Carthage là gì? Chi tiết về Carthage mới nhất 2022

Bài này viết về đô thị lịch sử hào hùng. Nếu như với Cộng hòa Phoenician, xem Carthage cổ đại. Nếu như với Thành phố tân tiến, xem Carthage (thành phố). Nếu như với Trường bay, xem Cảng hàng không quốc tế Tunis–Carthage. Nếu như với Dùng khác, xem Carthage (lý thuyết).

Khu vực khảo cổ tại TunisiaBản mẫu:SHORTDESC:Khu vực khảo cổ tại Tunisia

Carthage
Karthago Antoninus-Pius-Thermen.JPG

Phòng tắm Antoninus, Carthage

Carthage trên bản đồ Tunisia

Carthage

Nơi đặt trên map Tunisia

Nơi đặt Tunisia
Vùng Tunis
Tọa độ 36°51′10″B 10°19′24″Đ / 36,8528°B 10,3233°Đ / 36.8528; 10.3233Tọa độ: 36°51′10″B 10°19′24″Đ / 36,8528°B 10,3233°Đ / 36.8528; 10.3233

Di sản cộng đồng UNESCO

Loại Văn hóa truyền thống
Chuẩn mức ii, iii, vi
Đề cử 1979 (Kỳ họp 3)
Số đọc thêm 37
Đất nước 23px Flag of Tunisia.svg Tunisia
Vùng List di sản cộng đồng tại châu Phi

Carthage (; Bản mẫu:Lang-xpu,[1]Qart-ḥadašt, “Đô thị mới”;[2] tiếng Hy Lạp cổ: Καρχηδών; tiếng Latinh: Carthāgō; tiếng Ả Rập: قرطاج‎, Qarṭāj) là tên thường gọi của 1 trọng tâm and đô thị thủ đô hà nội cổ của nền Tiến bộ Carthage, hướng đông hồ Tunis, ngày này là xung quanh vị trí ngoại ô Tunis, thủ đô hà nội của Tunisia. Carthage được nhìn nhận là trung tâm giao thương quan trọng nhất của Địa Trung Hải cổ đại và đã được cho là một trong các các đô thị phú quý bậc nhất Toàn cầu cổ đại.

Đô thị này cải cách và phát triển xuất phát từ một thuộc địa của Phoenicia biến thành thủ đô hà nội của Đế chế Punic kẻ thống trị đông đảo tây-nam Địa Trung Hải trong thiên niên kỷ thứ nhất trước Công nguyên.[3] Nữ hoàng Dido lịch sử một thời được nhìn nhận là người kiến thiết xây dựng lên đô thị, dù rằng lịch sử hào hùng về sự sống sót của bà bị nghi hoặc. Theo những sản phẩm thực tế của Timaeus của Taormina, bà đã mua mảnh đất xuất phát từ một bộ lạc bản địa xung quanh vị trí đất có tương đối nhiều nhất rất có thể đc bảo phủ bởi 1 tấm da bò. Bà đã cắt da bò thành từng dải, đặt ra yêu sách của bản thân and Thành lập và hoạt động một đế chế, trải qua phát động Cuộc chiến tranh Punic khiến Carthage biến thành tai hại hiện diện duy nhất của Rome hiện giờ, cho tới khi người Vandal xuất hiện thêm tiếp nối vài thế kỷ.[4]

Đô thị tiếp nối bị tiêu diệt bởi Cộng hòa La Mã trong đại chiến tranh Punic đợt thứ ba vào khoảng thời gian 146 trước Công Nguyên, tiếp nối tái cải cách và phát triển với tên thường gọi Carthage La Mã để biến thành đô thị chính của La Mã ở tỉnh Châu Phi. Carthage tiếp nối bị cướp bóc and tiêu diệt bởi Omeyyad and một lần tiếp nữa trong Trận Carthage năm 698 nhằm mục tiêu ngăn cấm đoán Đế quốc Đông La Mã chiếm lại.[5] Nó vẫn bị chiếm đóng trong thời kỳ Hồi giáo[6] và đã được người Hồi giáo cần sử dụng như 1 pháo đài trang nghiêm cho tới thời kỳ Hafsid, khi Thập tự chinh thứ tám chiếm giữ đô thị and tàn sát dân cư. Hafsid đã đưa ra quyết định tiêu diệt mạng lưới hệ thống phòng thủ của đô thị để nó không hề đc cần sử dụng làm địa thế căn cứ bởi một quyền năng thù địch nào nữa. And nó thường xuyên sống sót như là một giám mục.

Vị trí[sửa | sửa mã nguồn]

220px Carthage SPOT 1366

Vùng Carthago nhìn từ vệ tinh Spot

Carthage đã đc gây dựng trên một mũi đất cùng với cùng một con lạch bé dại hướng ra phía biển ở hướng phía bắc and nam. Khu vực của đô thị tạo nên nó biến thành trọng tâm của kinh doanh đường thủy của Địa Trung Hải. Tổng thể toàn bộ những tàu thuyền qua biển đã phải đánh bại giữa Sicilia and bãi biển của Tunisia, Vị trí Carthage đc gây dựng, tạo tình huống cho nó biến thành quyền năng hùng mạnh and thế lực.

Hai hải cảng tự tạo to đc gây dựng trong khoanh vùng phạm vi đô thị, một cảng là Vị trí trú ẩn của hạm quân tàu chiến gồm 220 tàu and một dành riêng cho việc kinh doanh. Một bờ tường thành đc gây dựng để bảo phủ cả 2 cảng.

Đô thị được bao trùm bởi tường thành 23 dặm (37 km) chiều dài, dài thêm hơn tường thành của rất nhiều đô thị đc đối chiếu khác. Số đông những bờ tường đc bỏ lên trên bờ and chính vì như thế ít gây đc chú tâm quan trọng vì người Carthage kiểm soát điều hành biển, thực hiện những cuộc tiến công từ hướng đó là vất vả. Khoảng tầm 2,5 -3 dặm (4-4,8 km) của tường trên eo đất tới hướng phía tây là sự thật to and trong trong thực tế dường như không khi nào bị thâm nhập.

Đô thị chứa một khu nghĩa địa rất to lớn, xung quanh vị trí tôn giáo, xung quanh vị trí chợ, cộng đồng đô thị, tháp canh and một nhà hát và đã được tạo thành bốn xung quanh vị trí người dân với 1 bố cục tổng quan. Vị trí trung tâm đô thị là một pháo đài trang nghiêm gọi là Byrsa. Nó là một trong các các đô thị to nhất trong thời buổi Hy lạp hóa (theo một vài ước tính chỉ Alexandria là to hơn) and là một trong các các đô thị to nhất trước thời kì công nghiệp.

Lịch sử hào hùng[sửa | sửa mã nguồn]

Tìm hiểu thêm: Lịch sử hào hùng Carthago

Lịch sử hào hùng Thành lập và hoạt động[sửa | sửa mã nguồn]

220px Carthage

Bờ tường thành của đô thị.

Điều tra nghiên cứu lịch sử hào hùng của Carthago là một sự việc do dấu tích văn hóa truyền thống and những dữ liệu cổ đã biết thành tiêu hủy bởi người La Mã ở cuối cuộc Cuộc chiến tranh Punic đợt thứ ba, không nhiều nguồn còn lại về lịch sử hào hùng của những người Carthago. Còn không nhiều các bản dịch cổ về Punic bởi người Hy Lạp and La Mã and từ các chữ khắc trên đài đáng nhớ and những căn nhà đc phát giác ở Bắc Phi.[7] Những nguồn khảo cổ học chính là sử học Hy Lạp and La Mã gồm có Livy, Polybius, Appian, Cornelius Nepos,Silius italicus, Plutarch, Dio Cassius and Herodotus. Các nhà văn, nhà sử học này thuộc những dân tộc bản địa thường tuyên chiến đối đầu, and có các cuộc xung đột với Carthago.[8] Các đô thị Hy Lạp tuyên chiến đối đầu với Carthago vì Sicilia,[9] and những người dân La Mã đã chiến đấu trong ba đại chiến tranh chống lại Carthago.[10] Không không thể tinh được khi mà những dữ liệu của mình chứa các thông báo thù địch trong những lúc có thêm không nhiều sản phẩm thực tế Hy Lạp phản bác. Số đông các sản phẩm thực tế dạng đó thường đã mất hút.[11]

Nữ hoàng Elissa (Dido)[sửa | sửa mã nguồn]

Nữ hoàng Elissa (còn gọi là “Alissar”, theo tiếng Ả Rập and tên [6] اليسار cũng اليسا and عليسا), sau đây còn gọi là Dido, là người khai quốc Carthago. Vào thời kì đỉnh điểm, kinh đô của bà đc gọi là “đô thị Mặt Trời” kẻ thống trị hơn 300 thành phố khác của miền tây Địa Trung Hải, and chỉ đạo cộng đồng Phoenici (hoặc Punic).

Theo Justinus, Elissa là một công chúa xứ Týros. Bà là con gái của vua Matten xứ Týros (còn gọi là Muttoial hay Belus II). Khi ông mất, ngai vàng đã đc truyền lại cho tất cả bà and em trai bà là vua Pygmalion. Bà đã lập GĐ với chú của bản thân là Acherbas (còn gọi là Sychaeus), một giáo sĩ thượng thừa phụng sự tại miếu thờ thần Melqart, là người có thu nhập cao có and nắm đại quyền trong lòng bàn tay. Vấn đề này đã dẫn tới sự xung đột giữa hoàng đế and tôn giáo. Pygmalion là một bạo chúa, ham thích vàng bạc and mưu mô, ông ta luôn luôn nhu cầu chiếm đoạt gia tài and thế lực của Acherbas. Pygmalion đã ám sát Acherbas trong miếu thờ and lừa dối về cái chết của những người chồng của chị mình trong một khoảng thời gian dài.

Bên dưới kẻ thống trị khắt khe của Pygmalion, dân cư Týros kêu la về sự độc đoán của vị bạo quân and làm cho xích míc trong nội bộ Hoàng tộc. Sau khoản thời gian hiểu đc rằng Pygmalion đàn áp nhân dân, muốn cô lập mình and thậm chí là còn định sát hại mình để độc chiếm ngai vàng, Elissa chạy trốn khỏi Týros để ra khỏi bàn tay hung tàn của em trai mình. Cùng đi với bà có đa số người dân Týros không hề muốn ở lại quê nhà để mà thường xuyên bị bạo chúa đè đầu cưỡi cổ.

Dido qua sử thi Aeneid của Virgil[sửa | sửa mã nguồn]

Bộ sử thi Aeneid của nhà thi hào La Mã Virgil, lúc đầu với lời mệnh danh công đức cao quý của Nữ hoàng Dido (tên Hy Lạp của nữ hoàng Elissa). Chỉ trong khoảng bảy năm, kể từ lúc người Carthago di trú khỏi Týros, bà hoàn tất giai đoạn gầy dựng thành Carthago.

Virgil Reviews bà là một Nữ hoàng có nhân phương thức cao cả, bà được cho phép Hoàng tử Aeneas thành Troia tỵ nạn với các binh sỹ của bản thân, sau thời điểm Troia bị người Hy Lạp xâm chiến. Cảm nhận thấy Dido đem lòng yêu Aeneas, Thần vương Dòng xe Jupiter sai Mercury – vị sứ giả của Thần vương – đến khuyên can Aeneas rằng chàng chưa được ở lại Carthago mà cần phải từ bỏ tình yêu của bản thân, phải lên thuyền tới Ý để lập nên thành La Mã. Virgil kết thúc bộ sử thi này với đoạn Aeneas phủ nhận tình yêu của Dido, tạo nên con tim của bà bị tan vỡ. Bà đã ra lệnh cho gây dựng một giàn thiêu Vị trí bà đổ máu thanh gươm của Aeneas.

Cộng hòa Carthago[sửa | sửa mã nguồn]

Tìm hiểu thêm: Cộng hòa Carthago

220px CarthageMap

Đế quốc Carthago vào thế kỉ thứ 3 TCN

Cộng hoà Carthago là một trong các các đất nước lâu lăm nhất and hùng mạnh nhất trong cộng đồng Địa Trung Hải cổ đại. Những thư tịch cổ còn lại đến này kể về các đại chiến với xứ Syracuse and Cộng hòa La Mã, với tác dụng là chiến bại đi kèm theo sự cáo chung của Chính phủ cổ đại Carthago trong đại chiến tranh Punic lần 3.

Quân đội[sửa | sửa mã nguồn]

Bài chi tiết: Đội quân quân đội Carthago

Theo Polybius, Carthago dựa tương đối nhiều, dù rằng không đặc quyền, vào lính đánh thuê thế giới[12] nổi biệt là trong cuộc chiến tranh ở thế giới. Cốt lõi của quân đội của chính bản thân nó là từ bắc phi (dân tộc bản địa Libya and người Numidia, hệt như “Liby-Phoenicia” – Punics). Những binh lực đã đc bổ trợ bởi lính đánh thuê từ những nhóm dân tộc bản địa không giống nhau, trải dài trên khắp Địa Trung Hải, những người dân chiến đấu tại những đơn vị của chính đất nước họ. Người Celt, Balearic, and Iberia nổi biệt chiếm ưu điểm hơn hết. Sau cuộc chinh phục của nhà Barca ở bán hòn đảo Iberia, lính Iberia thậm chí là còn đông hơn người Carthago. Carthago có trên mặt trận một đội quân kị binh rất ghê gớm, nổi biệt là ở châu Phi, quê nhà của chính bản thân nó. Một đội quân quan trọng trong số đó là kị binh nhẹ của Numidia. Một loại quân khác đc cần sử dụng là các con voi chiến bắc Phi đã tuyệt chủng. Chúng đc huấn luyện và đào tạo cho cuộc chiến tranh và đã được cần sử dụng để thông dụng cho những cuộc tiến công mặt trước hoặc như là chống lại sự tiến công của kị binh. Một tổ quân rất có thể đc trang bị tới hàng trăm ngàn con voi hoang dã như thế, nhưng trong số văn bản truyền thống thì chỉ có thấp hơn một trăm đc thực hiện. Những người dân quản tượng đc trang bị giáo and búa để giết voi nếu chúng quay ngược quay lại về phía quân đội của bản thân.

Thủy quân[sửa | sửa mã nguồn]

220px Romtrireme

Tranh khảm thời La Mã một tàu chiến trireme từ Carthage, Kho lưu trữ bảo tàng Bardo, Tunis

Thủy quân của Carthago là một trong các các hạm quân to nhất tại Địa Trung Hải, cần sử dụng một giai đoạn đóng đồng loạt để bảo trì con số to với kinh phí vừa phải. Những thủy thủ and hải quân lục chiến của thủy quân Carthago đc tuyển dụng đa số từ những công dân Punic, không cũng giống như nhiều đất nước liên minh and quân lính đánh thuê của quân đội Carthago. Thủy quân ưng ý một nghề nghiệp và công việc không thay đổi and bảo đảm an toàn tiền lương cho những thủy thủ của chính bản thân nó.[13] Vấn đề này đã hỗ trợ góp thêm phần không thay đổi chính trị của đô thị, làm hạn chế thực trạng thất nghiệp.

Polybius đã viết trong bộ sách thứ sáu của sản phẩm thực tế “Lịch sử hào hùng” của bản thân rằng người Carthago “đã nhập cuộc trong thủy quân nhiều hơn thế nữa ngẫu nhiên dân tộc bản địa nào khác”.[14] Hạm quân của mình có từ 300-350 tàu. Người La Mã, những người dân có ít tay nghề trong cuộc chiến tranh thủy quân trước lúc Cuộc chiến tranh Punic đợt thứ nhất nổ ra, sau cùng đã nỗ lực cố gắng để vượt mặt người Carthago bằng phương thức cần sử dụng nhiều mánh khóe để chiếm giữ tàu của mình: tuyển dụng của rất nhiều thủy thủ Hy Lạp có tay nghề từ phần tử những đô thị bị họ chinh phục.

Sụp đổ[sửa | sửa mã nguồn]

Trận Carthago vào khoảng thời gian 146 trước Công Nguyên đã dứt điểm cuộc Cuộc chiến tranh Punic đợt thứ ba and cũng kết liễu trọn vẹn sự sống sót của Chính phủ cổ đại Carthago.[15] Trong ba cuộc Cuộc chiến tranh Punic, quân La Mã mở đầu chịu các thất bại trên biển khơi, sau lại còn phải hồi sinh cơ đồ đất nước khỏi nỗi lo âu về cuộc chiếm đóng đông đảo bán hòn đảo Ý trong quãng 15 năm của Hannibal, tuy vậy chuỗi cuộc chiến tranh này chấm hết với việc sụp đổ trọn vẹn của Đế quốc Carthago and sự tiêu diệt tan nát cả đô thị Carthago theo lệnh của danh tướng La Mã là Scipio Aemilianus. Người La Mã kéo những tàu chiến của những người Phoenician phía ngoài vào trong cảng and đốt chúng trước đô thị, and đi từ nhà này sang nhà khác, thu giữ, cưỡng bức and nô dịch của những người dân. Năm mươi ngàn con người Carthago đã biết thành bán làm đầy tớ.[16] Đô thị đã biết thành đốt cháy, and san bằng bề mặt đất, để lại tàn tích chỉ and đống đổ nát. Đằng sau sự sụp đổ của Carthago, nước Cộng hòa La Mã sáp nhập đông đảo những thuộc địa của Carthago, bao đến cả những khu vực khác ở Bắc Phi như là Volubilis, Lixus, Chellah, and Mogador.[17]

Thời kì La Mã[sửa | sửa mã nguồn]

Khi Carthage sụp đổ, phe đối lập sát gần đó của chính bản thân nó, thành Utica, một liên minh của La Mã, đã đc trở thành thủ phủ của xung quanh vị trí này and sửa chữa thay thế Carthage biến thành trung tâm giao thương Punic and chỉ đạo chính. Nó có vị trí đặt tiện lợi nằm bên cạnh hồ Tunis and cửa sông của sông Majardah, dòng sông duy nhất ở Tunisia mà nước chảy quanh năm. Thế nhưng, việc trồng trọt lương thực ở vùng núi Tunisia làm cho một lạng to phù sa xói mòn xuống sông. Lượng bùn đó đã dành dụm nằm phí trong bến cảng cho tới khi nó tạo nên bến cảng dần làm nên vô dụng, and Roma đã buộc phải gây dựng lại Carthago.

Vào thời điểm năm 122 TCN, Gaius Gracchus đã Thành lập và hoạt động một thuộc địa mà bản thân nó chỉ sống sót trong 1 không quá lâu, nó đc gọi là Colonia Iunonia, đặt theo tên Latin của nữ thần Punic, thần Tanit, Iuno caelestis. Mục tiêu là để dành được đất canh tác dành riêng cho các nông dân nghèo đói. Mặc dù vậy, viện nguyên lão bãi bỏ thuộc địa này một vài vài ngày sau đó, để triển khai suy yếu thế lực của Gracchus.

Sau cố gắng nỗ lực bất hạnh này một đô thị Carthago mới đã đc gây dựng trên cùng vùng đất này bởi Julius Caesar trong thời điểm giữa năm 49-44 trước Công nguyên, and vào thế kỷ 1 CN, nó đã cải cách và phát triển biến thành đô thị to thứ 2 ở nửa phía Tây của Đế chế La Mã, với cùng một dân sinh ở lúc cao điểm lên tới 500.000 người [cần dẫn nguồn]. Nó biến thành thủ phủ của tỉnh châu Phi của La Mã, một trong các các vựa lúa to của đế chế.

Những vua Carthage[sửa | sửa mã nguồn]

  1. Nữ hoàng Elissa: 814 – 759 TCN
  2. Hanno I: 580 – 556 TCN
  3. Malchus: 556 – 550 TCN
  4. Mago I: 550 – 530 TCN
  5. Hasdrubal I: 530 – 510 TCN
  6. Hamilcar I: 510 – 480 TCN
  7. Hanno II 480–440 BC
  8. Himilco I (in Sicily) 460–410 BC
  9. Hannibal I 440–406 BC
  10. Himilco II 406–396 BC
  11. Mago II 396–375 BC
  12. Mago III 375–344 BC
  13. Hanno III 344–340 BC
  14. Hanno the Great 340–337 BC
  15. Gisco 337–330 BC
  16. Hamilcar II 330–309 BC
  17. Bomilcar 309–308 BC

Tìm hiểu thêm[sửa | sửa mã nguồn]

  • Carthago cổ đại
  • Lịch sử hào hùng Tunisia
  • Ngôn từ Phoenici
  • Umayyad chinh phục Bắc Phi

Nguồn[sửa | sửa mã nguồn]

Tôn giáo[sửa | sửa mã nguồn]

  • Polybius[18]
  • Hannibal’s Campaigns. Tony Bath. Thủ đô New York, NY: Barnes & Noble Books, 1981.
  • La vie quotidienne à Carthage au temps d’Hannibal. Gilbert et Colette Charles-Picard. Paris: Hachette, 1958.
  • La légende de Carthage. Azedine Beschaouch. Paris: Gallimard, 1993.
  • Carthage: Uncovering the Mysteries và Splendors of Ancient Tunisia. David Soren, Aicha Ben Abed Ben Kader, Heidi Slim. Thủ đô New York: Simon và Schuster, 1990.
  • The Phoenicians và the West: Politics, colonies và trade. Maria Eugenia Aubet. Cambridge: Cambridge University Press, 1987.
  • Itineraria Phoenicia.Edward Lipinski. Leuven: Uitgeverij Peeters en Department Oosterse Studies, 2004. “Aeneid” Virgil

Thủy quân[sửa | sửa mã nguồn]

  • Polybius. Ancient History Sourcebook: Polybius (c 200–118 TCN): Rome at the End of the Punic Wars History, Book 6.

Kết nối ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

  • Ancient History Sourcebook: Aristotle: On the Constitution of Carthage, kh. 340 TCN
  • Ancient Places ti vi: HD đoạn phim of Carthage[liên kết hỏng]
  • Brian K. Garnand: “From infant sacrifice lớn the ABC’S: ancient Phoenicians và modern identities” – (University of Chicago). Earlier version presented in Standford Colloquium “Past Narratives / Narratives Pasts”
  • Hannibal Tàng trữ 2007-09-27 tại Wayback Machine: Published by Decapo Books, an excellent source of military history about ancient Carthage và the tactics of Hannibal và the Roman Republic
  • Livius.org: Carthage
  • In Our Time: The Destruction of Carthage (may be audible in UK only)

Tham khảo thêm[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Annales, 1908. p.253.
  2. ^ Carthage: new excavations in Mediterranean capital
  3. ^

    Hitchner, R.; R. Talbert; S. Gillies; J. Åhlfeldt; R. Warner; J. Becker; T. Elliott. “Places: 314921 (Carthago)”. Pleiades. Truy vấn ngày 7 tháng tư năm trước đó.

  4. ^ “F-LE Dido và the Foundation of Carthage”. Illustrative Mathematics (bằng tiếng Anh). Illustrative Mathematics. Truy vấn ngày 12 tháng hai năm 2017.
  5. ^ Bosworth, C. Edmund (2008). Historic Cities of the Islamic World. Brill Academic Press. tr. 536. ISBN 978-9004153882.
  6. ^ Anna Leone (2007). Changing Townscapes in North Africa from Late Antiquity lớn the Arab Conquest. Edipuglia srl. tr. 179–186. ISBN 9788872284988.
  7. ^ Jongeling, K. (2005). “The Neo-Punic Inscriptions và Coin Legends”. University of Leiden. Bản gốc tàng trữ ngày 29 tháng sáu năm 2006. Truy vấn ngày 14 tháng tư năm 2006.
  8. ^ Carthage by B. H. Warmington p11
  9. ^ Herodotus, V2. 165–7
  10. ^ Polybius, World History: 1.7–1.60
  11. ^ Warmington, B. H. Carthage, p.11.
  12. ^ Polybius, Book 6, 52. On the Perseus project

    The former (the Romans – editor’s note) bestow their whole attention upon this department (upon military service on land – editor’s note): whereas the Carthaginians wholly neglect their infantry, though they do take some slight interest in the cavalry. The reason of this is that they employ foreign mercenaries, the Romans native và citizen levies. It is in this point that the latter polity is preferable lớn the former. They have their hopes of freedom ever resting on the courage of mercenary troops: the Romans on the valour of their own citizens và the aid of their allies.

  13. ^ Adrian Goldsworthy – The Fall of Carthage
  14. ^ Polybius, History Book 6
  15. ^ Wine: The 8,000-Year-Old Story of the Wine Trade, Thomas Pellechia (2006)
  16. ^ Ancient History
  17. ^ C. Michael Hogan (2007) Volubilis, The Megalithic Portal, ed. by A. Burnham
  18. ^ LacusCurtius • Polybius’ Histories

Bài Viết: Carthage là gì? Chi tiết về Carthage mới nhất 2022

Nguồn: blogsongkhoe365.vn

Xem:  Samsung Galaxy Core là gì? Chi tiết về Samsung Galaxy Core mới nhất 2022

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.