Thành Công trục xuất người Hà Lan and tùy chỉnh thiết lập chính quyền trực thuộc trước tiên của những người Hán trên hòn đảo. Năm 1683, nhà Thanh vượt mặt chính quyền trực thuộc họ Trịnh and sáp nhập Đài Loan. Nhà Thanh cắt nhượng địa điểm hòn đảo Đài Loan cho Đế quốc Japan vào khoảng thời gian 1895 sau khoản thời gian chiến bại trước đế quốc này. China Dân Quốc lật đổ nhà Thanh năm 1911, giành quyền điều hành quản lý China Đại lục. Sau thời điểm Japan thua trận and đầu hàng Đồng Minh trong Thế chiến thứ 2, China Dân Quốc giành lại quyền điều hành và kiểm soát hòn đảo Đài Loan. Do thất bại trong cuộc nội chiến Quốc – Cộng vào khoảng thời gian 1949, Tưởng Giới Thạch cùng cơ quan chính phủ China Dân Quốc rút đến địa điểm hòn đảo Đài Loan, còn Đảng Cộng sản China do Mao Trạch Đông chỉ đạo có phát ngôn ra đời Chính phủ Cộng hòa Nhân dân China tại China đại lục. Trong vô số nhiều năm kế tiếp, do sự ảnh hưởng tác động thế cục của Cuộc chiến tranh Lạnh, China Dân Quốc vẫn được rất nhiều tổ quốc đánh giá là đại biểu hợp pháp and duy nhất của China tại Liên Hiệp Quốc, cùng theo đó là một cá thể trực thuộc trong Cộng đồng Bảo an.[17][18] Mặc dù thế, đến năm 1971, nước Cộng hòa Nhân dân China đạt được quyền đại diện thay mặt cho China tại Liên Hiệp Quốc, China Dân Quốc không chỉ mất ghế trong Cộng đồng Bảo an (mặc dù rằng họ là một cá thể nhập cuộc sáng lập[19]) mà còn cùng theo đó bị toàn bộ tổ quốc số lượng giới hạn thậm chí là đoạn tuyệt mối quan hệ nên mất thừa nhận ngoại giao trên mô hình to.[18]

Thời điểm cuối thế kỷ XX, chính quyền trực thuộc China Dân Quốc 1 mặt tích cực và lành mạnh tập trung chuyên sâu cải tiến và phát triển thương mại, biến thành 1 trong các ‘4 con Rồng thương mại châu Á’ cùng theo với Nước Hàn, Hồng Kông and Nước Singapore, mặt còn lại tiến hành nhiều cải cách thức dân chủ, điều chỉnh xuất phát điểm từ một tổ quốc chuyên chế do China Quốc dân Đảng bá quyền, cải tiến và phát triển, chuyển mình biến thành tổ quốc dân chủ vừa đủ với sự bãi bỏ những lệnh giới nghiêm, dân cư đc quyền thẳng trực tiếp bầu cử Người cai trị đất nước, thiết kế và xây dựng Chính phủ đơn nhất, thể chế chính trị Người cai trị đất nước chế, mạng lưới hệ thống tổng tuyển cử thẳng trực tiếp dân chủ đa đảng, lấy Học thuyết Tam Dân của cố lãnh tụ Tôn Trung Sơn làm chủ lực,[20] mọi cá nhân dân đều phải có quyền đc hưởng mức chiều cao về hòa bình thương mại, án dân sự, báo mạng, ngôn luận, tôn giáo, quan tâm thể chất,[21] giáo dục công and cải tiến và phát triển mang tính nhân văn.[22][23]

Với cơ sở vật chất vốn đã đc tân tiến hóa từ thời kỳ thuộc Nhật, cơ quan chính phủ China Dân Quốc sau khoản thời gian chuyển dời đến hòn đảo Đài Loan liên tiếp lợi dụng những nguồn viện trợ của Đất nước Hoa Kỳ để triển khai 1 loạt những dự án Bất Động Sản cải tạo, Phục hồi and xây cất. Nền kinh tế thị trường Đài Loan từ thập niên 1960 trở đi có sự cải tiến và phát triển thần tốc, nhảy vọt cả về thương mại – chính trị – văn hóa truyền thống – cộng đồng, làm cho ‘Kỳ tích Đài Loan’. Từ thập niên 1990, Đài Loan chính thức tiến vào hàng ngũ những tổ quốc cải tiến và phát triển, cùng theo đó giữ vững địa vị, tư cách đây cho tới tận thời nay, nguồn thu trung bình đầu người, trung bình mức sống, tiêu chí hoạt động and chỉ số cải tiến và phát triển con người (HDI) nằm tại vị trí mức tổ quốc tiên tiến và phát triển.[24] Bên cạnh đó, Đài Loan còn đc công nhận là một cường quốc bậc trung[25], hòn đảo quốc này bảo trì một nền kinh tế thị trường với tầm độ hòa bình cao, chiếm hữu những ngành điều tra và nghiên cứu, sản xuất, khoa học – kỹ thuật tiên tiến và phát triển lớn mạnh, chiếm vị trí đặt số 1 trong những nghành nghề dịch vụ như điện tử tiêu sử dụng, chất bán dẫn, công nghệ tiên tiến thông báo, tiếp thị quảng cáo, điện tử đúng đắn. Về mậu dịch, đa phần trải qua công nghiệp công nghệ tiên tiến cao để thu lại ngoại tệ, về cải tiến và phát triển thương mại trong nước, liên tiếp lấy công nghiệp công nghệ tiên tiến cao, góp vốn đầu tư Dòng vốn FDI ra thế giới (nổi biệt là Thị trường Đất nước Hoa Kỳ, China đại lục, châu Âu and cho những nước đang cải tiến và phát triển) and ngành dịch vụ làm trọng tâm, kim chỉ nan cải tiến và phát triển công nghiệp tour du lịch phối kết hợp tăng mạnh truyền bá văn hoá Đài Loan ra khoanh vùng xã hội.[26] Tính từ lúc sau khoản thời gian bãi bỏ luật giới nghiêm, những yếu tố tạo động lực thúc đẩy giai đoạn hòa bình hóa, dân chủ hóa trong nền chính trị Đài Loan dần đc dựng nên, cộng đồng dân chủ cải tiến và phát triển trẻ khỏe, hòn đảo quốc này dần thoát ly khỏi ý kiến lịch sử hào hùng Đại China, cải tiến và phát triển chủ nghĩa đa nguyên lấy văn hóa truyền thống Đài Loan làm trọng tâm.[27][28] Năm 2003, Đài Loan chính thức gia nhập khẩu Khối Liên minh không thuộc NATO của Đất nước Hoa Kỳ.

Là một trong vùng chủ quyền cải tiến và phát triển, mặc dù vậy lúc này, các cơ chế ngoại giao thù địch – dựa vào nguyên lý “Một China” tới từ phía Cộng hòa Nhân dân China cũng đã gây khó dễ, ảnh hưởng tác động rất lớn tới việc cải tiến và phát triển thương mại hệt như hội nhập xã hội của Đài Loan.

Tên thường gọi[sửa | sửa mã nguồn](*2022*)

Đài Loan
Taiwan (Chinese characters).svg

“Đài Loan” (trên) trong cách thức viết Phồn thể and Kyūjitai.(*2022*)“Đài Loan” (bên dưới) trong cách thức viết Giản thể and Kanji.

Tên tiếng Trung
Phồn thể 臺灣 hoặc 台灣
Giản thể 台湾
La tinh Taiwan
Tên tiếng Nhật
Kanji 台湾
Kana たいわん
Kyūjitai 臺灣

Có không ít thuyết về nguồn gốc xuất xứ tên thường gọi nước “Đài Loan”, trong văn thư từ thời Minh trở đi, Đài Loan cũng khá được ghi là “Đại Viên” (大員, Dà yuán), Đài Viên (臺員, Tái yuán), hay Kê Lung Sơn (雞籠山, Jī lóngshān), Kê Lung (雞籠, Jī lóng), Bắc Cảng (北港, Běigǎng), Đông Phiên (東蕃, Dōng fān)[29] “Đại Viên” xuất phát từ Taian hoặc Tayan, sử dụng để gọi người ngoại lai trong ngôn từ của những người Siraya tại Nam Đài Loan;[29] người Hà Lan trong thời kỳ ách thống trị Đài Loan gọi hòn đảo là Taioan, phát âm (tiếng Mân Nam) sang chữ Hán là Đại Viên (大員, Dà yuán), Đại Uyển (大苑, Dà yuàn), Đài Viên (臺員, Tái yuán), Đại Loan (大灣, Dà wān) hoặc Đài Oa Loan (臺窩灣, Tái wō wān), tên tuổi này nguyên bản là chỉ phụ cận địa điểm An Bình, Đài Nam lúc này.[30] Thời kỳ Minh Trịnh, tên tuổi “Đại Viên” (大員, Dà yuán) bị loại trừ, gọi toàn hòn đảo là “Đông Đô” (東都, Dōngdū), “Đông Ninh” (東寧, Dōng níng).[31] Sau thời điểm hòn đảo thuộc nhà Thanh, triều đình đặt phủ Đài Loan, từ đó, “Đài Loan” chính thức biến thành tên tuổi cho toàn hòn đảo.[32]

Năm 1554, tàu buôn của những người Bồ Đào Nha trải qua vùng biển Đài Loan, thủy thủ nhìn từ xa cảm nhận Đài Loan rất là đẹp nên hô vang Ilha Formosa! – có nghĩa là ‘quần đảo đẹp xinh’.[33] Trước thập niên 1950, những tổ quốc châu Âu đa phần gọi Đài Loan là “Formosa”.[34]

Năm 1905, khi Tôn Trung Sơn tập trung hội nghị trù bị China Liên minh hội tại Japan, trong “China Liên minh hội minh thư” ý kiến đề xuất cương lĩnh “xua đuổi Thát Lỗ, Phục hồi China, sáng lập dân quốc, bình đẳng về ruộng đất”, đặt tên cho cơ chế cộng hòa không được ra đời tại China là “China Dân Quốc”.[35] Ông nhận cảm nhận rằng dù những cơ chế cộng hòa đại phần lớn thi hành cơ chế dân chủ đại nghị, tuy vậy để xác định rõ nét hệt như riêng lẻ các nguyên lý cải tiến và phát triển lãnh thổ tổ quốc thuộc toàn thể quốc dân cùng theo đó hướng đến triển khai dân quyền thẳng trực tiếp như Thụy Sĩ and Đất nước Hoa Kỳ đang thực hiện thì phải lựa chọn ra một tên tuổi hoàn hảo, nên mới chọn quốc hiệu là “China Dân Quốc”.[36]

Sau thời điểm cơ quan chính phủ rời sang hòn đảo Đài Loan vào khoảng thời gian 1949, từ thập niên 1950 đến thập niên 1960 đc trái đất nước ngoài gọi là “China tổ quốc”, “China hòa bình” hay “China dân chủ”,[37] nhận ra với “China đỏ”, “China cộng sản” tức Chính phủ cùng cơ quan chính phủ Cộng hòa Nhân dân China.[38] Sau thời điểm quyền đại biểu cho China chuyển cho Đại lục theo Nghị quyết 2758 của Đại cộng đồng Liên Hiệp Quốc năm 1971,[39] “China” biến thành xưng hô của trái đất nước ngoài với nước Cộng hòa Nhân dân China.[37] Tại Đài Loan trong thập niên 1990, do chủ nghĩa tổ quốc China phai nhạt, niềm tin về tính chủ thể and chủ nghĩa yêu nước của những người Đài Loan tạo thêm,[40] cộng đồng hệt như dân cư Vị trí đây bước đầu áp dụng thông dụng tên thường gọi “Đài Loan” làm quốc hiệu.[40][41]

Lệ thuộc từ chính sách “một China” của nước Cộng hòa Nhân dân China,[42] China Dân Quốc khi tham gia hoạt động và sinh hoạt hoặc tổ chức triển khai nước ngoài phải áp dụng những phương pháp xưng hô khác biệt;[37][43] như “China Đài Bắc” trong Thế vận hội từ thời điểm năm 1984 trở đi and trong vị trí đặt quan sát viên Tổ chức triển khai Y tế Trái đất,[44][45] hay “địa điểm thuế quan riêng lẻ Đài Bành Kim Mã” trong Tổ chức triển khai Kinh tế Trái đất.[46] Do có chính sách lãnh thổ với “toàn China”, nước Cộng hòa Nhân dân China đánh giá địa điểm Đài Loan thuộc chủ quyền ách thống trị của chính bản thân mình, do đó nếu với vùng chủ quyền này trong những mẫu sản phẩm báo mạng, Thông tin, tiếp thị quảng cáo thì gọi là “Đài Loan China”, “nhà đương cục Đài Loan” hay “địa điểm Đài Loan”.[47][48] Cơ quan chỉ đạo của chính phủ Trần Thủy Biển trong yếu tố hoàn cảnh ngoại giao đổi sang tự xưng “Đài Loan”, thẳng trực tiếp gọi nước Cộng hòa Nhân dân China là “China”. Cơ quan chỉ đạo của chính phủ Mã Anh Cửu chuyển hẳn qua cùng theo đó áp dụng gọi tắt “Hoa” lẫn “Đài”,[49] dựa theo hiến pháp để gọi nước Cộng hòa Nhân dân China là “Đại lục”.[50] Cơ quan chỉ đạo của chính phủ của Người cai trị đất nước Thái Anh Văn and Thủ tướng Lại Thanh Đức luôn có phát ngôn hai bờ là hai tổ quốc riêng lẻ: Đài Loan and China[51], cự tuyệt việc thống nhất bên dưới ngẫu nhiên vẻ ngoài nào cùng theo đó thể hiện sẽ sẵn sàng chuẩn bị tự vệ, đáp trả mọi hành động quân sự chiến lược tới từ phía Đại lục. Không chỉ có vậy, tới đầu năm mới 2022, cơ quan chính phủ Đài Loan chính thức giới thiệu hộ chiếu mới cho công dân của chính bản thân mình, trong những số đó, xây đắp nhấn rất mạnh vào tên thường gọi Taiwan (Đài Loan) and loại trừ dòng chữ Republic of Nước Trung Hoa (China Dân Quốc) bằng tiếng Anh thoát khỏi trang bìa của cuốn hộ chiếu mới (nhưng vẫn giữ lại tên thường gọi này bằng tiếng Trung).[52]

Địa vị chính trị[sửa | sửa mã nguồn](*2022*)

Bài chi tiết: Địa vị chính trị của Đài Loan

Hiện giờ, địa vị địa – chính trị của China Dân Quốc đang sinh sống nhiều đàm luận, xuất phát từ mối quan hệ hai bờ eo biển Đài Loan. Sau thời điểm cơ quan chính phủ China Dân Quốc rút đến Đài Loan đã rất nhiều lần chiếu theo hiến pháp, chính sách rằng bản thân là người chủ sở hữu hợp pháp duy nhất and có lãnh thổ tuyệt đối nếu với tất cả địa điểm China.[53][54] Tuy nhiên, kể từ thời điểm năm 1992 trở đi, cơ quan chính phủ China Dân Quốc ra quyết định đã không còn đưa “phản công Đại lục” vào làm phương châm chính trị nữa, những vụ việc chủ quyền theo hiến pháp kế tiếp liên tiếp gây nên nhiều sự bất đồng quan điểm,[55] thời nay, lập trường của cơ quan chính phủ chịu ảnh hưởng đa phần vào bè bạn chính trị cầm quyền.[56] Y như cơ quan chính phủ China Dân Quốc, cơ quan chính phủ nước Cộng hòa Nhân dân China dù rằng cũng không điều hành và kiểm soát đc hết tổng thể những vùng chủ quyền bên dưới quyền tài phán của China Dân Quốc trên trong thực tiễn, nhưng vẫn tự nhận là đại biểu hợp pháp duy nhất của tất cả địa điểm China, đơn phương coi Đài Loan là một tỉnh, đặt yêu sách “tịch thu” Đài Loan cũng tương tự như với những tình huống của Hồng Kông and Ma Cao cùng theo đó thể hiện sẽ sẵn sàng chuẩn bị áp dụng đến vũ lực nếu mà nước này thất bại trong công việc ngăn cản Đài Loan có phát ngôn tự do bằng những phương án đối thoại, đàm phán hoặc không hề thống nhất trong độc lập.[57][58] Nhiều tổ quốc and tổ chức triển khai trên toàn cầu, do áp lực nặng nề, sức ép ngoại giao từ phía chính quyền trực thuộc cộng sản China nên không hề công nhận chính thức Đài Loan là một tổ quốc tự do. Tuy nhiên, đa phần những tổ quốc trên toàn cầu lúc này vẫn cũng đã bảo trì quan hệ chính trị, kinh tế, ngoại giao, thương mại,… tuy vậy phương trong thực tiễn với Đài Loan, mặc dù rằng không hẳn bên dưới vẻ ngoài mối quan hệ ngoại giao chính thức.[59]

Lịch sử dân tộc[sửa | sửa mã nguồn](*2022*)

Bài chi tiết: Lịch sử dân tộc Đài Loan

1 phần của loạt bài

Lịch sử Đài Loan

Lịch sử dân tộc Đài Loan

Thời tiền sử 50000 TCN-1624
Quốc gia Đại Đỗ 1540-1732
Formosa thuộc Hà Lan 1624-1662
Formosa thuộc Tây Ban Nha 1624-1662
Quốc gia Đông Ninh 1662-1683
Đài Loan thuộc nhà Thanh 1683-1895
Cộng hòa Đài Loan 1895
Đài Loan thuộc Japan 1895-1945
Hậu chiến Đài Loan 1945-nay
  • Lịch sử dân tộc văn hóa truyền thống
  • Lịch sử dân tộc ngoại giao
  • Lịch sử dân tộc thương mại
  • Lịch sử dân tộc giáo dục
  • Lịch sử dân tộc quân sự chiến lược
  • Lịch sử dân tộc chính trị

Đài Bắc • Cao Hùng (*2022*)Niên biểu lịch sử hào hùng (*2022*)Di tích lịch sử khảo cổ • Di tích lịch sử lịch sử hào hùng

Thời tiền sử[sửa | sửa mã nguồn](*2022*)

170px 1670 Formosans by Dutch %E8%8D%B7%E8%98%AD%E4%BA%BA%E6%89%80%E7%B9%AA%E7%A6%8F%E7%88%BE%E6%91%A9%E6%B2%99%E4%BA%BA%E4%B9%8B%E9%95%B7%E8%80%81%E8%88%87%E5%B8%B8%E6%B0%91

Tranh ảnh thổ dân Đài Loan của những người Hà Lan.

Đài Loan thông suốt với đại lục châu Á trong thời kỳ Pleistocen muộn, kéo dãn dài đến khi mực nước biển dâng lên khoảng tầm 10.000 năm kia. Phát giác các di cốt rời rạc của loài người trên hòn đảo, có niên đại từ 20.000 đến 30.000 năm kia, hệt như nhiều những đồ tạo tác sau đây của 1 văn hóa truyền thống đồ đá cũ.[60][61][62]

Khoảng tầm tầm hơn 8.000 năm kia, người Nam Hòn đảo lần trước tiên đã đi được an cư tại Đài Loan. Hậu duệ của mình nay đc gọi là thổ dân Đài Loan and có ngôn từ thuộc ngữ hệ Nam Hòn đảo, một ngữ hệ trải rộng rãi khu vực đông nam á hải hòn đảo, Tỉnh Thái Bình Dương and Madagascar. Ngôn từ thổ dân Đài Loan có mức độ nhiều mẫu mã to hơn hẳn nếu với phần còn sót lại của hệ Nam Hòn đảo, cho nên những nhà ngôn từ học ý kiến đề xuất Đài Loan là quê nhà của hệ, từ đây những dân tộc bản địa đi biển phân tán khắp khu vực đông nam á, Tỉnh Thái Bình Dương and Ấn Độ Dương.[65][66]

Người Hán bước đầu an cư tại đảo Bành Hồ vào thế kỷ XIII, tuy vậy do những bộ lạc thổ dân Đài Loan đối địch and nợ khoáng sản mậu dịch có giá cả trong địa điểm nên Đài Loan không hấp dẫn người Hán, tuy vậy đôi chút có những người dân mạo hiểm hoặc ngư dân nhập cuộc mậu dịch với thổ dân cho tới thế kỷ XVI.[67] Năm 1281, nhà Nguyên đặt Bành Hồ tuần kiểm ty, cơ quan triều đình trước tiên ở khu vực Đài Loan. Năm 1384, nhà Minh do thực hiện cơ chế đóng biển nên tạm dừng hoạt động sở quan tại Bành Hồ, đến năm 1563 thì đặt lại.

Thế kỷ XVII[sửa | sửa mã nguồn](*2022*)

C.ty Đông Ấn Hà Lan nỗ lực cố gắng lập một trạm mậu dịch tại Bành Hồ vào khoảng thời gian 1622, tuy vậy bị quân Minh vượt mặt and trục xuất.[68] Năm 1624, C.ty này lập một thành trì có tên Pháo đài trang nghiêm Zeelandia trên hòn đảo bé dại có tên Tayouan ven bờ Đài Loan, nay là bộ phận của quần đảo này.[30] Một nhân viên cấp dưới của C.ty sống trên hòn đảo trong thập niên 1650 biểu đạt những địa điểm đất thấp trên hòn đảo bị phân loại giữa 11 tù bang có mô hình khác biệt, từ hai đến 72 khu người dân. Một vài tù bang tọa lạc bên dưới quyền điều hành và kiểm soát của Hà Lan, còn số khác bảo trì tự do.[30][69] C.ty bước đầu nhập vào lao động từ Phúc Kiến and Bành Hồ đến Đài Loan, nhiều người dân trong những họ ở lại an cư.[68]

Năm 1626, người Tây Ban Nha đổ xô and sở hữu miền bắc bộ Đài Loan, tại những cảng Cơ Long and Đạm Thủy thời nay, nhằm mục đích lập địa thế căn cứ để bành trướng mậu dịch. Thời kỳ thực dân này kéo dãn dài trong 16 năm đến năm 1642, lúc các thành trì sau cùng của Tây Ban Nha lâm vào cảnh tay Hà Lan.

Một nhân vật phản Thanh phục Minh là Trịnh Thành Công đem quân sang Đài Loan and chiếm hữu được Pháo đài trang nghiêm Zeelandia vào khoảng thời gian 1662, trục xuất cơ quan chính phủ and quân đội Hà Lan khỏi hòn đảo. Trịnh Thành Công lập chính quyền trực thuộc, định đô tại Đài Nam thời nay. Ông and những người dân kế vị là Trịnh Kinh (quản lý 1662-1682), and Trịnh Khắc Sảng, liên tiếp những cuộc tiến công vào địa điểm ven bờ biển đông nam China đại lục trong thời nhà Thanh.[68]

Thanh trị[sửa | sửa mã nguồn](*2022*)

Bài chi tiết: Đài Loan thuộc Thanh

Năm 1683, quân họ Trịnh chiến bại trong hải chiến Bành Hồ trước quân Thanh bên dưới quyền Thi Lang, Trịnh Khắc Sảng buộc phải đầu hàng. Khang Hy Đế cho nhập miền tây hòn đảo vào maps Đại Thanh, giao tỉnh Phúc Kiến điều hành quản lý, gọi là “phủ Đài Loan”.[70] Lúc đầu, nhà Thanh có cơ chế xấu đi với Đài Loan, trong giai đoạn tìm hiểu miền tây hòn đảo không ngừng nghỉ đàn áp những bộ lạc and chính quyền trực thuộc thổ dân vùng thấp, ách thống trị đất đai của mình. Nhà Thanh cưỡng chế hàng trăm vạn người Hán cư trú tại Đài Loan về nguyên quán tại Đại lục, tinh giảm ngặt nghèo dân cư nội lục di cư sang Đài Loan. Mặc dù thế, có nhiều người từ những tỉnh duyên hải đại lục mạo hiểm sang Đài Loan, an cư trong thời điểm tạm thời tại nửa hướng phía tây của quần đảo, kế tiếp từ từ khai khẩn nửa đông của quần đảo, tuy vậy con số rất ít. Do quan lại đc phái đến thời kỳ đầu có khả năng thấp, cách thức biệt về ngôn từ giữa quan and dân, hệt như cơ chế áp bức cao độ với dân cư Đài Loan, nên nảy sinh nhiều khởi nghĩa vũ trang hoặc event xôn xao, như event Lâm Sảng Văn năm 1786.

200px Taiwanese aboriginese deerhunt1

Hình săn hươu, vẽ năm 1746

Năm 1724, nhà Thanh giáng chỉ được cho phép dân Quảng Đông di cư sang Đài Loan, đến vào cuối thế kỷ XVIII bước đầu lộ diện di dân khai khẩn mô hình to. Do xung đột trong cung ứng đất đai, tại Đài Loan nảy sinh chiến đấu giữa những phân nhóm người Hán, ảnh hưởng tác động đến phân bổ người dân trên hòn đảo sau đây. Lúc đó, người Hán không ngừng nghỉ xâm lăng đất đai của thổ dân vùng thấp, khiến nhóm này bị Hán hóa hoặc là phải lên vùng núi cao nương nhờ thổ dân bản địa. Trước hiện tượng lạ này, quan lại nhà Thanh yếu kém không chặn đứng nổi, quan bản địa thậm chí là còn tận dụng để giảm năng lực bạo loạn chống triều đình.

Đài Loan từ 1860 trở đi bước đầu chính sách mở cửa một bộ phận cảng cho ngoại thương. Trong thời kỳ Cuộc chiến tranh Nha phiến, hạm chiến Anh Quốc có ý đồ chiếm cảng Cơ Long tại miền bắc bộ and cảng Ngô Tê tại miền tây hòn đảo, tuy vậy đều thất bại. Năm 1874, Japan nhân event người Lưu Cầu đi nhầm vào chủ quyền người thổ dân Bài Loan, triển khai xuất binh đến bán hòn đảo Hằng Xuân, tức “event Mẫu Đơn Xã”.[71] Vấn đề này chia thành một cảnh báo nhắc nhở với cơ chế của nhà Thanh với Đài Loan, nhà Thanh phái Khâm sai đại thần Thẩm Bảo Trinh sang Đài Loan điều hành quản lý, tăng mạnh đội quân phòng vệ, cải cách thức hành chính, tăng mạnh cơ chế để cải tiến và phát triển Đài Loan. Người tiếp sau là Đinh Nhật Xương liên tiếp thi hành cải cách thức, khích lệ dân cư Quảng Đông and Phúc Kiến sang Đài Loan khai khẩn, cho mở mỏ tài nguyên.

Năm 1884, Cuộc chiến tranh Pháp-Thanh bùng phát do vụ việc việt nam, quân Pháp xuất binh đến hòn đảo Bành Hồ and miền bắc bộ Đài Loan.[72] Lưu Minh Truyền đc triều đình phái sang Đài Loan, ông rất nhiều lần vượt mặt chiến lược đổ xô Đài Loan của Pháp. Năm 1885, nhà Thanh tách Đài Loan khỏi tỉnh Phúc Kiến để lập tỉnh Đài Loan,[73] Lưu Minh Truyền làm tuần phủ. Lưu Minh Truyền tại nhiệm đến năm 1891, ông tùy chỉnh thiết lập phương án phòng ngự, chính lý quân bị, cùng theo đó cải tiến và phát triển and kiến lập nhiều hạ tầng, con đường sắt trước tiên trên hòn đảo từ Cơ Long đến Tân Trúc khai thông trong năm ông tại nhiệm.[74]

Tháng 12 năm Quang Tự thứ 20 (1894), Đường Cảnh Tùng nhậm chức Đài Loan tuần phủ. Do nhà Thanh chiến bại trong Cuộc chiến tranh Giáp Ngọ nên cần phải ký cam kết Hiệp ước Shimonoseki, cắt nhượng lãnh thổ Bành Hồ and Đài Loan cho Japan.

Nhật trị[sửa | sửa mã nguồn](*2022*)

Bài chi tiết: Đài Loan thuộc Nhật

220px Japan with inset map Formosa and Riu Kiu Islands from A Literary and Historical Atlas of Asia%2C by J.G. Bartholomew. J.M. Dent and Sons%2C Ltd. 1912

Map Japan năm 1911, đến cả Đài Loan.

Những quan viên thân sĩ địa phương Đài Loan kháng cự cắt nhượng cho Japan, tại Đài Bắc họ ra đời Đài Loan Dân chủ quốc, Đường Cảnh Tùng là người cai trị đất nước lâm thời. Đến khi quân Nhật đổ xô, Đường Cảnh Tùng dời sang Hạ Môn, Lưu Vĩnh Phúc tiếp sau làm người cai trị đất nước tại Đài Nam. Trong vài ba tháng sau, quân Dân chủ quốc and quân Nhật nảy sinh nhiều cuộc giao tranh ác liệt, khiến khoảng tầm 14.000 chiến binh Đài Loan chiến tử, sử gọi là “Cuộc chiến tranh Ất Mùi”, cũng là cuộc chiến tranh to nhất trong lịch sử hào hùng Đài Loan.[75]

Sau thời điểm xử lý quyền lực phản kháng, Japan đặt chức tổng đốc Đài Loan làm quan ách thống trị thượng thừa trên hòn đảo. Thời kỳ đầu, chức danh tổng đốc đều do quân nhân đảm nhận để bình định; năm 1898, cơ quan chính phủ Minh Trị chỉ định tướng lĩnh lục quân Kodama Gentaro làm tổng đốc thứ 4, cùng theo đó phái Goto Shinpei làm trưởng quan dân chính để phụ tá, từ đó trở đi áp dụng cơ chế quản lý cả cương lẫn nhu. Japan sử dụng cơ chế công an and cơ chế bảo giáp để điều hành quản lý Đài Loan, đến Thời kỳ Đại Chính của Japan, chính cục Đài Loan dần không chuyển biến.

Năm 1908, toàn con đường sắt bắc-nam Đài Loan nối liền, giao thông vận tải nam bắc nay chỉ mất một ngày. Năm 1919, Japan phái Den Kenjiro làm tổng đốc quan văn trước tiên của Đài Loan, bước đầu thiết kế và xây dựng lượng to những khuôn khổ hạ tầng như nước máy, điện lực, đường đi bộ, đường tàu, y tế, giáo dục. Người Nhật khích lệ nông dân Đài Loan trồng mía, lúa; cùng theo đó khai quật mô hình to những khoáng sản tự nhiên và thoải mái của Đài Loan để đồng tình cho nhu yếu công nghiệp trong nước Japan. Japan triển khai giáo dục ái quốc nếu với người Đài Loan, tuy vậy học viên Đài Loan trong thực tiễn bị nhận ra đối xử hoặc tẩy chay. Vào thời điểm năm 1938, ước tính có khoảng tầm 309.000 người Nhật an cư tại Đài Loan,[76] sau thế chiến đại phần lớn họ trở về Japan.

Japan thi hành “hoạt động hoàng dân hóa”, tiến độ một kéo dãn dài từ trong thời điểm cuối năm 1936 đến năm 1940 với trọng yếu là “xác định nhận thức về thời cục, tăng mạnh niềm tin tổ quốc”. Tiến trình hai kéo dãn dài từ thời điểm năm 1941 đến năm 1945 có mục tiêu là thuyết phục người Đài Loan tận trung vì Japan. Khích lệ người Đài Loan nói tiếng Nhật cùng theo đó thi hành giáo dục kiểu Nhật, mặc ăn mặc quần áo kiểu Nhật, thờ phụng Thần đạo Japan, tuyệt đối Nhật hóa trong hoạt động.[77] Japan vào khoảng thời gian 1945 còn triển khai quân dịch toàn diện và tổng thể, đưa người Đài Loan sang mặt trận China and khu vực đông nam á. Sau năm 1944, do bị Đồng Minh 25 lần không kích, chế tạo nông-công nghiệp của Đài Loan giảm xuống đến mức thấp nhất vào trước lúc kết thúc cuộc chiến.[78]

Tháng tư năm 1945, Thiên hoàng Hirohito ban bố chiếu thư về người Triều Tiên and Đài Loan tham chính,[79] cùng theo đó trải qua cải cách thức tuyển cử nghị viện, cấp cho những người Đài Loan quyền tham chính and tham chiến như người Japan trong nước. Ngày 14 tháng tám cùng năm, Thiên hoàng Hirohito ra có phát ngôn đầu hàng vô trường hợp, Thế chiến II kết thúc. Tưởng Giới Thạch phái Trần Nghi cử hành lễ tiếp đón đầu hàng của quân Nhật tại Đài Bắc vào trong ngày 25 tháng 10 năm 1945, cùng theo đó đại diện Đồng Minh sở hữu quân sự chiến lược Đài Loan and Bành Hồ.

Thời chuyên chính Dân quốc[sửa | sửa mã nguồn](*2022*)

Bài chi tiết: China Dân Quốc (1912–1949)

220px U.S. President Eisenhower visited TAIWAN %E7%BE%8E%E5%9C%8B%E7%B8%BD%E7%B5%B1%E8%89%BE%E6%A3%AE%E8%B1%AA%E6%96%BC1960%E5%B9%B46%E6%9C%88%E8%A8%AA%E5%95%8F%E8%87%BA%E7%81%A3%E5%8F%B0%E5%8C%97%E6%99%82%E8%88%87%E8%94%A3%E4%B8%AD%E6%AD%A3%E7%B8%BD%E7%B5%B1 2

Người cai trị đất nước China Dân Quốc Tưởng Giới Thạch and Người cai trị đất nước Đất nước Hoa Kỳ Eisenhower tại Đài Bắc ngày 18 tháng sáu năm 1960

Do những yếu tố như cơ quan điều hành quản lý hành chính Đài Loan thi hành chính vì sự sai lầm không mong muốn,[80][81][82] Đài Loan vào khoảng thời gian 1947 bùng phát event 28 tháng hai chống đối cơ quan chính phủ Quốc dân.[83][84][85] Ngày 25 tháng 12 năm 1946, Hiến pháp China Dân Quốc đc trải qua, tuy vậy bị Đảng Cộng sản China bác bỏ, mối quan hệ Quốc – Cộng chính thức tan vỡ.[86][87] Nhằm mục đích đối phó với nội chiến, Chính phủ quốc hội vào khoảng thời gian 1948 trải qua “Luật pháp lâm thời thời kỳ động viên dẹp loạn”[88]. Tình thế cuộc chiến tranh dần cũng trở thành có hại cho Quốc quân China Dân Quốc, sau cùng bị Quân Giải phóng Nhân dân China vượt mặt với hậu thuẫn của Liên Xô[89][90], Đảng Cộng sản ra đời nước Cộng hòa Nhân dân China trong thời điểm tháng 10 năm 1949 tại Bắc Kinh[91][92]. Tháng 12 cùng năm, Tưởng Giới Thạch hạ lệnh cơ quan chính phủ rút sang địa điểm Đài Loan, chọn Đài Bắc làm Hà Nội Thủ Đô lâm thời[93][94][95]. Cơ quan chỉ đạo của chính phủ Quốc dân đưa vàng and ngoại hối dự phòng đến Đài Loan[88], không ít bộ đội[88], and khoảng tầm 1-2 triệu dân cư cũng rút sang địa điểm Đài Loan[96][97][98].

Lúc đầu, Đất nước Hoa Kỳ bỏ rơi Cơ quan chỉ đạo của chính phủ China Dân Quốc, đánh giá và nhận định Đài Loan sẽ nhanh lẹ bị cộng sản sở hữu[99]. Mặc dù thế, sau khoản thời gian bùng phát Cuộc chiến tranh Triều Tiên vào khoảng thời gian 1950[100], Người cai trị đất nước Đất nước Hoa Kỳ Harry S. Truman điều chỉnh lập trường, phái Hạm quân 7 đến trú tại eo biển Đài Loan[88], phòng ngừa phía hai bên nảy sinh xung đột[91]. Đầu thập niên 1950, chiến binh China Dân Quốc cũng triệt thoái khỏi hòn đảo Hải Nam, hòn đảo Đại Trần, đặt trung tâm vào Đài Loan, Bành Hồ, Kim Môn, Mã Tổ[99]. Kế tiếp, Đất nước Hoa Kỳ trải qua “Điều ước phòng ngự chung Trung-Mỹ” and “Ra quyết định Formosa 1955” nhằm mục đích can thiệp tình trạng địa điểm, làm cho cơ quan chính phủ China Dân Quốc rất có thể bảo trì ách thống trị địa điểm Đài Loan[99]. Cơ quan chỉ đạo của chính phủ China Dân Quốc cùng theo đó chính sách có lãnh thổ với China đại lục and Ngoại Mông Cổ[101]. Do ảnh hưởng tác động từ cục thế Cuộc chiến tranh Lạnh, Liên Hiệp Quốc and phần lớn tổ quốc phương Tây liên tiếp công nhận China Dân Quốc là cơ quan chính phủ hợp pháp đại diện thay mặt cho “China”[102].

Mặc dầu mất quyền quản lý China đại lục, khoanh vùng ách thống trị chỉ với địa điểm Đài Loan, tuy vậy cơ quan chính phủ vẫn lập chiến lược quân sự chiến lược phản công đại lục[88]. Đối lập với địch thủ có chính sách Đài Loan tự do, cải cách thức bầu cử chính phủ quốc hội, chính sách thực hiện dân chủ rất có thể dẫn đến đối đầu, and uy hiếp của cục đội cộng sản[103], Chính phủ quốc hội phụ thuộc vào “Luật pháp lâm thời thời kỳ động viên dẹp loạn” chỉnh sửa để cải tiến và phát triển chính thể chuyên chế, cơ quan chính phủ độc đảng do Quốc dân đảng nắm điểm vượt trội hoàn hảo nhất[104][105]. China Quốc dân Đảng trong những lúc cải cách thức tổ chức triển khai từ thập niên 1950 đến thập niên 1960[106], cũng không ngừng nghỉ đàn áp người dân có lập trường chính trị sự không tương đồng, khiến về sau họ không hề tập hợp phản đối quyền lực Quốc dân đảng[107]. Trong thời kỳ khủng bố trắng tại Đài Loan, có 140.000 người bị nhốt hoặc hành quyết do bị cho là phản đối Quốc dân đảng, thân cộng sản[108].

Thay đổi chính trị and thương mại[sửa | sửa mã nguồn](*2022*)

Thời kỳ đầu, cơ quan chính phủ tỉnh Đài Loan ngoài thi hành cơ chế tự trị bản địa, bắt tay hợp tác xã, giáo dục cơ sở, còn thực thi những cải cách thức ruộng đất như giảm tô, chuyển nhượng ủy quyền đất công, giảm tiền thuê đất, cứu không chuyển biến cải tiến và phát triển NNTT cùng theo đó vừa lòng một lạng to nguyên liệu and thực phẩm[109]. Cùng theo đó phụ thuộc vào đó thi hành cơ chế thương mại tân tiến hội nhập Thị trường, thực thi cải tiến và phát triển công ty dân doanh and công thương nghiệp, biến thành loại hình kim chỉ nan gia công xuất đi[110][111]. Thập niên 1960 đến thập niên 1970, cơ quan chính phủ thực thi trẻ khỏe đổi khác hình thái thương mại theo kim chỉ nan công nghiệp hóa and kỹ thuật[112]. Nhờ tiền vốn từ Đất nước Hoa Kỳ and nhu yếu mẫu sản phẩm của Thị trường này[113], thương mại Đài Loan phát triển nhanh lẹ, thậm chí là đc gọi là “kỳ tích Đài Loan”[112]. Thập niên 1970, phát triển thương mại Đài Loan chỉ đứng sau Japan tại châu Á, và đã được xếp vào nhóm Bốn con rồng châu Á cùng Hồng Kông, Nước Hàn, Nước Singapore[114].

220px The student leaders inside the occupation said they will leave the Legislative Yuan on Thursday 10 April

Tháng ba năm 2014, trào lưu học sinh sinh viên Hoa Hướng Dương sở hữu Lập pháp viện nhằm mục đích phản đối một hiệp định mậu dịch với Đại lục.

Năm 1971, Liên Hiệp Quốc trải qua “Nghị quyết 2758” thừa nhận cơ quan chính phủ nước Cộng hòa Nhân dân China là đại biểu hợp pháp của “China”[113]. Kế tiếp, China Dân quốc chỉ với bảo trì mối quan hệ ngoại giao với thiểu số tổ quốc, nước ngoài cũng chuyển hẳn qua gọi là “Đài Loan” hoặc “China Đài Bắc”[37][115][116]. Sau thời điểm Tưởng Giới Thạch mất năm 1975, Nghiêm Gia Cam tiếp sau, kế tiếp Tưởng Kinh Quốc làm người cai trị đất nước trong hai nhiệm kỳ.[110]. Do cơ quan chính phủ vẫn lấy lệnh giới nghiêm để khống chế tiếp thị quảng cáo, đàn áp phe phản đối and cấm lập đảng, trong thập niên 1970 China Dân Quốc bị xem là tổ quốc phi dân chủ[117][118][119]. Năm 1979, hoạt động và sinh hoạt kháng cáo tại đô thị Cao Hùng bị công an kiểm soát, thực thi quyền lực phản đối nội địa đoàn kết[120]. Đối lập áp lực nặng nề nước ngoài and hoạt động ngoài đảng, cơ quan chính phủ triển tiến hành khởi công tác dân chủ hóa, đảng trái chiều trước tiên là Đảng Dân chủ Hiện đại ra đời vào khoảng thời gian 1986[103][120]. Năm tiếp theo, cơ quan chính phủ có phát ngôn giải trừ giới nghiêm, bỏ cấm lập đảng[110], chính sách mở cửa nghành nghề dịch vụ báo chí-xuất bản[121]. Sau thời điểm Tưởng Kinh Quốc mất vào khoảng thời gian 1988, Lý Đăng Huy tiếp sau[110], ông rất nhiều lần sửa hiến pháp, thực thi bãi bỏ chính phủ quốc hội vạn niên (đại biểu nhiệm kỳ vô hạn đại diện thay mặt cho những địa điểm tại Đại lục), cải cách thức toàn diện và tổng thể bầu cử chính phủ quốc hội[122][123][124].

Đài Loan ra mắt 1 loạt cải tiến và phát triển dân chủ hóa, dẫn tới bầu cử người cai trị đất nước thẳng trực tiếp lần trước tiên vào khoảng thời gian 1996[125], hiệu quả là Lý Đăng Huy thắng cử[126]. Năm 2000, ứng viên của Đảng Dân chủ Hiện đại là Trần Thủy Biển đắc cử người cai trị đất nước[127], kết thúc thời kỳ Quốc dân đảng nắm quyền[103]. Trong tám năm chấp chính, Trần Thủy Biển thực thi địa phương hóa Đài Loan, tuy vậy do đảng của ông không điều hành và kiểm soát Lập pháp viện nên gặp có hại trong thực hiện cơ chế[128], cuối nhiệm kỳ thường xuyên chịu nghi hoặc[129]. Ứng viên Quốc dân đảng là Mã Anh Cửu thắng cử người cai trị đất nước vào khoảng thời gian 2008 and thời điểm năm 2012[130][131][132], cùng theo đó đảng này liên tiếp giành phần lớn ghế trong Lập pháp viện[133][134]. Mã Anh Cửu chính sách thực thi phát triển thương mại and cải tổ mối quan hệ hai bờ eo biển[135][136][137]. 2016, ứng viên của Đảng Dân chủ Hiện đại là Thái Anh Văn đắc cử người cai trị đất nước, đảng đó cũng lần đầu giành quá bán số ghế trong Lập pháp viện[138].

Địa lý[sửa | sửa mã nguồn](*2022*)

Bài chi tiết: Địa lý Đài Loan

Địa hình[sửa | sửa mã nguồn](*2022*)

250px Taiwan NASA Terra MODIS 23791

Hình ảnh vệ tinh hòn đảo Đài Loan.

Từ thời điểm năm 1950 trở đi, 99% chủ quyền trong thực tiễn của China Dân Quốc là hòn đảo Đài Loan[139], 1% còn sót lại là những hòn đảo bé dại khác, tổng diện tích quy hoạnh chủ quyền là 36.197 km²[140]. Đài Loan tách biệt China đại lục qua eo biển Đài Loan ở hướng phía tây, hướng bắc là biển Hoa Đông, hướng đông giáp biển Philippines, qua eo biển Luzon ở hướng phía nam là Philippines, hướng phía tây nam là biển Đông.[141]. Hòn đảo dài 400 km theo chiều bắc-nam, rộng 145 km theo chiều đông-tây[142]. Do vóc dáng cũng tương tự củ khoai lang, một bộ phận dân chúng tự gọi là ‘con cháu khoai lang’[143]. Ngoài Đài Loan and những hòn đảo chịu ảnh hưởng, China Dân Quốc còn điều hành quản lý hòn đảo Bành Hồ cách thức Đài Loan 50 km về hướng phía tây, and hòn đảo Kim Môn, Mã Tổ, Ô Khâu tọa lạc gần bãi biển tỉnh Phúc Kiến. Trên biển khơi Đông, China Dân Quốc điều hành quản lý hòn đảo Đông Sa, hòn đảo Ba Bình thuộc hòn đảo Trường Sa, tuy vậy không tồn tại dân cư cư trú trường tồn[144].

Hòn đảo Đài Loan dựng nên do va chạm giữa nền Dương Tử ở hướng bắc and tây, mảng Okinawa ở phía phía đông bắc, and mảng di động Philippines ở hướng đông and hướng phía nam, địa thể nhô lên do xung đột giữa hai mảng to Á-Âu and Philippines[145]. Do cải tiến và phát triển của xây đắp vỏ thế gới and xây đắp sơn, Đài Loan có địa hình nhiều mẫu mã nan giải[145], hầu hết xây đắp địa chất do mảng Á-Âu chia thành, mảng Philippines chỉ tạo được đới hút chìm.[146]. Lệ thuộc của không ít mảng như cung núi lửa Luzon, địa điểm miền đông and miền nam bộ có cấu trúc nan giải, như thung lũng Hoa Đông tuy vậy tuy vậy nhưng có địa chất độc đáo và khác biệt với dãy núi Hải Ngạn.[147]. Đài Loan nằm tại vị trí giao giới giữa những mảng nên có tương đối nhiều dịch rời dẫn đến đứt gãy địa chất[148], như động đất ngày 21 tháng chín năm 1999 khiến hơn 2.400 người tử trận[149][150], maps hiểm họa địa chấn của Cục Khảo sát điều tra Địa chất Đất nước Hoa Kỳ xếp Đài Loan ở cấp cao nhất[151]. Hòn đảo Đài Loan tọa lạc trên Vành đai lửa Tỉnh Thái Bình Dương nên có một trong những địa hình núi lửa tắt, núi lửa ngủ, and núi lửa[152], tuy vậy chỉ có nhóm núi lửa Đại Đồn and hòn đảo Quy Sơn có hoạt động và sinh hoạt rõ nét[153]; một lạng to suối nước nóng xuất hôm nay địa điểm đứt gãy[140].

Rất có thể phân hòn đảo Đài Loan thành nhiều chủng loại địa có vẻ núi, đồi, đồng bằng ven biển, cao nguyên[154], vùng núi miền đông chiếm hơn 50% diện tích quy hoạnh, trong những lúc đất rất có thể canh tác chiếm 24%[148]. Những dãy núi Đài Loan hầu hết được đặt theo hướng cũng tương tự như cấu trúc địa chất, tại miền bắc bộ được đặt theo hướng đông bắc-tây nam, tại miền nam bộ được đặt theo hướng bắc tây bắc-nam đông nam, những dãy núi đa phần xếp theo thứ tự đông sang tây là dãy núi Hải Ngạn, dãy núi TW, dãy núi Tuyết Sơn, dãy núi Ngọc Sơn, dãy núi Gia Lý Sơn and dãy núi A Lý Sơn[145][155]. Đài Loan được đứng thứ tư toàn cầu trong list hòn đảo theo điểm trên cao nhất[156], Vị trí cao nhất hòn đảo là đỉnh Ngọc Sơn cao 3.952 trên mực nước biển, không chỉ có thế còn tồn tại trên 200 đỉnh núi cao trên 3.000 m[140]. Từ những dãy Gia Lý Sơn and A Lý Sơn là những vùng chân núi, gò đồi and cao nguyên phẳng phiu hay mấp mô[154], hầu hết gò đồi là cao nguyên đất đỏ bị sông suối xâm thực chia cắt, những vùng gò đồi đa phần là Trúc Đông, Trúc Nam and Miêu Lật[155], cao nguyên hầu hết chia thành do lớp đá vụn and đất đỏ tích tụ chia thành, những cao nguyên hết sức quan trọng là Lâm Khẩu, Đào Viên, Đại Đỗ, Bát Quái[155].

Lệ thuộc từ dịch chuyển của vỏ thế gới, của dòng chảy and xâm thực, một trong những địa điểm đồi núi do cấu làm cho dựng nên bồn địa. Đối với bao vây thì bồn địa phẳng phiu, thổ nhưỡng màu mỡ, nguồn nước dồi dào, hầu hết cải tiến và phát triển thành địa điểm người dân, như bồn địa Đài Bắc, bồn địa Đài Trung, bồn địa Phố Lý, bồn địa Thái Nguyên[155]. Địa điểm miền tây do ảnh hưởng của bồi tích từ hạ du sông suối and dòng chảy xuất phát từ địa phận, dựng nên đồng bằng ven biển phù sa phẳng phiu[155], đại phần lớn nhân khẩu trên hòn đảo cư trú trên đồng bằng ven biển[157]. Địa hình đồng bằng ven biển có đồng bằng ven biển Gia Nam là đa phần, không chỉ có thế ở miền tây còn tồn tại đồng bằng ven biển Chương Hóa, đồng bằng ven biển Bình Đông, đồng bằng ven biển Tân Trúc, đồng bằng ven biển Thanh Thủy, ở miền đông có đồng bằng ven biển Lan Dương and đồng bằng ven biển thung lũng Hoa Đông[154]. Bao quanh hòn đảo Đài Loan có những hòn đảo bé dại như hòn đảo núi lửa Lan Tự, Lục Hòn đảo, Quy Sơn, Cơ Long, Miên Hoa, Bành Giai, Hoa Bình; những hòn đảo đá ngầm sinh vật biển ở hướng phía nam có Lưu Cầu, Thất Tinh Nham, Đông Sa, hệt như điều hành và kiểm soát hòn đảo Ba Bình[158].

Khí hậu sinh thái xanh[sửa | sửa mã nguồn](*2022*)

250px

Vách đá Thanh Thủy tại bờ đa phần Đài Loan.

Đài Loan có chí tuyến Bắc chạy qua, nằm tại vị trí giao giới giữa khí hậu nhiệt đới gió mùa hải dương and cận nhiệt đới gió mùa hải dương, hướng bắc chí tuyến bắc đc phân thuộc khí hậu cận nhiệt đới gió mùa còn hướng phía nam đc phân thuộc khí hậu nhiệt đới gió mùa[159][160]; khí hậu về tổng thể và toàn diện là mùa hạ kéo dãn dài and ẩm mốc, ngày đông khá ngắn and ấm cúng. Độ ẩm trung bình ngày đông là 15 °C-20 °C, còn độ ẩm trung bình cao vào mùa hạ lên đến 28 °C[140]. Khu vực miền bắc do dựa dẫm của gió rét phía đông bắc nên từ thời điểm tháng 1 đến tháng ba lấn sân vào mùa mưa[161], trung bộ and miền nam bộ không dựa dẫm[162]. Từ thời điểm tháng 5 là bước đầu mùa mưa Đông Á[163], từ thời điểm tháng 6 đến tháng chín thời tiết nóng hổi and ẩm mốc, miền nam bộ có mưa nhiều hơn nữa miền bắc bộ[164][165]. Bão nhiệt đới gió mùa tiến công Đài Loan từ thời điểm tháng 7 đến tháng 10, từ thời điểm tháng 11 đến tháng 12 là mùa khô[166]. Cơn mưa trung bình năm của Đài Loan là 2.500 mm, gấp ba lần trung bình toàn cầu, tuy vậy 80% tập trung chuyên sâu từ thời điểm tháng 5 đến tháng 10. Cơn mưa trung bình mọi cá nhân Đài Loan nhận đc chỉ bằng 1/6 của toàn cầu, 46,2% cơn mưa chảy ra biển, 33,3% cơn mưa bốc hơi, chỉ áp dụng đc 20,5%. Cơn mưa cũng phân chia không đều, có độc đáo và khác biệt giữa vùng núi and đồng bằng ven biển, miền đông and miền tây, miền nam bộ and miền bắc bộ[167][168].

Đài Loan có 151 sông suối, những sông có chiều dài vượt quá 100 km là Trạc Thủy, Cao Bình, Đạm Thủy, Tăng Văn, Đại Giáp, Ô, Tú Cô Loan[148]. Trạc Thủy là sông dài nhất với 186,6 km[169], sông có lưu vực rộng nhất là Cao Bình[148]. Lệ thuộc của hướng núi, dòng chảy thường theo hướng phía tây hay đông[148]. Do dãy núi TW tọa lạc lệch đông, những sông hết sức quan trọng nằm tại vị trí nửa hướng phía tây. Mặc dầu Đài Loan có cơn mưa dồi dào, tuy vậy dựa dẫm của mùa mưa nên cạn vào ngày đông; chỉ có những sông Đạm Thủy, Đại Hán, Cơ Long ở khu vực Đài Bắc có lượng nước không chuyển biến quanh năm[170]. Đại phần lớn hồ nằm tại vị trí bên tây, tuy vậy hồ tự nhiên và thoải mái chỉ là thiểu số, trong những số đó to nhất là đầm Nhật Nguyệt rộng 8 km²[166].

Tổng chiều dài đường bãi biển China Dân Quốc hiện là hơn 1.813 km, địa hình ven bờ biển Đài Loan độc đáo và khác biệt theo địa điểm, tạo thành bờ núi chia thành mũi đất and vịnh biển tại miền bắc bộ, bờ cát thẳng đơn điệu tại miền tây, bãi biển rạn sinh vật biển miền nam bộ, bãi biển đứt đoạn tại miền đông do núi and biển liền kề[171]. Đài Loan có hệ động thực vật hoang dã đa dạng chủng loại, ước tính 11% động vật hoang dã and 27% thực vật là loài đặc hữu, như cá hồi Đài Loan[166]; có hơn 3.000 loài thực vật có hoa, hơn 640 loài dương xỉ, hơn 3.000 con cá, hơn 500 loài chim[148]. Cơ quan chỉ đạo của chính phủ lập 8 khu bảo lãnh sinh thái xanh tự nhiên và thoải mái với diện tích quy hoạnh chiếm khoảng 20% chủ quyền[172][173][174][175].

Chính trị[sửa | sửa mã nguồn](*2022*)

Cấu tạo cơ quan chính phủ[sửa | sửa mã nguồn](*2022*)

150px 20170311122936 %E8%94%A1%E8%8B%B1%E6%96%87%E5%AE%98%E6%96%B9%E5%85%83%E9%A6%96%E8%82%96%E5%83%8F%E7%85%A7 %28cropped%29
125px Su DPP Cropped

Người cai trị đất nước China Dân quốc Thái Anh Văn (trái) and Viện trưởng Hành chính viện Tô Trinh Xương (phải).

Cơ quan chỉ đạo của chính phủ China Dân Quốc ra đời dựa theo hiến pháp and Chủ nghĩa Tam dân[176], hiến pháp xác định tổ quốc là “nước cộng hòa dân chủ của dân do dân vì dân”[177][178], Chủ nghĩa Tam dân ý kiến đề xuất chủ nghĩa dân tộc bản địa những dân tộc bản địa chung sống, chủ nghĩa dân quyền thi hành thế lực công dân, chủ nghĩa dân số vì dân giao hàng[177]. Đọc thêm “ngũ quyền hiến pháp” của Tôn Trung Sơn, hiến pháp phân cơ quan chính phủ thành năm cơ cấu tổ chức là Hành chính viện, Lập pháp viện, Tư pháp viện, Khảo thí viện, Đo lường và thống kê viện[176][179]. Sau thời điểm chỉnh sửa hiến pháp để thi hành cơ chế bán người cai trị đất nước, người cai trị đất nước là nguyên thủ tổ quốc and là người thống soái Quân đội China Dân Quốc. Sau lần chỉnh sửa hiến pháp thứ ba vào khoảng thời gian 1994, người cai trị đất nước do công dân thẳng trực tiếp bầu ra, có nhiệm kỳ bốn năm and rất có thể tái nhiệm một lần[125][180]. Người cai trị đất nước có quyền phối kết hợp quản lý và điều hành sự vụ Hành chính viện, Lập pháp viện, Tư pháp viện, Khảo thí viện and Đo lường và thống kê viện[176], cùng theo đó chỉ định viện trưởng Hành chính viện and quan chức nội những[125].

Hành chính viện đảm nhiệm công tác làm việc điều hành quản lý cơ chế tổ quốc, phía bên dưới đặt những cơ quan giải quyết và xử lý việc làm hành chính như bộ, ủy ban, không chỉ có thế còn tồn tại 7-9 người là ủy viên chính vụ[178][181]. Cơ quan lập pháp thượng thừa là Lập pháp viện theo mô hình đơn viện, những ủy viên lập pháp lựa chọn ra viện trưởng Lập pháp viện. Ủy viên lập pháp có 113 người đc bầu theo hai thể thức là thẳng trực tiếp bầu cho cá thể and bầu theo list đảng, có nhiệm kỳ 4 năm[182][183]. Viện trưởng Hành chính viện do Người cai trị đất nước chỉ định, không cần Lập pháp viện phê chuẩn, khiến khi cơ quan hành chính and lập pháp xung đột rất khó có thể có khoảng trống hiệp thương[178][184]. Trong quá khứ, China Dân Quốc còn tùy chỉnh thiết lập Quốc dân đại hội đơn viện, tuy vậy chính thức bị bãi bỏ vào khoảng thời gian 2005, quyền “phức quyết” chuyển hẳn qua do công dân đầu phiếu ra quyết định(*2022*)[178][185][186].

Tư pháp viện là cơ quan tư pháp thượng thừa, đa phần phân xử tố tụng án dân sự, hình sự, hành chính, kỷ luật nhân viên cấp dưới công vụ. Viện trưởng Tư pháp viện cùng phó viện trưởng and 13 thẩm phán hợp thành hội nghị đại pháp quan, thống nhất phân tích và lý giải hiến pháp, luật pháp, hay pháp lệnh, cùng theo đó tập trung Toàn án nhân dân tối cao hiến pháp phân xử luận tội người cai trị đất nước, phó người cai trị đất nước, and giải tán chính đảng vi hiến[180][187][188]. Khảo thí viện đảm nhiệm tuyển chọn tư cách thức nhân viên cấp dưới công vụ, hay sát hạch tuyển chọn quan chức cơ quan chính phủ[178]. Đo lường và thống kê viện là cơ cấu tổ chức trực thuộc tính toán cơ quan chính phủ hoạt động và sinh hoạt, phía bên dưới đặt những ủy ban để rất có thể triển khai khảo sát hành chính những cơ quan hành chính[180][189]

Chính sách luật pháp[sửa | sửa mã nguồn](*2022*)

250px Taipei Taiwan Judicial Yuan 01

Tư pháp viện điều hành quản lý Toàn án nhân dân tối cao những cấp.

Cơ quan chỉ đạo của chính phủ Quốc dân bên dưới quyền China Quốc dân Đảng trải qua hiến pháp vào trong ngày 25 tháng 12 năm 1946[190], từ thời điểm ngày 25 tháng 12 năm tiếp theo lấn sân vào ‘thể chế hiến chính’, cùng theo đó cải thiện thành cơ quan chính phủ China Dân Quốc[177]. Mặc dù thế, từ thời điểm năm 1948 đến năm 1987, do “thời kỳ động viện dẹp loạn” nên không ít lao lý mất hiệu lực hiện hành[191][192]. Những đại biểu quốc dân đại hội, ủy viên lập pháp and ủy viên tính toán khóa 1 với nguyên do địa điểm bầu cử bị Đảng Cộng sản China chiếm cứ nên đc tự động hóa tái cử vô hạn. Đến cuối thập niên 1970, sau khoản thời gian cơ quan chính phủ tiến hành cải cách thức chính trị, giải trừ giới nghiêm đã ý kiến đề xuất dân chủ hóa and cải cách thức hiến chính[193], đến thập niên 1990 biến thành tổ quốc dân chủ khai phóng theo thể chế đa đảng[194].

Hiến pháp China Dân Quốc là bộ luật cơ bản cho cơ chế tư pháp của tổ quốc, xác định quyền tư pháp tự do với quyền hành pháp, quyền lập pháp, quyền khảo thí and quyền tính toán[195]. Hiến pháp ý kiến đề xuất cơ quan chính phủ TW ngũ quyền phân lập, cùng những quốc sách căn bản khác, mặc dù vậy không ít lao lý có content chủ quyền là “China” nên không ít điều bị tạm đình chỉ để phải chăng với trong thực tiễn[186]. Một bộ phận luật pháp theo mạng lưới hệ thống luật thành văn của dân luật châu Âu châu lục[196], chuẩn theo “luật tiêu chí pháp quy TW” tạo thành luật điều khoản đôi chút, luật điều khoản nổi biệt, điều lệ điều khoản thời chiến, nguyên lý chung quy phạm tổ chức triển khai[197]. Giai đoạn chế định and chỉnh sửa luật pháp cần được trải qua Lập pháp viện thẩm nghị, kế tiếp do người cai trị đất nước có phát ngôn thi hành[198]. Hành chính viện, Khảo thí viện hoặc cơ quan khác rất có thể ban bố tiến trình, quy cách, phương án, cương yếu, tiêu chí, and những mệnh lệnh khác[199], quyền phân tích và lý giải content thuộc về Tư pháp viện[195].

TANDTC đại trà phổ thông tạo thành Toàn án nhân dân tối cao thượng thừa, Toàn án nhân dân tối cao cấp cao and Toàn án nhân dân tối cao bản địa, phía bên dưới lập những Toàn án nhân dân tối cao hình sự and án dân sự[195], không chỉ có thế còn tồn tại Toàn án nhân dân tối cao hiến pháp đảm nhiệm giải quyết và xử lý mâu thuẫn tranh chấp hiến pháp[200], Toàn án nhân dân tối cao hành chính giải quyết và xử lý tố tụng hành chính[201], Toàn án nhân dân tối cao chuyên biệt giải quyết và xử lý chiếm hữu trí tuệ, con trai, and việc làm hạnh phúc gia đình, cùng Toàn án nhân dân tối cao quân sự chiến lược xét xử thời chiến[202][203]. TANDTC xét xử không áp dụng thẩm phán bồi thẩm đoàn, mà áp dụng cách thức thẩm phán chủ tọa and thẩm phán bồi thẩm cùng xét xử, cùng theo đó đề xuất kiến nghị triển khai trong thực trạng vô tư công khai minh bạch[178]. Lúc này, China Dân Quốc bảo trì cơ chế tử hình, tuy vậy cơ quan chính phủ dần giảm số số người bị chấp hành, địa thế căn cứ khảo sát năm 2006 có khoảng tầm 80% dân chúng đồng thuận bảo trì tử hình[204]. Tháng năm năm 2017, Lập pháp viện có phát ngôn rằng việc luật án dân sự cản trở hôn nhân gia đình đồng tính luyến ái là vi hiến, đề xuất kiến nghị chỉnh sửa.[205]Hôn nhân gia đình đồng giới ở Đài Loan hợp pháp vào trong ngày 24 tháng năm năm 2019, biến thành tổ quốc trước tiên ở châu Á hợp pháp hóa hôn nhân gia đình đồng tính, cố chấp việc trưng cầu dân ý đã cho chúng ta thấy 69% cử tri Đài Loan phản đối việc công nhận hôn nhân gia đình đồng tính[206][207]

Lập trường chính trị[sửa | sửa mã nguồn](*2022*)

220px Parade of Taiwan independence

Diễu hành hoạt động Đài Loan tự do

Tính đến năm 2015, China Dân Quốc tổng số có 286 chính đảng cùng rất nhiều phe cánh khác biệt.[208] Những chính đảng ủng hộ thống nhất như China Quốc dân Đảng, Thân Dân Đảng, Tân đảng đc gọi là “phiếm Lam” 泛藍, những chính đảng ủng hộ tự do như Dân chủ Hiện đại Đảng, Đài Loan Đoàn kết Bằng hữu đc gọi là “phiếm Lục” 泛綠[176], không chỉ có thế còn tồn tại những chính đảng khác ví như Vô đảng Đoàn kết Bằng hữu[209]. Hai phái có độc đáo và khác biệt trong những ý kiến như về truyền thống tổ quốc, niềm tin China and niềm tin Đài Loan, mối quan hệ hai bờ eo biển Đài Loan, vị thế chính trị Đài Loan, quy thuộc lãnh thổ, hàm ý “China”[210], “phiếm Lam” nhận định rằng Đài Loan là một bộ phận của “China”, and China Dân Quốc là cơ quan chính phủ hợp pháp duy nhất, cùng theo đó ủng hộ kim chỉ nan thống nhất China[211][212][213]; “phiếm Lục” nhận định rằng China Dân Quốc tức là Đài Loan tự do về lãnh thổ, phản đối Đài Loan là một bộ phận của “China”, cùng theo đó search công nhận ngoại giao chính thức hoặc có phát ngôn tự do[214][215]. Trong cơ chế ngoại giao, hai phái đều tích cực và lành mạnh đề xướng tham gia tổ chức triển khai nước ngoài[216][217][218], cùng theo đó nhận định rằng quốc dân ra quyết định sự cải tiến và phát triển của lãnh thổ[219].

Từ lúc cuối thời nhà Nam Minh đến năm 1895, ông bà tổ tiên của “người bản tỉnh” từ tại khu vực miền China đại lục chuyển đến Đài Loan. Đến năm 1949, một lạng to khác dân chúng China đại lục chuyển đến hòn đảo Đài Loan[220], lúc này 98% nhân khẩu thuộc tộc Hán[221]. Có nguồn gốc xuất xứ văn hóa truyền thống đồng hóa với ở China đại lục, tuy vậy phân ly địa điểm do chính trị-ngoại giao, thêm vào đó trong năm dài ủng hộ chính sách lãnh thổ toàn China, thời nay truyền thống tổ quốc của China Dân Quốc là một nghị đề có sắc thái chính trị[222][223]. Cùng theo với niềm tin chủ thể and trào lưu Đài Loan tự do nổi lên, “Đài Loan” dần biến thành tên tuổi hay sử dụng[224]. Tuyệt đại phần lớn dân chúng trong cộng đồng dân gian nhận định rằng Đài Loan and China không thuộc cùng một tổ quốc[225], con số tự nhận có nổi trội and thực chất hệt như danh nghĩa and tên thường gọi “người Đài Loan” cũng cao hơn nữa con số chỉ tự nhận là “người China”[226].

Mặc dầu China Dân Quốc ách thống trị địa điểm Đài Loan từ thập niên 1950 có đặc thù tự do, cùng theo đó phần lớn dân chúng nhận định rằng tự thân có lãnh thổ tổ quốc[227][228], tuy vậy do chịu uy hiếp quân sự chiến lược của nước Cộng hòa Nhân dân China[229], khiến vụ việc Đài Loan tự do cực kì nan giải[230]. Đại bộ phận dân chúng hi vọng bảo trì thực trạng hai bờ eo biển Đài Loan, tuy vậy số số người chính sách tự do đông hơn người sở hữu trương thống nhất[231]. Bên cạnh đó, một bộ phận nhân sĩ chính sách việc China Dân Quốc tịch thu Đài Loan theo “Có phát ngôn Cairo” có tranh nghị[232], nhận định rằng China Dân Quốc chỉ đại diện thay mặt cho Đồng Minh sở hữu quân sự chiến lược Đài Loan and Bành Hồ[233][234]; cùng theo đó địa thế căn cứ theo Hiệp ước San Francisco có phát ngôn lãnh thổ Đài Loan chưa khẳng định,nhận định rằng China Dân Quốc là cơ quan chính phủ lưu vong thế giới từ miền eo biển bên kia[235].

Hành chính[sửa | sửa mã nguồn](*2022*)

Bài chi tiết: Phân cấp hành chính Đài Loan

Sau thời điểm cơ quan chính phủ China Dân Quốc dời sang Đài Loan vào khoảng thời gian 1949, họ chỉ rất có thể ách thống trị những hòn đảo thuộc tỉnh Đài Loan (gồm có hòn đảo Đài Loan, hòn đảo Bành Hồ) and tỉnh Phúc Kiến (gồm có Kim Môn, Mã Tổ)[236]. Bên cạnh đó, cơ quan chính phủ China Dân Quốc còn khống chế hòn đảo Đông Sa, and hòn đảo Ba Bình thuộc hòn đảo Trường Sa trên biển khơi Đông, giao những hòn đảo này cho đô thị Cao Hùng đảm nhiệm điều hành quản lý[166][237]. China Dân Quốc nhập cuộc mâu thuẫn tranh chấp lãnh thổ hòn đảo Trường Sa (gọi là Nam Sa) and hòn đảo Senkaku (gọi là Điếu Ngư đài)[238][239]. Từ thời điểm năm 1949 trở đi, cơ quan chính phủ China Dân Quốc từng rất nhiều lần cải cách thức phân loại hành chính nhằm mục đích tổ hợp cải tiến và phát triển địa điểm[236]. Trong các số đó, tác dụng của cơ quan chính phủ cấp tỉnh của tỉnh Phúc Kiến and tỉnh Đài Loan lần lượt đc tinh giản vào khoảng thời gian 1956 and 1998, chỉ bảo trì công tác làm việc mang ý nghĩa đặc trung[236][240][241].

Bên cạnh đó, vào khoảng thời gian 1967 and năm 1979, đô thị Đài Bắc and đô thị Cao Hùng lần lượt đc tách khỏi tỉnh Đài Loan để chuyển hẳn qua sở tại TW[242]. Năm 2010, cơ quan chính phủ lại chuyển những đô thị Tân Bắc, Đài Trung, Đài Nam sang sở tại TW. Năm đô thị đó cũng là năm thành thị hết sức quan trọng nhất của China Dân Quốc lúc này, trong những số đó Tân Bắc nguyên là huyện Đài Bắc, Đài Trung cùng Đài Nam and Cao Hùng hợp nhất với những huyện cùng tên[243][244][245]. Lúc này, tỉnh Đài Loan đc tạo thành 12 huyện and 3 đô thị, tỉnh Phúc Kiến đc tạo thành 2 huyện[246], phía bên dưới là 157 khu thuộc những thành thị, and 211 hương trấn thuộc những huyện[247]. Năm 2014, huyện Đào Viên đc chuyển thành đô thị Đào Viên sở tại TW[248][249]. Địa điểm China Dân Quốc điều hành quản lý trong thực tiễn hiện đc phân loại như sau[250]

Địa điểm điều hành quản lý trong thực tiễn của China Dân quốc c1
Trực hạt thị Đài Bắc (Bắc) • Tân Bắc (Tân Bắc) • Đào Viên (Đào) • Đài Trung (Trung) • Đài Nam (Nam) • Cao Hùng (Cao) c2
Tỉnh c3(*2022*) Đài Loan (Đài) Thị Cơ Long (Cơ) • Tân Trúc (Trúc thị) • Gia Nghĩa (Gia thị)
Huyện Tân Trúc (Trúc huyện) • Miêu Lật (Miêu) • Chương Hóa (Chương) • Nam Đầu (Đầu) • Vân Lâm (Vân) • (*2022*)Gia Nghĩa (Gia huyện) • Bình Đông (Bình) • Nghi Lan (Nghi) c4 • Hoa Liên (Hoa) • Đài Đông (Đông) • Bành Hồ (Bành)
Phúc Kiến (Mân) Kim Môn (Kim) • Liên Giang (Mã) c5

c1. “Địa điểm hòa bình” chỉ khoanh vùng ách thống trị hữu hiệu của Cơ quan chỉ đạo của chính phủ China Dân quốc sau triệt thoái hòn đảo Đại Trần năm 1955.

c2. Hòn đảo Đông Sa, hòn đảo Ba Bình cùng bãi Bàn Than thuộc Hòn đảo Trường Sa thuộc quyền điều hành quản lý hành chính của khu Kỳ Tân, Cao Hùng.

c3. Trên trong thực tiễn cấp tỉnh biến thành cơ quan mang ý nghĩa danh nghĩa, quản trị tỉnh trong năm mới đây đều do quan viên Hành chính viện kiêm nhiệm.

c4. Hòn đảo Senkaku (Điếu Ngư Đài) đc quy thuộc trấn Đầu Thành của huyện Nghi Lan, tuy vậy sống sót mâu thuẫn tranh chấp lãnh thổ với Japan and China đại lục, không nắm quyền điều hành quản lý trong thực tiễn.

c5. Khoanh vùng phạm vi điều hành quản lý của huyện Liên Giang chỉ gồm hòn đảo Mã Tổ, vì thế thường gọi là Mã Tổ.(*2022*)

Ngoại giao[sửa | sửa mã nguồn](*2022*)

Mối quan hệ nước ngoài[sửa | sửa mã nguồn](*2022*)

300px Countries recognizing the Republic of China %28Taiwan%29.svg

Mối quan hệ đối ngoại của China Dân Quốc:

  Địa điểm khống chế trong thực tiễn của China Dân Quốc.

  Đất nước tùy chỉnh thiết lập mối quan hệ ngoại giao cùng theo đó có đại sứ quán với China Dân Quốc.

  Đất nước tùy chỉnh thiết lập mối quan hệ ngoại giao tuy vậy chưa xuất hiện đại sứ quán với China Dân Quốc.

  Đất nước tuy chưa tùy chỉnh thiết lập mối quan hệ ngoại giao tuy vậy có cơ cấu tổ chức đại diện thay mặt.

250px Taiwanese Embassy in Mbabane

Đại sứ quán China Dân Quốc tại Swaziland.

Năm 1945, China Dân Quốc nhập cuộc sáng lập Liên Hiệp Quốc[251], cùng theo đó với danh nghĩa “China” đảm nhận vị trí đặt cá thể trực thuộc Cộng đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc[252]. Sau thời điểm cơ quan chính phủ dời sang Đài Loan vào khoảng thời gian 1949, những tổ quốc khối phương Tây vẫn bảo trì mối quan hệ tuy vậy phương[253]. Mặc dù thế, sau khoản thời gian Đại cộng đồng Liên Hiệp Quốc trải qua Nghị quyết 2758 vào trong ngày 25 tháng 10 năm 1971, thông qua đó nước Cộng hòa Nhân dân China nhận đc quyền đại diện thay mặt cho “China” tại Liên Hiệp Quốc[113], trong những lúc việc lợi dụng tranh thủ “quyền đại biểu tuy vậy trùng” không tồn tại hiệu quả, China Dân Quốc có phát ngôn rút khỏi Liên Hiệp Quốc[254][255]. Lệ thuộc của áp lực nặng nề ngoại giao, trong thập niên 1970 có không ít tổ quốc thừa nhận nước Cộng hòa Nhân dân China, cùng theo đó theo nguyên lý “một China” mà đoạn tuyệt mối quan hệ ngoại giao với China Dân Quốc[256]. Hiện giờ, do mất tư cách thức cá thể Liên Hiệp Quốc, nợ thừa nhận ngoại giao mô hình to and những vấn đề khác, vị thế chính trị and luật pháp của China Dân Quốc sống sót đàm luận[227][257].

Tới lúc này có 14 tổ quốc cá thể Liên Hiệp Quốc and Vatican[ghi chú 1] bảo trì mối quan hệ ngoại giao chính thức với China Dân Quốc, đa phần đặt cơ cấu tổ chức đại diện thay mặt ngoại giao tại Đài Bắc[258]. Một bộ phận tổ quốc khác đối đãi với China Dân Quốc rất thật thể tự do, có hơn 60 tổ quốc sau khoản thời gian đoạn tuyệt mối quan hệ ngoại giao đã lấy danh nghĩa tổ chức triển khai quần chúng để tùy chỉnh thiết lập cơ cấu tổ chức đại diện thay mặt chính thức, bảo trì mối quan hệ chính trị, kinh tế and văn hóa truyền thống[259], cùng theo đó giải quyết và xử lý công tác làm việc lãnh sự[260]. China Dân Quốc ra đời những công sở đại diện thay mặt thương mại văn hóa truyền thống Đài Bắc, cải tiến và phát triển ngoại giao thực ra and thực thi giao lưu phi chính thức[216][261], cùng theo đó làm cơ quan vừa lòng giao hàng lãnh sự[262]. Mặc dù thế, nước Cộng hòa Nhân dân China đoạn tuyệt mối quan hệ ngoại giao với những nước bang giao của China Dân Quốc[229], and đề xuất kiến nghị nước bang giao của chính bản thân mình ủng hộ chính sách “một China”[263]. Lệ thuộc từ cơ chế “một China”[42], không ít tổ chức triển khai nước ngoài không đánh giá China Dân Quốc hoặc Đài Loan là tổ quốc có lãnh thổ[264][265].

Từ thời điểm năm 1993 đến năm 2008, China Dân Quốc mỗi năm đều đề xuất kiến nghị du nhập Liên Hiệp Quốc, tuy vậy bị loại bỏ tại Uỷ ban Tổng vụ Đại cộng đồng Liên Hiệp Quốc[266][267][268][269]. Do chỉ đc thừa nhận nước ngoài tinh giảm, Quỹ Dân chủ Đài Loan do cơ quan chính phủ hỗ trợ vốn lấy danh nghĩa “Đài Loan” du nhập Tổ chức triển khai những Đất nước and Dân tộc bản địa chưa được đại diện thay mặt (UNPO)[270][271], Bộ Ngoại giao China Dân Quốc cũng thêm chữ “TAIWAN” trên hộ chiếu[272]. Đối lập với áp lực nặng nề kéo dãn dài về vụ việc lãnh thổ, China Dân Quốc áp dụng những danh nghĩa như “Địa điểm thuế quan nổi biệt Đài-Bành-Kim-Mã”, “China Đài Bắc”, “Đài Loan” du nhập những tổ chức triển khai như Tổ chức triển khai Kinh tế Trái đất, Forums Bắt tay hợp tác Tài chính châu Á – Tỉnh Thái Bình Dương, Ủy ban Olympic Nước ngoài[273], cùng theo đó tích cực và lành mạnh tham gia buổi giao lưu của Tổ chức triển khai Bắt tay hợp tác and Trở nên tân tiến Tài chính[274], Tổ chức triển khai Y tế Trái đất, Tổ chức triển khai Đường không Gia dụng Nước ngoài and những tổ chức triển khai khác của Liên Hiệp Quốc[275][276].

Mối quan hệ hai bờ[sửa | sửa mã nguồn](*2022*)

Bài chi tiết: Lịch sử dân tộc mối quan hệ hai bờ eo biển Đài Loan

Sau năm 1949, China Dân Quốc thực thi cơ chế “phản cộng kháng Nga”, có chiến lược sử dụng vũ lực phản công Đại lục. trái lại cơ quan chính phủ Đại lục do Đảng Cộng sản China chỉ đạo cũng xuất hiện chiến lược tịch thu Đài Loan những năm 1950. Ngày 5/1/1950, Người cai trị đất nước Mỹ Truman có phát ngôn cơ chế của Mỹ nếu với Đài Loan như sau: “Đất nước Mỹ không tồn tại dự tính sử dụng đội quân vũ trang để can dự vào tình thế lúc này. Cơ quan chỉ đạo của chính phủ Mỹ không lúc nào thi công kim chỉ nam dẫn tới việc bị lôi kéo vào cuộc nội chiến của China. Y như như thế, Cơ quan chỉ đạo của chính phủ Mỹ sẽ không còn vừa lòng viện trợ quân sự chiến lược hoặc cố vấn quân sự chiến lược cho Đài Loan”. Mặc dù thế, cuộc chiến tranh Triều Tiên nổ ra khiến Đại lục không hề thi công chiến lược tịch thu Đài Loan còn Mỹ điều chỉnh kế hoạch xem Đài Loan là một lớp trong mạng lưới hệ thống phòng thủ chống Cộng của Mỹ and đặt Đài Loan sau sự đảm bảo quân sự chiến lược của Mỹ.[277] Cơ quan chỉ đạo của chính phủ Đài Loan liên tiếp sống sót vì cơ quan chính phủ China lo ngại việc sử dụng vũ lực tịch thu Đài Loan sẽ dẫn đến một đại chiến Triều Tiên thứ 2, kinh phí mà người ta đưa ra để thống nhất chủ quyền sẽ to hơn quyền lợi mà người ta đã có được.

220px 2015 Ma%E2%80%93Xi Meeting 06

Năm 2015, tại Nước Singapore, Mã Anh Cửu and Tập Cận Bình cử hành hội kiến lần trước tiên giữa người chỉ đạo hai bờ eo biển Đài Loan, phía hai bên xác thực tính hết sức quan trọng của Nhận thức chung 1992[278].

Sau thời điểm giải trừ giới nghiêm năm 1986, giao lưu thương mại and văn hóa truyền thống hai bờ eo biển Đài Loan càng ngày càng liên tiếp hơn, tuy vậy chia cắt trong năm dài khiến không ít thương gia Đài Loan gặp vất vả[279]. Năm 1991, cơ quan chính phủ Lý Đăng Huy lập ra “Cương lĩnh Thống nhất Đất nước”, chính sách lấy nguyên lý “dân chủ, hòa bình, quân phú” thống nhất China. Sau thời điểm Quốc dân đại hội có nghị quyết, Lý Đăng Huy có phát ngôn kết thúc “động viên dẹp loạn”, từ bỏ “phản công Đại lục”. Mặc dù thế, do lúng túng cải tiến và phát triển thương mại and chính trị tuy vậy phương quá mật thiết, Lý Đăng Huy ý kiến đề xuất cơ chế “giới cấp dụng nhẫn” (không vội vàng). Sau thời điểm Đảng Dân chủ Hiện đại lên nắm quyền vào khoảng thời gian 2000, họ cũng lúng túng tương tác giữa hai bờ eo biển quá mật thiết, cùng theo đó vào khoảng thời gian 2006 ý kiến đề xuất cơ chế “tích cực và lành mạnh điều hành quản lý, hữu hiệu khai phóng”, giảm thiểu độ chịu ảnh hưởng vào thương mại China[280]. Trần Thủy Biển còn ý kiến đề xuất chính sách “mỗi bên một tổ quốc”, thể hiện ngẫu nhiên ra quyết định nào về lãnh thổ đều phải qua trình tự công dân đầu phiếu[281].

Năm 2008, sau khoản thời gian Quốc dân đảng lên nắm quyền, cơ quan chính phủ chuyển hẳn qua cơ chế ngoại giao hoạt bát, đề xuất kiến nghị nước Cộng hòa Nhân dân China đối lập với hiện thực mối quan hệ[282]. Phía 2 bên còn tiến hành rất nhiều lần hội đàm cấp cao giữa hội giao lưu hai bờ của mỗi bên[283], cùng theo đó mở những chuyến bay thẳng định kỳ[284]. Mã Anh Cửu còn ý kiến đề xuất học thuyết mối quan hệ nổi trội không hẳn giữa hai tổ quốc[285], chính sách vụ việc lãnh thổ không hề lập tức xử lý, tuy vậy đảng cầm quyền phía hai bên chấp thuận đồng ý lấy “Nhận thức chung 1992” làm phương án lâm thời[286][287][288]. Thời điểm năm 2012, Mã Anh Cửu ý kiến đề xuất chính sách “một tổ quốc hai địa điểm”, làm cấu tạo cho việc làm giữa hai bờ eo biển[289]. Năm 2015, tại Nước Singapore, Mã Anh Cửu and Tập Cận Bình lần trước tiên triển khai cuộc gặp gỡ giữa nhà chỉ đạo phía hai bên, phía hai bên xác thực tính hết sức quan trọng của “Nhận thức chung 1992”[290]. Cơ quan chỉ đạo của chính phủ Thái Anh Văn không tồn tại phản quang với Nhận thức chung 1992, cùng theo đó nhận định rằng Đài Loan là tổ quốc dân chủ[291]

Nước Cộng hòa Nhân dân China có phát ngôn China Dân Quốc đã biết thành họ thay thế sửa chữa[292], cùng theo đó gọi cơ quan chính phủ China Dân Quốc là “nhà đương cục Đài Loan”, không tồn tại vị thế tự do[47][48]. Cơ quan chỉ đạo của chính phủ nước Cộng hòa nhân dân China chính sách cơ chế một China, nhận định rằng địa điểm Đài Loan and China đại lục đều là bộ phận của China[293][294], bản thân là cơ quan chính phủ hợp pháp duy nhất đại diện thay mặt cho China[37][292][295]; cùng theo đó trong thập niên 1980 ý kiến đề xuất cơ chế “một tổ quốc, hai cơ chế”[296], chính sách thi công thống nhất độc lập[297], tuy vậy cự tuyệt việc từ bỏ áp dụng vũ lực[45][298]. “Luật chống ly khai tổ quốc” năm 2005 bỏ ra ba loại điều kiện sẽ áp dụng vũ lực nhằm mục đích đảm bảo an toàn thống nhất[299] dù Người cai trị đất nước Trần Thuỷ Biển rất nhiều lần kịch liệt phản đối kinh hoàng từ Đài Bắc.

Quân sự chiến lược[sửa | sửa mã nguồn](*2022*)

250px ROC Navy PFG3 1202 and S 70C

Tàu hộ vệ lớp Khang Định của Thủy quân China Dân Quốc.

Bài chi tiết: Quốc quân China Dân Quốc

China Dân Quốc bảo trì đội quân quân sự chiến lược mô hình to and tiên tiến và phát triển, tạo thành ba quân chủng là lục quân, thủy quân and không quân[300]. Trách nhiệm đa phần là phòng ngự nước Cộng hòa Nhân dân China xâm lược[301][302], xem trọng phong tỏa trên biển khơi, đột kích đường không, hay tập kích đạn tự hành[303]. Lục quân có truyền thống lịch sử chiếm vị thế chủ yếu, tuy vậy trọng yếu đang di chuyển sang không quân and thủy quân, quyền khống chế quân đội do cơ quan chính phủ án dân sự điều hành quản lý[303][304]. China Quốc dân Đảng đọc thêm cơ chế quân sự chiến lược của Đảng Cộng sản Liên Xô để ra đời Quốc dân Cách thức mạng quân vào khoảng thời gian 1924, tiền thân của Quốc quân China Dân Quốc, dù là sau Bắc phạt hay sau khoản thời gian thực hiện hiến pháp thì quân đội and Quốc dân đảng đều đối sánh mật thiết[305], những nhánh quân sự chiến lược, công nghiệp vũ khí, đơn vị chức năng điều tra và nghiên cứu từ thời điểm năm 1948 đến 1949 theo cơ quan chính phủ dời đến Đài Loan[306]. Do thế, không ít tướng lĩnh cấp cao trước đó ủng hộ “phiếm Lam”, tuy vậy sau khoản thời gian những tướng lĩnh này về hưu, cùng theo đó lại có nhiều người dân địa phương nhập cuộc phục dịch, định hướng chính trị của quân đội dần nhắm tới tổ quốc hóa and trung lập hành chính[307].

Từ thời điểm năm 1997 trở đi, cơ quan chính phủ thực hiện tinh giản binh sỹ, con số nhân viên cấp dưới quân sự chiến lược giảm từ 450.000 năm 1997 xuống chỉ còn 380.000 vào khoảng thời gian 2001[308]. Năm 2009, số chiến binh tại ngũ ước tính là khoảng tầm 300.000 người[309]. Mặc dù thế, vào khoảng thời gian 2005, con số quân nhân dự bị lên tới mức 3,6 triệu con người[310]. Cơ quan chỉ đạo của chính phủ đề xuất kiến nghị phái nam từ đủ 18 tuổi có tư cách thức phải chăng đều phải giao hàng binh dịch[311], tuy vậy cũng xuất hiện những giải pháp thay thế sửa chữa như giao hàng cơ quan cơ quan chính phủ hoặc nhà máy sản xuất quốc phòng[300][312]. Quân đội đang xuất hiện chiến lược chuyển hẳn qua cơ chế tình nguyện toàn diện và tổng thể[313][314][315], thời khắc phục dịch giảm từ 14 xuống 12 tháng[316]. Sau thời điểm thất bại trong nội chiến vào khoảng thời gian 1949, cơ quan chính phủ dịch chuyển Học viện chuyên nghành Sĩ quan Lục quân, Học viện chuyên nghành Sĩ quan Thủy quân and Học viện chuyên nghành Sĩ quan Không quân lần lượt đến Phượng Sơn[317], Cương Sơn and Tả Doanh đều thuộc Cao Hùng[318].

Mặc dầu không ít tổ quốc châu Á không ngừng nghỉ giảm thiểu chi phí quốc phòng, China Dân Quốc không giảm thiểu tiêu tốn ảnh hưởng; liên tiếp nhấn mạnh vấn đề tân tiến hóa kĩ năng phòng ngự and tấn công; cùng theo đó tiến hành quân sự chiến lược tại mức độ nhất định[300][301]. Kế hoạch của Bộ Quốc phòng China Dân Quốc là tự triển khai chống cự nước Cộng hòa Nhân dân China thâm nhập hoặc phong tỏa, kiên định đến khi Đất nước Hoa Kỳ có phản quang quân sự chiến lược[319]. Từ thời điểm năm 2002 đến năm 2011, chi phí quốc phòng là khoảng tầm 250 tỷ đến 330 tỷ Đài tệ, chiếm 15,52% đến 19,51% tổng kinh phí TW[320]. “Luật Mối quan hệ Đài Loan” của Đất nước Hoa Kỳ có content vừa lòng vũ khí mang ý nghĩa phòng ngự[321], đến thời điểm này China Dân Quốc đã mua từ Đất nước Hoa Kỳ nhiều thiết bị quân sự chiến lược, nhằm mục đích bảo trì kĩ năng phòng ngự vừa đủ[120][322][323]. Trong quá khứ, Pháp and Hà Lan từng bán vũ khí and loại thiết bị phần cứng quân sự chiến lược cho China Dân Quốc, tuy vậy đình chỉ với sau thập niên 1990 do áp lực nặng nề từ nước Cộng hòa Nhân dân China[324][325].

Tài chính[sửa | sửa mã nguồn](*2022*)

Bài chi tiết: Tài chính Đài Loan

Thực trạng cải tiến và phát triển[sửa | sửa mã nguồn](*2022*)

180px Taipei101.portrait.altonthompson

Đài Bắc 101 là căn nhà cao nhất toàn cầu từ thời điểm năm 2004 đến năm 2010

200px Kaohsiung Taiwan Kaohsiung 85 Building 01

Tuntex Sky tại Cao Hùng là căn nhà cao thứ 2 tại Đài Loan

220px %E5%8F%B0%E4%B8%AD%E4%B8%83%E6%9C%9F %28cropped%29

Quang cảnh đô thị Đài Trung

Sau thời điểm dời sang Đài Loan vào khoảng thời gian năm 1949, Cơ quan chỉ đạo của chính phủ China Dân Quốc ý kiến đề xuất nhiều chiến lược thương mại, trong thập niên 1960 cải tiến và phát triển thành nền kinh tế thị trường tư bản chủ nghĩa kim chỉ nan xuất đi. Thời buổi này, cơ quan chính phủ dần giảm thiểu can dự vào góp vốn đầu tư and ngoại thương, một trong những ngân hàng nhà nước quốc hữu and công ty quốc doanh thường xuyên đc tư hữu hóa[326]. Năm 2014, tổng mẫu sản phẩm quốc nội đạt 523,567 tỷ $, GDP/người đạt 22.317 $[327]. Chấp hành cơ chế, xuất đi thương phẩm, góp vốn đầu tư chế tạo biến thành động lực đa phần của cải cách thức chế tạo[328], mẫu sản phẩm cơ giới công nghiệp là mẫu sản phẩm xuất đi to nhất[329]. Xuất siêu khổng lồ khiến dự phòng ngoại hối của Đài Loan chỉ đứng sau nước Cộng hòa Nhân dân China, Japan and Nga (2014)[330][331], dự phòng ngoại hối cuối thời điểm tháng 7 năm 2015 là 421,96 tỷ $[332]. Đài Loan cùng theo với Hồng Kông, Nước Hàn and Nước Singapore đc xếp vào nhóm Bốn con rồng châu Á[333]. Năm 2014, GDP trung bình đầu người theo nhu cầu mua sắm tương đồng của Đài Loan là 45.853,742 $, được đứng thứ 19 toàn cầu[334].

Năm 2015, Giải trình đối đầu xã hội của Forums Tài chính toàn cầu xếp Đài Loan ở phần thứ 14[335]. Địa thế căn cứ theo số liệu của Bộ Kinh tế tài chính China Dân Quốc, năm 2014 tổng kim ngạch xuất nhập vào đạt 588,07 tỷ $, tổng kim ngạch xuất đi and nhập vào lần lượt là 313,84 tỷ $ and 274,23 tỷ $[336]. Chế tạo NNTT chiếm Phần Trăm 32,1% GDP vào khoảng thời gian 1952[337], and giảm đi còn 1,7% vào khoảng thời gian 2013[338]. Rất khác những tổ quốc như Nước Hàn hay Japan, thương mại Đài Loan đa phần là công ty vừa and bé dại, thay thế vì những tập đoàn lớn mô hình to[339]. Đài Loan nhập vào nhiều nhất từ nước Cộng hòa Nhân dân China[340], Japan, Đất nước Hoa Kỳ, Ả Rập Xê Út and Nước Hàn[341], những tổ quốc Đài Loan xuất đi nhiều nhất là nước Cộng hòa Nhận dân China, Hồng Kông, Đất nước Hoa Kỳ, Japan and Nước Singapore, những đối tác doanh nghiệp mậu dịch đa phần khác là Malaysia, Đức, Úc, Indonesia, Philippines, việt nam, Vương Quốc của nụ cười[342].

Năm 2008, Đài Loan góp vốn đầu tư sang nước Cộng hòa Nhân dân China hơn 150 tỷ $[343], ước tính có 50.000 thương gia, and 1.000.000 dân Marketing Đài Loan cùng cá thể hạnh phúc gia đình an cư tại China đại lục[344]. Nhằm mục đích giảm ngay thành chế tạo, không ít ngành công nghiệp sản xuất and công nghiệp thâm dụng lao động vận động và di chuyển từ Đài Loan sang China đại lục and khu vực đông nam á, gây nên thực trạng phi công nghiệp hóa[345][346]. Hiện trạng này khiến Phần Trăm thất nghiệp đạt tới cao nhất Tính từ lúc rủi ro khủng hoảng dầu mỏ[347], từ thời điểm năm 2000 đến năm 2008 Phần Trăm thất nghiệp trung bình vượt quá 4%[348][349]

Giao thông vận tải vận tải đường bộ[sửa | sửa mã nguồn](*2022*)

250px Taiwan HighSpeedRail 700T testrun 2006 0624

Đường tàu cao tốc Đài Loan khánh thành trong năm 2007.

250px Sanmin Road in Taichung

Con đường Tam Dân đông đúc tại Đài Trung.

Bộ Giao thông vận tải China Dân Quốc chịu nghĩa vụ về mạng lưới giao thông vận tải mô hình to tại Đài Loan, Sở Điều tra và nghiên cứu Vận tải đường bộ thuộc bộ đó được lập ra nhằm mục đích xử lý thực trạng tắc nghẽn giao thông vận tải[350]. Mạng lưới hệ thống công lộ của China Dân Quốc theo điều khoản tạo thành quốc đạo, tỉnh đạo, thị đạo, huyện đạo, khu đạo and hương đạo, không chỉ có thế còn tồn tại công lộ chuyên sử dụng[351]. Mạng lưới hệ thống công lộ and cầu trên hòn đảo Đài Loan tổng số dài khoảng tầm 47.000 km[352], đại bộ phận tập trung chuyên sâu ở khu vực miền tây cải tiến và phát triển hơn[353]. Hai con đường dài nhất đều kết nối miền bắc bộ and miền nam bộ Đài Loan, lần lượt là Công lộ cao tốc Trung Sơn thông xe năm 1978 and dài 373 km, Công lộ cao tốc Formosa thông xe năm 1997 and dài 432 km[354]. Bên cạnh đó, địa điểm cải tiến và phát triển tại miền đông cũng xuất hiện con đường rất có thể đi với vận tốc cao[355], từ Đài Bắc đến huyện Nghi Lan có đường hầm Tuyết Sơn and Công lộ cao tốc Tương Vị Thủy[356][357].

Trên nghành nghề dịch vụ vận tải đường bộ nơi công cộng, những bản địa lập điểm giao hàng xe bus đường dài trên mô hình to, những năm 2008 ước tính có 7.200 lượt giao hàng xe bus đường dài. Cục Điều hành quản lý Đường tàu Đài Loan điều hành quản lý một mạng lưới đường tàu xum xuê, mạng lưới hệ thống vận tải đường bộ đường tàu ước tính dài khoảng tầm 1.066,6 km[358]. Địa thế căn cứ đo lường năm trước đó, số lượt quý khách mạng lưới đường tàu của bộ mỗi ngày là 622.705[359]. Tháng một trong năm 2007, cơ quan chính phủ ủy thác C.ty Đường tàu cao tốc Đài Loan Marketing Thương mại mạng lưới hệ thống đường tàu cao tốc Đài Loan dài 345 km. Đường tàu cao tốc tinh giảm thời khắc di chuyển và đi lại giữa những TP to, thời khắc chuyển dời giữa Đài Bắc and Cao Hùng giảm chỉ với 90 phút, năm trước đó có tổng số 47,49 triệu lượt người đi đường tàu cao tốc[360]. Đại TP Đài Bắc and địa điểm TP của Cao Hùng có mạng lưới hệ thống tàu điện ngầm, những mạng lưới hệ thống tàu điện ngầm tại Đài Trung and Đào Viên đang rất được thiết kế và xây dựng[357][361].

Trên hòn đảo Đài Loan có 7 thương cảng hết sức quan trọng[362], 5 cảng giao vận nước ngoài đa phần là cảng Cơ Long, cảng Tô Áo, cảng Đài Trung, cảng Cao Hùng and cảng Hoa Liên; cơ quan chính phủ lập khu cảng mậu dịch tự chính do cảng Tô Áo, cảng Đài Bắc, cảng Đài Trung, cảng An Bình and cảng Cao Hùng[363]. Đến trong thời điểm cuối năm 2013, tổng số 72 cảng có hoạt động và sinh hoạt Marketing Thương mại, số lượng sản phẩm and giá cả lần lượt đạt 14,093 triệu tấn and 501,75 tỷ $[357][362], cảng Cao Hùng là cảng to nhất Đài Loan and xếp thứ 13 toàn cầu về con số container (2012)[364]. Những cảng hàng không đa phần của Đài Loan là trường bay Tùng Sơn Đài Bắc, trường bay Đào Viên Đài Loan, trường bay Thanh Tuyền Cương Đài Trung, cảng hàng không Cao Hùng. Năm trước đó, tổng số có 63 C.ty đường không khai quật những chuyến bay đi and đến Đài Loan, Nước Trung Hoa Airlines and EVA Air phía trong những hãng đa phần có đường bay nước ngoài[365]. Bên cạnh đó còn tồn tại 15 trường bay quốc nội, kết nối giao thông vận tải với những hòn đảo[366], tuy vậy lượt giao vận khách tham quan quốc nội bằng máy bay giảm đáng chú ý từ sau khoản thời gian Đường tàu cao tốc Đài Loan dựng nên[367].

Công ích[sửa | sửa mã nguồn](*2022*)

C.ty Điện lực Đài Loan đảm nhận công tác làm việc phát điện, truyền tải điện, điều độ điện của mạng lưới hệ thống vừa lòng điện. C.ty đó cũng Marketing Thương mại 78 xí nghiệp sản xuất phát điện, trong những số đó có 39 xí nghiệp sản xuất thủy điện, 27 xí nghiệp sản xuất nhiệt điện, 3 xí nghiệp sản xuất điện hạt nhân, and 9 xí nghiệp sản xuất phong điện, không chỉ có thế C.ty còn mua điện năng của một trong những công ty TNHH Tư Nhân[368]. Cơ quan Nước Đài Bắc đảm nhiệm đồng tình nước cho địa điểm Đài Bắc[369], C.ty Nước Đài Loan đảm nhiệm đồng tình nước cho những địa điểm còn sót lại[370]. C.ty Bưu chính China ra đời vào khoảng thời gian 2003 vừa lòng dịch vụ bưu chính, tiền thân của C.ty là Tổng chỉ huy cục Bưu chính thuộc Bộ Giao thông vận tải[371]

Cho tới trước năm 1996, Chunghwa Telecom là C.ty duy nhất đồng tình dịch vụ điện tín, kế tiếp bước đầu có công ty TNHH Tư Nhân tiến vào Thị trường này, hiện những địch thủ to nhất của Chunghwa Telecom trên Thị trường là FarEasTone and Taiwan Mobile[350]. Chunghwa Telecom đã và đang chuyển hướng từ công ty quốc doanh sang tư hữu hóa[350], những năm 2014 có 35,29% CP của C.ty thuộc chiếm hữu của cơ quan chính phủ[372]. Đài Loan là 1 trong các số những tổ quốc châu Á tích cực và lành mạnh cải tiến và phát triển công nghệ tiên tiến Internet, đến trong thời điểm cuối năm 2008 có trên 7 triệu hộ áp dụng gắn kết mạng băng thông rộng[373].

KHKT[sửa | sửa mã nguồn](*2022*)

250px Formosat 1

Khi dời sang Đài Loan vào khoảng thời gian 1949, Cơ quan chỉ đạo của chính phủ China Dân Quốc cũng mang đi nhân tài học thuật and KHKT từ China đại lục, làm cơ sở cho cải tiến và phát triển KHKT về sau[374][375]. Qua không ít năm cải tiến và phát triển, khunh hướng KHKT Đài Loan rất có thể tạo thành kim chỉ nan KHKT NNTT chế tạo hoa với đại biểu là lan hồ điệp, kỹ thuật sản xuất kim chỉ nan chế tạo truyền thống lịch sử, KHKT đổi khác loại hình với đại biểu là dệt, and tự thân ra sức cải tiến và phát triển chế tạo công nghệ tiên tiến cao như chất bán dẫn, loại thiết bị ngoại vi, KHKT quang điện, tiếp thị quảng cáo nổi danh trên toàn cầu[376]. Bên cạnh đó, trong thời điểm tháng một năm 1999, sau 10 năm cải tiến và phát triển chiến lược khoảng trống, Đài Loan hoàn thành xong phóng vệ tinh Formosat-1, thông qua đó Đài Loan tùy chỉnh thiết lập kỹ thuật khoảng trống riêng, and tạo động lực thúc đẩy ngành công nghiệp nội địa cải tiến và phát triển kĩ năng trang thiết bị vệ tinh[377]. Mặc dù thế, dựa dẫm từ thực trạng chế tạo vận động và di chuyển ra hải ngoại, Đài Loan phải nhìn thấy với những vụ việc như đổi mới hiệu suất lao động, cải tiến và phát triển thương mại cũng trở thành đa nguyên hơn, đổi mới kĩ năng điều tra và nghiên cứu cải tiến và phát triển khoa học để công ty đánh dấu Đài Loan.

Từ thời điểm năm 1980 trở đi, cơ quan chính phủ ra đời những khu khoa học như Khu Công nghiệp Khoa học Tân Trúc, Khu Công nghiệp Khoa học Nam Bộ and Khu Công nghiệp Khoa học Trung Bộ, ra sức thực thi góp vốn đầu tư bên trong và bên ngoài nước vào chế tạo công nghệ tiên tiến cao như vi mạch, máy vi tính, hi vọng rất có thể thay thế sửa chữa công nghiệp truyền thống lịch sử bằng công nghiệp tập trung chuyên sâu kỹ thuật cao tiêu tốn ít nguồn năng lượng, tác hại thấp, giá cả gia tăng mạnh[378]. Thời buổi này, công nghệ tiên tiến cao biến thành huyết mạch thương mại hết sức quan trọng của Đài Loan, không ít C.ty liên tiếp cải tiến và phát triển Thị trường của chính bản thân mình từ Đài Loan ra xã hội, như Acer and Hãng Asus chế tạo máy vi tính cá thể, HTC chế tạo điện thoại cảm ứng thông minh di động, công ty công nghiệp điện tử Foxconn. Tháng năm năm 2009, cơ quan chính phủ có phát ngôn sau đây chuyển từ chú tâm quan trọng công nghiệp công nghệ tiên tiến thông báo, chất bán dẫn, tiếp thị quảng cáo, bảng tinh chỉnh sang cải tiến và phát triển sáu ngành công nghiệp mới nổi là NNTT mưu trí, công nghệ tiên tiến sinh học, quan tâm y tế, tour du lịch lữ hành, nguồn năng lượng xanh and trí tuệ sáng tạo văn hóa truyền thống.[379].

Nhân khẩu[sửa | sửa mã nguồn](*2022*)

Bài chi tiết: Nhân khẩu Đài Loan

Phân chia quần thể[sửa | sửa mã nguồn](*2022*)

230px Bev%C3%B6lkerungspyramide Taiwan 2016

Tháp dân sinh Đài Loan 2016

Dân cư có quốc tịch China Dân Quốc thông thường theo thông tục đôi chút được trao “card thân phận quốc dân China Dân Quốc”, hộ chiếu, and những giấy minh chứng khác do cơ quan chính phủ cấp. Người chưa đủ 14 tuổi không được cấp card, phụ thuộc vào hộ khẩu để minh chứng thân phận. Theo số liệu năm trước đó của Bộ Nội chính China Dân Quốc, tất cả nhân khẩu là khoảng tầm 23,37 triệu con người, trong những số đó 59,92% tập trung chuyên sâu tại những đô thị sở tại TW; tỷ lệ dân sinh là 646 người/km², chỉ với sau Bangladesh trong những những tổ quốc có dân sinh từ 10 triệu trở lên[380]. Người dân đa phần cư trú trên hòn đảo Đài Loan, đông nhất là tại đồng bằng ven biển miền tây Đài Loan. Bên cạnh đó, còn tồn tại 103.263 người cư trú tại đảo Bành Hồ, 135.114 người cư trú tại đảo Kim Môn and 12.595 người cư trú tại đảo Mã Tổ (cuối thời điểm tháng 12 2016), không chỉ có thế còn tồn tại vài chục nghìn công dân không tồn tại hộ tịch tại Đài Loan[381].

Phần tử dân tộc bản địa lúc này của China Dân Quốc: 98% là người dân có nguồn gốc xuất xứ từ China đại lục, khoảng tầm 2% là thổ dân Đài Loan nói ngôn từ Nam Hòn đảo[382]. Trong những kể trên thì 84% người China là hậu duệ của rất nhiều di dân thuở đầu từ China đại lục, cư trú tại Đài Loan trước 1949 gọi là “bản tỉnh nhân”[16]. Thế gới này từ thế kỷ XVII bước đầu di cư từ địa điểm Đông Nam China, rất có thể tạo thành: nhóm dân Mân Nam chiếm 70% tổng nhân khẩu có nguồn gốc xuất xứ từ duyên hải miền nam bộ tỉnh Phúc Kiến, nhóm dân Khách Gia chiếm 13,5% tổng nhân khẩu có nguồn gốc xuất xứ từ địa điểm ngoại vi của tỉnh Quảng Đông[383]. 14% dân sinh di cư từ những tỉnh tại China đại lục sau khoảng tầm tầm năm 1949, theo cơ quan chính phủ China Dân Quốc dời sang Đài Loan, gọi là “ngoại tỉnh nhân”, trong các số đó có nhóm dân Phúc Châu về sau đa phần cư trú tại đảo Mã Tổ.

200px Beinan Taitung Taiwan Aboriginal Stilt House 01

Nhà truyền thống lịch sử để giáo dục con trai của những người Puyuma.

Thổ dân Đài Loan chiếm 2,33% tổng nhân khẩu, với con số lượng 546.698 người, họ đc cơ quan chính phủ tạo thành 16 dân tộc bản địa đa phần[384][385]. Trong các số đó, những dân tộc bản địa Amis, Atayal, Bunun, Kavalan, Paiwan, Puyuma, Rukai, Saisiyat, Sakizaya, Seediq, Thao, Truku, Tsou, Saaroa, Kanakanavu cư trú về hướng đông của đồng bằng ven biển miền tây Đài Loan, còn dân tộc bản địa Yami cư trú trên hòn đảo Lan Tự[386][387].

Bên cạnh đó, sau khoản thời gian cải tiến và phát triển giao lưu hai bờ and nước ngoài hóa, China Dân Quốc(Đài Loan)hiện có khoảng tầm tầm vài chục nghìn phối ngẫu với những người dân tộc bản địa ở tại bên China,khoảng tầm tầm hơn 100 nghìn phối ngẫu ngoại bang cùng theo với 300 nghìn lao công ngoại bang, tổng cộng nhân khẩu ngoại tịch ước tính là khoảng tầm 562 nghìn người. Trong trái đất mới này, có khoảng tầm 434 nghìn người tới từ Vị trí địa điểm khu vực đông nam á,khoảng tầm 89 nghìn người tới từ 3 địa điểm:China đại lục, Hồng Kông and Ma Cao(China)[388]. Thời buổi này, Đài Loan sử dụng cụm từ “dân cư mới” để gọi các cô dâu lấy chồng Đài Loan thay cho cụm từ “cô dâu ngoại bang”, “người di dân”.[389]

Ngôn từ[sửa | sửa mã nguồn](*2022*)

Do đại bộ phận nhân khẩu là người tới từ China đại lục, cho nên cơ quan chính phủ đưa tiếng Hán tiêu chí tân tiến làm ngôn từ chính thức. Sau thời điểm dời sang Đài Loan, một khoảng thời gian dài cơ quan chính phủ điều khoản quốc ngữ dựa vào ngữ âm Bắc Kinh làm ngôn từ đào tạo và giảng dạy đa phần[390], cùng theo đó giải phóng và mở rộng truyền bá Trung văn chính thể làm mạng lưới hệ thống chữ viết[391], trong giáo dục cơ sở đào tạo và giảng dạy ngữ văn quốc ngữ chiếm thời khắc nhiều nhất[392]. Tuy nhiên, bên dưới chính quyền trực thuộc của Đảng Dân tiến với chính sách bản thể hóa Đài Loan đã có rất nhiều lúc đưa các ngôn từ địa phương để thông dụng and bảo tồn bằng luật bình đẳng ngôn từ.

Thời buổi này Quốc ngữ China Dân Quốc and Trung văn chính thể vẫn là ngôn từ and văn tự sử dụng trong công báo luật pháp, đào tạo và giảng dạy[392], and đa phần trong tiếp thị quảng cáo[393]. Mặc dù thế, trái đất Mân Nam ngoài tiếng Hán tiêu chí tân tiến còn tồn tại tiếng mẹ đẻ là tiếng Đài Loan hoặc thông hiểu nhất định ngôn từ này, trái đất Khách Gia cũng thường đàm thoại bằng tiếng Khách Gia Đài Loan[394]. Tuyệt đại bộ phận “ngoại tỉnh nhân” áp dụng tiếng Hán tiêu chí tân tiến để tiếp xúc[395], tuy vậy đại phần lớn dân cư huyện Liên Giang and hương Ô Khâu có tiếng mẹ đẻ khớp ứng là tiếng Phúc Châu and tiếng Phủ Tiên[396]. Thổ dân Đài Loan nguyên áp dụng ngữ hệ Nam Hòn đảo, tuy vậy con số biết áp dụng ngôn từ ông bà tổ tiên càng ngày càng giảm[397], trong những lúc Phần Trăm áp dụng tiếng Hán tiêu chí tân tiến tạo thêm. Lúc này, trong những 14 ngôn từ thổ dân còn sống sót, có 5 ngôn từ đc đánh giá và nhận định gặp rất không an toàn tuyệt diệt[398].

Theo luật đảm bảo bình đẳng ngôn từ trong vận tải đường bộ nơi công cộng, tiếng Mân Nam, tiếng Khách Gia, tiếng Thổ Dân Đài Loan and tiếng Phúc Châu cùng Quốc ngữ China Dân Quốc có vị thế bình đẳng. Phương tiện đi lại vận tải đường bộ nơi công cộng tăng thêm truyền thanh bằng tiếng Mân Nam and tiếng Khách Gia, không chỉ có thế còn thêm tiếng thổ dân and tiếng Phúc Châu tùy thuộc vào tính chất bản địa. Địa thế căn cứ khảo sát nhân khẩu năm 2010, con số nhân khẩu thường trú từ 6 tuổi trở lên áp dụng Quốc ngữ and tiếng ‘Mân Nam’ Đài Loan tận nơi lần lượt là 83,6% and 81,9%, 6.6% nếu với tiếng Khách Gia and 1,4% nếu với những ngôn từ thổ dân, tuy vậy việc áp dụng tiếng Mân Nam, tiếng Khách Gia and tiếng thổ dân giảm thiểu cùng theo với độ tuổi[399]. Sau thời điểm dân chủ hóa cộng đồng and một trong những huyện thị thi hành giáo dục tiếng mẹ đẻ, cơ quan chính phủ bãi bỏ tinh giảm ngôn từ đào tạo và giảng dạy. Ủy ban Thi hành Quốc ngữ Bộ Giáo dục đào tạo cũng chỉnh lý vụ việc bính âm tiếng mẹ đẻ and sử dụng chữ, ý kiến đề xuất đào tạo và giảng dạy tiếng Mân Nam, tiếng Khách Gia and tiếng Thổ Dân[400], hi vọng những ngôn từ hoặc phương ngữ khác rất có thể dần phục hồi trải qua đào tạo và giảng dạy. Ví dụ do bảo lãnh áp dụng tiếng Phúc Châu, cấp tiểu học tại đảo Mã Tổ rất có thể xây đắp đào tạo và giảng dạy phương ngữ[391].

Chính quyền trực thuộc Đài Loan còn tồn tại ý định sẽ sớm đưa tiếng Anh biến thành ngôn từ chính thức thứ 2 ở đây, nhằm mục đích tăng tính đối đầu nước ngoài cho tổ quốc này.[401]

Tôn giáo[sửa | sửa mã nguồn](*2022*)

250px Taipei Taiwan Mengjia Longshan Temple 06

Chùa Mạnh Giáp Long Sơn tại Đài Bắc.

Tôn giáo tại Đài Loan (2005)[402]

  Phật giáo (35.1%)

  Đạo giáo (33.0%)

  Không tôn giáo (18.7%)

  Kitô giáo (3.9%)

  Tương đồng đạo (XTD) (3.5%)

  Thiên đế giáo (XTD) (2.2%)

  Di Lặc Đại đạo (XTD) (1.1%)

  Tại Lý giáo (0.8%)

  Hiên Viên đạo (0.7%)

  Khác (1%)

Hiến pháp China Dân Quốc đảm bảo nhân dân dược hưởng nghĩa vụ và quyền lợi hòa bình tôn giáo and triển khai nghi thức tín ngưỡng[403][404]. Do ảnh hưởng tác động từ giai đoạn di dân, truyền thống lịch sử tín ngưỡng Phật giáo and Đạo giáo của những người Hán cũng trở thành phổ biến and cải tiến và phát triển trong năm dài, những đạo Tin Lành, Công giáo La Mã, and Hồi giáo cũng xuất hiện rất nhiều giáo đồ[405]. Địa thế căn cứ khảo sát nhân khẩu năm 2005, có 18.718.600 người (chiếm 81,3%) có tín ngưỡng tôn giáo, 14%-18% dân sinh không tín ngưỡng tôn giáo. Khảo sát điều tra của cơ quan chính phủ phân chia 26 tôn giáo, những tôn giáo cầm đầu là Phật giáo (8.086.000 người, chiếm 35,1% nhân khẩu), Đạo giáo (7.600.000 người, 33%), Nhất Quán đạo (810.000 người, 3,5%), Tin Lành (605.000 người, 2,6%) and Công giáo La Mã (298.000 người, 1,3%)[406]. “The World Factbook” của Cơ quan Tình báo TW Đất nước Hoa Kỳ thì nhận định rằng trên 93% nhân khẩu tin tưởng vào đa thần, phối kết hợp tôn giáo dân gian, Phật giáo Đại thừa, Nho giáo, sùng bái ông bà tổ tiên and Đạo giáo[403], có 4,5% nhân khẩu tin theo Tin Lành, Công giáo La Mã, không chỉ có thế có 2,5% dân chúng tin theo những tôn giáo khác ví như Hồi giáo[16][403][407].

Cư dân Đài Loan thông dụng tế bái Quan Thế Âm Bồ Tát, Thích Ca Mâu Ni, Bảo Sinh Đại Đế, Huyền Thiên Thượng đế, Ma Tổ, Ngọc Hoàng Thượng đế, Quan Thánh Đế Quân, Thành Hoàng, Thổ Thần…, dung hợp những tín ngưỡng Phật giáo, Đạo giáo[408][409]. Lúc này có khoảng gần 80% dân chúng tin theo tín ngưỡng dân gian Đài Loan, trên 50% thường tham gia nhiều chủng loại hình nghi lễ tôn giáo[403]. Tâm lý Nho giáo do Khổng Tử đề xướng là một loại triết học tại China trong quá khứ, một sự phối kết hợp đạo đức, luân lý, phép tắc trong cộng đồng thế tục hữu quan, về sau biến thành cơ sở giữa văn hóa truyền thống China and văn hóa truyền thống Đài Loan[410]. Đại phần lớn dân chúng thường phối kết hợp tín ngưỡng tôn giáo với tâm lý Nho giáo, thông qua đó đề xướng ý niệm luân lý đạo đức cộng đồng[411]. Bên cạnh đó, thổ dân Đài Loan là trái đất đa phần theo Tin Lành, với hơn 64% con số dân chúng thổ dân tin theo, nhiều nhà thời thánh biến thành biểu thị rõ ràng nhất của cục lạc[412]. Tính đến năm 2008, địa điểm Đài Loan tổng số có 14.993 chùa miếu and giáo đường, gồm 11,731 chùa miếu thờ thần Đạo giáo, 3.262 giáo đường, trung bình mỗi 1500 thị dân có thêm một khu vực tôn giáo rất có thể cung phụng and sùng bái[413].

Thế giới[sửa | sửa mã nguồn](*2022*)

Phúc lợi an sinh cộng đồng[sửa | sửa mã nguồn](*2022*)

Y tế China Dân Quốc đc ra đời trong thời điểm tháng 4 năm 1928 với tên “Sở y tế sở tại Bộ Nội chính (China Dân Quốc)” Sau rất nhiều lần thay tên vào khoảng thời gian 2013 điều chỉnh thành tên chính thức “Bộ Y tế and Phúc lợi an sinh China Dân Quốc”. Với phương châm là đảm nhiệm y tế nơi công cộng, dịch vụ y tế, and an sinh cộng đồng[414], Bảo hiểm Y tế Toàn dân xuất phát điểm từ năm 1995 cũng do bộ này điều hành quản lý[415][416]. Lúc này, có 99,5% công dân nhập cuộc bảo hiểm y tế toàn dân, bảo hiểm y tế toàn dân cũng trợ cấp kinh phí y tế cho hộ thu nhập trung bình, quân nhân xuất ngũ, trẻ bên dưới ba tuổi, người thất nghiệp, hộ gặp nạn, người già, and người tàn tật[417]. Bảo hiểm y tế toàn dân chiếm khoảng tầm 5,44% GDP, rất có thể do chủ áp dụng lao động hoặc cá thể trả phí bảo hiểm.

Năm trước đó, trung bình tuổi thọ của công dân là 79,5 tuổi, tuổi thọ của phái đẹp cao hơn nữa của phái nam[418]. Năm 2014, Đài Loan là tổ quốc có tổng tỷ lệ sinh thấp nhất toàn cầu[419], lượng người từ 65 tuổi trở lên cũng chiếm trên 10% tổng dân sinh[420]. Theo dự báo, đến năm 2025 lượng người già sẽ ở quanh mức 20% dân sinh[421], Thời buổi này, đại bộ phận người cao tuổi do cả nhà quan tâm, tính đến năm 2008 những bản địa đã lập 1.074 viện dưỡng lão. Chi phí các tháng của không ít viện dưỡng lão đa phần lấy từ lương hưu của những người cao tuổi; hạnh phúc gia đình không tồn tại tiết kiệm hưu trí được trao trợ cấp cộng đồng. Tính đến trong năm 2007, ngẫu nhiên người nào từ 25 đến 65 tuổi chưa được vừa lòng bảo hiểm cộng đồng tại Vị trí thao tác đều phải nhập cuộc bảo hiểm “Quốc dân niên kim”[422].

Cơ quan chỉ đạo của chính phủ khẳng định mức hoạt động ít nhất là 60% nguồn thu khả dụng bình quân, đủ trường hợp nhận an sinh cộng đồng and trợ cấp ảnh hưởng. Từ thời điểm năm 2008 trở đi, cơ quan chính phủ trợ cấp cho bố mẹ có mức thu nhập không thực sự 1,5 triệu tệ/năm and có con bên dưới 2 tuổi các tháng 3.000 tệ, and cũng vừa lòng viện trợ cộng đồng cho hạnh phúc gia đình có trẻ bị khuyết tật về niềm tin and sức khỏe thể chất. Bên cạnh đó, cơ quan chính phủ vừa lòng cho những người có huyết thống thổ dân Đài Loan thêm nhiều thời cơ, điều khoản những cơ quan, trường đào tạo, and công ty trên 100 người của cơ quan chính phủ phải có ít nhất 1% cá thể là người thổ dân; thổ dân còn đc hưởng lãi vay khá thấp khi vay mua căn hộ, đc hưởng lao lý khuyến mãi khi thuê nhà, trẻ nhỏ được nhận thêm thời cơ học bổng.

Tính đến tháng bảy 2016, Đài Loan có khoảng gần 10.500 shop tiện nghi, như những chuỗi 7-Eleven, FamilyMart, Hi – Life, OK and TTL. Đó tựa như các nhà hàng siêu thị gắn kết với công sở đa zi năng đc Internet hóa, tuy mô hình bé dại nhưng có không ít dịch vụ như nhà hàng, giao thông vận tải, mua sắm và chọn lựa, giao dịch thanh toán and những dịch vụ công sở hay giao dịch thanh toán nhiều chủng loại phí.[423][424]

Y tế[sửa | sửa mã nguồn](*2022*)

Năm trước đó, Phần Trăm tử trận trẻ sơ sinh tại Đài Loan là 3,9‰, mỗi 10 nghìn người dân có 20,02 bác sĩ, 5,31 nha sĩ and 69,01 giường bệnh giao hàng[425]. Tính đến thời điểm năm 2012, Đài Loan tổng số có 502 bệnh viện and 20.935 phòng khám, trong những số đó có 82 bệnh viện công lập and 447 phòng khám công lập[425]. Nhờ mạng lưới hệ thống y tế dần hoàn thành xong, tuổi thọ dự định của nam and nữ lần lượt thổi lên 76,2 and 83 tuổi. Thời điểm năm 2012, những bệnh gây tử trận nhiều nhất là ung thư, bệnh tim, bệnh động mạch vành, and viêm phổi.

Nhằm mục đích hạn chế số bệnh nhân qua đời vì ung thư phổi, ngoài điều hành quản lý chế phẩm thuốc lá, cơ quan chính phủ còn cấm chỉ dân chúng hút thuốc lá tại Vị trí thao tác, trường đào tạo, ẩm thực and ga tàu hỏa and những Vị trí khác, thực thi lập những địa điểm hút thuốc có thông gió đc bổ nhiệm[426]. Ngoài áp dụng y học tân tiến, tại Đài Loan còn áp dụng thoáng rộng chẩn đoán trị liệu Trung y, toàn chủ quyền có 14 bệnh viện Trung y, 3.462 phòng khám Trung y and có 77 bệnh viện Tây y có khoa Trung y[427]. Cơ quan Điều hành quản lý Bệnh tật thuộc Bộ Y tế and Phúc lợi an sinh đa phần đảm nhiệm tính toán, khảo sát, tuyên truyền and điều trị bệnh dịch, rất nhiều lần ứng phó với những bệnh lao, sốt xuất huyết Dengue, virus đường tiêu hóa, hội chứng hô hấp cấp tính nặng, virus cúm A phân nhóm H7N9[428]. Bên cạnh đó, còn tồn tại Cơ quan Điều hành quản lý Thực phẩm and Dược phẩm thuộc Bộ Y tế and Phúc lợi an sinh, đảm nhiệm tính tin cậy and tính năng của dược phẩm, vắc-xin, loại thiết bị y tế, thực phẩm, thực phẩm tác dụng and hóa mỹ phẩm[429].

Giáo dục đào tạo[sửa | sửa mã nguồn](*2022*)

250px Taipei Taiwan University of Taipei 05

ĐH Quốc lập Đài Bắc.

Chính sách giáo dục Đài Loan đa phần là tổ hợp tính chất thể chế giáo dục China and Đất nước Hoa Kỳ mà thành[430][431]. Cơ quan chỉ đạo của chính phủ áp dụng cách thức luật pháp chế định để khiến nhân dân đc hưởng giáo dục nghĩa vụ và trách nhiệm 9 năm, kế tiếp tiến đến cải tiến và phát triển thành chương trình nối liền 9 năm[432][433], tuy vậy vào khoảng thời gian 2012 có 99,15% học viên liên tiếp theo học trung học hạng sang hay trung học hạng sang kỹ thuật[434]. Lúc này, mạng lưới hệ thống giáo dục Đài Loan gồm có giáo dục tiểu học 6 năm, giáo dục trung học tổ quốc 3 năm, giáo dục trung học hạng sang 3 năm, giáo dục bậc ĐH kéo dãn dài 4 năm, những ĐH nổi tiếng là ĐH quốc lập Đài Loan, Đài học Quốc lập Thanh Hoa, ĐH Quốc lập Giao thông vận tải, ĐH Quốc lập Thành Công, ĐH Quốc lập Trung Sơn, ĐH Khoa học Kỹ thuật Quốc lập Đài Loan[435].

Lúc này, giáo dục khiến học viên đạt điểm số cao trong toán học, khoa học[436], tuy vậy bị chỉ trích là tạo áp lực nặng nề quá to cho học viên, quá nhấn mạnh vấn đề học thuộc và lại giảm thiểu sức trí tuệ sáng tạo[437][438]. Học sinh sinh viên sau bốn năm ĐH đã có được học vị cử nhân, rất có thể liên tiếp học hành để đạt học vị thạc sĩ, tiến sỹ[432]; mỗi năm cũng xuất hiện không ít học viên sang học tại ngoại bang, đông nhất là sang Đất nước Hoa Kỳ[439]. Bộ Giáo dục đào tạo trong một khoảng thời gian dài hướng đến hấp dẫn học sinh sinh viên người Hoa hải ngoại tại Đông Á and khu vực đông nam á, mới đây tích cực và lành mạnh giải phóng và mở rộng số du học viên nước ngoài and China đại lục, đặt trọng yếu vào chương trình huấn luyện bằng tiếng Anh để ưng ý nhu yếu nước ngoài hóa[440]. Tính đến trong thời điểm cuối năm 2012, lượng người Đài Loan chưa hiểu đọc chiếm khoảng tầm 1,71% tổng dân sinh[441].

Tiếp thị quảng cáo[sửa | sửa mã nguồn](*2022*)

Năm 1999, Đài Loan bãi bỏ những tinh giảm luật pháp nếu với hòa bình báo mạng, số cơ quan tiếp thị quảng cáo cho nên lộ diện với con số lượng to. Năm 2008, có trên 1.300 cơ quan Thông tin hoạt động và sinh hoạt, tuyệt đại phần lớn là công ty mô hình bé dại thuộc chiếm hữu TNHH Tư Nhân. Thông tấn xã TW (CNA) là thông tấn xã tổ quốc của China Dân Quốc, cơ quan Thông tin hết sức quan trọng khác là Thông tấn xã Tài chính China (CENS) tuy vậy đa phần cung cấp thông tin về thương mại and kinh tế tài chính[442]. Hiện giờ, China Dân Quốc có khoảng tầm 2.000 báo mạng xuất bản, tuy vậy chỉ có 30 tờ liên tiếp lộ diện trên Thị trường, bốn tờ có lượng ban hành nhiều nhất là “Tự Do thời báo”, “Tần Quả nhật báo”, “Liên Hiệp báo”, “China thời báo”. Trong các số đó, “Tự Do thời báo” có kỷ lục ban hành 720 nghìn bản/ngày, còn “Tần Quả nhật báo” với kiểu báo khổ bé dại đạt hiệu suất 520 nghìn bản (2008)[443], không chỉ có thế trên những phương tiện đi lại giao thông vận tải nơi công cộng như tàu điện ngầm còn tồn tại báo mạng không lấy phí cấp cho công chúng.

Tính đến tháng 10 năm trước đó, Đài Loan có một.737 nhà xuất bản thư tịch ĐK, đại phần lớn là công ty mô hình bé dại về kinh tế tài chính and lực lượng lao động[444]. Những nhà xuất bản này cho thành lập và hoạt động không ít tạp chí, trong những số đó có trên 6.000 tạp chí có ĐK với cơ quan chính phủ, 91% tạp chí xuất bản tại Đài Bắc. Những tạp chí đc đón đọc nhiều nhất là về những nghành nghề dịch vụ kinh tế-tài chính, chuyện tầm phào, thời trang and tour du lịch, tạp chí chuyện tầm phào đc lưu hành nhiều nhất là “Nhất Chu khan”[442]. Đến tháng 12 năm trước đó, toàn nước có 171 đài phát thanh hoạt động và sinh hoạt[444], trong những số đó những đài phát thanh âm nhạc đc đón nghe nhiều[445]. Đài phát thanh đa phần áp dụng tiếng Hán tiêu chí tân tiến and tiếng Mân Nam, tuy vậy cũng đảm bảo nghĩa vụ và quyền lợi thu nghe chương trình những ngôn từ mẹ đẻ của thổ dân Đài Loan theo luật pháp.

Thương Mại Dịch Vụ truyền hình tại Đài Loan đc vừa lòng từ thời điểm năm 1962, kế tiếp do C.ty Truyền hình Đài Loan, C.ty Truyền hình China and C.ty Truyền hình China chủ yếu cải tiến và phát triển Thị trường, kể từ thời điểm năm 1993 khi tiến hành truyền hình cáp and truyền hình vệ tinh thì mới lại có những đài truyền hình khác[444]. Những C.ty truyền hình sớm nhất đều thuộc chiếm hữu của cơ quan chính phủ, sau đây việc tổ quốc, chính đảng and tài phiệt chiếm hữu cổ lớp trong đài truyền hình bị luật pháp tinh giảm. Những kênh đc nhiều người dân xem nhất là TVBS Thông tin, Tam Lập Thông tin, Trung Thiên Thông tin, Đông Sâm Thông tin[442].

Văn hóa truyền thống[sửa | sửa mã nguồn](*2022*)

Ẩm thực ăn uống[sửa | sửa mã nguồn](*2022*)

200px Oysterpanfry TW

Trứng chiên hàu

212px Bubble Tea Becher

Trà sữa trân châu

200px TW %E5%8F%B0%E5%8C%97 Taipei %E5%85%84%E5%BC%9F%E5%A4%A7%E9%A3%AF%E5%BA%97 Brother Hotel %E6%97%A9%E6%99%A8 %E8%87%AA%E5%8A%A9%E9%A4%90 buffet food Egg bread sauages milk Feb 2013

Một bữa ăn bữa sáng theo quý phái tân tiến ở Đài Bắc.

Văn hóa truyền thống siêu thị nhà hàng Đài Loan dung hợp quý phái siêu thị nhà hàng những địa điểm, những phe phái đa phần là siêu thị nhà hàng Mân Nam Đài Loan, siêu thị nhà hàng Khách Gia Đài Loan, những quý phái ngoại tỉnh Hồ Nam, Sơn Đông, Quảng Đông[447]. Do đại bộ phận nhân khẩu là người Hán, những đồ ăn đại phần lớn là đồ ăn China, cùng theo đó hỗn hợp những quý phái phương Nam như Hồng Kông, Tứ Xuyên, Giang Tô, Chiết Giang. Đài Loan từng bị Japan ách thống trị trong 50 năm, đóng góp thêm phần dựng nên những đồ ăn của những người Mân Nam and người Khách Gia tại Đài Loan, and ảnh hưởng tác động của văn hóa truyền thống siêu thị nhà hàng Japan lúc này[448][449]. Do đất canh tác rải rác khiến lương thực không đồng nhất, lương thực đa phần của dân chúng là gạo, khoai lang hay khoai môn[447]. Do có Hải lưu Kuroshio trải qua and không gian lạnh tràn xuống vào ngày đông, khiến khoáng sản thủy hải sản vùng biển quanh hòn đảo Đài Loan có sự đa dạng chủng loại, dân chúng thường ăn nhiều chủng loại sinh vật hải dương như cá, sò hến, hay loài giáp xác[450]. Do Ngân sách chi tiêu đắt nên nhiều chủng loại thịt gà, lợn, bò hay dê lộ diện khá ít.

Quy trình tiến độ chế biến những đồ ăn đa phần có tính chất là cảnh báo đến kỹ thuật nấu and phối trộn nhiên liệu, trên bàn tiệc thường nhìn thấy những món Phật trèo tường (chữ Hán: 佛跳墙), thịt Đông Pha, chân giò Vạn Loan[451]. Do ảnh hưởng tác động từ tín ngưỡng Phật giáo, đảm bảo môi trường tự nhiên, and thể chất nên những địa điểm đều phải có những ẩm thực chuyên đồ ăn chay[452]. Trong văn hóa truyền thống siêu thị nhà hàng Đài Loan còn tồn tại văn hóa truyền thống đồ điểm tâm nhiều người biết đến, sau khoản thời gian nấu xong chúng đc cho vào những khay bé dại để ăn.

Phiên chợ đêm tại những TP do bày bán không ít đồ điểm tâm nên hấp dẫn rất nhiều khách tới, biến thành một đại diện thay mặt quan trọng cho hoạt động văn hóa truyền thống[453], những đồ điểm tâm thịnh hành là trứng chiên hàu, ức gà chiên, đậu phụ thối, gà rán mặn, bánh bao chiên, bánh cơm tiết, mì hàu, cơm thịt hầm, bánh tro, nhục viên, mì đam tử, mì thịt bò, tiểu long bao[446][454]. Đồ uống nhiều người biết đến của Đài Loan có hồng trà khủng hoảng bong bóng and trà sữa trân châu, hồng trà khủng hoảng bong bóng do có fructose nên sau khoản thời gian lắc đều sẽ sở hữu bọt ở bên trên, trà sữa trân châu có những hạt bột sắn, hai loại đồ uống này cũng khá được đảm nhận khi thông dụng sang Nước Singapore, Malaysia, Nước Hàn, việt nam, nước Australia, châu Âu and Bắc Mỹ[455].

Thẩm mỹ và nghệ thuật and vui chơi[sửa | sửa mã nguồn](*2022*)

Do ảnh hưởng tác động từ lịch sử hào hùng, Đài Loan lúc này có đặc thù đa nguyên văn hóa truyền thống mang rạo rực địa phương[456]. Cơ quan chỉ đạo của chính phủ đánh giá và nhận định văn hóa truyền thống dân gian truyền thống lịch sử gồm có tập tục truyền thống lịch sử của thổ dân Đài Loan, thẩm mỹ dân gian của những người Hán như cắt giấy, ô giấy dầu, chạm khắc gỗ, thêu, văn hóa truyền thống lễ tết như Tết Nguyên Đán, Tết Nguyên Tiêu, Tết Thanh Minh, hay tế đc mùa của thổ dân Đài Loan[457]. Cơ quan chỉ đạo của chính phủ của Quốc dân đảng sau khoản thời gian dời sang Đài Loan năm 1949 có lập trường chính thức là tạo động lực thúc đẩy những hoạt động văn hóa truyền thống thẩm mỹ như thư pháp China, hội họa China, thẩm mỹ dân gian China hay hí khúc truyền thống lịch sử[458][459]. Sau thời điểm bãi bỏ giới nghiêm vào khoảng thời gian 1987, cộng đồng cởi mở and đi kèm theo với nó là hoạt động và sinh hoạt văn hóa truyền thống, thẩm mỹ và làm đẹp tại Đài Loan lấn sân vào tiến độ cải tiến và phát triển đa nguyên[460]. Từ thời điểm năm 2000 trở đi, trào lưu địa phương hóa Đài Loan and những vụ việc ảnh hưởng biến thành đề tài hết sức quan trọng trong lý luận văn hóa truyền thống tại Đài Loan[461].

200px Ximending Main Alley at Night

Tây Môn Đình là thành phố mua sắm và chọn lựa nhiều người biết đến tại Đài Bắc.

Đài Loan từ sau năm 1949 có những tác gia nhiều người biết đến như Dương Quỳ, Bá Dương, Chu Mộng Điệp, Lý Ngao, Bạch Tiên Dũng, Trần Nhược Hy, Quỳnh Dao, Tam Mao, Khâu Diệu Tân, Trương Hệ Quốc. Hai chuyên mục nhạc kịch Ca tử hí, Bố đại hí từng phổ biến trên truyền hình and nay vẫn đc cơ quan chính phủ trọng thị[462], không chỉ có thế còn tồn tại vũ đoàn trình diễn tân tiến Vân Môn vũ tập[463]. Âm nhạc Đài Loan lúc này đã lộ diện vẻ ngoài đa nguyên, như âm nhạc dân tộc bản địa ngữ hệ Nam Hòn đảo, nhạc khúc truyền thống lịch sử China đại lục, âm nhạc cổ xưa phương Tây and những chuyên mục âm nhạc đại chúng[464][465]. Trong các số đó, âm nhạc cổ xưa tại Đài Loan có chuyên môn cải tiến và phát triển cao, có nghệ sĩ vĩ cầm Lâm Chiêu Lượng, nghệ sĩ dương cầm Hồ Tịnh Vân, TGĐ Ngô Hạm của Phòng Đoàn thể Âm nhạc Giữa trung tâm Lincoln CMS nhận được rất nhiều cảnh báo[464]. Đài Loan còn là địa điểm cải tiến và phát triển hết sức quan trọng của âm nhạc đại chúng Hoa ngữ (Mandopop), lộ diện những ca sĩ bài bản như Châu Kiệt Luân, Thái Y Lâm hay Phi Luân Hải[466][467].

Thời buổi này, mẫu mã ngành vui chơi Đài Loan không ngừng nghỉ đc cải biến, dựng nên văn hóa truyền thống tiếp thị quảng cáo đại chúng với cơ sở dựa vào truyền hình, Internet. Trong các số đó, những chương trình truyền hình Đài Loan đc bên phía ngoài đảm nhận, thường xuyên đc phát sóng tại Nước Singapore, Malaysia and những tổ quốc khác tại châu Á. Nhiều C.ty triển khai góp vốn đầu tư quay phim truyện dài tập, do phải chăng với nhu cầu dân chúng Đài Loan nên đc tạo thành một mô hình phim truyện tự do, những sản phẩm thực tế đc đảm nhận như “Thơ Ngây“, “Hoa dạng con trai cô bé“, “Định mệnh anh yêu em“, “Anh hùng du côn” cũng đã có được chiến thắng tại những tổ quốc châu Á khác[468]. Bên cạnh đó, do lúc này cộng đồng Đài Loan có toàn cảnh đa nguyên, hòa bình and giàu tính sáng tác, cho nên rất có thể vừa lòng khoảng trống tốt nhất khiến cho ngành điện ảnh and truyền hình Đài Loan cải tiến và phát triển[469]. Điện ảnh Đài Loan từng rất nhiều lần nhận phần thưởng nước ngoài hay đc công chiếu tại những tiệc tùng, lễ hội phim trên toàn cầu, những đạo diễn điện ảnh nhiều người biết đến của Đài Loan bao gồm Lý An, Thái Minh Lượng, Dương Đức Xương, Hầu Hiếu Hiền, Nữu Thừa Trạch and những người dân khác[470]. Điện ảnh Đài Loan từng xuống dốc trước ảnh hưởng tác động từ nền điện ảnh cải tiến và phát triển của Hồng Kông[471]. Tính từ lúc sau phim “Mũi Đất Số 7” năm 2008, điện ảnh Đài Loan lấn sân vào cơn sốt phục hưng[472][473].

Phượt[sửa | sửa mã nguồn](*2022*)

200px Sun Yat sen Memorial Hall

Nhà Đáng nhớ Tôn Trung Sơn tại Đài Bắc

Con số khách du lịch đến tour du lịch Đài Loan phát triển theo từng năm, năm 2009 họ đón rước 4,4 triệu lượt khách du lịch, phát triển 18% nếu với năm 2008; tuy lộ diện định hướng con số khách du lịch ngoại bang giảm thiểu, tuy vậy dân chúng China đại lục đến Đài Loan tour du lịch lại nhiều gấp rất nhiều lần[474]. Đại bộ phận khách du lịch ngoại bang tới từ những tổ quốc châu Á, nổi biệt là từ Japan, khách du lịch từ những lục địa khác đa phần là từ Mỹ and Anh[475]. Khu vực tour du lịch hết sức quan trọng gồm có những trung tâm giải trí công viên tổ quốc, những khu cảnh sắc cấp tổ quốc, and khu tour du lịch nghỉ ngơi[476][477], không chỉ có thế những nông trường tiêu khiển and suối nước nóng cũng thu hút rất nhiều khách du lịch[478][479]. Lúc này, cơ quan chính phủ cũng bước đầu cải tiến và phát triển tour du lịch y tế, cùng theo đó có chiến lược thiết kế và xây dựng một trong những làng y tế để vừa lòng dịch vụ[480][481]. Những khu vực tour du lịch hết sức quan trọng trong địa điểm TP bao gồm Căn nhà Đài Bắc 101 giữ thương hiệu căn nhà cao nhất toàn cầu từ thời điểm năm 2004 đến năm 2010[482], Kho lưu trữ bảo tàng Cố cung Quốc lập, Nhà Tưởng nhớ Tưởng Giới Thạch, những trung tâm giải trí công viên đáng nhớ and chợ tối[483].

Tại Đài Loan có không ít kho lưu trữ bảo tàng để khách du lịch tour du lịch hay học hành, Kho lưu trữ bảo tàng Cố cung Quốc lập là Vị trí lưu giữ 650.000 hiện vật đồ đồng thanh, đồ ngọc bích, thư pháp, hội họa and đồ sứ China, đc đánh giá và nhận định thông dụng là 1 trong các các kho lưu trữ bảo tàng quan trọng nhất trong nghành nghề dịch vụ sưu tầm thẩm mỹ China[484]. Từ thời điểm năm 1933 trở đi, Cơ quan chỉ đạo của chính phủ China Dân quốc bước đầu đưa những vật phẩm thẩm mỹ vốn tàng trữ tại Cố cung Bắc Kinh đi Vị trí khác, sau rất nhiều lần chuyển dời sau cùng một bộ phận đồ vật đc giao vận đến Đài Loan trong năm nội chiến đợt thứ hai[485]. Mặc dầu mỗi từng quý kho lưu trữ bảo tàng đều điều chỉnh content triển lãm, tuy vậy phải mất tới 12 năm để tọa lạc tất cả đồ vật thẩm mỹ chiếm hữu[486]. Tại Nhà Đáng nhớ Tưởng Giới Thạch có Viện Hí kịch Đất nước and Phòng Âm nhạc Đất nước có hoạt động và sinh hoạt trình diễn văn nghệ; Nhà Đáng nhớ Tôn Trung Sơn cũng cử hành nhiều mô hình hoạt động và sinh hoạt văn hóa truyền thống, âm nhạc and diễn giả[486]. Bên cạnh đó, cơ quan chính phủ còn ra đời Kho lưu trữ bảo tàng Thẩm mỹ và làm đẹp Quốc lập Đài Loan tại Đài Trung, tàng trữ những bức tranh từ thời Minh-Thanh and sản phẩm thực tế của không ít nhà thẩm mỹ đương đại Đài Loan.

Thể thao[sửa | sửa mã nguồn](*2022*)

170px Chien Ming Wang pitching

Bóng chày là môn thể thao thông dụng nhất tại Đài Loan

Bóng chày được coi là môn thể thao quốc dân tại Đài Loan[487], đc cộng đồng hoan nghênh[488]. Hiệp hội cộng đồng Bóng chày China Dân quốc đc ra đời vào khoảng thời gian 1973, đến năm 1989 bước đầu tổ chức triển khai Giải Bóng chày Bài bản và chuyên nghiệp China[489], đến năm 2003 hợp nhất với Giải Bóng chày Đài Loan[490]. Tính đến năm trước đó, Giải Bóng chày Bài bản và chuyên nghiệp China có bốn đội tuyển[491], tại mùa giải thứ 24 năm trước đó mỗi sân hoạt động có bình quân 6.079 người theo dõi. Đài Loan từng tổ chức triển khai Giải vô địch Bóng chày châu Á năm 2001 and 2007, Giải Bóng chày Trái đất trong năm 2007 and Giải Bóng chày kinh khủng khiếp Trái đất 2013[492][493], and từng giành huy chương đồng and huy chương bạc lần lượt tại Thế vận hội Ngày hè năm 1982 and năm 1992. Không hề ít tuyển thủ bóng chày Đài Loan từng sang Đất nước Hoa Kỳ tranh tài tại Major League Baseball[487][494]. Bóng rổ cũng là môn thể thao đc cơ quan chính phủ khích lệ[495], mỗi năm lại tổ chức triển khai những giải như Jones Cup, SBL[492].

Sau thời điểm Chu Mộc Viêm and Trần Thi Hân đạt được huy chương vàng tại Thế vận hội Ngày hè 2004, cơ quan chính phủ tích cực và lành mạnh khích lệ Taekwondo[492]. Chuyển động viên golf bài bản Tăng Nhã Ni có thành tích kiệt xuất tại Hiệp hội cộng đồng Golf Bài bản và chuyên nghiệp Nữ Đất nước Hoa Kỳ[496], từng thường xuyên đc xếp ở phần tiên phong hàng đầu toàn cầu trong 109 tuần[497][498]. Đài Loan còn tồn tại thành tích tốt nhất trong những môn như korfball, bi-a, cầu lông, cử tạ, kéo co, marathon, bóng bàn…[492], những bản địa lập ra những khu vực tranh tài thể thao, trọng tâm thể thao quốc dân, trung tâm giải trí công viên thể thao, cơ sở thể thao đa tính năng, hồ bơi, sân bóng chày[488], sân golf, đường dành riêng cho xe đạp điện[499]. Bên cạnh đó, thể thao điện tử rất là cải tiến và phát triển, Taipei Assassins từng giành chức vô địch Chung cuộc toàn cầu Liên Minh Huyền Thoại thời điểm năm 2012[500][501].

Do ảnh hưởng tác động từ chính trị, Đài Loan áp dụng danh nghĩa “China Đài Bắc” tham gia những tổ chức triển khai and event thể thao nước ngoài[502], cùng theo đó bị cấm áp dụng quốc kỳ and quốc ca, phải áp dụng cờ hoa mai and Quốc kỳ ca để thay thế sửa chữa[503]. Nhằm mục đích đề xướng thể thao toàn dân, Đại hội Thể thao Cả nước, Đại hội Thể thao Toàn dân, Đại hội Thể thao Thổ dân Cả nước and Đại hội Thể thao người khuyết tật Cả nước đc tổ chức triển khai 2 năm một lần; thường niên đều tổ chức triển khai đại hội thể thao toàn nước của bậc ĐH and bậc trung học. Bên cạnh đó, Đài Loan còn tổ chức triển khai một trong những hoạt động và sinh hoạt thể dục nước ngoài, cùng theo đó thiết kế và xây dựng hạ tầng ảnh hưởng, chiếm lĩnh được tay nghề sẵn sàng. Một vài giải thể dục nước ngoài hàng năm đc tổ chức triển khai tại Đài Loan là Marathon Nước ngoài Đài Bắc, Giải đua xe đạp điện vòng quanh Đài Loan[492], hay Giải vô địch Fubon LPGA Đài Loan[504], không chỉ có thế Cao Hùng từng tổ chức triển khai World Games 2009[505], Đài Bắc từng tổ chức triển khai Đại hội Thể thao người khiếm thính Trái đất 2009, and là chủ nhà đất của Đại hội Thể thao Học sinh sinh viên Trái đất năm 2017[506][507].

Lịch[sửa | sửa mã nguồn](*2022*)

Bài chi tiết: Lịch Dân quốc

Lịch Gregory tiêu chí đc áp dụng cho đa phần những mục tiêu tại Đài Loan. Năm hay sử dụng bằng mạng lưới hệ thống lịch Dân quốc bước đầu vào khoảng thời gian 1912, năm lịch Dân quốc đc tạo được. Năm 2020 là năm Dân quốc 109 (民國109年).

Bài viết liên quan[sửa | sửa mã nguồn](*2022*)

  • Tưởng Giới Thạch
  • Địa vị chính trị Đài Loan
  • Cộng hòa Đài Loan
  • Trào lưu tự do Đài Loan

Ghi chú[sửa | sửa mã nguồn](*2022*)

  1. ^ chưa bao gồm những công dân của Cộng hòa Nhân dân China mới đây đã chuyển đến Đài Loan. Một lượng người nhập cảnh từ đại lục cũng là người Khách Gia and người Phúc Kiến, and thiểu số là người Mãn, người Mông Cổ, v.v..
  2. ^ Thổ dân Đài Loan chính thức đc phân thành 16 nhóm dân tộc bản địa riêng lẻ bởi China Dân Quốc.Exec. Yuan (2014), tr. 49
  3. ^ aăâChưa được bổ nhiệm nhưng ưng ý định nghĩa pháp luật
  4. ^ Một ngôn từ tổ quốc tại Đài Loan đc định nghĩa hợp pháp là “ngôn từ tự nhiên và thoải mái đc áp dụng bởi một tổ người gốc Đài Loan and Ngôn từ ký hiệu Đài Loan”.[5]
  5. ^ Liên Hiệp Quốc không coi China Dân Quốc (Đài Loan) là một tổ quốc có lãnh thổ. Giải trình HDI không đề cập đến Đài Loan là 1 phần của Cộng hòa Nhân dân China khi đo lường và thống kê số liệu của China[10]. Cơ quan chỉ đạo của chính phủ Đài Loan đã tự tính HDI của chính bản thân mình là 0,90 dựa vào những số liệu của UNDP năm 2010, được đứng thứ 21, giữa Áo and Luxembourg trong list của Liên Hiệp Quốc ngày 14 tháng chín năm 2018[11][12].
  1. ^ Tính đến ngày 20 tháng chín năm 2019, những tổ quốc bang giao của China Dân Quốc gồm: 4 tổ quốc châu Đại Dương là Nauru, Palau, Hòn đảo Marshall and Tuvalu; 9 tổ quốc Mỹ Latinh-Caribe là Belize, Honduras, Guatemala, Haiti, Nicaragua, Paraguay, Saint Kitts and Nevis, Saint Lucia and Saint Vincent and Grenadines; một tổ quốc châu Phi là Swaziland, cùng theo với Thành Vatican tại châu Âu.

Đọc thêm[sửa | sửa mã nguồn](*2022*)

  1. ^

    “Interior minister reaffirms Taipei is ROC’s capital”. Taipei Times. ngày 5 tháng 12 năm trước đó. Truy vấn ngày 7 tháng 12 năm trước đó.

  2. ^ “Indigenous Languages Development Act”. law.moj.gov.tw. Truy vấn 22 tháng năm năm 2019.
  3. ^ “Hakka Basic Act”. law.moj.gov.tw. Truy vấn ngày 22 tháng năm năm 2019.
  4. ^ “國家語言發展法”. law.moj.gov.tw (bằng tiếng Trung). Truy vấn 22 tháng năm năm 2019.
  5. ^ “Official documents issued in Aboriginal languages”. Taipei Times. Truy vấn ngày 20 tháng bảy năm 2017.
  6. ^ “General Statistical analysis report, Population và Housing Census” (PDF). National Statistics, ROC (Taiwan). Bản gốc (PDF) tàng trữ ngày 26 tháng 12 2016. Truy vấn ngày 26 tháng 11 2016.
  7. ^ aăâb“World Economic Outlook Database, April 2022”. IMF.org. Quỹ Dòng tiền Nước ngoài. Truy vấn ngày 10 tháng năm năm 2022.
  8. ^ “ICANN Board Meeting Minutes”. ICANN. ngày 25 tháng sáu năm 2010.
  9. ^ “- Human Development Reports” (PDF). hdr.undp.org.
  10. ^ “Archived copy” 2018中華民國人類發展指數(HDI) (bằng tiếng Trung). Directorate General of Budget, Accounting và Statistics, Executive Yuan, R.O.C. 2018. Bản gốc (Excel) tàng trữ ngày 11 tháng tám năm 2017. Truy vấn ngày 12 tháng 11 năm 2018.Điều hành quản lý CS1: bản tàng trữ là tiêu đề (kết nối)
  11. ^ “Human Development Indices và Indicators: 2018 Statistical Cập nhật” (PDF). United Nations Development Programme. ngày 14 tháng chín năm 2018. OCLC 1061292121. Truy vấn ngày 9 tháng 12 năm 2018.
  12. ^ 倪鴻祥和黃惠玟. 馬英九:台灣是“中華民國”的通稱. 《中國評論》. 2011-12-03 [2014-02-23] (phồn thể).
  13. ^ “臺灣的水資源” (bằng tiếng Trung văn phồn thể). 國立成功大學. Truy vấn ngày 24 tháng ba năm 2011.Điều hành quản lý CS1: ngôn từ không rõ (kết nối)
  14. ^ 國家符號. 國史館. [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  15. ^ aăâCIA. Taiwan. The World Factbook. 2013-06-10 [2014-03-2] (tiếng Anh).
  16. ^ 「創始國」的歷史無可改變 聯國臨時總部 仍懸掛我國旗. 《青年日報》. 2015-12-21 [2016-01-02] (Chữ Hán phồn thể).
  17. ^ aă王正華. 蔣介石與1961-聯合國中國代表權問題 Tàng trữ 2014-03-22 tại Wayback Machine. 國史館. 2009-09- [2015-06-06] (Chữ Hán phồn thể).
  18. ^ UN. “Founding Thành viên States”. research.un.org.
  19. ^ 何振盛. 第三章 歷史背景與環境條件. 國立政治大學. [2015-08-20] (Chữ Hán phồn thể).
  20. ^ Grace Yao、Yen-P. Cheng and Chiao-P. Cheng. The Quality of Life in Taiwan. Đất nước Hoa Kỳ: Mạng xã hội Indicators Research. 2008-10-6 (tiếng Anh).
  21. ^ 行政院主計總處. 國情統計通報(第177號). 行政院. 2014-009-17] (Chữ Hán phồn thể).
  22. ^ 行政院主計總處. 國情統計通報. 行政院. 2011-01-07 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  23. ^ “我國HDI、GII分別排名全球第21位及第5位” (PDF) (bằng tiếng Trung văn phồn thể). 行政院主計總處.Điều hành quản lý CS1: ngôn từ không rõ (kết nối)
  24. ^ H. Ping, Jonathan (2005). Middle Power Statecraft: Indonesia, Malaysia, và the Asia Pacific. Ashgate. tr. 104. ISBN 0754644677.
  25. ^ “臺灣產業發展願景與策略” (PDF) (bằng tiếng Trung văn phồn thể). 中華民國經濟部技術處. tháng hai trong năm 2007. Truy vấn ngày 24 tháng ba năm 2011. Điều hành quản lý CS1: ngôn từ không rõ (kết nối)
  26. ^ 台灣歷史發展的特色,第5頁,由國中小教科書看戒嚴時期台灣之國族建構—以國語文科和社會類科為分析中心,蔡佩娥,2007-07-23.
  27. ^ 台灣歷史發展的特色,張炎憲,2012-06-14.
  28. ^ aă“臺灣名稱的由來” (bằng tiếng Trung văn phồn thể). 中華民國教育部數位教學資源. Truy vấn ngày 24 tháng ba năm 2011.Điều hành quản lý CS1: ngôn từ không rõ (kết nối)
  29. ^ aăâOosterhoff, J.L. (1985). “Zeelandia, a Dutch colonial city on Formosa (1624–1662)”. Trong Ross, Robert; Telkamp, Gerard J. (điều chỉnh). Colonial Cities: Essays on Urbanism in a Colonial Context. Springer. tr. 51–62. ISBN 978-90-247-2635-6.
  30. ^ 阮旻錫《海上見聞錄》:「(順治十七年)十二月,守臺灣城夷長揆一等乞以城歸賜姓,而搬其輜重貨物下船,率餘夷五百餘人駕甲板船遠去。賜姓遂有臺灣,改名東寧。時以各社土田,分給與水陸諸提鎮,而令各搬其家眷至東寧居住。」
  31. ^ “「臺灣」名稱的由來” (bằng tiếng Trung văn phồn thể). 臺灣海外網. Truy vấn ngày 24 tháng ba năm 2011.Điều hành quản lý CS1: ngôn từ không rõ (kết nối)
  32. ^ “網路追追追/哪裡有「美麗」?Formosa的真相?] 與福爾摩沙-Formosa]”.
  33. ^ “臺灣正名之一個提案” (bằng tiếng Trung). 24 tháng tư năm 2002. Tàng trữ bản gốc ngày 14 tháng tám năm 2003. Truy vấn ngày 26 tháng chín năm 2014.
  34. ^ 李雲漢. 中國同盟會. 《中華百科全書》. [2015-12-13] (Chữ Hán phồn thể).
  35. ^ 李雲漢. 历史追踪:“中华民”国国号的来由和意义 Tàng trữ 2016-03-04 tại Wayback Machine. 《大公報》. 2012-09-12 [2015-12-13] (Chữ Hán giản thể).
  36. ^ aăâbc洪健昭. Taiwan, Taipei — What’s in a name?. Nước Trung Hoa Post Trực tuyến. 2009-10-15 [2014-02-23] (tiếng Anh).
  37. ^ 汪園斐. 臺灣是中國一省嗎? Tàng trữ 2016-03-04 tại Wayback Machine. 《黃花崗雜誌》. [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  38. ^ Ministry of Foreign Affairs, Republic of Nước Trung Hoa (Taiwan). The Birth of the Republic of Nước Trung Hoa. Government Information Office, Executive Yuan. 2009-04-30 [2014-02-23] (tiếng Anh).
  39. ^ aă林朝億. 馬提台灣是國家 小英:歡迎跟進. 天空傳媒. 2011-12-03 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  40. ^ 柳嘉峰. 2011 國情調查記者會. 台灣智庫. [2013-10-17] (Chữ Hán phồn thể).
  41. ^ aăGovernment Information Office, Executive Yuan. Taiwanese health official invited lớn observe bird-flu conference. Taiwan Info. 2005-01-11 [2014-02-23] (tiếng Anh).
  42. ^ Thành viên Economies. APEC. [2014-02-28] (tiếng Anh).
  43. ^ CHINESE TAIPEI. IOC. [2014-02-28] (tiếng Anh).
  44. ^ aăKatie Reid. Taiwan hopes WHO assembly will help boost its profile Tàng trữ 2019-01-07 tại Wayback Machine. Reuters. 2009-05-18 [2014-02-23] (tiếng Anh).
  45. ^ Separate Customs Territory of Taiwan, Penghu, Kinmen và Matsu (Chinese Taipei) và the WTO. WTO. [2014-02-28] (tiếng Anh).
  46. ^ aă國務院臺灣事務辦公室、中共中央宣傳部和國務院新聞辦公室. 《關於正確使用涉台宣傳用語的意見》. 中國北京: 國務院臺灣事務辦公室. 2002-12-01 (Chữ Hán giản thể).
  47. ^ aă2004-04-27外交部发言人孔泉在记者招待会上答记者问. 中華人民共和國駐挪威王國大使館. 2004-05-17 [2013-10-17] (Chữ Hán giản thể).
  48. ^ 行政院副院長朱立倫接見日本眾議員菅義偉(Suga Yoshihide). 行政院. 2010-04-30 [2013-10-17] (Chữ Hán phồn thể).
  49. ^ 彭顯鈞和邱燕玲. 兩岸稱呼 官方定調 / 馬說不稱中國 綠轟自降國格. 《自由時報》. 2011-02-08 [2014-02-27] (Chữ Hán phồn thể).
  50. ^ Đừng nhầm lẫn rằng địa vị địa – chính trị của Đài Loan nếu với China đại lục y hệt như Hồng Kông and Ma Cao. Để ý rằng hòn đảo quốc này là một tổ quốc tự do trên trong thực tiễn and không chịu ảnh hưởng hay chịu sự chi phối của cơ quan chính phủ nước CHND China.
  51. ^ Huyền Lê (Theo Reuters) (11 tháng một năm 2022). “Đài Loan giới thiệu hộ chiếu mới”. vnexpress.net.
  52. ^ 田世昊、王寓中、陳杉榮和鄒景雯. 馬:92共識 可反對但不能否定. 《自由時報》. 2008-03-29 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  53. ^ ‘1 country, 2 areas’ in line with ROC Constitution: MAC deputy. Nước Trung Hoa Post Trực tuyến. 2012-03-26 [2014-02-23] (tiếng Anh).
  54. ^ 釋字第 328. 司法院大法官. 1993-12-26 [2014-02-26] (Chữ Hán phồn thể).
  55. ^ Chapter XIII. Fundamental National Policies. Office of the President Republic of Nước Trung Hoa (Taiwan). [2014-02-23] (tiếng Anh).
  56. ^ Full text of Anti-Secession Law. People’s Daily. 2005-03-14 [2014-02-23] (tiếng Anh).
  57. ^ Peter Brookes. U.S.-Taiwan Defense Relations in the Bush Administration. The Heritage Foundation. 2003-11-14 [2014-02-23] (tiếng Anh).
  58. ^ Đài Loan là một hòn đảo quốc, tổ quốc tự do, có lãnh thổ trên trong thực tiễn nhưng bị trái đất nước ngoài tinh giảm công nhận do địa vị địa – chính trị, lịch sử hào hùng nan giải, mặc dù vậy, đa phần những tổ quốc trên toàn cầu lúc này vẫn bảo trì quan hệ tuy vậy phương với Đài Loan, mặc dù rằng không hẳn bên dưới vẻ ngoài mối quan hệ ngoại giao chính thức.
  59. ^ Chang, K.C. (1989). translated by W. Tsao, ed. by B. Gordon. “The Neolithic Taiwan Strait” (PDF). Kaogu. 6: 541–550, 569. Bản gốc (PDF) tàng trữ ngày 18 tháng tư thời điểm năm 2012. Truy vấn ngày 14 tháng hai 2016.
  60. ^ Olsen, John W.; Miller-Antonio, Sari (1992). “The Palaeolithic in Southern Nước Trung Hoa”. Asian Perspectives. 31 (2): 129–160.
  61. ^ Jiao, Tianlong (2007). The neolithic of southeast Nước Trung Hoa: cultural transformation và regional interaction on the coast. Cambria Press. tr. 89–90. ISBN 978-1-934043-16-5.
  62. ^ Diamond, Jared M (2000). “Taiwan’s gift lớn the world” (PDF). Nature. 403 (6771): 709–710. doi:10.1038/35001685. PMID 10693781. S2CID 4379227. Bản gốc (PDF) tàng trữ ngày 16 tháng chín năm 2006.
  63. ^ Fox, James J (2004). “Current Developments in Comparative Austronesian Studies” (PDF). Symposium Austronesia. Universitas Udayana, Bali.
  64. ^ Shepherd, John R. (1993). Statecraft và Political Economy on the Taiwan Frontier, 1600–1800. Stanford University Press. tr. 7. ISBN 978-0-8047-2066-3. Reprinted Taipei: SMC Publishing, 1995.
  65. ^ aăâWills, John E., Jr. (2006). “The Seventeenth-century Transformation: Taiwan under the Dutch và the Cheng Regime”. Trong Rubinstein, Murray A. (điều chỉnh). Taiwan: A New History. M.E. Sharpe. tr. 84–106. ISBN 978-0-7656-1495-7.
  66. ^ Campbell, William (1903). Formosa Under the Dutch: Described from Contemporary Records, with Explanatory Notes và a Bibliography of the Island. Kegan Paul, Trench, Trubner. tr. 6–7.Điều hành quản lý CS1: ref=harv (kết nối)
  67. ^ “鄭氏王朝的滅亡”. www.taiwanus.net.
  68. ^ “牡丹社事件(1871-74)”. www.taiwannation.org.tw.
  69. ^ “法軍攻臺一八八四~一八八五年”. www.taiwanus.net.
  70. ^ “一八八七年成立台灣省”. www.taiwanus.net.
  71. ^ “Build History of Main Routes of Taiwan Railway”. Taiwan Railways Administration (bằng tiếng (tiếng Anh)). 2006. Bản gốc tàng trữ ngày 18 tháng hai năm 2006. Truy vấn ngày 22 tháng hai năm 2014.Điều hành quản lý CS1: ngôn từ không rõ (kết nối)
  72. ^ 《臺灣通史》,連橫,眾文圖書公司,1994-。
  73. ^ Grajdanzev, A. J. (1942). “Formosa (Taiwan) Under Japanese Rule”. Pacific Affairs. 15 (3): 311–324. doi:10.2307/2752241. JSTOR 2752241.
  74. ^ 賴建國,1997,臺灣主體意識發展與對兩岸關係之影響
  75. ^ “臺灣電力公司歷史”. Bản gốc tàng trữ ngày 14 tháng năm trong năm 2007. Truy vấn ngày 14 tháng hai 2016.
  76. ^ 朝鮮及台湾住民政治参与ニ関スル詔書》 – 日本國立公文書館
  77. ^ 外交部條約法律司. 「臺灣的國際法地位」說帖. 中華民國外交部. 2011-09-28 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  78. ^ Foreign News: This Is the Shame. TIME. 1946-06-10 [2014-02-26] (tiếng Anh).
  79. ^ 張炎憲 (ngày 13 tháng hai năm 2006). 《二二八事件責任歸屬研究報告》 (bằng tiếng Trung văn phồn thể). 二二八事件紀念基金會. tr. 第8頁至第22頁. ISBN 978-9572936214. Điều hành quản lý CS1: ngôn từ không rõ (kết nối)
  80. ^ CHINA: Snow Red & Moon Angel. TIME. 1947-04-7 [2014-02-26] (tiếng Anh).
  81. ^ Civil war. Đài truyền hình BBC. [2014-02-23] (tiếng Anh).
  82. ^ “ngày 28 tháng hai năm 1947”. New Taiwan, Ilha Formosa. 2007 [2013-10-17] (tiếng Anh).
  83. ^ 周恩來. 评马歇尔〔362〕离华声明. 人民網. 1947-01-10 [2014-02-23] (Chữ Hán giản thể).
  84. ^ 《南京衛戍司令部致電梅園新村中共聯絡處限期撤退令》. 中國重慶: 《大公報》. 1947-03-01 (Chữ Hán phồn thể).
  85. ^ aăâbcRetreat lớn Taiwan. 英國廣播公司新聞網. [2014-02-23] (tiếng Anh).
  86. ^ Introduction lớn Sovereignty: A Case Study of Taiwan. Stanford University. 2004 [2014-02-23] (tiếng Anh).
  87. ^ Dec 8, 1949: Chinese Nationalists move capital lớn Taiwan. History (ti vi channel). [2014-02-23] (tiếng Anh).
  88. ^ aăUnited States Department of State. The Chinese Revolution of 1949. Office of the Historian. [2014-02-23] (tiếng Anh).
  89. ^ Anthony Kubek (ngày một tháng một năm 1971). HOW THE FAR EAST WAS LOST (bằng tiếng (tiếng Anh)). UK: Intercontex Publishers. ISBN 978-0856220005. Điều hành quản lý CS1: ngôn từ không rõ (kết nối)
  90. ^ 國際危機與兩岸關係. 行政院新聞局. [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  91. ^ 張其昀. 《先總統蔣公全集》第3卷. 臺灣臺北: 中國文化大學. 1984-04-: 第4,070頁 (Chữ Hán phồn thể).
  92. ^ Nước Trung Hoa: U.S. policy since 1945 (bằng tiếng (tiếng Anh)). USA: Congressional Quarterly. ngày một tháng một năm 1980. ISBN 978-0871871886. Truy vấn ngày 23 tháng hai năm 2014.Điều hành quản lý CS1: ngôn từ không rõ (kết nối)
  93. ^ 李鴻禧. 我們當然不是中國人,是百分之百台灣人. 《新台灣新聞周刊》. 2002-05-09 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  94. ^ J.Phường.D. Dunbabin (ngày 4 tháng 12 trong năm 2007). The Cold War: The Great Powers và their Allies (bằng tiếng (tiếng Anh)). Luân Đôn: Routledge. tr. 187. ISBN 978-0582423985. Truy vấn ngày 23 tháng hai năm 2014.Điều hành quản lý CS1: ngôn từ không rõ (kết nối)
  95. ^ Franklin Ng (ngày 26 tháng năm năm 1998). The Taiwanese Americans (bằng tiếng (tiếng Anh)). Westport: Greenwood Publishing Group. tr. 10. ISBN 978-0313297625. Truy vấn ngày 23 tháng hai năm 2014.Điều hành quản lý CS1: ngôn từ không rõ (kết nối)
  96. ^ aăâUnited States Department of State. The Taiwan Strait Crises: 1954 và 1958. Office of the Historian. [2014-02-23] (tiếng Anh).
  97. ^ United States Department of State. U.S.-Nước Trung Hoa Ambassadorial Talks, 1955-70. Office of the Historian. [2014-02-23] (tiếng Anh).
  98. ^ 邵宗海. 兩岸的政治定位之探討. 國立政治大學]]. [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  99. ^ Elutasította Tajvan felvételét az ENSZ. Index.hu. 2007-07-24 [2013-10-17] Bản mẫu:Hu.
  100. ^ aăâTaiwan profile: Timeline. Đài truyền hình BBC. 2014-04-22 [2014-02-26] (tiếng Anh).
  101. ^ 鄭宇碩和羅金義 (1997). 《政治學新論:西方學理與中華經驗》 (bằng tiếng Trung văn phồn thể). 中國香港: 香港中文大學. tr. 第303頁. ISBN 978-9622017603. Điều hành quản lý CS1: ngôn từ không rõ (kết nối)
  102. ^ Denny Roy (ngày 19 tháng 12 năm 2002). Taiwan: A Political History (bằng tiếng (tiếng Anh)). Thành Phố New York: Cornell University Press. tr. 80–81. ISBN 978-0801488054. Truy vấn ngày 28 tháng hai năm 2014.Điều hành quản lý CS1: ngôn từ không rõ (kết nối)
  103. ^ 第二章 國民黨組織運作發展之歷程. 國立政治大學. [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  104. ^ Sun Yat-Sen and Ramon H. Myers (tháng một năm 1994). Prescriptions for Saving Nước Trung Hoa: Selected Writings of Sun Yat-Sen (bằng tiếng (tiếng Anh)). USA: Hoover Institution. tr. 36. ISBN 978-0817992828. Truy vấn ngày 28 tháng hai năm 2014.Điều hành quản lý CS1: ngôn từ không rõ (kết nối)
  105. ^ Reuters. Taiwan president apologises for ‘white terror’ era. AsiaOne. 2008-07-16 [2013-10-17] (tiếng Anh).
  106. ^ Roderick MacFarquhar và John K. Fairbank (ngày 29 tháng 11 năm 1991). The Cambridge History of Nước Trung Hoa, Vol. 15: The People’s Republic, Part 2 (bằng tiếng (tiếng Anh)). Luân Đôn: Cambridge University Press. tr. 837. ISBN 978-0521243377. Điều hành quản lý CS1: ngôn từ không rõ (kết nối)
  107. ^ aăâb認識中華民國 Tàng trữ 2014-10-08 tại Wayback Machine. 國史館. [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  108. ^ Gail E. Makinen và G. Thomas Woodward. The Taiwanese Hyperinflation và Stabilization of 1945-1952. JSTOR. 1989-2 [2014-02-28] (tiếng Anh).
  109. ^ aă第三章 外資對台灣經濟發展之影響與現況. 國立政治大學. [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  110. ^ aăâCold war fortress. Đài truyền hình BBC. 2002 [2013-10-17] (tiếng Anh).
  111. ^ Nước Trung Hoa: Chiang Kai-shek: Death of the Casualty. TIME. 1975-04-14 [2013-10-1] (tiếng Anh).
  112. ^ 《同濟大學學報》. 台灣對外交往權相關問題研究. 中國評論學術出版社. 2005-. [2014-02-23] (phồn thể).
  113. ^ United States Department of State. Asia Pacific Economic Cooperation (APEC), 1989. Office of the Historian. [2014-02-23] (tiếng Anh).
  114. ^ Edmund S. K. Fung (ngày 4 tháng chín năm 2000). In Tìm kiếm of Chinese Democracy: Civil Opposition in Nationalist Nước Trung Hoa, 1929-1949 (bằng tiếng (tiếng Anh)). Luân Đôn: Cambridge University Press. tr. 85. ISBN 978-0521771245. Truy vấn ngày 23 tháng hai năm 2014.Điều hành quản lý CS1: ngôn từ không rõ (kết nối)
  115. ^ Linda Chao và Ramon Hawley Myers (tháng sáu năm 1997). Democracy’s New Leaders in the Republic of Nước Trung Hoa on Taiwan (bằng tiếng (tiếng Anh)). Stanford: Hoover Institution. tr. 3. ISBN 978-0817938024. Truy vấn ngày 28 tháng hai năm 2014.Điều hành quản lý CS1: ngôn từ không rõ (kết nối)
  116. ^ John Copper (ngày 6 tháng một năm 2005). Consolidating Taiwan’s Democracy (bằng tiếng (tiếng Anh)). Lanham: University Press of America. tr. 8. ISBN 978-0761829775. Truy vấn ngày 28 tháng hai năm 2014.Điều hành quản lý CS1: ngôn từ không rõ (kết nối)
  117. ^ aăâOut with the old. Đài truyền hình BBC. [2013-10-18] (tiếng Anh).
  118. ^ 唐復年. 轉型再轉型. 《聯合報》. [2013-10-18] (Chữ Hán phồn thể).
  119. ^ 林濁水. 【華山論劍】召開國是會議 進行憲政改造. 想想論壇. 2013-08-29 [2015-12-28] (Chữ Hán phồn thể).
  120. ^ 第三章 轉型﹕台灣民主化經驗的實踐. 國立政治大學. [2015-12-28] (Chữ Hán phồn thể).
  121. ^ 香港電台. 李登輝執政(下). 《神州五十年》. [2013-10-18] (phồn thể).
  122. ^ aăâ王業立. 總統直選對憲政運作之影響. 國家政策研究基金會. [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  123. ^ Path lớn democracy. 英國廣播公司新聞網. [2013-10-18] (tiếng Anh).
  124. ^ Independence dilemma. 英國廣播公司新聞網. [2014-02-23] (tiếng Anh).
  125. ^ 【阿扁啟示錄】朝小野大僵局 扁偏自毀誠信. TVBS新聞台. 2008-05-02 [2015-12-28] (Chữ Hán phồn thể).
  126. ^ 《台灣演義》. 2013.09.28【台灣演義】民進黨史. YouTube. 2013-09-29 [2015-12-28] (Chữ Hán phồn thể).
  127. ^ 全台謝票 馬誓告別族群對立. 《泰國世界日報》. 2008-03-26 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  128. ^ Taiwan profile: Leaders. Đài truyền hình BBC. 2014-03-19 [2014-02-26] (tiếng Anh).
  129. ^ 何庭歡. 無法回頭的兩岸 馬連任致勝關鍵. 鉅亨網. 2012-01-17 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  130. ^ Luke Sabatier. Retreat lớn Taiwan. GlobalSecurity.org. 2008-03-22 [2014-02-23] (tiếng Anh).
  131. ^ 梁國書. 台灣選舉: 馬英九成功連任總統. KTSF. 2012-01-14 [2014-02-23] (phồn thể).
  132. ^ Ko Shu-Ling. Ma refers lớn Nước Trung Hoa as ROC territory in magazine interview. Taipei Times. 2008-10-8 [2014-02-26] (tiếng Anh).
  133. ^ Taiwan và Nước Trung Hoa in ‘special relations’: Ma. Nước Trung Hoa Post Trực tuyến. 2008-09-4 [2014-02-26] (tiếng Anh).
  134. ^ 外媒:兩岸關係穩定 贏得民心關鍵. 《人間福報》. 2012-01-16 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  135. ^ 郭瓊俐、鄭宏斌、丘采薇和李順德. 中華民國首位女總統 蔡英文領民進黨完全執政. 聯合新聞網. 2016-01-17 [2016-01-27] (Chữ Hán phồn thể).
  136. ^ Nan-Jung Kuo và Chung-Ru Ho. Sea Surface Observation in the Taiwan Strait Using Satellite Imager from HRPT Station. National Taiwan Ocean University. 2012-12-3 [2013-10-17] (tiếng Anh).
  137. ^ aăâbMinistry of Foreign Affairs, Republic of Nước Trung Hoa. Taiwan Proper. Government Information Office, Executive Yuan. 2010-05-28 [2014-02-23] (tiếng Anh).
  138. ^ 楊穎堅. 台灣週邊海域之海流分佈. 中華民國海軍軍官學校 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  139. ^ 行政院新聞. 「秘魯國家電視台」(ti vi Peru)雙十國慶當日播出7分鐘專輯報導. 臺北經濟文化代表處. [2014-02-26] (Chữ Hán phồn thể).
  140. ^ Kang Chao và Marshall Johnson. Nationalist Mạng xã hội Sciences và the Fabrication of Subimperial Subjects in Taiwan. East Asia Cultures Critique. 2000-11-1: p167 (tiếng Anh).
  141. ^ 中華民國內政部. 土地. 行政院. 2014-03-05 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  142. ^ aăâ楊明山. 臺灣島的形成. 臺北市立大理高級中學. [2014-02-26] (Chữ Hán phồn thể).
  143. ^ Megan Anderson. Taiwan. University of Arizona. 2001-05-3 [2014-02-23] (tiếng Anh).
  144. ^ R. D. Larter (ngày một tháng một năm 2003). Intra-Oceanic Subduction Systems: Tectonic và Magmatic Processes (bằng tiếng (tiếng Anh)). London: Geological Society of London. tr. p84-86. ISBN 978-1862391475. Truy vấn ngày 23 tháng hai năm 2014. Điều hành quản lý CS1: ngôn từ không rõ (kết nối)
  145. ^ aăâbcdMinistry of Foreign Affairs, Republic of Nước Trung Hoa. Taiwan Proper. Government Information Office, Executive Yuan. 2010-05-28 [2014-02-23] (tiếng Anh).
  146. ^ 「九二一」最嚴重 2400死逾萬人傷. 《東方日報》. 2013-06-23 [2014-02-23] (tiếng Anh)
  147. ^ World: Asia-Pacific Rescuers hunt quake survivors. Đài truyền hình BBC. 1999-09-21 [2014-02-23] (tiếng Anh)
  148. ^ U.S. Geological Survey. GSHAP Region 8 Eastern Asia. Global Seismic Hazard Assessment Program. 1999-08-4 [2014-02-23] (tiếng Anh).
  149. ^ 楊明山. 臺灣特殊地形. 臺北市立大理高級中學. [2014-02-26] (Chữ Hán phồn thể).
  150. ^ 曹恕中、謝有忠和陳棋炫. 火山活動監測:大屯山火山群與龜山島海域火山. 國立臺灣大學. [2014-02-26] (Chữ Hán phồn thể).
  151. ^ aăâ楊明山. 臺灣五大地形. 臺北市立大理高級中學. [2014-02-26] (Chữ Hán phồn thể).
  152. ^ aăâbc周瑞燉 (ngày một tháng 12 năm 2010). 《臺灣全志卷二:土地志地質篇》 (bằng tiếng (Chữ Hán phồn thể)). 國史館臺灣文獻館. ISBN 978-9860249316. Điều hành quản lý CS1: ngôn từ không rõ (kết nối)
  153. ^ Joshua Calder. Tallest Islands of the World. WorldIslandInfo.com. 2006-04-5 [2014-02-23] (tiếng Anh).
  154. ^ 郭大玄 (2005). 《臺灣地理: 自然、社會與空間的圖像》 (bằng tiếng (Chữ Hán phồn thể)). 五南文化. tr. 第120頁. ISBN 978-9571138459. Điều hành quản lý CS1: ngôn từ không rõ (kết nối)
  155. ^ 楊明山. 臺灣離島地形. 臺北市立大理高級中學. [2014-02-26] (Chữ Hán phồn thể).
  156. ^ 靜浦北迴歸線界標 熱帶與亞熱帶的分界線. 花蓮縣政府. [2014-02-26] (Chữ Hán phồn thể).
  157. ^ 中央情報局]]. CLIMATE. 《The World Factbook》. [2014-02-23] (tiếng Anh).
  158. ^ 中華民國內政部. 地文. 行政院. 2014-04-08 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  159. ^ 氣象常識. 交通部中央氣象局 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  160. ^ 中廣新聞網]]. 五、六月台灣進入梅雨季 慎防劇烈強降雨成災. Yahoo! News. 2013-05-02 [2014-02-26] (Chữ Hán phồn thể).
  161. ^ Monthly Mean Days of Precipitation. 交通部中央氣象局. 2005-12-03 [2014-02-23] (tiếng Anh).
  162. ^ 天氣與氣候. 高雄市立楠梓區莒光國小. [2014-02-26] (Chữ Hán phồn thể).
  163. ^ aăâbGovernment Information Office, Executive Yuan. CHAPTER 1 Geography. The Republic of Nước Trung Hoa Yearbook 2011. 2011- [2014-02-23] (tiếng Anh).
  164. ^ 經濟部水利署北區水資源局]]. 台灣的【水資源】嚴重不足. 經濟部水利署. 2008-12-18 [2014-02-26] (Chữ Hán phồn thể).
  165. ^ 第三章 台灣地區水資源特性. 經濟部水利署. [2014-02-26] (Chữ Hán phồn thể).
  166. ^ 濁水溪之最 Tàng trữ 2016-01-05 tại Wayback Machine. 水利署第四河川局. [2014-02-26] (Chữ Hán phồn thể).
  167. ^ 楊明山. 水文. 臺北市立大理高級中學. [2014-02-26] (Chữ Hán phồn thể).
  168. ^ 楊明山. 臺灣四個海岸比較. 臺北市立大理高級中學. [2014-02-26] (Chữ Hán phồn thể).
  169. ^ 行政院農業委員會. 生態保育. 行政院. 2014-03-05 [2014-02-23 (Chữ Hán phồn thể).
  170. ^ Government Information Office, Executive Yuan. Wildlife Protection. The Republic of China Yearbook 2009. 2009-1-1 (tiếng Anh).
  171. ^ Ministry of the Interior of the Republic of China. 國家公園簡介. 行政院. 2014-03-05 [2014-02-23 (Chữ Hán phồn thể).
  172. ^ Ministry of Foreign Affairs, Republic of China. Nature. Government Information Office, Executive Yuan. 2010-05-28 [2014-02-23] (tiếng Anh).
  173. ^ aăâbMátyus Sándor: Ki áll nyerésre a Tajvani-szorosban? – Tajvan sorsdöntő választások előtt. Elektronikus Periodika Archívum és Adatbázis}. 2007-1 [2014-02-23] Bản mẫu:Hu.
  174. ^ aăâMinistry of Foreign Affairs, Republic of Nước Trung Hoa (Taiwan). [Government Information Office, Executive Yuan Constitution]. Government Information Office, Executive Yuan. 2010-04-23 [2014-02-23] (tiếng Anh).
  175. ^ aăâbcdGovernment Information Office, Executive Yuan. Chapter 4: Government. Taipei: The Republic of Nước Trung Hoa Yearbook 2011. trang 55-65 (tiếng Anh).
  176. ^ 前言. 立法院. [2014-02-26] (Chữ Hán phồn thể).
  177. ^ aăâMinistry of Foreign Affairs, Republic of Nước Trung Hoa (Taiwan). Government Structure. Government Information Office, Executive Yuan. 2010-04-23 [2014-02-23] (tiếng Anh).
  178. ^ Kanishka Jayasuriya (ngày 9 tháng một năm 1999). Law, Capitalism và Power in Asia: The Rule of Law và Legal Institutions (bằng tiếng (tiếng Anh)). Luân Đôn: Routledge. tr. 217. ISBN 978-0415197434. Truy vấn ngày 24 tháng hai năm 2014.Điều hành quản lý CS1: ngôn từ không rõ (kết nối)
  179. ^ 立法委員. 立法院. [2014-02-26] (Chữ Hán phồn thể).
  180. ^ 中華民國中央選舉委員會. 選舉. 行政院. 2014-03-13 [2014-02-26] (Chữ Hán phồn thể).
  181. ^ Huang Jei-hsuan. Letter: KMT holds the key. Taipei Times. 2006-09-14 [2014-02-24] (tiếng Anh).
  182. ^ Taiwan assembly passes changes. Đài truyền hình BBC. 2005-06-7 [2014-02-26] (tiếng Anh).
  183. ^ aă謝政道 (2007). 《中華民國修憲史》 (bằng tiếng (Chữ Hán phồn thể)). 揚智文化. ISBN 978-9578188273. Điều hành quản lý CS1: ngôn từ không rõ (kết nối)
  184. ^ 任期與任命. 司法院大法官. [2014-02-26] (Chữ Hán phồn thể).
  185. ^ Additional Articles. Office of the President. [2014-02-26] (tiếng Anh).
  186. ^ 林遠山. 葛永光談台灣監察制 「五權分立」優於西方制度. 《大紀元時報》. 2013-11-23 [2014-02-26] (phồn thể).
  187. ^ 高全喜. 协商与代表:政协的宪法角色及其变迁. 新浪. 2013-11-25 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  188. ^ 憲法. 行政院. 2012-05-10 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  189. ^ Tom Ginsburg (ngày 23 tháng bảy năm 2003). Judicial Reviews in New Democracies: Constitutional Courts in Asian Cases (bằng tiếng (tiếng Anh)). Cambridge, UK: Cambridge University Press. tr. 111. ISBN 978-0521520393. Truy vấn ngày 26 tháng hai năm 2014.Điều hành quản lý CS1: ngôn từ không rõ (kết nối)
  190. ^ 第十四章 憲法的修改. 國立臺北大學 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  191. ^ 中華民國史 Tàng trữ 2015-09-23 tại Wayback Machine. 國史館. [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  192. ^ aăâAbout Us. Supreme Court of the Republic of Nước Trung Hoa. [2014-02-26] (tiếng Anh).
  193. ^ 賴丕仁. 英美契約法之損害賠償範圍. 臺灣法律網. [2014-02-26] (Chữ Hán phồn thể).
  194. ^ 法規名稱英譯統一標準. 中華民國教育部. 2003-07-3 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  195. ^ 職權. 立法院 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  196. ^ 中央法規標準法. 中華民國法務部. 2004-05-19 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  197. ^ 憲法法庭. 司法院大法官. [2014-02-26] (Chữ Hán phồn thể).
  198. ^ 陳鑑波. 行政訴訟與行政法院. 《中華百科全書》. [2014-02-26] (Chữ Hán phồn thể).
  199. ^ 高鳳仙、[趙昌平、陳健民和沈美真。專業法庭(院)執行成效之探討 專案調查研究報告。 監察院. 2013-6 [2014-02-26] (Chữ Hán phồn thể).
  200. ^ 法院辦理軍事審判法修正施行後軍事法院移送軍法案件應行注意事項. 《司法周刊》 [2014-02-26] (Chữ Hán phồn thể).
  201. ^ Rich Chang. Nation keeps death penalty, but reduces executions. Taipei Times. 2006-06-2 [2014-02-26] (tiếng Anh).
  202. ^ “2017年5月24日,大法官宣布现行民法相关条文违宪,要求立法机关两年内修法保障同性结合的权利。”. 蘋果日報. ngày 24 tháng năm năm 2017.
  203. ^ “#LoveWon: Taiwan legalises same-sex marriage in landmark first for Asia”. AFP. ngày 17 tháng năm năm 2019. Truy vấn ngày 17 tháng năm năm 2019.
  204. ^ “Taiwan becomes first country in Asia lớn legalise same-sex marriage”. The Telegraph. ngày 17 tháng năm năm 2019. Truy vấn ngày 17 tháng năm năm 2019.
  205. ^ 仝澤蓉. 台灣好多黨? 全台286個!. 聯合新聞網. 2015-12-4 [2016-8-15] (Chữ Hán phồn thể).
  206. ^ Ministry of Foreign Affairs, Republic of Nước Trung Hoa (Taiwan). Political Parties. Government Information Office, Executive Yuan. 2010-04-23 [2014-02-23] (tiếng Anh).
  207. ^ Michael Swaine、James Mulvenon & Kevin Pollpeter (ngày 29 tháng 11 năm 2001). Tawian’s Foreign và Defense Policies: Features và Determinants (bằng tiếng (tiếng Anh)). Rand Publishing. tr. 30. ISBN 978-0833030948. Truy vấn ngày 27 tháng hai năm 2014.Điều hành quản lý CS1: ngôn từ không rõ (kết nối)
  208. ^ Jim Hoare & Susan Pares (ngày 3 tháng năm năm 2005). A Political và Economic Dictionary of East Asia (bằng tiếng (tiếng Anh)). Luân Đôn: Routledge. tr. 267. ISBN 978-1857432589. Truy vấn ngày 26 tháng hai năm 2014.Điều hành quản lý CS1: ngôn từ không rõ (kết nối)
  209. ^ Hisahiko Okazaki. No sign of a ‘peace agreement’. The Nhật Bản Times. 2008-12-30 [2014-02-26] (tiếng Anh).
  210. ^ 10 Questions: Ma Ying-jeou. Time. 2006-07-10 [2014-02-26] (tiếng Anh).
  211. ^ Independence debate. Đài truyền hình BBC. 2009 [2014-02-26] (tiếng Anh).
  212. ^ Jane Macartney. War of words after call for independence. The Times. 2007-03-6 [2014-02-26] (tiếng Anh).
  213. ^ aăMinistry of Foreign Affairs, Republic of Nước Trung Hoa (Taiwan). 外交政策與對外關係. 行政院. 2014-03-25 [2014-02-27] (Chữ Hán phồn thể).
  214. ^ 中央通訊社. 「台灣具有國家所有特徵…」瑞士法院裁定 我有權控告ISO. 《自由時報》. 2008-09-18 [2014-02-27] (Chữ Hán phồn thể).
  215. ^ 張芳明. 日英文報籲國際尋求解決之道 協助台灣入聯. 《大紀元時報》. 2007-09-30 [2014-02-27] (Chữ Hán phồn thể).
  216. ^ The Official Position of the Republic of Nước Trung Hoa (Taiwan) on Nước Trung Hoa’s Passing of the Anti-secession (Anti-Separation) Law. Mainland Affairs Council. 2005-03-29 [2014-02-26] (tiếng Anh).
  217. ^ History. Đài truyền hình BBC. [2014-02-23] (tiếng Anh).
  218. ^ 台灣人口. 中華消費者安保協會. [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  219. ^ 陳沛郎. 從地域觀念看「台灣意識」. 國立臺灣師範大學. 2002-6 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  220. ^ 王為. 台湾社会政治文化结构变迁及其冲突性特征. 《太平洋學報》. 2012-2 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  221. ^ 趙怡. 兩岸交流 憂喜參半. 國家政策研究基金會. 2013-03-6 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  222. ^ 楊芙宜. 兩岸一邊一國 民調:七成民眾認同. 《自由時報》. 2014-02-9 [2014-02-26] (Chữ Hán phồn thể).
  223. ^ 曾韋禎. 政大調查 台灣人認同、台獨支持率均攀新高. 《自由時報》. 2014-07-11 [2014-02-26] (Chữ Hán phồn thể).
  224. ^ aăPresent status. Đài truyền hình BBC. [2014-02-27] (tiếng Anh).
  225. ^ 何經緯. 訪談:誰能問鼎台灣女總統?. 《紐約時報》. 2015-08-19 [2016-02-16] (phồn thể).
  226. ^ aăTaiwan country profile. Đài truyền hình BBC. 2016-1-20 [2016-02-16] (tiếng Anh).
  227. ^ 林琳. 美國大西洋月刊討論台海兩岸軍事衝突可能性. 非常道探索. 2004-11-29 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  228. ^ 陳慧萍. TVBS民調 71%希望台灣獨立. 《自由時報》. 2013-10-31 [2014-02-26] (Chữ Hán phồn thể).
  229. ^ 傅琪貽. 從開羅宣言與中日和約論台灣地位. 台灣日本綜合研究所. [2015-09-9] (Chữ Hán phồn thể).
  230. ^ FAR EAST (FORMOSA AND THE PESCADORES). Parliament of the United Kingdom. 1955-05-4 [2015-09-9] (tiếng Anh).
  231. ^ 蘇瑤崇. 論臺灣省行政長官公署「軍事佔領體制」與其問題. 臺灣南投: 國史館臺灣文獻館. 2009-6 [2015-09-9] (Chữ Hán phồn thể).
  232. ^ 王榮霖 (ngày 19 tháng 12 năm trước đó). 《全球治理與臺灣的活絡模式》 (bằng tiếng (Chữ Hán phồn thể)). 臺灣臺北: 思行文化. tr. 第169頁. ISBN 978-9869005821. Điều hành quản lý CS1: ngôn từ không rõ (kết nối)
  233. ^ aăâ國府遷台的重新更易行政區. 中華民國教育部 [2014-02-26] (Chữ Hán phồn thể).
  234. ^ Joe Havely. World: Asia-Pacific Analysis: Flashpoint Spratly. Đài truyền hình BBC. 1999-02-14 [2014-02-26] (tiếng Anh).
  235. ^ 學者:釣魚台爭議 須回歸國際法. 《自由時報》. 2002-09-28 [2014-02-26] (Chữ Hán phồn thể).
  236. ^ 李登輝:兩岸關係已成「大魚吃小魚」. 風傳媒. 2014-07-29 [2014-02-26] (Chữ Hán phồn thể).
  237. ^ 臺灣省政府功能業務與組織調整暫行條例. 立法院. 2000-12-06 [2014-02-26] (Chữ Hán phồn thể).
  238. ^ Jim Hwang. Gone with the Times Tàng trữ 2018-12-25 tại Wayback Machine. Taiwan Reviews. 1999-10-1 [2014-02-26] (tiếng Anh).
  239. ^ 北高二市之升格. 中華民國教育部 [2014-02-26] (Chữ Hán phồn thể).
  240. ^ 李志德、李順德、林新輝和李祖舜. 北縣台中高雄 升格過關. 苦勞網. 2009-06-24 [2014-02-26] (Chữ Hán phồn thể).
  241. ^ 諶淑婷. 改制直轄市 利弊互見. 《國語日報》. 2009-07-06 [2014-02-26] (Chữ Hán phồn thể).
  242. ^ Loa Iok-sin、Jenny W. Hsu và Rich Chang. City upgrades draw mixed reaction. 《台北時報》. 2009-06-25 [2014-02-23] (tiếng Anh).
  243. ^ 李順德. 文化古都/台南縣市 火速升格. 《聯合報》. 2009-06-30 (Chữ Hán phồn thể).
  244. ^ 政府組織. 行政院新聞局. [2014-02-26] (Chữ Hán phồn thể).
  245. ^ 前言 Tàng trữ 2014-11-07 tại Wayback Machine. 中華民國內政部. 2010-12-12 [2014-02-26] (Chữ Hán phồn thể).
  246. ^ 《聯合報》. Premier Wu greenlights Taoyuan County nâng cấp. Taiwan Journal. 2010-12-14 [2014-03-14] (tiếng Anh).
  247. ^ 中華民國內政部和行政院研究發展考核委員會. 政府組織. 行政院. 2013-12-18 [2014-02-26] (Chữ Hán phồn thể).
  248. ^ Growth in United Nations membership, 1945-present. United Nations. [2014-02-23] (tiếng Anh).
  249. ^ 第五章:安全理事会. 聯合國. [2014-02-23] (Chữ Hán giản thể).
  250. ^ 王榮川. 蔣經國先生的外交思想(一九七一—一九八八). 國防大學政治作戰學院. 2014-05-8 [2014-02-26] (Chữ Hán phồn thể).
  251. ^ 陸以正. 謝長廷先生 請先弄清歷史事實. 國家政策研究基金會. 2007-09-7 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  252. ^ 涂成吉 (ngày một tháng tám năm 2008). 《中華民國在聯合國的最後日子: 一九七一年台北接受雙重代表權之始末》 (bằng tiếng (Chữ Hán phồn thể)). 秀威出版社. tr. 第96頁至第97頁. ISBN 978-9862210574. Điều hành quản lý CS1: ngôn từ không rõ (kết nối)
  253. ^ Eyal Propper. How Nước Trung Hoa Views Its National Security Tàng trữ 2012-03-25 tại Wayback Machine. Israel Council on Foreign Relations. 2000-05-12 [2014-02-27] (tiếng Anh).
  254. ^ 許慶雄. 臺灣的國際法地位. 台灣國家定位論壇. 2001 [2014-02-26] (Chữ Hán phồn thể).
  255. ^ 邦交國. Ministry of Foreign Affairs, Republic of Nước Trung Hoa (Taiwan). [2019-9-20] (Chữ Hán phồn thể).
  256. ^ 蕭琇安. 第七場【現代國際法講堂】─ 蕭琇安研究員:國際法「承認理論」的新視野. 中華民國國際法學會. 2012-12-18 [2014-02-27] (Chữ Hán phồn thể).
  257. ^ “Taiwan brief” (bằng tiếng (tiếng Anh)). Department of Foreign Affairs và Trade (nước Australia). tháng tư năm 2014. Truy vấn ngày 27 tháng hai năm 2014.Điều hành quản lý CS1: ngôn từ không rõ (kết nối)
  258. ^ 邵宗海 (1998). 《兩岸關係: 兩岸共識與兩岸岐見》 (bằng tiếng (Chữ Hán phồn thể)). 五南文化. tr. 第413頁至第416頁. ISBN 978-9571115306. Điều hành quản lý CS1: ngôn từ không rõ (kết nối)
  259. ^ Pobzeb Vang (ngày 12 tháng tư năm 2008). Five Principles of Chinese Foreign Policies (bằng tiếng (tiếng Anh)). Bloomington, USA: AuthorHouse. tr. 46. ISBN 978-1434369710. Truy vấn ngày 27 tháng hai năm 2014.Điều hành quản lý CS1: ngôn từ không rõ (kết nối)
  260. ^ Jean-Marie Henckaerts (ngày 12 tháng chín năm 1996). International Status of Taiwan in the New World Order:Legal và Political Considerations (bằng tiếng (tiếng Anh)). Boston: Martinus Nijhoff Publishers. tr. 96–97. ISBN 978-9041109293. Truy vấn ngày 27 tháng hai năm 2014.Điều hành quản lý CS1: ngôn từ không rõ (kết nối)
  261. ^ 蘇永耀和陳慧萍. 外交休兵誤台 深陷主權危機. 《自由時報》. 2011-05-16 [2014-02-27] (Chữ Hán phồn thể).
  262. ^ 林梳雲. 中未休兵沒活路 外交成效露馬腳. 《玉山周報》. 2011-02-22 [2014-02-27] (Chữ Hán phồn thể).
  263. ^ 陳隆志. 台灣與聯合國─回顧與展望. 台灣新世紀文教基金會 [2014-02-27] (Chữ Hán phồn thể).
  264. ^ 吳志中. 消失中之國家主權—兼論馬政府放棄推動台灣入聯. 台灣新世紀文教基金會 [2016-1-5] (Chữ Hán phồn thể).
  265. ^ 李敏智、施浚龍和謝侑道. 美國對中華民國在聯合國政策之演變. 東海大學. 2010-06-15 [2014-02-27] (Chữ Hán phồn thể).
  266. ^ Taiwan và the United Nations. New Taiwan. 2004-02-24 [2014-02-27] (tiếng Anh).
  267. ^ Taiwan. UNPO. 2008-03-25 [2014-02-27] (tiếng Anh).
  268. ^ Messages from Directors. Taiwan Foundation for Democracy. [2014-02-27] (tiếng Anh).
  269. ^ 宣布加註「TAIWAN」之新版護照將於八月一日起接受預約申請記者會答詢紀要. 中華民國外交部. 2003-07-28 [2014-02-27] (Chữ Hán phồn thể).
  270. ^ Taiwan insists on ‘Chinese Taipei’. The Nước Trung Hoa Post. 2008-07-25 [2014-02-27] (tiếng Anh).
  271. ^ 林家榮. 我國參與經濟合作暨發展組織(OECD)農業活動之現況與展望 Tàng trữ 2016-03-23 tại Wayback Machine. 行政院農業委員會 [2014-02-26] (Chữ Hán phồn thể).
  272. ^ 李姿慧和王家俊. 等42- 台返國際民航組織. 《蘋果日報》]. 2013-09-14 [2014-02-26] (Chữ Hán phồn thể).
  273. ^ 陳隆志. 台灣與聯合國專門機構. 台灣新世紀文教基金會. 2010-03-30 [2014-02-26] (Chữ Hán phồn thể).
  274. ^ Vì sao China không giải phóng đc Đài Loan?, 01/11/2013, Báo Cuộc sống and Lao lý
  275. ^ 陳民峰. 一個九二共識各自表述. 法國國際廣播電台. 2015年11月8日 [2016年1月24日] (phồn thể).
  276. ^ 陳榮驤. 台商對中國大陸經濟發展之貢獻. 國立臺北大學. 2010-12-31 [2014-02-27] (Chữ Hán phồn thể).
  277. ^ 兩岸經貿「積極管理、有效開放」配套機制. 行政院大陸委員會. 2006-03-22 [2014-02-27] (Chữ Hán phồn thể).
  278. ^ 第三章 我國公民投票法立法過程之探討. 國立政治大學 [2014-02-27] (Chữ Hán phồn thể).
  279. ^ 王鵬捷. 馬16字箴言 黨政高層:強調正視現實. 《中央日報》. 2009-07-27 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  280. ^ Sophie Yu和Jane Macartney. Direct flights between Nước Trung Hoa và Taiwan mark new era of improved relations. 《泰晤士報》. 2008-12-16 [2014-02-27] (tiếng Anh).
  281. ^ 王鵬捷. 两岸直接三通今日全面启动 掀开历史新页. 中國新聞社. 2008-12-15 [2016-1-25] (Chữ Hán phồn thể).
  282. ^ 馬英九”非國與國”特殊關係論引關注. BBC中文網. 2008-09-4 [2015-1-27] (phồn thể).
  283. ^ 行政院大陸委員會. 兩岸關係. 行政院. 2014-03-14 [2014-02-27] (Chữ Hán phồn thể).
  284. ^ 馬英九:兩岸不是國與國關係. 《大公報》. 2015-05-26 [2016-1-27] (phồn thể).
  285. ^ “Impulsa Taiwan la reconciliación” (bằng tiếng (tiếng Tây Ban Nha)). Organizacion Editorial Mexicana}. ngày 2 tháng chín năm 2008. Truy vấn ngày 27 tháng hai năm 2014.Điều hành quản lý CS1: ngôn từ không rõ (kết nối)
  286. ^ 就職演說 馬:一國兩區是兩岸最理性務實定位. ETtoday 東森新聞雲. 2012-05-20 [2014-02-27] (Chữ Hán phồn thể).
  287. ^ 陳民峰. 一個九二共識各自表述. 法國國際廣播電台. 2015-11-8 [2016-1-24] (phồn thể).
  288. ^ 张红日. 蔡英文接受美国媒体专访 对“九二共识”表态. 觀察者網. 2016-7-22 [2017-2-18] (Chữ Hán giản thể).
  289. ^ aă國務院臺灣事務辦公室. The One-Nước Trung Hoa Principle và the Taiwan Issue(2000). 中華人民共和國國務院. 2005-07-27 [2014-02-27] (tiếng Anh).
  290. ^ Taiwan ’embassy’ changes anger Nước Trung Hoa. Đài truyền hình BBC. 2002-02-26 [2014-02-23] (tiếng Anh).
  291. ^ 張芳明. 日英文報吁國際尋求解決之道 協助台灣入聯. 多維新聞. 2007-09-30 [2014-02-23] (phồn thể).
  292. ^ 鄭浩中. 聖露西亞搭上台灣不舍大陸 兩岸凱子外交熱打. 阿波羅新聞網. 2007-04-26 [2014-02-27] (Chữ Hán phồn thể).
  293. ^ 我們對一國兩制之看法. 行政院大陸委員會. 1998-07-23 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  294. ^ 和平統一‧一國兩制. 中華人民共和國政府. 2005-07-29 [2014-02-23] (phồn thể).
  295. ^ The Washington Post. “Nước Trung Hoa’s Threats” Tàng trữ 2012-01-07 tại Wayback Machine. Formosan Association for Public Affairs. 2000-02-23 [2014-02-27] (tiếng Anh).
  296. ^ 第五章 反分裂國家法的規範性與對台政策走向. 國立政治大學. [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  297. ^ aăâ中華民國國防部. 國防. 行政院. 2014-03-13 [2014-02-26] (Chữ Hán phồn thể).
  298. ^ aă2004 National Defense Report. Taipei: Ministry of National Defense of the Republic of Nước Trung Hoa. Year 2004: tr 89-90 (tiếng Anh).
  299. ^ 許紹軒. 馬雖釋善意 陳肇敏︰中對台飛彈續增. 《自由時報》. 2008-08-27 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  300. ^ aăM. Taylor Fravel. Towards Civilian Supremacy: Civil-Military Relations in Taiwan’s Democratization. SAGE出版集團. 2002 [2014-02-27] (tiếng Anh).
  301. ^ Committed lớn Taiwan. The Thành Phố Wall Street Journal. 2001-04-26 [2014-02-27] (tiếng Anh).
  302. ^ 陳布雷. 《蔣介石先生年表:一八八七年十月三十一日至一九七五年四月五日》. 臺灣臺北: 國防部政治作戰局. 1978. (Chữ Hán phồn thể).
  303. ^ 松田康博. 《蔣介石的領導風格與遷台戰略》. 中國香港: 商務印書館. 2009-12-. (phồn thể).
  304. ^ Michael Swaine、James Mulvenon và Kevin Pollpeter (ngày 29 tháng 11 năm 2001). Tawian’s Foreign và Defense Policies: Features và Determinants (bằng tiếng (tiếng Anh)). Rand Publishing. tr. 65. ISBN 978-0833030948. Truy vấn ngày 27 tháng hai năm 2014.Điều hành quản lý CS1: ngôn từ không rõ (kết nối)
  305. ^ Taiwan Yearbook 2004 (bằng tiếng (tiếng Anh)). Government Information Office, Executive Yuan. tháng 10 năm 2004. ISBN 978-9570182194. Điều hành quản lý CS1: ngôn từ không rõ (kết nối)
  306. ^ William Bishop. Women Take Command. Taiwan Today. 2004-01-01 [2014-02-27] (tiếng Anh).
  307. ^ Taiwan Yearbook 2005 (bằng tiếng (tiếng Anh)). Government Information Office, Executive Yuan. tháng 10 năm 2005. ISBN 978-9860028980. Điều hành quản lý CS1: ngôn từ không rõ (kết nối)
  308. ^ Ministry of Foreign Affairs, Republic of Nước Trung Hoa (Taiwan). Compulsory Military Service. Government Information Office, Executive Yuan. 2010-04-23 [2014-02-23] (tiếng Anh).
  309. ^ Military alternative in Taiwan. Đài truyền hình BBC. 2000-05-01 [2014-02-27] (tiếng Anh).
  310. ^ 中華民國國家發展委員會. 中華民國103-國家發展計畫. 行政院. 2014-03-12 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  311. ^ 寇謐將. The myth: a professional military in five years. Taipei Times. 2009-03-21 [2014-02-27] (tiếng Anh).
  312. ^ Lawrence Chung. Taiwan lớn end conscription, cut force’s form size. 《南華早報》. 2009-03-10 [2014-02-27] (tiếng Anh).
  313. ^ 彭博通訊社. Taiwan lớn shorten conscription term lớn one year. Taiwan News. 2008-12-3 [2014-02-27] (tiếng Anh).
  314. ^ 陸軍軍官學校 Tàng trữ 2013-04-13 tại Wayback Machine. 中華民國陸軍軍官學校. [2015-12-13] (Chữ Hán phồn thể).
  315. ^ 空軍官校簡介. 中華民國空軍軍官學校. 2015-04-15 [2015-12-13] (Chữ Hán phồn thể).
  316. ^ Michael Swaine、James Mulvenon và Kevin Pollpeter (ngày 29 tháng 11 năm 2001). Tawian’s Foreign và Defense Policies: Features và Determinants (bằng tiếng (tiếng Anh)). Rand Publishing. ISBN 978-0833030948. Truy vấn ngày 27 tháng hai năm 2014.Điều hành quản lý CS1: ngôn từ không rõ (kết nối)
  317. ^ 第二節 國防財力. 中華民國國防部. 2011 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  318. ^ 台灣關係法. 美國在臺協會. 1979-1-1 [2014-02-27] (Chữ Hán phồn thể).
  319. ^ Stephen J. Yates. The Taiwan Relations Act After 20 Years: Keys lớn Past và Future Success. 美國傳統基金會. 1999-04-16 [2014-02-27] (tiếng Anh).
  320. ^ 美國對台軍售大事記. 美國之音. 2013-07-10 [2014-02-27] (Chữ Hán phồn thể).
  321. ^ Jean-Pierre Cabestan. France’s Taiwan Policy: A Case of Shopkeeper Diplomacy. Canadian Energy Research Institute. 2001-1 [2014-02-27] (tiếng Anh).
  322. ^ AP. Taiwan trying lớn shore up weapons tư vấn. USA TODAY. 2004-09-24 [2014-02-27] (tiếng Anh).
  323. ^ Kelly Her (ngày một tháng 12 năm 2005). “Privatization Set in Motion” (bằng tiếng (tiếng Anh)). Taiwan Reviews. Bản gốc tàng trữ ngày 30 tháng tư năm 2011. Truy vấn ngày 28 tháng hai năm 2014.Điều hành quản lý CS1: ngôn từ không rõ (kết nối)
  324. ^ 國民所得統計摘要. 行政院主計總處. 2015-8 [2015-08-16] (Chữ Hán phồn thể).
  325. ^ 許松根. 出口擴張與產業升級:戰後台灣的個案研究. 淡江大學 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  326. ^ 王立德和陳智偉. 第二章 台灣的出口概況. 國立政治大學 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  327. ^ 顏真真. 續創新高! 4-外匯存底增至4191.99億美元. 今日新聞網. 2014-05-3 [2014-12-18] (Chữ Hán phồn thể).
  328. ^ 王立德和陳智偉. 我外匯存底 12-續創新高. 《蘋果日報》. 2013-1 tháng 5 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  329. ^ 顏真真. 外匯存底. 中華民國中央銀行. 2015-7 [2015-08-16] (Chữ Hán phồn thể).
  330. ^ CIA. RESERVES OF FOREIGN EXCHANGE AND GOLD. The World Factbook. [2014-02-28] (tiếng Anh).
  331. ^ 5. Report for Selected Countries và Subjects. IMF [2014-02-28] (tiếng Anh).
  332. ^ The Global Competitiveness Report 2014–2015. World Economic Diễn đàn. 2015- (tiếng Anh).
  333. ^ 中華民國經濟部. 進出口貿易量. 行政院. 2015-03-23 [2015-08-16] (Chữ Hán phồn thể).
  334. ^ 李櫻穗. 產業結構變遷與服務業發展策略之研究. 國立空中大學. 2013 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  335. ^ 表二:各業產值概況. 中華經濟研究院. [2015-08-16] (Chữ Hán phồn thể).
  336. ^ 第三章 中小企業的發展. 國立政治大學 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  337. ^ 經濟部技術處. 2008 White Paper on Taiwan Industrial Technology. 臺灣臺北: 中華民國經濟部. 2008-: 第5頁 (tiếng Anh).
  338. ^ 中華民國進口貿易前五十名國家. 中華民國經濟部 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  339. ^ 中華民國出口貿易前五十名國家. 中華民國經濟部 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  340. ^ Phil Harding. Taiwan’s Grand KS welcome for Chinese visitors. Đài truyền hình BBC. 2010-1-23 [2014-02-28] (tiếng Anh).
  341. ^ Peter Morris. Taiwan business in Nước Trung Hoa supports opposition Tàng trữ 2011-05-13 tại Wayback Machine. Asia Times Trực tuyến. 2004-02-4 [2014-02-28] (tiếng Anh).
  342. ^ 邱曉嘉. 產業外移的危機與轉機. 國家政策研究基金會. 2000-09-31 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  343. ^ Yang Ya-Hwei. Coping with Asian financial crisis: The Taiwan experience. Seoul Journal of Economics. 1998-1-1 (tiếng Anh).
  344. ^ 〈社論〉“產業外移中國,台灣熄火”的警訊出現了!. 《自由時報》. 2005-07-22 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  345. ^ 陳水扁”執政”8- 島內失業率平均超過4%. 華夏經緯網. 2008-05-23 [2015-08-16] (phồn thể).
  346. ^ 蕭旭岑. 盛治仁國民黨中常會演說:41%民眾認失業肇因台商西進. 苦勞網. 2007-06-21 [2014-02-27] (Chữ Hán phồn thể).
  347. ^ aăâGovernment Information Office, Executive Yuan. Telecommunications. 臺灣臺北: The Republic of Nước Trung Hoa Yearbook 2009. 2009- (tiếng Anh).
  348. ^ 公路分類. 中華民國交通部 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  349. ^ 中華民國 100 年交通部公路總局統計年報. 中華民國交通部. 2012-8 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  350. ^ 李奇. 第三波高速路即將陸續上線. 中華民國國家發展委員會. 2007-09-14 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  351. ^ 中華民國交通部. 陸運. 行政院. 2013-08-1 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  352. ^ 陳世圯和凃維穗. 花東快速公路為發展東部經濟之重要基層建設. 國家政策研究基金會. 2013-03-6 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  353. ^ 雪山隧道命名. 國立交通大學. [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  354. ^ aăâGovernment Information Office, Executive Yuan. Transportation. The Republic of Nước Trung Hoa Yearbook 2009. 2009- (tiếng Anh).
  355. ^ 中華民國交通部. 臺鐵. 行政院. 2014-03-19 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  356. ^ 民國102-(1-至12-). 臺灣鐵路管理局 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  357. ^ 中華民國交通部. 南北高速鐵路. 行政院. 2014-03-19 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  358. ^ 中華民國交通部. 捷運. 行政院. 2014-03-19 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  359. ^ aă中華民國交通部. 海運. 行政院. 2014-03-19 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  360. ^ 台灣地區國際港附近海域海氣象現場調查分析研究. 交通部運輸研究所. 2003-6 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  361. ^ 高雄港首度輸天津 全球排名掉到13. 《中國評論》. 2012-02-10 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  362. ^ 中華民國交通部. 空運. 行政院. 2014-03-19 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  363. ^ 交通環境資源處. 交通部. 行政院. 2013-02-18 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  364. ^ 陳奕志. 高鐵通車一年對運輸業的影響. 國家政策研究基金會. 2008-02-12 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  365. ^ Current Situation. Bureau of Energy. [2014-02-28] (tiếng Anh).
  366. ^ 臺北自來水事業處市政品質意見調查. 國立臺北大學 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  367. ^ History. 台灣自來水公司. [2014-02-28] (tiếng Anh).
  368. ^ Chunghwa Post Co., Ltd. Company Profile. Yahoo Finance. [2014-02-28] (tiếng Anh).
  369. ^ 主要股東. 中華電信. 2014 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  370. ^ Ministry of Foreign Affairs, Republic of Nước Trung Hoa (Taiwan). Telecommunications. Government Information Office, Executive Yuan. 2010-05-27 [2014-02-28] (tiếng Anh).
  371. ^ 台灣科學普及發展史. 國立成功大學 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  372. ^ 第十六章 台灣的科技發展與成就. 中國文化大學 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  373. ^ 中央研究院物理研究所和行政院國家科學委員會 (ngày 3 tháng chín năm 2010). 《台灣科技產業驚嘆號》 (bằng tiếng Trung). 遠流出版公司. ISBN 978-9573265672.
  374. ^ 遨遊星際 今年…從工博館開始. 國立科學工藝博物館 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  375. ^ 公會簡介. 台灣科學工業園區科學工業同業公會 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  376. ^ 六大新興產業. 中華民國國家發展委員會. 2009-10-19 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  377. ^ 中華民國內政部. 人口. 行政院. 2014-03-12 [2014-09-8] (Chữ Hán phồn thể).
  378. ^ 一點問題都沒有 內政部:林書豪百分百是中華民國國民. ETtoday 東森新聞雲. 2012-07-23 [2014-09-8] (Chữ Hán phồn thể).
  379. ^ 外勞資訊通. 新北市政府勞工局. 2011-9 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  380. ^ 鄭弘斌. 台灣人的構成. 臺灣海外網. [2014-03-2] (Chữ Hán phồn thể).
  381. ^ Government Information Office, Executive Yuan. 族群. 行政院. 2014-04-9 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  382. ^ 現住原住民人口數按性別、原住民身分及族別分. 中華民國原住民族委員會. 2014-7 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  383. ^ 內政部戶政司. 現住原住民人數 Indigenous People. 中華民國內政部. 2014-02-10 [2014-03-2] (Chữ Hán phồn thể).
  384. ^ An Overview of Taiwan’s Indigenous Groups. Government Information Office, Executive Yuan. 2006 [2014-03-2] (tiếng Anh).
  385. ^ 居住臺閩地區外籍人口概況. 行政院主計總處. 2010 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  386. ^ “Từ ‘cô dâu Việt’ đến ‘dân cư mới”.
  387. ^ 教育部國語推行委員會簡介 Tàng trữ 2012-07-02 tại Wayback Machine. 國家教育研究院. [2014-03-02] (Chữ Hán phồn thể).
  388. ^ aăGovernment Information Office, Executive Yuan. Languages. The Republic of Nước Trung Hoa Yearbook 2011. 2011 (tiếng Anh).
  389. ^ aă陳貞臻. 我國小學國語科課程標準之演變及其內涵分析(1902-1993). 臺灣臺北: 國立臺灣師範大學 (Chữ Hán phồn thể).
  390. ^ 洪惟仁. 台灣的語言政策何去何從. 各國語言政策研討會. [2014-03-2] (Chữ Hán phồn thể).
  391. ^ 邱湘雲. 閩客方言比較的文獻的回顧與展望. 國立成功大學 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  392. ^ Lynn F. Lee. Languages in Taiwan Today. Government Information Office, Executive Yuan (tiếng Anh).
  393. ^ 林怡珍. 婚姻與族群邊界-以馬祖旅台人士為例. 輔仁大學. 2012-11 [2014-03-2] (Chữ Hán phồn thể).
  394. ^ 中華民國內政部. 語言. 行政院. 2012-05-10 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  395. ^ Elizabeth Zeitoun và Ching-Hua Yu. The Formosan Language Archive: Linguistic Analysis và Language Processing. Computational Linguistics và Chinese Language Processing. 2005-06-2 [2014-03-2] (tiếng Anh).
  396. ^ 行政院主計總處. 6歲以上本國籍常住人口在家使用語言情形. 中華民國統計資訊網. 2010 [2014-03-2] (Chữ Hán phồn thể).
  397. ^ 藍順德 (2006). 《教科書政策與制度》 (bằng tiếng Trung). 五南文化. tr. 第127頁. ISBN 978-9571141084.
  398. ^ “Taiwan lớn make English an official second language next year”. 27 tháng tám năm 2018.
  399. ^ “Taiwan Yearbook 2006”. Government of Information Office. 2006. Bản gốc tàng trữ ngày 8 tháng bảy trong năm 2007.
  400. ^ aăâb國際信息局. 美國國務院發布《2002-度國際宗教自由報告》. 美國在台協會. 2002-10-8 [2014-03-8] (Chữ Hán phồn thể).
  401. ^ 國際信息局. 2009-國際宗教自由報告 — 台灣部分. 美國在台協會. 2009-10-28 [2014-03-8] (Chữ Hán phồn thể).
  402. ^ Bureau of Democracy, Human Rights, và Labor. 2009-國際宗教自由報告 — 台灣部分. 美國國務院. 2009-10-28 [2014-03-8] (Chữ Hán phồn thể).
  403. ^ Government Information Office, Executive Yuan. 22. Religion. Taiwan Yearbook 2011. 2006 [2014-03-8] (tiếng Anh).
  404. ^ Bureau of Democracy, Human Rights, và Labor (ngày 17 tháng 11 năm 2010). “Taiwan” (bằng tiếng Anh). United States Department of State. Truy vấn ngày 8 tháng ba năm 2014.Điều hành quản lý CS1: nhiều tên: list người sáng tác (kết nối)
  405. ^ 台灣民間信仰 台灣發展概況. 世界宗教博物館 [2014-03-8] (Chữ Hán phồn thể).
  406. ^ 黃俊傑. 儒家思想對中國宗教的作用及其世界意義. 國立臺灣大學 [2014-03-8] (Chữ Hán phồn thể).
  407. ^ 宗教信仰. 交通部觀光局 [2014-03-8] (Chữ Hán phồn thể).
  408. ^ 楊惠南. 台灣民間宗教的中國意識. 台灣教授協會 [2014-03-8] (Chữ Hán phồn thể).
  409. ^ Michael Stainton (2002). “Presbyterians và the Aboriginal Revitalization Movement in Taiwan” (bằng tiếng Anh). Cultural Survival. Truy vấn ngày 8 tháng ba năm 2014.
  410. ^ 中央通訊社. 15,000 temples. Taiwan News. 2008-07-28 [2014-03-8] (tiếng Anh).
  411. ^ Alison Hsiao. Ministry of Health và Welfare completes restructuring. Taipei Times. 2013-07-24 [2014-02-23] (tiếng Anh).
  412. ^ Tsung-Mei Cheng. Taiwan’s New National Health Insurance Program: Genesis Và Experience So Far. Health Affairs. 2003-5 [2014-03-15] (tiếng Anh).
  413. ^ 衛生福利部中央健康保險署 Tàng trữ 2019-05-17 tại Wayback Machine. 衛生福利部中央健康保險署. [2014-03-15] (Chữ Hán phồn thể).
  414. ^ 中華民國衛生福利部. 全民健康保險. 行政院. 2014-03-20 [2014-03-15] (Chữ Hán phồn thể).
  415. ^ 中華民國衛生福利部. 101-國人主要死因統計結果. 衛生福利部國民健康署. 2013-06-6 [2014-03-15] (Chữ Hán phồn thể).
  416. ^ 陳梅英和林惠琴. 生育率全球最低 未來台灣將又老又窮. Yahoo! News. 2014-11-11 [2014-12-4] (Chữ Hán phồn thể).
  417. ^ 中華民國衛生福利部. 健康指標. 行政院. 2014-03-20 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  418. ^ 游能俊. 台灣人60歲以上,每五人就有一位糖尿病. 《康健雜誌》. 2014-1-24 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  419. ^ Ministry of Foreign Affairs, Republic of Nước Trung Hoa (Taiwan). Mạng xã hội Welfare. Government Information Office, Executive Yuan. 2010-05-27 [2014-03-15] (tiếng Anh).
  420. ^ Alexander Pevzner. Convenience Stores Aim at Differentiation. United States Chamber of Commerce. [2014-03-15] (tiếng Anh).
  421. ^ “Đài Loan – các điều trong cảm nhận – Kỳ 2: Các shop tiện nghi”.
  422. ^ aă中華民國衛生福利部. 醫療照顧體系. 行政院. 2014-03-20 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  423. ^ Government Information Office, Executive Yuan. Public health. Taipei: The Republic of Nước Trung Hoa Yearbook 2009. 2009 (tiếng Anh).
  424. ^ 中華民國衛生福利部. 傳統中醫. 行政院. 2014-03-20 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  425. ^ 中華民國衛生福利部. 傳染病防治與健康促進. 行政院. 2014-03-20 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  426. ^ 中華民國衛生福利部. 食品藥物管理. 行政院. 2014-03-20 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  427. ^ The Story of Taiwan-Education Taiwan’s Educational Development và Present Situation. Government Information Office, Executive Yuan. [2014-03-18] (tiếng Anh).
  428. ^ Grace Mak và Gerard Postiglione (25 tháng ba năm 1997). Asian Higher Education: An International Handbook và Reference Guide (bằng tiếng Anh). Westport, USA: Greenwood Publishing Group. tr. 346–348. ISBN 978-0313289019.
  429. ^ aă中華民國教育部. 教育制度. 行政院. 2014-03-25 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  430. ^ 中華民國教育部. 教育發展. 行政院. 2014-04-2 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  431. ^ 中華民國教育部. 教育現況. 行政院. 2014-04-2 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  432. ^ 亞洲百大大學排名 台灣13所上榜. 《蘋果日報》. 2014-06-19 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  433. ^ Gary W. Phillips (17 tháng 11 trong năm 2007). “Chance Favors the Prepared Mind:Mathematics và Science Indicators for Comparing States và Nations” (PDF) (bằng tiếng Anh). American Institutes for Research. Truy vấn ngày 18 tháng ba năm 2014.
  434. ^ Anthony Lawrance. Betting on Taiwan’s future with the Nankang software park. Taipei Times. 1999-11-1 [2014-03-18] (tiếng Anh).
  435. ^ Kevin Bucknall (6 tháng một năm 2002). Chinese Business Etiquette và Culture (bằng tiếng Anh). Cvàamp;M Trực tuyến Truyền thông media. tr. 15. ISBN 978-0917990441.
  436. ^ 留學人數創新高. 中華民國教育部. 2008-04-24 [2014-03-18] (Chữ Hán phồn thể).
  437. ^ 《聯合早報》. 大学排名落后马国学生出国留学者激增. 出國在線. 2009-12-21 [2014-02-23] (Chữ Hán giản thể).
  438. ^ 中華民國教育部. 終身教育. 行政院. 2014-04-3 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  439. ^ aăâGovernment Information Office, Executive Yuan. Mass Truyền thông media. 臺灣臺北: The Republic of Nước Trung Hoa Yearbook 2009. 2009- (tiếng Anh).
  440. ^ 黃國治. 春來春又去──報禁解除20-. 《台灣光華雜誌》. 2008-1 [2014-03-18] (Chữ Hán phồn thể).
  441. ^ aăâ中華民國文化部和國家通訊傳播委員會. 大眾傳播. 行政院. 2014-04-3 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  442. ^ Taiwan profile: Truyền thông media. Đài truyền hình BBC. [2014-02-23] (tiếng Anh).
  443. ^ aă陳如嬌和葉濬明. 蚵仔煎贏珍奶 台灣美食之冠. 《蘋果日報》. 2007-06-1 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  444. ^ aă郭忠豪. 這座島嶼,胃納如洋 ─ 變遷中的台灣食物. 《人籟論辨月刊》. 2013-09-2 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  445. ^ The Cuisine of Taiwan. Wokme.com Asian Cooking Guide. [2014-02-23] (tiếng Anh).
  446. ^ 台灣的漁業 Tàng trữ 2018-08-13 tại Wayback Machine. 國立海洋生物博物館. [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  447. ^ 楊紀代. 美食點滴:民以食為天. 《大紀元時報》. 2010-10-28 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  448. ^ 張瓊方 (1 tháng hai năm 1997). “飲食革命──素食正流行]. 《台灣光華雜誌》” (bằng tiếng Trung). Tàng trữ bản gốc ngày 18 tháng ba năm 2015. Truy vấn ngày 23 tháng hai năm 2014.
  449. ^ 林珮萱. 最愛逢甲夜市,最不滿意環境清潔. 《遠見雜誌》. 2013-9 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  450. ^ 交通部觀光局 (2013). “10大夜市美食排行榜” (bằng tiếng Trung). Tàng trữ bản gốc ngày 4 tháng một năm 2015. Truy vấn ngày 23 tháng hai năm 2014.
  451. ^ Sean Paajanen. Bubble Tea Tàng trữ 2011-01-11 tại Wayback Machine. About.com. [2014-02-23] (tiếng Anh).
  452. ^ 張炎憲. 台灣歷史發展的特色. 吳三連台灣史料基金會. 2005-1 tháng 5 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể)
  453. ^ 行政院發言人辦公室 (1 tháng 11 năm trước đó). The Republic of Nước Trung Hoa Yearbook 2013 (bằng tiếng Anh). Government Information Office, Executive Yuan. tr. 208. ISBN 978-9860384178.
  454. ^ 施並錫和蔡淑雅. 台灣與西方藝術的千絲萬縷. 國立交通大學. 2006-05-01. [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  455. ^ 徐亞湘. 三角作用:現代化、政治力與市場機制多層影響下的20世紀台灣戲曲. 中華戲劇學會. 2007. [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  456. ^ 呂松穎. 解嚴後台灣美術的多元面貌. 國立臺灣美術館. [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  457. ^ 陳昭瑛 (1 tháng 10 năm 2009). 《臺灣文學與本土化運動》 (bằng tiếng Trung). 國立臺灣大學. ISBN 978-9860197495.
  458. ^ Jeanne Deslandes. Dancing shadows of film exhibition: Taiwan và the Japanese influence. La Trobe University. 2000-11-1 [2014-02-23] (tiếng Anh).
  459. ^ 行政院發言人辦公室 (1 tháng 11 năm trước đó). The Republic of Nước Trung Hoa Yearbook 2013 (bằng tiếng Anh). Government Information Office, Executive Yuan. tr. 211–213. ISBN 978-9860384178.
  460. ^ aă中華民國文化部. 藝術文化. 行政院. 2014-1-16 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  461. ^ 行政院發言人辦公室 (1 tháng 11 năm trước đó). The Republic of Nước Trung Hoa Yearbook 2013 (bằng tiếng Anh). Government Information Office, Executive Yuan. tr. 209–211. ISBN 978-9860384178.
  462. ^ Bradley Winterton. Hardcover: US: Taiwan’s secret weapon. Taipei Times. 2010-1-24 [2014-02-23] (tiếng Anh).
  463. ^ Stephanie Donald、Michael Keane và Yin Hong (23 tháng tám năm 2002). Truyền thông media in Nước Trung Hoa: Consumption, Nội dung và Crisis (bằng tiếng Anh). Luân Đôn: Routledge. ISBN 978-0700716142.
  464. ^ Ying Zhu (11 tháng 11 năm 2008). ti vi Drama in Nước Trung Hoa (bằng tiếng Anh). Hong Kong: The University of Hong Kong. ISBN 978-9622099401.
  465. ^ “台灣電影如何面對韓國、大陸等國之競爭壓力?” (bằng tiếng Trung). 文化部影視及流行音樂產業局. 14 tháng hai năm 2006. Truy vấn ngày 23 tháng hai năm 2014.
  466. ^ 吳坤墉. 三大洲影展──從歐洲看台灣電影. 《台灣光華雜誌》. 1999-3 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  467. ^ Ministry of Foreign Affairs, Republic of Nước Trung Hoa (Taiwan). Cinema. Government Information Office, Executive Yuan. 2010-05-26 [2014-02-23] (tiếng Anh).
  468. ^ The Republic of Nước Trung Hoa Yearbook 2013 (bằng tiếng Anh). Government Information Office. 1 tháng 11 năm trước đó. tr. 第213頁至第215頁. ISBN 978-9860384178.
  469. ^ 李光真. 熱血. 《商業周刊》. 2011-06-29 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  470. ^ 歷年來臺旅客統計 Tàng trữ 2010-06-01 tại Wayback Machine. 交通部觀光局. [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  471. ^ 98-來臺旅客居住地統計 Tàng trữ 2014-04-27 tại Wayback Machine. 交通部觀光局. [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  472. ^ 交通部觀光局. 交通部觀光局所屬13處國家風景區介紹. 行政院. 2014-03-25 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  473. ^ 陳宗玄. 臺灣主要觀光遊憩區遊客人數概況與發展分析. 朝陽科技大學 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  474. ^ 經濟部水利署. 台灣溫泉資源之未來展望. 國立成功大學 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  475. ^ Recreation Farms Tàng trữ 2019-02-03 tại Wayback Machine. 交通部觀光局. [2014-02-23] (tiếng Anh).
  476. ^ 林淑媛. 再造篇》六大產業…終極考驗. 《經濟日報》. 2009-05-16 (Chữ Hán phồn thể).
  477. ^ Markets mở cửa up for Medical Tourism lớn Taiwan. Taiwan Holidays. 2010-10-22 [2014-02-23] (tiếng Anh).
  478. ^ 台北101. 交通部觀光局 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  479. ^ 交通部觀光局. 最新之觀光統計. 行政院. 2014-03-21 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  480. ^ 國立故宮博物院. 交通部觀光局 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  481. ^ AFP. Taiwan lớn loan art lớn Nước Trung Hoa amid warming ties. Google Newa. 2010-09-22 [2014-02-27] (tiếng Anh).
  482. ^ aăGovernment Information Office. Tourism. The Republic of Nước Trung Hoa Yearbook 2009. 2009- (tiếng Anh).
  483. ^ aăJoseph Yeh. Taiwan Baseball a new rallying point for national pride Tàng trữ 2015-07-12 tại Wayback Machine. culture.tw. 2008-09-30 [2014-02-26] (tiếng Anh).
  484. ^ 陳志祥. 兄弟洪家退場 中職快速通過. 中時電子報. 2014-1-8 [2014-02-26] (Chữ Hán phồn thể).
  485. ^ 關於中職 Tàng trữ 2015-08-21 tại Wayback Machine. 中華職業棒球大聯盟. [2014-03-15] (Chữ Hán phồn thể).
  486. ^ 行政院發言人辦公室 (1 tháng 11 năm trước đó). The Republic of Nước Trung Hoa Yearbook 2013 (bằng tiếng Anh). Government Information Office, Executive Yuan. tr. 229–230. ISBN 978-9860384178.
  487. ^ aăâbc教育部體育署. 運動. 行政院. 2014-04-3 [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  488. ^ 2007 USA Baseball World Cup Schedule. USA Baseball. 2007 [2014-02-26] (tiếng Anh).
  489. ^ 林宏翰. 直升大聯盟 王維中將寫下歷史. 中央通訊社. 2014-03-26 [2014-02-26] (Chữ Hán phồn thể).
  490. ^ Audrey Wang (1 tháng sáu năm 2008). “A Passion for Hoops” (bằng tiếng Anh). Taiwan Reviews. Bản gốc tàng trữ ngày 15 tháng hai thời điểm năm 2012. Truy vấn ngày 26 tháng hai năm 2014.
  491. ^ AP. At Only 22, Tseng Wins Fifth Major. The Thành Phố New York Times. 2011-07-31 [2014-02-23] (tiếng Anh).
  492. ^ AFP. Victorious Tseng takes No. 1 ranking. Taipei Times. 2011-02-14 [2014-02-23] (tiếng Anh).
  493. ^ AP. Stacy Lewis wins, now No. 1 in world. ESPN. 2013-03-18 [2014-02-23] (tiếng Anh).
  494. ^ 體育運動政策白皮書. 中華民國教育部. 2013-06-25 [2014-02-26] (Chữ Hán phồn thể).
  495. ^ 英雄聯盟TPA擊敗韓國AZF隊 世界為台灣喝采. ETtoday新聞雲. 2012-10-13 [2015-07-5] (Chữ Hán phồn thể).
  496. ^ 世界冠軍然後呢?台灣電競產業缺重視. 中央通訊社. 2015-03-15 [2015-07-5] (Chữ Hán phồn thể).
  497. ^ 2-08:歷史上的今天. 中央通訊社. 2013-09-17 [2014-02-26] (Chữ Hán phồn thể).
  498. ^ Jennifer Dobner. Taiwan flags in S.L. ruffle a few feelings. Deseret News. 2002-02-10 [2014-02-27] (tiếng Anh).
  499. ^ 行政院發言人辦公室 (1 tháng 11 năm trước đó). The Republic of Nước Trung Hoa Yearbook 2013 (bằng tiếng Anh). Government Information Office, Executive Yuan. tr. 228. ISBN 978-9860384178.
  500. ^ 2009-高雄世運會官網 Tàng trữ 2013-07-06 tại Archive.today. 財團法人2009世界運動會組織委員會基金會. [2014-02-23] (Chữ Hán phồn thể).
  501. ^ 王樹衡. 逾80個國家、近4,000名選手報名參賽,臺灣首度舉辦奧林匹克家族相關賽事. 中時電子報. 2009-3 [2014-02-26] (Chữ Hán phồn thể).
  502. ^ Joseph Yeh. Taipei lớn host 2017 Summer Universiade. Nước Trung Hoa Post. 2011-12-1 [2014-02-23] (tiếng Anh).

Tham khảo[sửa | sửa mã nguồn](*2022*)

  • Bush, R. & O’Hanlon, M. (2007). A War Like No Other: The Truth About Nước Trung Hoa’s Challenge lớn America. Wiley. ISBN 0-471-98677-1
  • Bush, R. (2006). Untying the Knot: Making Peace in the Taiwan Strait. Brookings Institution Press. ISBN 0815712901
  • Carpenter, T. (2006). America’s Coming War with Nước Trung Hoa: A Collision Course over Taiwan. Palgrave Macmillan. ISBN 1-4039-6841-1
  • Cole, B. (2006). Taiwan’s Security: History và Prospects. Routledge. ISBN 0-415-36581-3
  • Copper, J. (2006). Playing with Fire: The Looming War with Nước Trung Hoa over Taiwan. Praeger Security International General Interest. ISBN 0-275-98888-0
  • Federation of American Scientists et al. (2006). Chinese Nuclear Forces và U.S. Nuclear War Planning
  • Gill, B. (2007). Rising Star: Nước Trung Hoa’s New Security Diplomacy. Brookings Institution Press. ISBN 0-8157-3146-9
  • Shirk, S. (2007). Nước Trung Hoa: Fragile Superpower: How Nước Trung Hoa’s Internal Politics Could Derail Its Peaceful Rise. Oxford University Press. ISBN 0-19-530609-0
  • Tsang, S. (2006). If Nước Trung Hoa Attacks Taiwan: Military Strategy, Politics và Economics. Routledge. ISBN 0-415-40785-0
  • Tucker, N.B. (2005). Dangerous Strait: the U.S.-Taiwan-Nước Trung Hoa Crisis. Columbia University Press. ISBN 0-231-13564-5

Kết nối ngoài[sửa | sửa mã nguồn](*2022*)

Cơ quan chỉ đạo của chính phủ
  • Office of the President
  • Control Yuan
  • Examination Yuan
  • Executive Yuan
  • Government Information Office
  • Judicial Yuan
  • Legislative Yuan
  • Ministry of Foreign Affairs
  • National Assembly
  • Taipei Economic & Cultural Representative Office in the U.S.
  • Taiwan e-Government
Tổng quan
  • Đài truyền hình BBC News
  • CIA World Factbook
  • Congressional Research Service
  • PBS Frontline
  • USC Center on Public Diplomacy
  • WorldStatesmen.org
Khác
  • Cross-Strait Relations between Nước Trung Hoa và Taiwan collection of articles.
  • Maps of ROC’s current jurisdiction (pdf)
  • Bản đồ (also showing counties)
  • Taiwan Documents Project
  • Summary of Taiwan’s International Legal Position

Bài Viết: Đài Loan là gì? Chi tiết về Đài Loan mới nhất 2022

Nguồn: blogsongkhoe365.vn

Xem:  All Around the World (bài hát của Lisa Stansfield) là gì? Chi tiết về All Around the World (bài hát của Lisa Stansfield) mới nhất 2022

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.