Biểu tình Tây Nguyên 2004 là gì? Chi tiết về Biểu tình Tây Nguyên 2004 mới nhất 2022

Biểu tình Tây Nguyên 2004
Ngày 10–11 tháng bốn năm 2004
Khu vực

Tây Nguyên, Trung Bộ, nước ta

Nguyên nhân Cáo buộc người Việt cướp đất, đàn áp tôn giáo Tin Lành, mất quyền tự trị
Kim chỉ nam Lấy lại đất ông bà tổ tiên, quyền tự trị, hòa bình tôn giáo
Hiệu quả
  • Nhiều người dân Thượng tị nạn Campuchia, Đất Nước Thái Lan
  • nước ta đc Đất nước Hoa Kỳ đem vào list Những non sông đáng lưu ý tính chất năm 2004 về hòa bình tôn giáo
  • Cục Bảo mật an ninh Tây Nguyên đc Ra đời trong tháng 7 năm 2004
  • Thủ tướng Phan Văn Khải phát hành Ra quyết định 134 cam đoan đất ở – đất nông nghiệp trồng trọt cho những người Thượng and làm chậm tốc di dân bột phát đến Tây Nguyên
  • Đất nước Hoa Kỳ and nước ta ký cam kết thỏa thuận hợp tác về hòa bình tôn giáo
Những phe trong cuộc xung đột án dân sự
Nhân vật thủ lĩnh
* Quản trị Tổ chức triển khai Quỹ người Thượng Ksor Kok *Trực thuộc Ban Bí thư Ban Chấp hành TW Đảng Cộng sản nước ta Phan Diễn

  • Phó Tổng chỉ huy cục trưởng Tổng chỉ huy cục Bảo mật an ninh Trịnh Lương Hy
  • Trưởng Ban Chỉ huy Tây Nguyên Trần Đại Quang
  • Phó Cục trưởng Cục Bảo mật an ninh Tây Nguyên Nguyễn Xuân Hà
  • Trung đoàn trưởng công an cơ động Tây Bắc Nguyễn Văn Đại
  • Bộ trưởng liên nghành Bộ Quốc phòng Phạm Văn Trà
  • Thứ trưởng Bộ Thông báo and Truyền thông online Đỗ Quý Doãn
  • Quản trị Ủy ban TW Chiến trường Đất nước nước ta Phạm Thế Duyệt
  • Quản trị Uỷ ban Nhân dân tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Văn Lạng
  • Quản trị Uỷ ban Nhân dân tỉnh Gia Lai Nguyễn Vỹ Hà
Con số

10.000–30.000 người Thượng

18px CongAnHieu Cảnh sát nhân dân nước ta

(không rõ quân số)

Thương and tử trận
Người chết
  • 2 người (theo Chính phủ nước nhà nước ta)
  • 8 người (theo Ân xá Thế giới)
  • 10 người (theo Tổ chức triển khai Theo dõi Nhân quyền)
  • 276 người (theo Tổ chức triển khai Quỹ người Thượng)
Bị thương Không rõ
Bắt giữ
  • 13 người (theo Chính phủ nước nhà nước ta)
  • 200–300 người (theo L’Express)
Cầm tù khoảng chừng 350 người

Biểu tình Tây Nguyên 2004 (còn đc nghe biết với tên thường gọi Bạo loạn Tây Nguyên 2004[1][2][3][4] hoặc Thảm sát Phục Sinh[5][6]) là 1 cuộc biểu tình bạo động của những người Thượng xẩy ra vào Lễ Phục Sinh ngày 10–11 tháng bốn năm 2004 tại Tây Nguyên thuộc nước ta, tổng số khoảng chừng 10.000–30.000 người Thượng nhập cuộc tại Đắk Lắk, Gia Lai, Đắk Nông.

Người Thượng có phát ngôn biểu tình nhằm mục tiêu phương châm đòi quyền hạn đất đai and hòa bình tôn giáo cùng quyền tự trị. Chính phủ nước nhà nước ta thông cáo biểu tình nhằm mục tiêu Ra đời Chính phủ Đêga tự trị, đòi đất, đòi hòa bình tôn giáo do Tổ chức triển khai Quỹ người Thượng của Ksor Kok phát động. Bên dưới sự kiện, đa số người Thượng bị tóm gọn giữ, con số thương vong chưa được đo đạc rõ rệt, khủng hoảng rủi ro tị nạn xẩy ra khi người Thượng vượt biên giới bất hợp pháp sang Đất Nước Thái Lan and Campuchia. Chính phủ nước nhà nước ta chịu sức ép từ nước ngoài trong giải quyết và xử lý khủng hoảng rủi ro tị nạn người Thượng; nhiều tổ chức triển khai nước ngoài cáo buộc nước ta vi phạm luật nhân quyền and hòa bình tôn giáo; nước ta bị Bộ Ngoại giao Đất nước Hoa Kỳ đem vào list Những non sông đáng lưu ý tính chất về tôn giáo. Phía chính quyền sở tại and tiếp thị quảng cáo nước ta thời đặc điểm này cáo buộc biểu tình là bạo loạn cốt truyện độc lập, cùng theo đó triển khai kiểm soát những cá thể nhập cuộc FULRO đằng sau sự kiện.

Toàn cảnh[sửa | sửa mã nguồn]

Tiến độ cuộc chiến tranh[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo: Xứ Thượng Nam Đông Dương, Hoàng triều Cương thổ, Cải cách thức điền địa (nước ta Cộng hòa), and FULRO

Người Thượng theo tín ngưỡng thuyết vật linh nhưng tiếp đến khởi đầu đảm nhận đạo Tin Lành từ những nhà truyền giáo người Pháp vào thập niên 1850, khiến người Thượng độc đáo về tôn giáo nếu với người Việt.[7][8] Hội Truyền giáo Phúc âm Liên hiệp chính thức truyền giáo đạo Tin Lành tại nước ta vào khoảng thời gian 1911 ở TP. Đà Nẵng[9] and tiếp đến giải phóng và mở rộng ở khu vực Tây Nguyên.[9][10] Quốc trưởng Bảo Đại phát hành Dụ số 6, pháp luật vùng Cao nguyên Trung phần[a] thuộc quyền điều hành và quản lý của nhà Nguyễn vào trong ngày 15 tháng bốn năm 1950; mặc dù vậy vùng đất vẫn do Đế quốc thực dân Pháp điều hành và quản lý and kiểm soát điều hành số lượng giới hạn mua bán Kinh–Thượng.[11][12]The Cambodia Daily nhận định rằng “do sự độc đáo văn hóa truyền thống and sắc tộc với những người Việt, nhiều bộ lạc người Thượng đã bắt tay hợp tác cùng chính quyền sở tại Đế quốc thực dân Pháp để chống lại Việt Minh vào thập niên 1940. Người Pháp đã được cho phép họ chứa một mức độ tự trị chính trị ở Tây Nguyên, nhưng sau Hiệp định Genève năm 1954 and việc Đế quốc thực dân Pháp rút khỏi nước ta, người Thượng đã không còn các độc quyền chính trị đó”.[13] Kể từ thời điểm năm 1955, nước ta Cộng hòa không luật hóa quyền chiếm hữu đất tại Cao nguyên Trung phần and khởi đầu tiến hành chương trình tái an cư người Việt đến xung quanh vị trí này[12][14], trong lúc nước ta Dân chủ Cộng hòa tiến hành chế độ kiểm soát điều hành tập thể hóa triệt đặt tại miền Bắc.[14] Theo diễn văn ngày 12 tháng sáu năm 1955 and Dụ số 57 ngày 22 tháng 10 năm 1957, Ngô Đình Diệm tiến hành chế độ bãi bỏ những TANDTC phong tục and cấm dạy tiếng thổ ngữ dân tộc bản địa cùng theo với việc từ chối quyền chiếm hữu đất của những người Thượng.[15]

Đầu thập niên 1960, người Thượng đc Cơ quan Tình báo TW (CIA) tuyển dụng and huấn luyện và giảng dạy.[16] Năm 1968, nước ta Cộng hòa cưỡng ép gần 100.000 người từ dãy Trường Sơn vào Cao nguyên Trung phần theo chế độ Khai quật miền sơn cước.[17][18]The Thủ đô New York Times cho biết thêm các cuộc xung đột không chỉ có ảnh hưởng đến tôn giáo, mà còn do “người Việt miền xuôi an cư đánh chiếm đồn điền nông nghiệp trồng trọt của không ít bộ lạc địa phương” tựa như “mối kết nối giữa một đội nhóm Tin Lành tại Đất nước Hoa Kỳ với 1 lượng người Thượng. Nhiều người dân Thượng đã chiến đấu ở kề bên quân đội Đất nước Hoa Kỳ and nước ta Cộng hòa trong Cuộc chiến tranh nước ta, một lượng người Thượng vẫn liên tục kháng cự sau chiến thắng của chính quyền sở tại cộng sản vào khoảng thời gian 1975”.[19] Chính quyền trực thuộc liên bang Đất nước Hoa Kỳ đã bỏ rơi người Thượng sau khoản thời gian TP Sài Gòn thất thủ and chỉ thừa nhận họ là người tị nạn từ thời điểm năm 1986,[16] 5.000 người Thượng đc tái an cư tại North Carolina kể từ thời điểm năm 1975.[20] Cựu binh người Thượng tại Tây Nguyên trải trải qua nhiều năm trong số trại lao động tôn tạo hậu chiến tồi tàn and liên tục bị chính phủ nước nhà bức hại, bị sắc tộc người Việt đẩy ra bên ngoài lề.[21]

Tiến độ độc lập[sửa | sửa mã nguồn]

Tham khảo: Kiến thiết xây dựng những vùng kinh tế tài chính mới

Trong thập niên 1980 and thập niên 1990, những cá thể FULRO trước đây tái an cư tại Đất nước Hoa Kỳ đã trở về Tây Nguyên với tư cách thức khách du ngoạn, lặng lẽ âm thầm truyền tải thông báo về Tổ chức triển khai Quỹ người Thượng and Ksor Kok; mạng lưới gọi điện liên lạc trải qua điện thoại cảm ứng, fax, thư and băng đĩa lậu. Đầu xuân năm mới 2000, những nhà sinh hoạt bản địa and chỉ đạo nhà thời thánh khởi đầu nói về trào lưu giành hòa bình.[22] Từ thập niên 1980, nhiều đợt di dân người Việt đến Tây Nguyên đc chính phủ nước nhà nước ta giúp đỡ bên dưới tên thường gọi gây dựng những vùng kinh tế tài chính mới and dựng nên cụm cư dân người Việt thứ nhất tại những huyện Đạ Huoai, Đạ Tẻh, Cát Tiên thuộc Lâm Đồng; số dân người Việt vào giữa năm 1990 đã đánh bại người dân tộc bản địa thiểu số bản địa Tây Nguyên, giữa thập niên 1990 cũng luôn tồn tại người dân tộc bản địa thiểu số vùng trung du and miền núi phía Bắc di cư.[11]

Sau năm 1975, người Việt tại Tây Nguyên gồm có công chức chính quyền sở tại bản địa từ tỉnh đến xã cùng công chức những công ty Chính phủ, cùng theo đó di dân gây dựng những vùng kinh tế tài chính mới 450.000 người vào tiến trình 1976–1980 and 260.000 người vào tiến trình 1980–1990, di dân người Việt bột phát tăng cao trong tiến trình 1990–1993 and tính chất tăng dần từ thời điểm năm 1994 đến hiện giờ. Theo các con số đã được thống kê, người Việt tại Tây Nguyên chiếm 70% cư dân vùng tính đến năm trước đó, trong lúc người Việt trước Cách thức mạng Tháng Tám chỉ tầm 30% cư dân vùng. Trong tiến trình Đổi Mới, người dân tộc bản địa thiểu số vùng trung du and miền núi phía Bắc liên tục di cư khiến xác suất nghèo khổ xung quanh vị trí tạo thêm, trong lúc xác suất người dân tộc bản địa thiểu số địa phương giảm, tình trạng phá rừng and mâu thuẫn tranh chấp đất đai xẩy ra.[17] Theo Tạp chí Điều tra và nghiên cứu Dân tộc bản địa, người H’Mông từ vùng trung du and miền núi phía Bắc di cư đến Tây Nguyên từ sau năm 1975, tính chất khỏe mạnh vào thập niên 1990 and hiện giờ vẫn lặng lẽ âm thầm ra mắt (đo đạc 219 người vào khoảng thời gian 1989, tạo thêm 12.392 người vào khoảng thời gian 1999).[23] Hiện tượng lạ di cư khỏe mạnh vào thập niên 1990 bắt đầu từ sự bùng nổ xuất đi cafe nước ta trong thập kỷ đó.[24] Công chức bản địa xung quanh vị trí Tây Nguyên trong thập niên 1990 tuyên truyền áp đặt 1 chiều qua mạng lưới hệ thống loa phóng thanh and không giao thiệp đối thoại với những người dân tộc bản địa thiểu số, cùng theo đó những hoạt động chế độ của chính quyền sở tại bản địa yếu kém.[25][26]

Tháng tám năm 2000, khoảng chừng 150 người Ê Đê tiến công một khu an cư của những người Việt trồng cafe, khiến bốn người bị thương and một số trong những biệt thự bị đập phá.[7][27] Sau vấn đề, công an bản địa khởi đầu thẩm vấn những cá thể sinh hoạt đáng ngờ and đo lường và thống kê nghiêm ngặt bảo mật an ninh xung quanh vị trí.[22] Ngày 22 tháng chín năm 2000, một buổi họp nội bộ của tổ chức triển khai chính trị FULRO ra mắt tại biệt thự nghỉ dưỡng hạng sang bé dại (do Ksor Kok chiếm hữu) ở TP Spartanburg thuộc bang Colorado; cuộc họp có phát ngôn Ra đời ‘Chính phủ Đêga[b] and tạo động lực thúc đẩy chiến lược gây dựng trào lưu giành hòa bình tại Tây Nguyên.[22][28] Ngày 26 tháng chín cùng năm, Ksor Kok cùng theo với tổ chức triển khai FULRO gọi điện liên lạc với Ro Lan Ngol (bí danh Ama Chăm, tỉnh Gia Lai) and Ama Thái (cư trú tỉnh Gia Lai, từng theo đạo Tin Lành miền Nam nước ta) tạo dựng đạo Tin Lành Đêga and cùng theo đó Ra đời Ban Chỉ đạo Tin Lành Đêga.[29] Công an bắt giữ một cặp vk chồng người M’Nông tại 1 làng gần Buôn Ma Thuột vào trong ngày 8 tháng một năm 2001 and phóng thích năm ngày tiếp đến and bắt giữ Siu Un tại huyện Ea H’leo vào trong ngày 12 tháng một cùng năm, khiến 300 người biểu tình phản đối 2 ngày sau đó đó and Siu Un đc thả vào trong ngày 15 cùng tháng.[22] Công an tỉnh Kon Tum bắt giữ 324 người nhập cuộc FULRO vào đầu xuân năm mới 2001.[30]

Buổi tối ngày một tháng hai, hàng ngàn người Thượng trang bị cọc, dao găm, thuổng diễu hành qua trung tâm vui chơi quảng trường Đại đoàn kết tại TP Pleiku, đại bản doanh Uỷ ban nhân dân tỉnh Gia Lai bị xung quanh trong đêm. Đại bản doanh căn nhà Đảng Cộng sản nước ta tại tỉnh Gia Lai bị lục soát and bị phá hành lang cửa số vào tầm 9h sáng ngày hôm sau, đại bản doanh Công an tỉnh Gia Lai thuộc quyền kiểm soát điều hành của những người Thượng lúc 11h.[31] Biểu tình bạo động ra mắt vào trong ngày 2 tháng hai năm 2001 tại Đắk Lắk, Gia Lai, Kon Tum với phần nhiều phần tử dân tộc bản địa thiểu số.[1] Hôm sau, hàng ngàn người dân tộc bản địa thiểu số tuần hành cùng máy cày tại những huyện Ea Súp, Buôn Đôn, Ea H’leo, Krông Năng, Krông Búk, Krông Nô, Krông Pắc, Krông Bông, Cư M’gar; đa số người diễu hành tại trọng tâm TP Buôn Ma Thuột.[32] Số lượng dân cư biểu tình năm 2001 tại Gia Lai lên đến mức 8.000 người, tại Đắk Lắk khoảng chừng 1.093 người, tại Kon Tum không tồn tại đa số người nhập cuộc.[1][33] Đội quân công an tiếp viện bị chặn tại đại lộ 14 do người Thượng kiểm soát điều hành, 200–300 công an tiếp cận TP Pleiku bằng máy bay trực thăng and xe tải vào chiều ngày 3 tháng hai. Hàng ngàn người Thượng đang tập trung chuyên sâu tại trung tâm vui chơi quảng trường Đại đoàn kết thời đặc điểm này đã rời đi sau khoản thời gian đc công an thuyết phục, 20–25 người Thượng bị tóm gọn giữ do phản xạ quá khích, biên giới nước ta – Campuchia bị kiểm soát điều hành bảo mật an ninh nghiêm ngặt.[31] Ama Chăm tiếp đến trốn sang Campuchia,[29][34] Jana bị tóm gọn giữ tại xã Hà Bầu,[35][36] Jean Đắk bị tóm gọn tại tỉnh Kon Tum.[30] Hơn 1.000 người Thượng đã bỏ trốn sang Campuchia để xin tị nạn[37][38][39][40] (hoặc gần 2.000 người Thượng, theo nguồn phía nước ta[33]) tại Ratanakiri and Mondulkiri. Một số trong những rất nhiều người Thượng không khẳng định lẩn trốn tại Campuchia vì sợ bị trục xuất về nước ta.[41]

Tháng hai–3 cùng năm, khoảng chừng mười ba trung đoàn Quân đội nhân dân nước ta đc điều động tới Tây Nguyên nhằm mục tiêu kiểm soát điều hành xung quanh vị trí biên giới tiếp giáp Campuchia.[42] Ngày 4 tháng năm năm 2001, một đội nhóm người Thượng biểu tình trước đại bản doanh Liên Hợp Quốc tại TP Thủ đô New York, giơ những biểu ngữ tiếng Anh, tiếng Trung, tiếng Pháp and tiếng Việt đề xuất chính phủ nước nhà nước ta hoàn lại đất.[16] Theo Tổ chức triển khai Theo dõi Nhân quyền, cuộc biểu tình trong tháng hai năm 2001 nhằm mục tiêu đòi hoàn lại đất đai ông bà tổ tiên and quyền hòa bình tôn giáo[19][8][38][39], 36 người Thượng bị tóm gọn and 32 người Thượng chờ xét xử tại tòa.[38] Người Thượng cáo buộc đất ông bà tổ tiên bị đổi khác thành đồn điền cafe của những người Việt, phản đối di dân người Việt từ đồng bằng trung du sông Hồng, phản đối người dân tộc bản địa thiểu số vùng trung du and miền núi phía Bắc đến tái an cư do gây dựng những dự án Bất Động Sản thủy điện. Họ nhu cầu thực hành thực tế Tin Lành hòa bình and phủ nhận Giáo hội Tin Lành nước ta do Đảng Cộng sản nước ta kiểm soát điều hành, cáo buộc quản trị Uỷ ban nhân dân tỉnh Gia Lai Nguyễn Vỹ Hà biển thủ chi phí cải cách và phát triển làng do TP. hà Nội phân bổ. Tây Nguyên bị phong tỏa với người ngoại quốc đằng sau sự kiện, một đội nhóm bé dại những nhà báo nước ngoài đến thị sát xung quanh vị trí vào vào đầu tháng ba đằng sau sự đo lường và thống kê nghiêm ngặt từ quan chức nước ta and việc vấn đáp người biểu tình bị cấm.[31]

Ngày 18 tháng một năm 2002, Bộ Chính trị Ban Chấp hành TW Đảng Cộng sản nước ta phát hành Nghị quyết số 10 về quốc phòng–bảo mật an ninh vùng Tây Nguyên tiến trình 2001–2010.[43] Cuối thời điểm tháng hai năm 2002, Cao ủy Liên Hợp Quốc về người tị nạn cho biết thêm chính phủ nước nhà nước ta phủ nhận quyền đc tiếp cận các ngôi làng bản địa đảm nhận người tị nạn bị trục xuất hồi hương nước ta, cùng theo đó tố cáo phái đoàn liên chính phủ nước nhà nước ta – Campuchia tự ý đến trại tị nạn ở Mondolkiri mà hoàn toàn không xin phép, tình huống một viên công an Campuchia đánh người Thượng tị nạn bằng dùi cui điện do nhóm xô xát với phái đoàn nước ta.[41] Đại sứ Đất nước Hoa Kỳ tại nước ta Raymond F. Burghardt minh chứng và khẳng định “Đất nước Hoa Kỳ không ủng hộ Chính phủ Đêga ở Tây Nguyên” vào trong ngày 16 tháng ba năm 2002.[44] Trong thời điểm tháng 3 năm 2002, chính phủ nước nhà Campuchia tạm dừng hoạt động hai trại tị nạn người Thượng từ Tây Nguyên vượt biên giới sang, Đất nước Hoa Kỳ đã chấp thuận đồng ý tái an cư cho 900 người Thượng.[45] Theo Time, khoảng chừng 1.000 người Thượng đc tái an cư tại Đất nước Hoa Kỳ Tính từ lúc event biểu tình năm 2001.[46] Ksor Kok họp nội bộ tổ chức triển khai ‘Chính phủ Đêga’ tại Đất nước Hoa Kỳ trong tháng 5 năm 2002.[47] Bộ Chính trị Ban Chấp hành TW Đảng Cộng sản nước ta Ra đời Ban Chỉ huy Tây Nguyên trong tháng 7.[48] Thủ tướng nước ta Phan Văn Khải phát hành Ra quyết định 132/2002/Q.-TTg vào trong ngày 8 tháng 10 cùng năm, đề xuất những hộ gia đình xung quanh vị trí Tây Nguyên nhận đất nông nghiệp trồng trọt and đất ở chưa được ủy quyền quyền bên dưới bất cứ vẻ ngoài nào trong mười năm.[49][50] Từ thời điểm ngày 27 tháng sáu đến ngày 5 tháng bảy năm 2003, Ksor Kơk đã bảy lần gặp mặt thay mặt Đảng Cấp tiến xuyên non sông (tổ chức triển khai phi chính phủ nước nhà tại Cộng đồng Tài chính and Thế giới của Liên Hợp Quốc) and một số trong những quan chức cấp cao trong chính phủ nước nhà Ý. Ksor Kok tham gia Uỷ ban Nhân quyền Liên Hợp Quốc vào trong ngày 28 tháng 10 năm 2003.[47]The Cambodia Daily cho biết thêm chính phủ nước nhà Campuchia đã trục xuất hơn 100 người Thượng vào khoảng thời gian 2003 do áp lực đè nén từ TP. hà Nội, buộc Cao ủy Liên Hợp Quốc về người tị nạn tạm dừng hoạt động trại tị nạn trong tháng 4 cùng năm.[13]VnExpress cho biết thêm vào đầu xuân năm mới 2004, một lượng người tự xưng thuộc tổ chức triển khai của Ksor Kok đến chuyển động một số trong những cá thể ở bản địa tập trung chuyên sâu đội quân biểu tình, mục tiêu nhằm mục tiêu đuổi người Việt khỏi Tây Nguyên and trưng thu gia tài.[51] Thời điểm đầu tháng 3 năm 2004, Ksor Kok and Siu Phan gọi điện liên lạc với Ama Thái nhằm mục tiêu sẵn sàng chiến lược biểu tình vào dịp lễ Phục Sinh vào đầu tháng 4 cùng năm, Ama Thái phát động trào lưu tách Tin Lành Đêga thoát ra khỏi Tin Lành.[29] Theo các con số đã được thống kê từ thời điểm tháng hai năm 2001 đến tháng bốn năm 2004, đội quân bảo mật an ninh nước ta bắt giữ 1.629 người, giáo dục tôn tạo hơn 4.000 người, triệt tiêu 256 tổ chức triển khai sinh hoạt ngầm ảnh hưởng đến FULRO.[52] Ngày 8 tháng hai năm 2004, xét xử vụ án tham nhũng tại Tây Nguyên với thiệt hại 104 tỷ VNĐ tại công ty Chính phủ C.ty Xuất nhập vào Gia Lai, trong những số ấy những công chức ảnh hưởng chiếm đoạt hơn 44 tỷ VNĐ.[53]

Cốt truyện[sửa | sửa mã nguồn]

Tổ chức triển khai Quỹ người Thượng (MFI, đại bản doanh ở South Carolina) có phát ngôn người Tin Lành Tây Nguyên sẽ tổ chức triển khai 1 cuộc diễu hành kéo dãn dài 1 tuần nhằm mục tiêu huy động hòa bình tôn giáo.[54] Trang web của Đảng cấp tiến xuyên non sông (Transnational Radical Party, TRP) ngày 9 tháng bốn năm 2004 thông tin hơn 150.000 người Thượng sẽ tuần hành bất bạo động để cầu kinh tại Tây Nguyên, chống lại việc chính quyền sở tại nước ta phủ nhận quyền hòa bình đc tôn thờ Đức Chúa Trời”.[55][56] Sáng ngày 10 tháng bốn, hơn 9.000 người dân tộc bản địa thiểu số (4.800 người tại Đắk Lắk, 4.000 người tại Gia Lai, 300 người tại Đắk Nông) với tương đối nhiều hung khí and phương tiện đi lại vận động và di chuyển (350 máy cày, máy kéo and hàng ngàn xe gắn máy) tổ chức triển khai gây rối mô hình to[1][55] (hoặc khoảng chừng 14.000 người[33] hoặc hơn 20.000 người[57][58] hoặc lên đến mức 30.000 người[58][59][60]). Associated Press dẫn lời Tổ chức triển khai Quỹ người Thượng cho biết thêm người Thượng biểu tình tại những tỉnh Đắk Lắk, Kon Tum, Gia Lai, Bình Phước.[61] Biểu tình bắt nguồn từ khoảng chừng sáu giờ đến quá giữa trưa, công an and dân quân áp dụng hơi cay and vòi rồng để giải tán đám đông, số lượng thương vong hai phía sau rất nhiều giờ đụng độ không được đo đạc.[61][62]

Tính riêng sáng ngày 10 tháng bốn tại tỉnh Đắk Lắk, hàng ngàn người Ê Đê từ 30 thôn thuộc huyện Cư M’gar and huyện Krông Ana tràn ra đại lộ 14, đại lộ 27, tỉnh lộ 8; đoàn người tổ chức triển khai thành bốn hướng tập trung chuyên sâu về trọng tâm TP Buôn Ma Thuột.[54][55] Đoàn người này đưa theo hàng ngàn phương tiện đi lại (công nông, xe gắn máy) and hung khí (xà gạc, kiếm mác, gậy gộc, ná, đá), một số trong những thành phần quá khích đã vào những chợ (Ea Kao, Phan Chu Trinh, Ea Tu) and những nhà hàng quán ăn dọc đường để đập phá and cướp thực phẩm. Lúc còn cách thức Buôn Ma Thuột 2 km, đoàn người đã biết thành đội quân Cảnh sát nhân dân nước ta ngăn chặn, các biện pháp hành động gây hấn với những người thi hành công vụ đã xẩy ra. Một lượng người nhập cuộc biểu tình cho biết thêm họ đc tuyên truyền rằng có khả năng sẽ bị người Việt tiến công, phải đến Buôn Ma Thuột để lên trên máy bay của Liên Hợp Quốc chở sang Đất nước Hoa Kỳ lánh nạn.[54][63] Ước tính có hơn 1.000 người Thượng diễu hành hướng về Buôn Ma Thuột.[20][64] Một số trong những phòng trưng bày của những người Kinh tại Cư M’gar and Krông Ana bị đập phá.[65]

vào đêm 10 tháng bốn, bốn xe tăng đậu trên đại lộ 14 (cách thức Buôn Ma Thuột gần 13 km), những người chứng kiến tận mắt vụ việc bảo rằng đa số người biểu tình bị đánh đến chết tại đường Phan Châu Trinh (ngoài trời Buôn Ma Thuột), bệnh viện đa khoa Đắk Lắk chứng nhận 40 người thương tích đến điều trị. Tối cùng trong ngày, toàn bộ tổng thể nam nhi người Thượng ở làng Buôn Êmăp thuộc huyện Cư M’gar đều mất tích, làng Alê A (ngoại ô Buôn Ma Thuột) hiện hữu công an and dân quân trang bị gậy đứng 2 bên đường.[66] Sở Giao thông vận tải vận tải đường bộ Đắk Lắk điều động xe bus giao vận dân cư về làng, đồ đạc and phương tiện đi lại của những người biểu tình đc tuy tụ về C.ty Cafe Buôn Ma Thuột, C.ty CP Cơ khí Giao thông vận tải tiếp đến chuyển nhượng bàn giao lại 154 máy cày cho những người dân với giá thành sửa chữa thay thế 500 triệu VND.[32] Quản trị Uỷ ban Nhân dân tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Văn Lạng cho biết thêm “thực tiễn ở Đắk Lắk không thể có ai chết” and minh chứng và khẳng định không tồn tại chuyến bay nào chở 500 sĩ quan quân đội từ địa chỉ khác đổ xô lên Buôn Ma Thuột. Nguyễn Văn Lạng cùng theo đó nêu ra những biểu ngữ đòi Ra đời Chính phủ riêng, đòi đuổi người Việt, đuổi cảnh sát and bộ đội thoát ra khỏi Tây Nguyên, ủng hộ Ksor Kok. GĐ cảnh sát tỉnh Đắk Lắk Lữ Hồng Cư cho biết thêm “vụ gây rối chỉ ra mắt trong 1 ngày và đã được giải quyết và xử lý ổn thỏa”. Associated Press dẫn lời công an bản địa thông báo rằng hàng chục con người Thượng bị tóm gọn and hàng chục con người khác bị thương khi đụng độ xẩy ra.[61][67] Bên dưới sự kiện, tỉnh Đắk Lắk thông tin 10 người bị tóm gọn.[59][68]

Tính riêng sáng 10 tháng bốn tại tỉnh Gia Lai, người dân tộc bản địa thiểu số từ những huyện Ayun P, Chư Sê, Đắk Đoa, Đức Cơ, Chư Prông and TP Pleiku kéo đến đại bản doanh nhiều xã gây rối. Một lượng người quá khích tiến công công chức and phá hạ tầng.[54][69] Cư dân xã Bờ Ngoong đã hành hung người thi hành công vụ and dân cư xung quanh, đập phá đại bản doanh ủy ban nhân dân xã, dân cư cho biết thêm có một đội nhóm sinh sống tại rừng thường tuyên truyền ly khai and đuổi người Việt về xuôi.[69] Ngày 11 tháng bốn, công an bắt giữ 26 người Thượng biểu tình tại thị xã Nhơn Hòa, công an bắn chết một người and bắt giữ hai người khi triển khai chặn đường một số trong những làng thuộc huyện Đak Đoa nhằm mục tiêu ngăn dòng người đến Hà Bầu biểu tình.[66] Tổng số 40–50 xã của ba huyện Ayun P, Đắk Đoa, Chư Sê sinh hoạt biểu tình.[70] Chỉ đạo bản địa tỉnh Gia Lai cử công chức đến những xung quanh vị trí nhằm mục tiêu không chuyển biến tình hình.[55] Quản trị Uỷ ban Nhân dân tỉnh Gia Lai Nguyễn Vỹ Hà xuất hiện giờ những làng trong huyện Đak Đoa, đối thoại với những người biểu tình.[54] Ba người biểu tình tại Gia Lai bị tóm gọn đằng sau sự kiện.[59] Cùng trong ngày, tỉnh Gia Lai Ra đời Đội công tác làm việc 123 — đội quân chính là quân đội — với phương châm hoạt động và sinh hoạt cùng dân cư để nắm tình hình.[71] Cựu phó giám đốc cảnh sát tỉnh Gia Lai Nguyễn Duy Lanh cho biết thêm Phòng Phòng chống FULRO (phiên hiệu Phòng Đảm bảo chính trị VI, tiền thân Phòng Bảo mật an ninh đối nội) đc Ra đời trong tháng 4 cùng năm.[72]

Nhóm cá thể giải quyết và xử lý biểu tình Tây Nguyên gồm: Trực thuộc Ban Bí thư Ban Chấp hành TW Đảng Cộng sản nước ta Phan Diễn,[73] Bộ trưởng liên nghành Bộ Quốc phòng Phạm Văn Trà,[74] Phó Tổng chỉ huy cục trưởng Tổng chỉ huy cục Bảo mật an ninh Trịnh Lương Hy,[4] Trưởng Ban Chỉ huy Tây Nguyên Trần Đại Quang,[75] Phó Cục trưởng Cục Bảo mật an ninh Tây Nguyên Nguyễn Xuân Hà,[35] Quản trị Ủy ban TW Chiến trường Đất nước Phạm Thế Duyệt,[76] Trung đoàn trưởng công an cơ động Tây Bắc Nguyễn Văn Đại.[77] Thứ trưởng Bộ Thông báo and Truyền thông online Đỗ Quý Doãn giao vận hàng ngàn loa phóng thanh đến Tây Nguyên nhằm mục tiêu mục tiêu tuyên truyền, cùng theo đó hội đàm giải quyết và xử lý khủng hoảng rủi ro với Quản trị Uỷ ban Nhân dân tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Văn Lạng.[73] Đại sứ quán Đất nước Hoa Kỳ tại TP. hà Nội bảo rằng một phái đoàn của Đất nước Hoa Kỳ từ TP SG tăng trưởng Buôn Ma Thuột đã biết thành chặn ở Bình Phước and buộc phải quay lại, công an bản địa bảo rằng “xung quanh vị trí này sẽ không tương thích cho những người thế giới”.[61][64][67][78] Khi biểu tình ra mắt, công an Campuchia thắt chặt bảo mật an ninh dọc biên giới nhằm mục tiêu chặn đứng người Thượng sang Campuchia tị nạn, toàn bộ tổng thể xung quanh vị trí Tây Nguyên tạm dừng hoạt động với người ngoại quốc, những chuyến bay đến Buôn Ma Thuột bị hủy.[61][67][78][79][80] Con số thương vong trong cuộc biểu tình đc báo cáo giải trình không thống nhất bởi nhiều nguồn tin không giống nhau. Tổ chức triển khai Theo dõi Nhân quyền báo cáo giải trình 10 người Thượng chết and hàng ngàn người bị thương.[57][81] Tổ chức triển khai Ân xá Thế giới cho biết thêm 8 người Thượng chết.[82] Chính phủ nước nhà nước ta thông tin 80 sĩ quan công an bị thương tích, hai dân cư xung quanh vị trí bị chết do bị ném đá and máy cày đè.[55][59][83] Tổ chức triển khai Quỹ người Thượng báo cáo giải trình 276 người Thượng chết[6] nhưng bị cáo buộc phóng đại lượng người Thượng chết.[59][84] Theo tạp chí Time, một bác sĩ tại bệnh viện đa khoa Đăk Lăk tiết lộ đa số người nhập viện với vết thương ở đầu, trong lúc những người dân khác trốn vào bệnh viện vì sợ bị tóm gọn. Một tổ gồm 17 nông dân tại Gia Lai and hai dân cư đc phóng viên báo chí Time vấn đáp riêng bảo rằng một người biểu tình đã biết thành bắn vào đầu. Một người nam nhi dân tộc bản địa thiểu lượng người Gia Rai nhìn cảm nhận thấy một xác chết [đã được chính phủ thừa nhận] and nhận định rằng nạn nhân bị đánh đến chết. Một người nam nhi làm việc làm liên huyện có phát ngôn có 10 người chết tại Gia Lai.[46] Đài truyền hình BBC báo cáo giải trình có 40 người Thượng bị thương.[85] Một người thiếu nữ Ê Đê chứng thực “công an đột ngột nhảy vào đám đông không vũ trang, đánh đập những người dân biểu tình cho tới khi đa số người tọa lạc đi ra đường. Họ chạy theo những người dân biểu tình nỗ lực chạy trốn, bao và cả trẻ con and thiếu nữ”.[57]

Khi người biểu tình tạm trú tại rừng rậm thuộc Ratanakiri, Thủ tướng Campuchia Hun Sen thông cáo họ chưa phải là người tị nạn mà là “người nhập cảnh phi pháp” and rất có khả năng là một trào lưu Ra đời một Chính phủ hòa bình ở Tây Nguyên.[46] Thủ tướng Hun Sen cảnh báo nhắc nhở “sẽ gửi quân tới nghiền nát những người dân đang tùy chỉnh địa thế căn cứ trong rừng”.[40] Tỉnh trưởng tỉnh Ratanakiri Kham Khoeun minh chứng và khẳng định “họ [người biểu tình tị nạn] thâm nhập Campuchia phi pháp, nếu họ liên tục trốn trong rừng vĩnh viễn hoặc tự tổ chức triển khai thành một đội nhóm vũ trang, chúng tôi sẽ kiểm soát”.[40] Tuy không ủng hộ một Chính phủ hòa bình tại nước ta, Quốc vương Campuchia Norodom Sihanouk có phát ngôn “người Thượng bị tước đoạt đất đai ông bà tổ tiên của mình, rừng của mình, nhà đất của họ, gia súc của mình”.[46][86] Trong sáu tuần, 196 người Thượng tị nạn đc vấn đáp tại rừng rậm thuộc Ratanakkiri. Dân cư bản địa Campuchia cho biết thêm có khoảng chừng 250 người Thượng đang ẩn náu tại tỉnh này.[86]The Phnom Penh Post cho biết thêm hàng chục con người Thượng bị tóm gọn giữ vì nghi hoặc tổ chức triển khai biểu tình hoặc che giấu những nhà sinh hoạt trê tuyến phố chạy trốn. Thông thường họ bị tra tấn để mang thông báo tên những nhà sinh hoạt khác hoặc bắt buộc những nhà sinh hoạt có phát ngôn hối hận công khai minh bạch. Nhiều xung quanh vị trí tại Tây Nguyên không còn di chuyển và đi lại hòa bình — thậm chí còn đi canh tác trên đồng— phải có sự được cho phép bằng văn bản từ công chức xã.[81] Ngày 16 tháng bốn, Hãng đường không Đất nước nước ta thông tin tuyến bay đến trường bay Buôn Ma Thuột của tỉnh Đắk Lắk and trường bay Pleiku của tỉnh Gia Lai đc mở lại cho những người thế giới.[87] Quản trị Ủy ban TW Chiến trường Đất nước Phạm Thế Duyệt cho biết thêm việc ngăn cản người ngoại quốc đến Tây Nguyên trong thời hạn biểu tình nhằm mục tiêu “bảo đảm an toàn và tin cậy thân thể cho họ”.[88] Ngày 21 cùng tháng, khoảng chừng 250 người Thượng cùng một số trong những nghị sĩ Đất nước Hoa Kỳ biểu tình tại Capitol Hill, cáo buộc chính phủ nước nhà nước ta kiểm soát đấm đá bạo lực biểu tình Tây Nguyên.[89]

Ngày 27 tháng bốn, Quản trị Uỷ ban Nhân dân tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Văn Lạng tổ chức triển khai họp báo and vấn đáp vấn đáp một số trong những hãng tiếp thị quảng cáo nước ngoài (Reuters, Associated Press, Tân Hoa Xã) về event biểu tình.[65] Ông Nguyễn Văn Lạng cho biết thêm thời khắc biểu tình gần trùng khớp với thời gian Đại sứ quán, Tổng Lãnh sự quán Đất nước Hoa Kỳ and Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc cùng đoàn Chuyên Viên người Anh đến Đắk Lắk.[90] Ngày 29 tháng bốn, trong cuộc hội đàm giữa Đại sứ Đất nước Hoa Kỳ tại nước ta Noah A. Zaring, Tổng lãnh sự quán Đất nước Hoa Kỳ tại TP SG Marc Forino and Quản trị Uỷ ban Nhân dân tỉnh Gia Lai Nguyễn Vỹ Hà nhận định toàn bộ tổng thể băng Clip tư liệu địa điểm xẩy ra sự cố.[70][91][92] Quản trị Uỷ ban nhân dân xã Kdang Giang Prao Thanh cùng phái đoàn Đất nước Hoa Kỳ thị sát thực địa, cùng theo đó đề đạt ý kiến đề xuất chính quyền sở tại liên bang Đất nước Hoa Kỳ dẫn độ Ksor Kok về nước ta.[92] Phái đoàn ngoại giao Đất nước Hoa Kỳ cũng hội đàm với Quản trị Uỷ ban Nhân dân tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Văn Lạng vào trong ngày 26 tháng bốn.[68]Time cho biết thêm “chính phủ nước nhà nước ta trích dẫn lời thú tội, biểu ngữ ly khai đc cho là đưa theo trong số cuộc diễu hành — sự thực là Ksor Kok đã có phát ngôn trước lễ Phục Sinh rằng những cuộc biểu tình sẽ ra mắt. Một lượng người Thượng, bao và cả chú and mẹ của Ksor, đã tố cáo anh ta trên những phương tiện đi lại tiếp thị quảng cáo do Chính phủ kiểm soát điều hành”.[46]L’Express báo cáo giải trình từ 200 đến 300 người Thượng bị tóm gọn đằng sau sự kiện,[80] luật sư nhân quyền Scott Johnson chứng thực khoảng chừng 350 người Thượng bị tống giam.[93] Chính quyền trực thuộc xung quanh vị trí Tây Nguyên phái 12.000 công chức đến những xung quanh vị trí tuyên truyền.[94] Ngày 12 tháng năm, nhóm thị sát của không ít tổ chức triển khai Liên Hợp Quốc đến điều tra khảo sát Kon Tum, Gia Lai and Đắk Lắk theo lời mời của chính phủ nước nhà nước ta.[95] Bốn đại sứ của New Zealand, Canada, Na Uy, Thụy Sĩ thị sát Tây Nguyên ba ngày and phản bác content cung cấp thông tin của tiếp thị quảng cáo nước ta về cuộc gặp với Quản trị ủy ban nhân dân tỉnh Đăk Lăk Nguyễn Văn Lạng; họ chính thức có phát ngôn “những đại sứ không dẫn ra một Kết luận về hiện đại trong cải cách và phát triển kinh tế tài chính and thế giới trong tỉnh này, nhưng có chứng nhận trong những lúc đàm luận rằng thử thách trong các công việc vừa lòng các yêu cầu cải cách và phát triển tính chất của không ít người sắc tộc thiểu số của vùng này là không nhỏ. Chuyến du ngoạn đó được chấp thuận đồng ý là có đặc thù riêng tư and những đại sứ không tồn tại dự định phản hồi thêm vào hiện nay”.[96]

Nguyên nhân[sửa | sửa mã nguồn]

Chính phủ nước nhà nước ta thông cáo người biểu tình hô khẩu hiệu đòi tự trị, đòi người Việt phải hoàn lại đất, đòi hòa bình tôn giáo, đòi trao trả hòa bình người bị tóm gọn and huy động nước ngoài ủng hộ “Chính phủ Đêga”. Chính phủ nước nhà nước ta cùng theo đó cáo buộc FULRO đưa người dân tộc bản địa thiểu số vượt biên giới sang Campuchia để lập trại tị nạn, nhằm mục tiêu tiến hành nước ngoài hóa vụ việc dân tộc bản địa thiểu số Tây Nguyên.[1][84][94] Người Thượng tại Tây Nguyên có phát ngôn biểu tình nhằm mục tiêu phản đối đàn áp tôn giáo, đòi lại đất ông bà tổ tiên bị người Việt cướp, ủng hộ quyền tự trị, thả tù nhân chính trị người Thượng.[8][12][81][85][97]

Nguyên nhân khác bắt đầu từ việc người dân tộc bản địa thiểu số nghe theo and bán lại đất cho những người di dân hòa bình, tiếp đến phá rừng làm nương rẫy mới; hệ quả khiến đa số người dân tộc bản địa thiểu số không tồn tại đất nông nghiệp trồng trọt and đất ở.[49] Quản trị Ủy ban TW Chiến trường Đất nước nước ta Phạm Thế Duyệt nêu lý do người dân tộc bản địa thiểu số có chuyên môn học vấn thấp and xác suất nghèo tại Tây Nguyên lên đến mức 17%, chính quyền sở tại bản địa nợ chính sách chế độ giải quyết và xử lý tình trạng nợ đất chế tạo cho những người dân tộc bản địa thiểu số, công chức bản địa chưa hiểu tiếng thổ ngữ dân tộc bản địa and máy bộ quan liêu, and đội quân FULRO kích động.[88] Phó Chủ nhiệm Ủy ban Check TW Đảng Cộng sản nước ta Vũ Quốc Hùng nhận định rằng event xẩy ra do “không sát dân, không sát cơ sở”.[98] Cũng tại Ủy ban Check TW Đảng Cộng sản nước ta, Phó Vụ trưởng Vụ Điều tra và nghiên cứu Trần Duy Hưng nêu một trong những phần lý do do chính quyền sở tại bản địa “chưa làm rất tốt công tác làm việc dân vận” and chưa dân chủ khi tiến hành chế độ.[99]

Theo tiến sỹ Nguyễn Thị Tâm tại Ủy ban Dân tộc bản địa, ngoài lý do FULRO and máy bộ quan liêu thiếu hiểu biết tiếng thổ ngữ dân tộc bản địa, lý do do chưa góp vốn đầu tư đúng mức tại vùng dân tộc bản địa thiểu số and khiếu kiện đất đai chưa được giải quyết và xử lý triệt để, tựa như mức lương công chức bản địa thấp and một số trong những chức danh tham nhũng.[100] Viện trưởng Viện Dân tộc bản địa học Vương Xuân Tình nhận định rằng từ 1986 đến hiện giờ, người Việt tận dụng người dân tộc bản địa thiểu số trong số thanh toán giao dịch kinh doanh (giải ngân cho vay nặng lãi, chiếm đoạt đất đai), tình trạng phân hóa giàu nghèo, lộ diện cách nhìn người Việt đc hưởng lợi nhiều hơn nữa trong chương trình xóa đói giảm nghèo tại nước ta.[101]Quân đội nhân dân nhận định rằng đây là cốt truyện độc lập khi đối chiếu khái niệm quyền dân tộc bản địa tự quyết and quyền của dân tộc bản địa thiểu số.[102]

Phản quang[sửa | sửa mã nguồn]

Quốc nội[sửa | sửa mã nguồn]

Người Thượng tại Tây Nguyên[sửa | sửa mã nguồn]

Không hề ít cách nhìn bày tỏ sự e ngại về việc đàn áp and gây vất vả từ chính quyền sở tại nước ta nếu như với người Thượng trong số vụ việc cư trú and sinh hoạt văn hóa truyền thống – tôn giáo. Luật sư Nguyễn Văn Đài minh chứng và khẳng định “bảo mật an ninh bản địa tàn ác” and cho biết thêm những người dân vk của không ít người tù đó “lập tức tập trung, rình rập đe dọa bắt đi tù suốt hàng tuần” nếu họ contact với ông; hệ quả là “những người dân vk không đủ can đảm nhận tiền giúp đỡ để thăm chồng tận nơi giam ở TP. hà Nội and Thái Nguyên”. Mục sư Nguyễn Hồng Quang cho biết thêm khi “mua [đất đai] and đẩy hết người sắc tộc vào sâu trong rừng”.[103] Ayun Tre (trục xuất từ Đất Nước Thái Lan về nước ta) nói “Đất Nước Thái Lan là một giang sơn hòa bình, địa chỉ chúng tôi rất có khả năng gặp mặt and tụ họp, không cũng tương tự nước ta”. Rmah Aloh (trục xuất từ Đất Nước Thái Lan về nước ta) nói “công an bản địa sẽ không còn được cho phép tôi thực hành thực tế tôn giáo của chính bản thân mình. Họ đề xuất tôi trở lại and hứa với tôi and hạnh phúc gia đình rằng sẽ không tồn tại chuyện gì xẩy ra với tôi. Ngay lúc chúng tôi đánh bại biên giới Lào [về Việt Nam], đó là khi cơn ác mộng khởi đầu. Aloh bị còng tay, liên tiếp bị đánh đập and bỏ đói trong vài ngày. Họ rất đấm đá bạo lực and tôi muốn họ ngừng đánh tôi, chính vì như thế tôi đã ký kết tên”.[104] Những người dân Thượng tạm trú trong rừng rậm tại Campuchia bảo rằng “họ thà chết trong rừng rậm của Campuchia hơn là ở lại nước ta mà hoàn toàn không có hòa bình tôn giáo, tự chủ văn hóa truyền thống and quyền đất đai”.[105] Nay Thit (từng Ship hàng quân đội Đất nước Hoa Kỳ trong Cuộc chiến tranh nước ta) nói “mọi thứ đều không công bình giữa người Việt and người Thượng. Chúng tôi muốn có chính phủ nước nhà của riêng mình. Chúng tôi muốn quyền tự trị. Vấn đề này rất vất vả”. Nguyen Do Huynh (hướng dẫn viên du lịch du ngoạn, con lai Kinh–Thượng) san sẻ “đã có rất nhiều vụ việc với những người Thượng nỗ lực chạy trốn sang Campuchia, Chính bởi người Thượng ở Đất nước Hoa Kỳ đang khích lệ họ”. John Ho (một giáo viên tại Kon Tum) nói “Toàn bộ tổng thể những nhà thời thánh phải đc ĐK với chính phủ nước nhà and phải chứa một linh mục người Việt. Xin giấy phép gây dựng một nhà thời thánh mới ở Tây Nguyên được nhìn nhận là một phép lạ. Lần sau cùng ai đó nỗ lực gây dựng một nhà thời thánh mà hoàn toàn không có giấy phép, chính phủ nước nhà đã san ủi bốn nhà thời thánh như 1 hình phạt”.[106] Y Ngun Knul khi mãn hạn tù, bộc bạch “Nhóm của mình biểu tình hai lần trong thời gian 2004 để đòi lại nhà thời thánh. Hồi xưa đi lễ thờ phượng Chúa vất vả lắm, bị chính quyền sở tại cấm. Một lượng người thì đất đai ông bà tổ tiên rất lâu rồi để lại cũng mất hết nên đòi lại đất đai của dân. Thứ ba nữa là đòi lại quyền con người đc sống, đc ăn, đc mặc, đc nói. Toàn bộ tổng thể quyền đó đã không còn nữa vì vậy người ta bức xúc”.[107][108]

Theo điều tra khảo sát hòa bình của Tổ chức triển khai Theo dõi Nhân quyền, chính quyền sở tại nước ta bị cáo buộc cưỡng chế người Thượng từ bỏ Kitô giáo and ngừng những hoạt động chính trị hoặc tôn giáo trong số buổi tự phê bình công khai minh bạch bằng cách thức ký cam đoan văn bản. Người Thượng mất niềm tin vào Giáo hội Tin Lành do chính phủ nước nhà nước ta kiểm soát điều hành sinh hoạt tôn giáo của mình.[81] Theo thị sát thực địa của Time, đa số người Thượng tại Tây Nguyên đc vấn đáp lo âu giấu tên nói “xin đừng bảo rằng chúng mình đã truyện trò với bạn, nếu như không chúng tôi có khả năng sẽ bị bắt. Công an nói với chúng tôi rằng bạn sắp đến and chúng tôi chưa được truyện trò với bạn. Họ sẽ đo lường và thống kê đợt tiếp nhữa, nhưng tôi không lưu ý. Chúng tôi rất cần phải cứu”. Ksor H’ble — mẹ của Ksor Kok, thường trú trong 1 ngôi nhà xiêu vẹo tại Ayun P — nói “tôi không nhớ rõ mặt nó [Ksor Kok]”, cùng theo đó “rất sợ hãi, bạn có biết họ chổ nào không?” khi nói về hai thiếu niên khác mất tích sau biểu tình. Chất vấn 160 người Thượng tị nạn tại Ratanakiri, họ nói “chúng tôi đến để trái đất nước ngoài giúp sức chúng tôi”, một người Thượng nói thêm “thà chết tại chỗ này còn hơn ở nước ta”; một người nam nhi 40 tuổi (ở Gia Lai) tị nạn nói “công an, quân nhân and người Việt đang đi tới làng của chúng tôi and đá vào cửa nhà đất của chúng tôi, tiến công chúng tôi”.[46] Xaigon Mai (một thiếu nữ người Mỹ gốc Thượng, 23 tuổi) nghiên cứu và phân tích “theo chính phủ nước nhà nước ta, căn nguyên của tình trạng không ổn định án dân sự hiện tại là ‘các kẻ kích động thế giới’, gồm có những người dân lưu vong chính trị Đêga and cựu binh Mỹ, khích lệ những bộ lạc đòi quyền tôn giáo and đất ông bà tổ tiên. Đội quân đặc nhiệm Đất nước Hoa Kỳ — nương tựa nhiều vào những tân binh bộ lạc vùng cao để chống lại du kích Việt Cộng — đã Ra đời một đồng minh với Đêga trước đó, chính quyền sở tại TP. hà Nội hiện giờ cẩn trọng với những người dân Mỹ muốn đến thăm vùng Tây Nguyên lịch sử hào hùng cuộc chiến tranh.[…] Khi cuộc chiến tranh kết thúc vào khoảng thời gian 1975, Cộng hòa Thế giới chủ nghĩa nước ta đã tùy chỉnh những chế độ nhận biết giai cấp, giới tinh anh tri thức — tính chất là xung quanh vị trí miền Nam — đã buộc phải từ bỏ nghề nghiệp và công việc của mình. Phần đông họ biến thành xe ôm and lao động chân tay. Tương tự người Việt tri thức trong xung quanh vị trí, chú tôi đã biết thành tước chứng từ huấn luyện khi người cộng sản giành thắng lợi, nhưng không cũng tương tự họ khi ông lại có gánh nặng về nhận biết sắc tộc and chủng tộc”.[5]

Một lượng người nhận định rằng những hoạt động sinh hoạt do Ksok Kok phát động là sai lạc and họ là nạn nhân của việc Vấn đề này. Siu Huêh (bí danh Ama Thái) cam đoan “sẽ về nói với đồng bào từ bỏ Tin Lành Đêga” and mong “Chính phủ tha tội”.[109] Một người cao niên tại xã Ia Broăi thuộc huyện Ia P nói “buôn Broăi là địa chỉ sinh Ksor Kok nên y muốn hình thành một điển hình nổi bật. Cả buôn cũng chỉ 19 người nhập cuộc, hầu như là bạn bè–họ hàng nhà ông ta”.[110] A Thách (bị Campuchia trục xuất về nước ta) bộc bạch “mình nghe bạn thân rủ đi lấy tiền, đang trong những lúc hạnh phúc gia đình gặp yếu tố hoàn cảnh vất vả nên tưởng thật đã đi được theo họ [vượt biên]”.[111] Một số trong những do con cháu bị một số trong những người trẻ tuổi bắt đưa lên chuyến xe nên chạy theo trên xe khác; một số trong những khác bị cưỡng chế nhập cuộc dù rằng là người khuyết tật hoặc đang thai nghén.[112] Theo vấn đáp của Người lao động, một lượng người dân tộc bản địa thiểu số bản địa nhập cuộc biểu tình vì bị rình rập đe dọa tính mạng con người hoặc đc cam đoan hỗ trợ tài chính tiền.[92][113] Mục sư Siu Bek tại xã Chư Ă cho biết thêm “đó là sự xuyên tạc trắng trợn” vì bản thân đc tấn phong mục sư and hơn 10 năm làm quản nhiệm mà chưa lúc nào gặp cản trở trong sinh hoạt tôn giáo; mục sư Siu YKim tại xã Ia Mrơn nói “vấn đề đó tuyệt đối trái với thực tiễn”; mục sư Kơ Liêng Ha Sơng tại xã Lát minh chứng và khẳng định “Chính phủ nước ta đàn áp tôn giáo là một sự vu cáo, bịa đặt”.[114]

Chính phủ nước nhà nước ta[sửa | sửa mã nguồn]

Các đơn vị thuộc chính phủ nước nhà nước ta đều nhận định rằng cuộc biểu tình Tây Nguyên là do quyền năng thù địch từ thế giới and những thành phần quá khích tại bản địa đã hấp dẫn người dân tộc bản địa. Ngày 12 tháng bốn, người phát ngôn Bộ Ngoại giao nước ta Lê Dũng nói “một số trong những thành phần cực đoan ở một số trong những bản địa tại Đắk Lắk and Gia Lai với việc xúi giục từ thế giới đã có rất nhiều biện pháp hành động gây xôn xao thế giới, thậm chí còn tiến công chính quyền sở tại, hủy hoại những dự án Bất Động Sản phúc lợi an sinh chỗ đông người and gia tài ở một số trong những làng”.[79] 2 ngày sau đó, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao nước ta Lê Dũng chính thức thông cáo “nước ta nhất quyết bác bỏ mọi luận điệu xuyên tạc với dụng ý xấu về cái gọi là đàn áp dân tộc bản địa, đàn áp tôn giáo ở nước ta. Thông báo về tình hình Tây Nguyên and cái gọi là Tổ chức triển khai Người Thượng là tuyệt đối bịa đặt và được thổi phồng với dụng ý xấu”.[54][115] Ngày 18 tháng bốn, Quản trị Ủy ban TW Chiến trường Đất nước Phạm Thế Duyệt nói “những quyền năng phản động, thù địch muốn gây chia rẽ dân tộc bản địa, muốn phá tan khối đại đoàn kết toàn dân, vi phạm luật lãnh thổ giang sơn. Nhưng đại phần nhiều đồng bào Tây Nguyên yêu nước, đi theo đường lối đúng mực của Đảng, không biến thành bọn phản động lừa gạt”.[76] Ngày 19 tháng bốn, Đại sứ quán nước ta tại Đất nước Hoa Kỳ minh chứng và khẳng định “cuộc gây rối là có tổ chức triển khai, do các quyền năng thù hận với nước ta ở thế giới tiếp tay. Có khả năng minh chứng và khẳng định rằng, ngoài một số trong những thành phần quá khích nhận tiền từ ngoài trời, hầu như các đồng bào dân tộc bản địa nhập cuộc vụ đó đều bị dụ dỗ, hấp dẫn”.[55]

Thời điểm đầu tháng 5, Ðại sứ đặc mệnh toàn quyền nước ta tại Ý Lê Vĩnh Thử cho biết thêm “dân cư mạng một số trong những bộ phận quan chức and nhân dân Ý, một số trong những chính khách ở Tòa thánh Vatican sau khoản thời gian hiểu đúng yếu tố hoàn cảnh ra mắt ở Tây Nguyên, họ đã lên án biện pháp hành động khủng bố, ly khai của bọn phản động Ðề-ga, đề xuất đưa nó vào tội danh khủng bố”.[69] Ngày 11 tháng cùng tháng tại phiên họp Chính phủ quốc hội nước ta, Phó thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cáo buộc Tổ chức triển khai Quỹ người Thượng tổ chức triển khai biểu tình, cùng theo đó thừa nhận triển khai chế độ yếu kém tại Tây Nguyên.[116][117] Thứ trưởng Ngoại giao Lê Văn Bàng từ chối “có hàng ngàn người bị giết” của Tổ chức triển khai Quỹ người Thượng, cùng theo đó cáo buộc tổ chức triển khai này kích động vụ gây rối tại Buôn Ma Thuột and thừa nhận có một số trong những vất vả thế giới trong vùng.[83] Ngày 13 tháng chín cùng năm tại TP SG, Phó Thủ tướng Chính phủ nước nhà Nguyễn Tấn Dũng hội đàm bảo mật an ninh biên giới với Phó Thủ tướng Campuchia Sar Kheng.[118]

Năm 2005, Thủ tướng nước ta phát hành Thông tư về một số trong những công tác làm việc nếu như với đạo Tin Lành nhằm mục tiêu chỉ dẫn chính quyền sở tại xung quanh vị trí Tây Nguyên and Tây Bắc giúp sức giáo đồ Tin Lành ĐK những hoạt động tôn giáo and hành đạo tại gia hoặc tại các xung quanh vị trí hợp lý và phải chăng, cùng theo đó chỉ dẫn cam đoan không kết nối với trào lưu ly khai.[119] Ngày 18 tháng tám cùng năm, Bộ Ngoại giao có phát ngôn Thành tựu bảo đảm and cải cách và phát triển quyền con người, minh chứng và khẳng định Tổ chức triển khai Quỹ Người Thượng là “tập hợp một số trong những tàn quân của FULRO chạy sang Đất nước Hoa Kỳ” and Ksor Kok sinh hoạt ly khai vì “mục tiêu vu cáo nước ta đàn áp Tin Lành ở Tây Nguyên”.[120][121] Thời điểm năm 2012, Bộ trưởng liên nghành Bộ Cảnh sát Trần Đại Quang Reviews “một bộ phận quần chúng and một số trong những ít cán bộ đảng viên hoang mang và sợ hãi, giao động, một số trong những nhận thức mơ hồ về Chính phủ Đêga” and “sống sót suy nghĩ tẩy chay dân tộc bản địa Kinh – Thượng” cùng “mạng lưới hệ thống chính trị cơ sở sinh hoạt yếu kém, xa dân”.[122] Đại sứ quán nước ta tại Băng Cốc thông cáo hiện tượng lạ vượt biên giới bất hợp pháp sang Đất Nước Thái Lan chưa phải do đàn áp hay bị xua đuổi, minh chứng và khẳng định do “kinh tế tài chính and hi vọng đc tái an cư tại một nước thứ ba”.[104] Ngày 17 tháng bảy năm 2020, Phó Tổng tham mưu trưởng Quân đội nhân dân nước ta Nguyễn Trọng Bình nhìn nhận và đánh giá event bị “giải quyết và xử lý chậm, gây hậu quả bảo mật an ninh trật tự, chính trị trên địa phận”.[123][124]

Chính quyền trực thuộc bản địa[sửa | sửa mã nguồn]

Ngày 26 tháng năm, Quản trị Uỷ ban Nhân dân tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Văn Lạng thông cáo “đa số người chỉ vì nhẹ dạ mà bị hấp dẫn, tiếp đây sẽ đưa một lượng người quá khích ra truyện trò với nhân dân” and “các tay sai đắc lực của Ksor Kok sẽ xét xử về tội khủng bố”. Nguyễn Văn Lạng diễn giải “Tòa thánh Vatican, Liên Hợp Quốc đều không coi Tổ chức triển khai Quỹ người Thượng là một đảng phái chính thống, Campuchia không coi người vượt biên giới là tị nạn, Đất Nước Thái Lan có các hành động tích cực và lành mạnh” and nhận định rằng việc ly khai là vô lý.[125] Cựu giám đốc cảnh sát tỉnh Đắk Lắk Trần Kỳ Rơi bộc bạch “thủ đoạn của quyền năng thù địch là kích động, dụ dỗ, lừa mị, tiêm nhiễm các tâm lý xấu vào đồng bào dân tộc bản địa thiểu số nhằm mục tiêu chia rẽ quan hệ giữa những dân tộc bản địa cùng với nhau, gây mất đoàn kết nội bộ”.[63] Quản trị Uỷ ban Nhân dân tỉnh Gia Lai Nguyễn Vỹ Hà minh chứng và khẳng định đây là “một ngữ cảnh đc dàn dựng chi tiết từ các kẻ lưu vong, phản động ngoài trời”,[91] tái minh chứng và khẳng định “không tồn tại chuyện đàn áp đồng bào dân tộc bản địa thiểu số, ngăn cấm nhân dân hòa bình tín ngưỡng”.[90]

Ngày 8 tháng sáu, Uỷ ban Nhân dân tỉnh Lâm Đồng phát hành Thông tư 12/2004/CT-UB nêu rõ cách nhìn “bọn Fulro lưu vong đã ráo riết tuyên truyền kích động đòi ly khai, tự trị, chia rẽ giữa đồng bào dân tộc bản địa thiểu số với những người Kinh, móc nối với con số Fulro cũ and số cực đoan ở bên phía trong nhen nhóm dựng nên tổ chức triển khai phản động trên một số trong những địa phận những tỉnh Tây Nguyên. Âm mưu của chúng là tận dụng tín ngưỡng, áp dụng vật chất hoặc hù dọa để xúi dục cưỡng ép một bộ phận đồng bào dân tộc bản địa thiểu số biểu tình gây rối bảo mật an ninh trật tự, chống người thi hành công vụ, trong thời điểm tháng hai năm 2001 and tháng bốn năm 2004 chúng đã gây nên hai cuộc biểu tình, bạo loạn tại những tỉnh Gia Lai, Đắk Lắk, Đắk Nông làm ảnh hưởng tác động không cao đến khối đại đoàn kết toàn dân and sự không chuyển biến chính trị thế giới của giang sơn, gây khó khăn cho ta trong mối quan hệ nước ngoài”.[126] Tháng 12 cùng năm, chính quyền sở tại bản địa xung quanh vị trí Tây Nguyên cấp quyền áp dụng khoảng chừng 18.000 hecta đất cho gần 40.000 hộ gia đình người dân tộc bản địa thiểu số.[49] Nghị quyết ngày 11 tháng 12 năm 2005 của Tỉnh ủy Gia Lai đánh giá “công tác làm việc giáo dục quốc phòng toàn dân chưa sâu rộng, một bộ phận cán bộ – đảng viên and quần chúng còn mơ hồ, mất cẩn trọng trước thủ đoạn cốt truyện hoà bình, bạo loạn lật đổ của không ít quyền năng thù địch and thực chất phản động của FULRO”.[127] Tháng bảy năm 2020, Bí thư Tỉnh ủy Đắk Lắk Bùi Văn Cường minh chứng và khẳng định “khi đồng bào giàu lên thì đã không còn chuyện kích động nữa”.[123][124]

Truyền thông online nước ta[sửa | sửa mã nguồn]

Nhân Dân phản hồi “những điểm trung tâm ở Tây Nguyên đã làm sáng tỏ như ban ngày thực sự về cái gọi là Chính phủ Ðêga của bọn Fulro phản động đội lốt tôn giáo.[…] Các hành động gây rối, khủng bố, ly khai, ly tán lòng người của bọn chúng là một tội ác, vi phạm luật nghiêm trọng hiến pháp and quy định, phải bị trừng trị, không dung tha”.[69]Tuổi Trẻ nghiên cứu và phân tích “hàng trăm ngàn đồng bào dân tộc bản địa thiểu số đã biết thành kích động, xúi giục, ép buộc nhập cuộc vào vụ gây rối này. Một “ngữ cảnh Tây nguyên” với nhân vật rất gần gũi là Ksor Kok and các thông báo bịa đặt trắng trợn”.[56]TP Sài Gòn Giải phóng đánh giá “với giọng điệu bịp bợm ‘Người dân tộc bản địa thiểu số phải có Chính phủ riêng cho những người dân tộc bản địa thiểu số’, Kok đã hấp dẫn đa số người dân tộc bản địa thiểu số tách khỏi đạo Tin Lành chính thống để Ra đời cái gọi là ‘đạo Tin Lành Đêga’ là đạo dành riêng cho những người dân tộc bản địa thiểu số. Kok đã lên chiến lược chống phá Chính phủ nước ta bằng chiêu trò đòi hòa bình tôn giáo cho đạo Tin lành Đêga”.[128]Báo Gia Lai đánh giá “khởi nguồn từ các thủ đoạn đen tối của bọn phản động FULRO lưu vong, cầm đầu là Ksor Kok đã bịa đặt dựng chuyện, dẫn ra các thông báo sai lạc, phản động, nhằm mục tiêu chống phá chính quyền sở tại, gây mất không chuyển biến bảo mật an ninh trật tự, hòng đẩy cuộc sống đời thường của những người dân lâm vào cảnh cảnh cơ cực”.[29]

Tạp chí lý luận của Ủy ban Dân tộc bản địa bình phẩm “cuộc gây rối ở Tây Nguyên theo ngữ cảnh của bọn Fulro phản động lưu vong đợt thứ hai đã biết thành thất bại thảm hại, tuy nhiên với thực chất cuồng tín and ước mơ chính trị đen tối, Ksor Kok and bọn Fulro phản động lưu vong tại Đất nước Hoa Kỳ vẫn còn đấy liên tục lãnh đạo, giúp đỡ vật chất cho bọn phản động nội địa tọa lạc vùng sinh hoạt”.[47]Đài Lời nói nước ta nhận định rằng “mạng lưới hệ thống chính trị cơ sở vùng Tây Nguyên đã dấu hiệu rõ sự yếu kém về khả năng and kiên định chính trị, nhiều địa chỉ bị loại bỏ hóa, cán bộ không đủ can đảm đấu tranh trực diện với con số đối tượng người sử dụng FULRO”.[129]Quân dội nhân dân nghiên cứu và phân tích “những quyền năng thù địch đã có lúc từng tận dụng vụ việc dân tộc bản địa, tôn giáo ở Tây Nguyên gây nên bạo loạn vào khoảng thời gian 2001 and 2004. Nhóm tàn quân FULRO lưu vong ở thế giới do Ksor Kơk cầm đầu đã tuyên truyền, dụ dỗ dân cư, thủ đoạn tùy chỉnh Chính phủ Cộng hòa Đêga ở Tây Nguyên”.[130] Báo Bình Phước đánh giá “đồng bào những dân tộc bản địa ở Tây Nguyên đã biết thành xúi giục, kích động làm mất đi bảo mật an ninh trật tự, chống đối chính quyền sở tại and hướng tới phương châm bạo loạn lật đổ của không ít quyền năng thù địch. Ở khía cạnh địa lý, vấn đề đc giải quyết và xử lý trong khoanh vùng phạm vi Tây Nguyên, nhưng cũng ảnh hưởng tác động mạnh tới đồng bào những dân tộc bản địa thiểu số ở vùng kề bên, như đồng bào M’Nông ở huyện Bù Đăng của Bình Phước, tính chất là các tình huống có người thân trong gia đình, dòng tộc ở Tây Nguyên”.[131] Anh Thư trên báo TP. hà Nội Mới nhận định rằng ở Tây Nguyên với “các yếu kém của nội bộ tất cả chúng ta chưa đến hơn cả phát sinh xích míc to, nhưng đã biết thành bọn xấu tận dụng để tiến hành ý đồ ly khai, chia rẽ, chống phá cách thức mạng VN”.[132]

Học giả nước ta[sửa | sửa mã nguồn]

Nhiều học giả nội địa nhận định rằng vụ biểu tình Tây Nguyên năm 2004 bị hấp dẫn bởi những quyền năng thù địch, trong lúc số khác nhận định rằng công chức bản địa lơ là chính sách chế độ and thiết yếu phải phối hợp tính tự trị–hòa bình tôn giáo đặc thù tại Tây Nguyên. Trong 1 dữ liệu xuất bản trong tháng 3 năm 2020, Học viện chuyên nghành Nông nghiệp trồng trọt nước ta nhận định rằng đây các thủ đoạn tận dụng vụ việc dân tộc bản địa, tôn giáo nhằm mục tiêu “hấp dẫn, tranh giành dân tộc bản địa, gây đối trọng với Đảng, chính quyền sở tại.”[133] Chu Văn Tuấn tại Viện Hàn lâm Khoa học thế giới nước ta đánh giá tuy có vấn đề tộc người nhưng chưa phải là xung đột sắc tộc – tôn giáo, mà thật ra “mang Color chính trị vì có sự nhập cuộc của không ít quyền năng phản động chống phá”.[134] Phó giáo sư Nguyễn Văn Minh tại Viện Hàn lâm Khoa học thế giới nước ta nhận định rằng các cuộc bạo loạn do Tin Lành Đêga tổ chức triển khai để gây rối nhằm mục tiêu “nước ngoài hóa and chính trị hóa vụ việc tôn giáo”, cùng theo đó “tìm cách thức khống chế, làm mất đi đáng tin cậy cán bộ, đảng viên cốt cán ở bản địa”.[135] Theo TS Phạm Ngọc Đại tại Học viện chuyên nghành Chính trị Đất nước SG, FULRO lưu vong là đội quân kích động and hấp dẫn người dân tộc bản địa thiểu số vượt biên giới bất hợp pháp sang Campuchia nhằm mục tiêu tị nạn chính trị, cùng theo đó “gây dựng đội quân để liên tục chống phá cách thức mạng”.[43] Không chỉ có vậy, theo Viện trưởng Viện Khoa học thế giới vùng Tây Nguyên Bùi Minh Đạo, trong bạo loạn Tây Nguyên năm 2004, “nhóm người đứng đầu có kinh tế tài chính khá giả chứ chưa phải người nghèo”.[136] Thạc sĩ Đỗ Văn Dương tại Trường Chính trị Đăk Lăk nhận định rằng “chính quyền sở tại cấp xã yếu kém, dân chủ bị vi phạm luật thì kinh tế tài chính kém cải cách và phát triển, cuộc sống nhân dân gặp vất vả” and “chính quyền sở tại sẽ lo sợ, bị động” khi biểu tình xẩy ra.[137]

Giáo sư kiêm cựu viện trưởng Viện Điều tra và nghiên cứu Tôn giáo Đỗ Quang Hưng phản hồi “bạo loạn chính trị ở Tây Nguyên có ảnh hưởng đến ‘vụ việc Tin Lành’ đã cho thấy bản địa nào làm rất tốt chuyện ‘pháp nhân’, chính ở đó vấn đề tận dụng vụ việc đạo Tin Lành lại giảm hơn”.[138] TS Nguyễn Yến Thanh tại Học viện chuyên nghành Chính trị Cảnh sát nhân dân đánh giá “những đơn vị Quân đội, Cảnh sát, Bộ đội Biên phòng cần tiếp tục sâu xa cơ sở” and cần “cải tiến tài năng chuẩn bị chiến đấu–tăng mạnh công tác làm việc bảo đảm chính trị nội bộ”.[139] TS Phạm Văn Hồ tại Học viện chuyên nghành Chính trị Đất nước SG nghiên cứu và phân tích lý do không chỉ có do những quyền năng thù địch ngày càng tăng sinh hoạt chống phá, “mà còn khởi nguồn từ việc chưa tiến hành rất tốt chính sách – chế độ của Đảng, Chính phủ hoặc do một số trong những chế độ thế giới chưa sự thật hợp lý và phải chăng với trường hợp tính chất của vùng Tây Nguyên nhưng lại chậm đc chỉnh sửa, bổ sung cập nhật, hoàn thành”.[140] TS Nguyễn Quốc Sửu tại Học viện chuyên nghành Hành chính Kết luận “phải suy xét đến các hằng số văn hóa truyền thống – thế giới mà một trong những số đó là tính tự trị của trái đất những dân tộc bản địa địa phương Tây Nguyên”, Nguyễn Quốc Sửu diễn giải “lúc nào tính tự trị ấy hàm chứa trong chế độ cho Tây Nguyên thì vùng đất đó sẽ phẳng lặng and ngược lại”.[141] Chung Van Hoang tại Viện Á châu học Thế giới (International Institute for Asian Studies, IIAS) đánh giá “các cuộc biểu tình này bị kích động and giúp đỡ kinh tế tài chính từ Cộng đồng người Thượng Đêga cùng với sự bảo trợ của cá thể FULRO”, cùng theo đó nhận định rằng “sự can thiệp tích cực và lành mạnh của chính quyền sở tại bản địa nhằm mục tiêu thuyết phục người Tin Lành H’Mông quay trở về với truyền thống lịch sử dân gian của mình” dẫn đến “một số trong những lượng to người H’Mông Tin Lành di cư vượt biên giới, một trong những phần để thoát ra khỏi các can thiệp đó, một trong những phần hi vọng thoát ra khỏi xung đột and nghèo túng”.[142]

Thế giới[sửa | sửa mã nguồn]

Tổ chức triển khai Quỹ người Thượng[sửa | sửa mã nguồn]

Quản trị Tổ chức triển khai Quỹ người Thượng Ksor Kok vấn đáp AFP rằng đa số người Thượng biểu tình đã biết thành thương, cùng theo đó huy động Liên Hợp Quốc điều tra khảo sát.[143] Ksor Kok minh chứng và khẳng định “điều [buộc tội] đó là sai”,[57] “đây là cuộc biểu tình phi đấm đá bạo lực”.[85] Ksor Kok thừa nhận giao thiệp với những người Thượng vùng cao, nhưng cho biết thêm những người dân tổ chức triển khai tự đưa ra quyết định biểu tình bất bạo động and phủ nhận khuyến nghị chờ đến ngày thu [của Ksor Kok]; cùng theo đó đề xuất [những người tổ chức] gọi đó là buổi cầu nguyện thay thế vì gọi cuộc biểu tình.[46]

Khi đề cập đến người tị nạn tại Campuchia, Ksor Kok vào khoảng thời gian 2014 bảo rằng “nếu chính phủ nước nhà Campuchia có lòng trắc ẩn, họ rất có khả năng giúp sức những người dân đó. Hoặc họ rất có khả năng trục xuất and những người dân này sẽ chết. Người dân tộc bản địa chúng tôi đã không còn hết hi vọng vì không có bất kì ai lưu ý đến chúng tôi nữa. Trong cả chính quyền sở tại liên bang Đất nước Hoa Kỳ cũng không làm những gì cho chúng tôi. Mọi cá nhân đều muốn lờ chúng tôi vì số rất nhiều người dân tộc bản địa chúng tôi không nhiều and đất của chúng tôi quá bé dại. Mọi cá nhân đều muốn cứu nước ta – and chúng tôi đang cản trở – Chính bởi mỗi người đều muốn chặn đứng sự bành trướng của Nước Trung Hoa. Không có bất kì ai muốn nói nước ta làm những gì xấu cả. Người ta muốn chúng tôi chết đi. Toàn bộ tổng thể các gì chúng tôi rất có khả năng làm là cầu nguyện”.[144] Ksor Kok từng rất nhiều lần nhắn gửi người Thượng tại nước ta chớ nên vượt biên giới vào Campuchia vì “chính phủ nước nhà Campuchia bị nước ta kiểm soát điều hành”.[145]

Chính phủ nước nhà thế giới[sửa | sửa mã nguồn]

Đồng minh Âu Lục gửi công hàm ngoại giao đến nước ta bày tỏ run sợ về những vụ biểu tình, đề xuất chính phủ nước nhà nước ta được cho phép Cao ủy Liên Hợp Quốc về người tị nạn tựa như những nhà ngoại giao, những đơn vị tiếp thị quảng cáo and những tổ chức triển khai phi chính phủ nước nhà đến Tây nguyên thị sát.[83] Ngày 11 tháng bốn, Bộ trưởng liên nghành Ngoại giao Ý Franco Frattini có phát ngôn “phái bộ của Ý ở Bruxelles sẽ hối thúc Đồng minh châu Âu biện pháp hành động gấp rút”; đề xuất Cao ủy Liên Hợp Quốc về người tị nạn (UNHCR) đc quyền thị sát ngay lập tức tại những xung quanh vị trí có ảnh hưởng đến những vụ biểu tình”; cùng theo đó cho biết thêm Đại sứ quán Ý tại TP. hà Nội đề đạt đề xuất đến chính phủ nước nhà nước ta.[146] Ngày 13 tháng bốn, Bộ Nội vụ Campuchia tố cáo Cao ủy Liên Hợp Quốc về người tị nạn (UNHCR) “tổ chức triển khai, xúi giục, vận động và di chuyển and đảm nhận bất hợp pháp” người dân tộc bản địa thiểu số ở Tây Nguyên thuộc nước ta vào TP Phnôm Pênh and coi đó là “biện pháp hành động vi phạm luật lãnh thổ non sông”; cùng theo đó Bộ Ngoại giao Campuchia gọi các biện pháp hành động của nhân viên cấp dưới Cao ủy Liên Hợp Quốc về người tị nạn là sự “lộng quyền” khi tự ý vận động và di chuyển and đảm nhận người ngoại quốc mà hoàn toàn không đc sự chấp thuận đồng ý của chính phủ nước nhà Campuchia.[147][148][149]

Phát ngôn viên Đại sứ quán Đất nước Hoa Kỳ tại TP. hà Nội gửi công báo tới Bộ Ngoại giao nước ta đề xuất đc thị sát Tây Nguyên, Cao ủy châu Âu về Mối quan hệ Đối ngoại Chris Patten hội đàm với Bộ trưởng liên nghành Ngoại giao nước ta Nguyễn Dy Niên bên lề hội nghị cấp bộ trưởng liên nghành những nước Á–Âu tại Dublin thuộc Cộng hòa Ireland vào trong ngày 17 tháng bốn. Người phát ngôn của Ủy hội châu Âu tại Bruxelles thông cáo “chúng tôi có nghe nói về tình trạng thương vong, các chi tiết rất đáng để e ngại, mặc dù vậy chúng tôi vẫn đang mong đợi để sở hữu một tranh ảnh rõ rệt hơn về các gì đã ra mắt tựa như mức độ của việc kiện”. Người phát ngôn của Ủy hội châu Âu tại TP. hà Nội Christoph Wiesner có phát ngôn “vụ việc tôn trọng nhân quyền and hòa bình tôn giáo là chủ đề chúng tôi tiếp tục kéo ra bàn với phía nước ta, chứ không chỉ có trong cuộc gặp tới giữa ông Chris Patten and Ngoại trưởng nước ta. Chúng mình cũng đang sẵn có đối thoại với chính phủ nước nhà nước ta về vụ việc nhân quyền với 1 thỏa thuận hợp tác mới trong các công việc Ra đời một đội nhóm công tác làm việc trong nghành nghề dịch vụ này”.[78] Cao ủy Liên Hợp Quốc về người tị nạn tại Băng Cốc thông tin theo dõi tình hình tại vùng Tây Nguyên, Đại sứ quán Đất nước Hoa Kỳ tại TP. hà Nội cảnh báo nhắc nhở người Mỹ chớ nên đến Đắk Lắk and Gia Lai vào lúc này.[67] Ngày 21 tháng bốn, Sam Brownback and Chris Smith cùng Richard Land nhập cuộc biểu tình với khoảng chừng 250 người Thượng tại Capitol Hill nhằm mục tiêu cáo buộc chính phủ nước nhà nước ta kiểm soát đấm đá bạo lực, cùng theo đó viết thư đề xuất Bộ trưởng liên nghành Ngoại giao Đất nước Hoa Kỳ Colin Powell đưa nước ta vào list Những non sông đáng lưu ý tính chất . Chris Smith and Richard Land huy động chính phủ nước nhà nước ta chính sách mở cửa Tây Nguyên để những nhà quan sát nước ngoài thị sát, Chris Smith huy động Chính phủ quốc hội Đất nước Hoa Kỳ trải qua Luật đạo Nhân quyền nước ta (Vietnam Human Rights Act, H.R. 1587).[89]

Nếu với việc nước ta khiếu nại Đảng cấp tiến xuyên non sông (TRP) áp dụng tư cách thức tham vấn của Ủy ban Những tổ chức triển khai phi chính phủ nước nhà (NGO) để Ksor Kok sinh hoạt tại nước ta, Cộng đồng Tài chính and Thế giới Liên Hợp Quốc ngày 23 tháng bảy triển khai bỏ phiếu với 20 phiếu thuận – 22 phiếu chống – 11 phiếu trắng and chính thức đưa ra quyết định bác bỏ khiếu nại của nước ta, thay mặt những non sông trước đây phản hồi:[150]

  • 23px Flag of Benin.svg Bénin: “Bàn thảo hiện nay chứng thực sự thiết yếu phải phù hợp hóa công dụng and hoạt động vui chơi của ECOSOC, để nó rất có khả năng góp sức công dụng cho các hiện đại kinh tế tài chính and thế giới của không ít non sông. Nếu có các vụ việc mới đc dẫn ra Cộng đồng, các vấn đề này nên đc đưa tới Ủy ban, tiếp đến sẽ dẫn ra lời khuyên cho Cộng đồng. Vấn đề đó để việc tuyển chọn của NGO sẽ không còn biến thành một vụ việc chính trị hóa cao”. Tiếp đến, phái đoàn Bénin rút lại ý kiến đề xuất.
  • 23px Flag of Cuba.svg Cuba: “TRP không quá là một nhóm chức phi chính phủ nước nhà, mà là một đội nhóm những đảng phái chính trị nước ngoài cũng tương tự Dân Chủ Kitô Giáo. Hiện ra tư cách thức tham vấn cho nhóm là một trong những phần từ sự linh động của Ủy ban Những tổ chức triển khai phi chính phủ nước nhà (NGO). Mặc dù vậy, TRP đã có rất nhiều xu thế công nhận cho những cá thể and những tổ chức triển khai khủng bố nhập cuộc phiên họp của Ủy ban Nhân quyền. Lệnh trừng phạt không nhằm mục tiêu chống lại TRP vì các gì nó thay mặt, nhưng đề xuất vâng lệnh chặt chẽ hà khắc nghị quyết chỉnh sửa NGO công nhận. Một trong những các địa thế căn cứ để đình chỉ là khi một nhóm chức tạo trường hợp cho hành động đi ngược lại Hiến chương Liên Hợp Quốc, trong tình huống này rình rập đe dọa toàn diện chủ quyền lãnh thổ and lãnh thổ của không ít non sông. Ủy ban đã suy xét tình huống này vĩnh viễn và cũng đã đề xuất đình chỉ.[…] Đã có rất nhiều 1 cuộc đàm đạo kỹ càng trong Ủy ban về điều đó. Tính nhất quán đc đề xuất, chưa phải là một chuẩn mức kép. Một đội nhóm chức khác vừa bị đình chỉ đã và đang vi phạm luật ảnh hưởng tới việc công nhận. TRP đã vi phạm luật nghị quyết 1996/31 và cũng đã sinh hoạt vi phạm luật toàn diện chủ quyền lãnh thổ and lãnh thổ của 1 non sông”.
  • 23px Flag of the Netherlands.svg Hà Lan: “Kiến nghị đình chỉ Đảng Cấp tiến xuyên non sông (Transnational Radical Party, TRP) trong ba năm dựa vào đơn khiếu nại của nước ta nếu như với đảng vì đã công nhận cho Kok Ksor—Quản trị Tổ chức triển khai Quỹ người Thượng—tại phiên họp thứ năm mươi tám của Ủy ban Nhân quyền. Cả ông Ksor and Quỹ người Thượng đều không lộ diện trong bất cứ list cá thể and tổ chức triển khai khủng bố nào của Liên Hợp Quốc hoặc Đồng minh Âu Lục. Không tồn tại minh chứng an toàn và đáng tin cậy để minh chứng cho có phát ngôn rằng ông Ksor là một trong những phần tử khủng bố, không tồn tại tình huống nào dấu hiệu Đảng Cấp tiến xuyên non sông (TRP) nỗ lực phá hoại lãnh thổ hoặc toàn diện chủ quyền lãnh thổ của nước ta. Không tồn tại tiêu chuẩn nào để đình chỉ, trong những số ấy bao gồm 1 loại hình hành động rõ rệt trái mục tiêu and nguyên lý của Hiến chương Liên Hợp Quốc, những hoạt động tội phạm đc nước ngoài công nhận hoặc không tồn tại góp sức tích cực và lành mạnh nào cho việc làm của Liên Hợp Quốc, đc dùng. Nếu Cộng đồng đưa ra quyết định đình chỉ tư cách thức tham vấn của Đảng Cấp tiến xuyên non sông, họ sẽ biện pháp hành động coi thường rõ rệt and vi phạm luật những giấy tờ thủ tục của mình”
  • 23px Flag of the United States.svg Đất nước Hoa Kỳ: “Các phản hồi từ phía nước ta rất cần phải suy xét tráng lệ, nhưng biện pháp hành động khủng bố đó nên đc bàn luận trong 1 forums khác. Cộng đồng Bảo an, trên thực tiễn, đang không biểu đạt TRP là một nhóm chức như thế. Những cáo buộc đc dẫn ra là 1 cuộc tiến công vào những tổ chức triển khai phi chính phủ nước nhà với 1 hồ sơ tính chất, một trong những số đó là một người bảo đảm hòa bình. Việc đình chỉ ba năm không hợp lý và phải chăng với thực tế NGO. Phái đoàn sẽ bỏ phiếu chống lại việc đình chỉ TRP”.
  • 23px Flag of Indonesia.svg Indonesia: “Ủy ban Những tổ chức triển khai phi chính phủ nước nhà (NGO) chớ nên lạm dụng địa vị của mình and tư cách thức tham vấn của không ít tổ chức triển khai phi chính phủ nước nhà rất có khả năng bị đình chỉ nếu có minh chứng rõ rệt đã nhập cuộc vào những hành động trái với những nguyên lý của Hiến chương Liên Hợp Quốc. Indonesia sẽ bỏ phiếu ủng hộ việc đình chỉ”.
  • 23px Flag of Russia.svg Nga: “TRP đã đc đề xuất trong vô số năm về những báo cáo giải trình tính chất, nhưng tổ chức triển khai này liên tục vi phạm luật những pháp luật của nghị quyết 1996/31. Những cáo buộc từ nước ta ảnh hưởng đến những hoạt động đi ngược lại Hiến chương Liên Hợp Quốc. Cần được tôn trọng quyền lợi của không ít non sông cá thể. Cho nên vì vậy, phái đoàn sẽ bỏ phiếu ủng hộ đưa ra quyết định dự thảo”.
  • 23px Flag of the People%27s Republic of China.svg Nước Trung Hoa: “TRP đã lạm dụng tư cách thức tham vấn. Hành động của TRP trái với những đưa ra quyết định của ECOSOC khi pháp luật cho những tổ chức triển khai phi chính phủ nước nhà tôn trọng Hiến chương Liên Hợp Quốc and lãnh thổ non sông. Ủy ban Những tổ chức triển khai phi chính phủ nước nhà (NGO) đã đàm luận về điều đó and nước ta đã đệ trình minh chứng thuyết phục cho Ủy ban. Phái đoàn sẽ bỏ phiếu ủng hộ đình chỉ tham vấn trong ba năm”.
  • 23px Flag of Italy.svg Ý: “Ba báo cáo giải trình tính chất đc sẵn sàng bởi TRP đã đc lưu ý đúng mức. Không tồn tại tổ chức triển khai nào nên có tình trạng bị đình chỉ đơn giản chỉ vì nó cuốn hút sự lưu ý đến những vi phạm luật nhân quyền bị cáo buộc. Không tồn tại tiêu chuẩn nào cho sự đình chỉ đc vừa lòng. Phủ nhận tổng thể toàn bộ những biện pháp hành động đấm đá bạo lực nếu như với những cá thể hoặc non sông bắt nguồn tỉ mỉ từ những biện pháp hành động của TRP. Không tồn tại khủng bố hay ly khai đã đc minh chứng, các cáo buộc đó là sai. Lịch sử vẻ vang nhập cuộc TRP trong những đơn vị của Liên Hợp Quốc đã cho thấy họ luôn vâng lệnh những quy định and pháp luật của Liên Hợp Quốc. Đại diện thay mặt của nước ta đã thừa nhận, trong 1 bức thư gửi Cộng đồng, rằng vụ việc không nằm tại TRP, mà là sự nhập cuộc của ông Ksor trong Ủy ban Nhân quyền. Không tồn tại minh chứng cho bất cứ cáo buộc nào đc dẫn ra chống lại ông Ksor hoặc MFI. Nếu đc trải qua, đưa ra quyết định này sẽ khiến suy yếu đáng tin cậy của Liên Hợp Quốc trong trận chiến chống khủng bố. Quỹ người Thượng đã đấu tranh vì sự tôn trọng những quyền căn bản của con người. Ngẫu nhiên biện pháp hành động chống lại một nhóm chức phi chính phủ nước nhà nào thì cũng xứng danh nhận đc sự lưu ý đúng mức của Cộng đồng and chớ nên đc dẫn ra trong số cáo buộc không được minh chứng. Không tồn tại tình huống nào khiến Tổ chức triển khai nên tinh giảm quyền truy vấn của không ít tổ chức triển khai thế giới án dân sự vì nguyên nhân chính trị”.
  • 23px Flag of Vietnam.svg nước ta: “Ủy ban Những tổ chức triển khai phi chính phủ nước nhà (NGO) đã đưa ra quyết định đình chỉ trong ba năm tình trạng tham vấn của TRP vì họ đã lạm dụng tư cách thức qua cách thức thừa nhận nội bộ chứa một kẻ khủng bố — Kok Ksor and tổ chức triển khai lật đổ của ông ta (Montagnard Foundation, Inc., MFI) — cam đoan bảo trợ để ông ta tham gia những buổi họp and hội nghị của Liên Hợp Quốc trong cố gắng nỗ lực tạo động lực thúc đẩy campaign của mình hướng về một ‘Chính phủ Đê ga hòa bình’ tại vùng Tây Nguyên của nước ta. TRP đang nhập cuộc vào những hoạt động khủng bố, nhưng vẫn đang còn các cố gắng nỗ lực để tại vị khúc mắc về các thực sự này. Kok Ksor and MFI đã tổ chức triển khai những cuộc bạo loạn trong tháng hai năm 2001, TRP đã công nhận họ and bảo trợ họ tham gia những buổi họp and hội nghị của Liên Hợp Quốc bên dưới tên của TRP. Sự công nhận của TRP đã tái diễn đợt tiếp nhữa trong ba năm qua, cố chấp những cuộc biểu tình tại nước ta. Nghị quyết 1996/31 của ECOSOC pháp luật rằng những tổ chức triển khai phi chính phủ nước nhà có tình trạng như thế chưa được nhập cuộc vào ‘các biện pháp hành động tạo động lực thúc đẩy chính trị chống lại những non sông cá thể Liên Hợp Quốc’. Các bức thư đệ gửi lên Liên Hợp Quốc đã đc lưu hành rất muộn. Thư đang không đc đàm luận vì hướng dẫn từ những khu nhất định”.
  • 15px Radical Party logo.svg Đảng Cấp tiến xuyên non sông (Transnational Radical Party, TRP): “Đảng là một nhóm chức chuyển động, trong những số ấy chuyển động chống lại sự bất công ở mọi địa chỉ trên toàn cầu đc tìm cảm nhận thấy. Tại Thủ đô New York, TRP đã giúp đỡ những thiên chức bé dại với việc giúp sức tư pháp. Phái đoàn của TRP đã lên án khủng bố vì tay nghề 11 năm của nó and nó không kết nối với bất cứ tổ chức triển khai nào có xu hướng khủng bố. Đoàn của TRP đề xuất Cộng đồng thực khởi công lý. TRP đang không làm những gì trái với lòng tin của nghị quyết. TRP chỉ đưa về cho ông Ksor một nền tảng gốc rễ tại nước ta để cải tiến cách nhìn của chính bản thân mình, không tồn tại minh chứng nào đã cho thấy ông Ksor đã nhập cuộc vào bất cứ sinh hoạt khủng bố nào”.

Ngày 16 tháng bảy, Quốc vương Campuchia Norodom Sihanouk cho biết thêm không còn tiếp cận and tán thành yêu cầu phẩm cho những người Thượng tị nạn tại Ratanakkiri, đổ lỗi cho chính phủ nước nhà Campuchia có quan hệ nghiêm ngặt với TP. hà Nội khi trục xuất người Thượng với định danh “nhập cảnh phi pháp”; cùng theo đó có phát ngôn “người Thượng chạy trốn khỏi nước ta không còn rời khỏi địa chỉ ẩn náu, Chính bởi nếu họ làm vấn đề đó, họ có khả năng sẽ bị bặt tăm theo cách thức này hay cách thức khác sau khoản thời gian họ nhận đc viện trợ nhân đạo của mình, hoặc họ sẽ tiến hành dẫn độ quay trở về cho chính quyền sở tại nước ta”.[86] Ngày 19 cùng tháng, Hạ viện Đất nước Hoa Kỳ chính thức trải qua Luật đạo Nhân quyền nước ta (Vietnam Human Rights Act, H.R. 1587) với công dụng bỏ phiếu 323–45, nhưng phiên bản rút gọn của H.R. 1587 chưa được đem vào Consolidated Appropriations Act (H.R. 4818).[116] Tháng chín năm 2004, Bộ Ngoại giao Đất nước Hoa Kỳ đưa nước ta vào list Những non sông đáng lưu ý tính chất theo Luật đạo Chủ quyền Tôn giáo Thế giới (IRFA) vì vi phạm luật tính chất nghiêm trọng về hòa bình tôn giáo.[151]

Truyền thông online nước ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

Đài truyền hình BBC nhận định rằng “nước ta bắt buộc phải đối mặt với 1 làn sóng chỉ trích mới từ phía những nước châu Âu” nếu những cáo buộc về vi phạm luật đc xác thực.[78]Đài Á Châu Tự Do đánh giá người Thượng đã chiến đấu ở kề bên Đội quân đặc nhiệm Đất nước Hoa Kỳ trong Cuộc chiến tranh nước ta and “hàng ngàn người đã vượt biên giới sang Campuchia trong trong những năm mới đây” do chính phủ nước nhà nước ta đàn áp tôn giáo người thiểu số đa phần theo Cơ Đốc giáo – chiếm đoạt đất đai của mình.[107]Al Jazeera phản hồi “ngoài những vụ việc về tôn giáo and đất đai, đồng minh cũ giữa người Thượng and Đất nước Hoa Kỳ trong Cuộc chiến tranh nước ta liên tục làm trầm trọng thêm nghi hoặc của chính quyền sở tại cộng sản khi nhận định rằng họ [người Thượng] thay mặt cho hiểm họa ngoại quốc nếu như với sự thống nhất non sông”.[104]The Thủ đô New York Times nhận định rằng “có phát ngôn đức tin Kitô giáo and lòng trung thành với chủ chiến đấu đồng hành cùng Đất nước Hoa Kỳ trong Cuộc chiến tranh nước ta (đến khi kết thúc vào khoảng thời gian 1975) khiến họ [người Thượng] bị chính quyền sở tại ở TP. hà Nội khinh miệt”.[40]The Guardian nêu cách nhìn “những nhóm nhân quyền and những phái đoàn ngoại giao tại nước ta nghi hoặc phản xạ công khai minh bạch trên mức cần thiết của chính phủ nước nhà, tựa như việc những bộ trưởng liên nghành cấp cao đc phái đến xung quanh vị trí này trong vài ngày and báo chí truyền thông bị kiểm soát điều hành nghiêm ngặt đã dẫn ra vụ việc bao quát không bình thường — có nghĩa là các gì xẩy ra nghiêm trọng hơn hẳn nếu với thừa nhận”.[57]The Cambodia Daily đánh giá “người Thượng nước ta, có cách gọi khác là Đêga, từ khóa lâu đã biết thành bức hại vì ủng hộ đội quân Đất nước Hoa Kỳ and Pháp trong Cuộc chiến tranh Đông Dương đợt thứ nhất and thứ 2. Phần đông người Thượng đều thực hành thực tế theo nghi thức Tin Lành mà chính quyền sở tại nước ta đã hiện ra ngoài vòng quy định, dẫn đến 1 cuộc đàn áp kinh hoàng nếu như với những nhà thời thánh của những người Thượng từ thời điểm năm 2001 đến 2011”.[145]

The New Humanitarian phản hồi “người Thượng đã trải qua 1 lịch sử hào hùng bị lạm dụng ở nước ta — địa chỉ họ không chỉ có phải đối diện với việc nhận biết đối xử dựa vào sắc tộc — mà còn bị đàn áp trên cơ sở tôn giáo”. Giải trình viên tính chất của Liên Hợp Quốc về hòa bình tôn giáo Heiner Bielefeldt chứng thực “nhiều nhà thời thánh dân tộc bản địa thiểu số ở miền Trung nước ta bị buộc phải tạm dừng hoạt động, những mục sư của mình bị tóm gọn and bỏ tù. Rất đông người trong những họ buộc phải chạy trốn hoặc ẩn náu sau những cuộc biểu tình to huy động quyền đất đai and hòa bình tôn giáo. Một lượng người cũng trở nên buộc phải phủ nhận đức tin hoặc rời khỏi làng của mình”.[152]Envío nhận định rằng những cuộc biểu tình tại Nicaragua and nước ta là “ảnh hưởng tác động của khủng hoảng rủi ro cafe thế gới nếu như với người nông dân nhỏ nhắn, người lao động nông nghiệp trồng trọt, trái đất của mình. Đây là một ảnh hưởng tác động không nhỏ đến dân địa phương and trái đất của mình, khi phản xạ đối với tất cả thất bại and thắng lợi của canh tác cafe hướng về xuất đi”.[27]The Washington Post đánh giá “tiếp thị quảng cáo Chính phủ cung cấp thông tin không nhiều về tình trạng không ổn định ở Tây Nguyên, ngoại lệ thông thường có mẩu truyện về việc bắt giữ du kích hoặc dân cư phá tan ‘đoàn kết dân tộc bản địa’”.[106]Christianity Today nêu cách nhìn “do chính phủ nước nhà ngăn cấm báo chí truyền thông and áp dụng giải pháp mạnh để che đậy các event đụng độ từ thời điểm ngày 10 đến ngày 11 tháng bốn, toàn bộ tổng thể mức độ các điều xẩy ra vào lễ Phục Sinh and các ngày nối tiếp tiếp đến chắc hẳn rằng không lúc nào đc tiết lộ.[…] Campaign tuyên truyền chính thức chống lại Kitô Hữu cứu chuyển hướng khỏi các tội phạm nhân quyền, lý do căn bản gây nên bất mãn của dân tộc bản địa thiểu số nước ta”.[153]

The Irish Times nghiên cứu và phân tích “những bộ lạc người Thượng đã chiến đấu ở kề bên chính quyền sở tại thực dân Pháp chống lại Việt Minh cộng sản của SG trong thập niên 1940 and 1950.[…] Khi Đất nước Hoa Kỳ tham chiến ở nước ta vào thập niên 1960, người Thượng đc Đội quân đặc nhiệm Đất nước Hoa Kỳ săn lùng huấn luyện về cuộc chiến tranh rừng rậm ở Tây Nguyên kế hoạch, địa chỉ dựng nên vùng đệm giữa khu vực miền bắc and khu vực miền nam nước ta”.[105]Asia Times nghiên cứu và phân tích “thời Pháp thuộc, người Thượng đc hưởng quyền tự trị đáng chú ý. Người Pháp chỉ định người Thượng vào những chỗ đứng chính thức từ cấp tỉnh xuống cấp trầm trọng thôn, họ không còn đã có được chỗ đứng cao hơn nữa trong mạng lưới hệ thống của Pháp. Trong trận chiến xẩy ra ở nước ta khoảng chừng thời khắc từ thời điểm năm 1945 đến năm 1975, người Thượng đã đc tuyển chọn bởi tổng thể toàn bộ những bên and chịu tổn thất nặng nề. Vào thời điểm cuối trận chiến, đa số người Thượng thấy bị bỏ rơi bởi mọi phía… Khi hàng ngàn người Thượng biểu tình phản đối đàn áp tôn giáo and thu hồi đất đai ông bà tổ tiên của mình vào khoảng thời gian 2001 and 2004, quân đội and công an đã đàn áp khỏe mạnh”.[154]VOA Reviews “chính phủ nước nhà cộng sản tại nước ta chỉ thừa nhận một số trong những tôn giáo đc Chính phủ bảo trợ và cũng đã rất nhiều lần xung đột với những giáo đồ Phật giáo and Công giáo. Những tổ chức triển khai nhân quyền nước ngoài bảo rằng một lượng người sắc tộc thiểu số đã biết thành ngược đãi vì tôn giáo của mình and bị buộc phải từ bỏ tín ngưỡng”.[143]Tampa Bay Times nhận định rằng biểu tình bắt đầu từ “căng thẳng mệt mỏi tôn giáo and khiếu nại về đánh chiếm đất đai.[…] Nhiều nhóm dân tộc bản địa thiểu số Tây Nguyên chuyển qua đạo Tin Lành, Cộng sản nước ta chứa một hồ sơ đàn áp những nhóm tôn giáo”.[155]

Học giả nước ngoài[sửa | sửa mã nguồn]

Giáo sư danh dự Carlyle Alan Thayer tại Học viện chuyên nghành Quốc phòng Úc nói “nếu người dân tộc bản địa thiểu số vùng cao [tìm kiếm] tị nạn ở Campuchia đc cấp quy định tị nạn”, điều đó sẽ “ảnh hưởng tác động đến địa vị nước ngoài của nước ta tựa như kích cầu những dân tộc bản địa thiểu số khác chạy trốn khỏi nước ta”.[156] Theo người sáng tác người Mỹ gốc Việt Hoàng Dung, “Lữ đoàn 16 Ra đời tại Đắk Lắk đã khai hoang 584.032 mẫu rừng để trồng cafe, hạt tiêu, cao su đặc cùng theo với sự di dân từ những vùng khác and nạn tham nhũng của công chức hành chính bản địa.[…] Ngoài các túng quẫn về vật chất, họ còn bị chính quyền sở tại tìm cách thức trói buộc về nhiều phương diện hoạt động và sinh hoạt, nhất là bóp nghẹt quyền hòa bình tín ngưỡng của mình, tính chất với những người dân theo Công Giáo hay Tin Lành”.[157]

Tổ chức triển khai phi chính phủ nước nhà[sửa | sửa mã nguồn]

Tổ chức triển khai Theo dõi Nhân quyền đánh giá “chính quyền sở tại minh chứng và khẳng định rằng [Tin Lành Đêga] chưa phải là một tôn giáo hợp pháp mà là vỏ bọc cho 1 trào lưu ly khai của những người Thượng. Báo chí truyền thông ở nước ta bị kiểm soát điều hành nghiêm ngặt, giới ký giả ngoại bang bị ngăn cấm hòa bình đi đến các xung quanh vị trí nhạy cảm ngoài TP. hà Nội, những tổ chức triển khai nhân quyền nước ngoài hòa bình bị phủ nhận chưa được đến thăm, không dễ đã có được các thông báo chi tiết rất có khả năng kiểm chứng về hiện tình ở Tây Nguyên”.[38]AsiaNews nhận định rằng “người Thượng là đồng chí của Đất nước Hoa Kỳ trong Cuộc chiến tranh nước ta and đa số người đã tái an cư tại Đất nước Hoa Kỳ. Sau cuộc biểu tình to trong tháng tư nhằm mục tiêu chống lại sự đàn áp tôn giáo and thu hồi đất đai, đa số người Thượng đã chạy trốn khỏi Tây Nguyên”.[158]

Hội Địa lý Đất nước phản hồi “mối quan hệ giữa chính quyền sở tại TP. hà Nội and những dân tộc bản địa thiểu số rất nhạy cảm. Vào khoảng thời gian 2001 and 2004, những cuộc biểu tình nhân quyền to của không ít bộ lạc vùng cao đã dẫn đến nhiều cái chết and tống giam đồng loạt. Một vài ngày sau đó, Tây Nguyên bị phong tỏa với người ngoại quốc. Những cuộc biểu tình and bạo loạn lác đác ở mô hình bé hơn vẫn xẩy ra, chính phủ nước nhà bị cáo buộc vi phạm luật nhân quyền thịnh hành ở những xung quanh vị trí thiểu số”.[159] Năm 2011, phó giám đốc châu Á của Tổ chức triển khai Theo dõi Nhân quyền Phil Monton cho biết thêm “người Thượng phải đối diện với việc đàn áp tàn khốc ở nước ta, tính chất là những người dân thờ phượng trong số nhà thời thánh hòa bình Chính bởi chính quyền sở tại không dung thứ cho sinh hoạt tôn giáo ngoài ánh mắt hoặc kiểm soát điều hành của mình. Chính phủ nước nhà nước ta đã liên tiếp siết chặt những nhóm tôn giáo người Thượng hòa bình, nhận định rằng họ đang áp dụng tôn giáo để kích động tình trạng không ổn định”.[19]

Hệ quả[sửa | sửa mã nguồn]

Người Thượng tại Tây Nguyên[sửa | sửa mã nguồn]

Theo Thông tư 16/2004/CT-TTg do Thủ tướng nước ta phát hành vào trong ngày 1 tháng năm năm 2004, đo đạc hơn 10.700 người đc giáo dục tôn tạo and hơn 20.000 người từ bỏ Tin lành Đêga.[160] Tháng một năm 2005, đo đạc khoảng chừng 770 người Thượng xin tị nạn tại Phnôm Pênh thuộc Campuchia (296 đc công nhận, 126 bị phủ nhận, số sót lại đang chờ đưa ra quyết định), đa số người Thượng đc công nhận tị nạn nhưng phủ nhận tái an cư sang nước thứ ba and muốn ở lại Campuchia.[45] Tính đến năm 2006, 561 người Thượng tái an cư sang nước thứ ba (Đất nước Hoa Kỳ, Canada), 163 người Thượng bị trục xuất về nước ta, 26 người ở lại Campuchia.[161] Theo báo cáo giải trình năm 2009 của Bộ Ngoại giao Đất nước Hoa Kỳ, hơn 100 người Thượng nhập cuộc biểu tình năm 2001 and năm 2004 đc thả hòa bình trong thời gian 2009, trong những số ấy có 11 người đc thả vào Ngày Quốc Khánh.[162]Đài Á Châu Tự Do cho biết thêm khoảng chừng 200 người Thượng tại Tây Nguyên vẫn bị kìm hãm đến năm 2018 vì nhập cuộc biểu tình trong thập niên 2000, phần nhiều đều không có một số người thăm.[103]

Đầu xuân năm mới 2005, 1.200 nhà thời thánh Tin Lành của những người dân tộc bản địa thiểu số đc phê duyệt ĐK chính thức and mở lại.[97] Bộ Ngoại giao vào khoảng thời gian 2005 đo đạc xung quanh vị trí có 304.876 giáo đồ Tin Lành, 1.286 chi hội thuộc tám hệ phái, 79 mục sư and 476 nhà truyền đạo and truyền đạo tình nguyện.[120] Theo tiến sỹ Nguyễn Thị Hoài Phương tại Học viện chuyên nghành Hành chính, xác suất người dân tộc bản địa thiểu số địa phương Tây Nguyên giảm do xác suất tăng dân sinh tự nhiên và thoải mái cao and xác suất di dân nhập cảnh bột phát, dẫn đến vấn nạn phá rừng and giao thương mua bán đất đai cùng rất nhiều vụ việc môi trường tự nhiên, đầu tư và quy hoạch cải cách và phát triển kinh tế tài chính vùng bị phá tan.[17] Tạp chí Điều tra và nghiên cứu Dân tộc bản địa ý kiến đề xuất chính phủ nước nhà nước ta góp vốn đầu tư giúp đỡ những tỉnh vùng trung du and miền núi phía Bắc nhằm mục tiêu giảm di dân bột phát đến Tây Nguyên, tái an cư vùng cư dân vất vả theo Ra quyết định 193/2006/Q.-TTg, đầu tư và quy hoạch di cư dân trú tại Tây Nguyên theo Ra quyết định 193.[23] Theo tổng điều tra khảo sát dân sinh năm 2009, vùng Đông Nam Bộ chính thức đánh bại Tây Nguyên về con số di dân nhập cảnh, lý do do Đông Nam Bộ có tương đối nhiều khu chế xuất and cuốn hút vốn góp vốn đầu tư thẳng trực tiếp thế giới (FDI).[24] Viện trưởng Viện Dân tộc bản địa học Vương Xuân Tình đánh giá nghiên cứu và điều tra của không ít học giả “đa phần đề cập đến mối quan hệ kinh tế tài chính, áp dụng đất đai and văn hóa truyền thống”, nhưng lại “thiên về nhận định ảnh hưởng tác động xấu đi từ phía dân tộc bản địa phần nhiều, mà ít suy xét tầm quan trọng của mình [người Việt] trong cải cách và phát triển ở vùng dân tộc bản địa thiểu số ra sao”.[101] Tháng 12 năm 2018, Bộ trưởng liên nghành Bộ Khoáng sản and Thiên nhiên môi trường Trần Hồng Hà đo đạc 52.940 hộ gia đình nợ khoảng chừng 24.075 hecta đất chế tạo, diện tích quy hoạnh đất mâu thuẫn tranh chấp có xuất xứ nông trường khoảng chừng 199.290 hecta.[163] Dự án Bất Động Sản Chăm lo Y tế tại Tây Nguyên tiến trình 2004–2010 với trị giá 28 triệu US$, trong những số ấy Ngân hàng nhà nước Cải tiến và phát triển châu Á (ADB) giải ngân cho vay 18,6 triệu US$ and chính phủ nước nhà Thụy Điển viện trợ không trả lại 5,6 triệu US$ tựa như chính phủ nước nhà nước ta góp 3,9 triệu $.[164]

Chính phủ nước nhà nước ta[sửa | sửa mã nguồn]

Tháng bảy năm 2004, Cục Bảo mật an ninh Tây Nguyên (thuộc Tổng chỉ huy cục Bảo mật an ninh II, Bộ Cảnh sát) đc Ra đời.[165][166] Tây Nguyên là địa chỉ nhập cảnh hết sức quan trọng của nước ta Tính từ lúc Event 30 tháng bốn năm 1975, nhưng chính phủ nước nhà cùng chính quyền sở tại bản địa khởi đầu siết chặt di dân hòa bình Tính từ lúc event biểu tình.[18] Thủ tướng Phan Văn Khải phát hành Ra quyết định 134 cam đoan mỗi hộ dân cư dân tộc bản địa thiểu số thu nhập trung bình ở Tây Nguyên từ 0,15 đến 0,5 ha đất nông nghiệp trồng trọt hoặc ít nhất 200 m2 đất ở. Tiếp sau, chính phủ nước nhà nước ta có phát ngôn siết chặt di cư dân cư miền xuôi đến Tây Nguyên and làm chậm gia tốc di dân hòa bình đến xung quanh vị trí.[49][97][154] Ngày 5 tháng năm năm 2005, Đất nước Hoa Kỳ and nước ta ký cam kết thỏa thuận hợp tác về cam đoan cải cách và phát triển and bảo đảm hòa bình tôn giáo tại nước ta.[116][151] Cơ chế khoán rừng cho những người dân tộc bản địa thiểu số tại Tây Nguyên theo Ra quyết định số 304/2005/Q.-TTg ngày 23 tháng 11 năm 2005 của Thủ tướng Chính phủ nước nhà and Nghị định số 168/2016/NĐ-Cổ phiếu ngày 27 tháng 12 năm nhâm thìn của Chính phủ nước nhà nước ta; cùng theo đó nguồn chi phí chương trình nông thôn mới tại Tây Nguyên tiến trình 2010–2019 đạt 322.995,348 tỷ VNĐ.[50] Ngày 24 tháng 10 năm 2011, Bộ Chính trị Ban Chấp hành TW Đảng Cộng sản nước ta khóa XI phát hành Kết luận số 12/KL-Trung ương, phương châm gây dựng Tây Nguyên tiến trình 2011–2020 thành vùng kinh tế tài chính hết sức quan trọng and chặn đứng FULRO sinh hoạt.[167]

Ngày 15 tháng năm thời điểm năm 2012, vụ án tham nhũng về khai quật gỗ xung quanh vị trí Tây Nguyên tiến trình 1998–2006 đc đo đạc thiệt hại hơn 12.530 tỷ VNĐ tại công ty Chính phủ C.ty CP Công nghiệp rừng Tây Nguyên, cơ quan điều hành và quản lý Tổng C.ty Lâm sản nước ta nhận kiểm điểm buông lỏng điều hành và quản lý, tám công chức bị khởi tố.[168] Cùng năm, Ủy ban Check TW Đảng Cộng sản nước ta thi hành kỷ luật Tỉnh ủy Đắk Lắk nhiệm kỳ 2004–2011 vì buông lỏng điều hành và quản lý, cùng theo đó cách thức chức cựu Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy Phạm Dũng vì chiếm đoạt đất đai bất hợp pháp.[169] Ngày 26 tháng một năm 2015, Ban Chỉ huy Tây Nguyên có phát ngôn chế độ chặn đứng FULRO and chuyển động dân cư bản địa từ bỏ tà đạo, cùng theo đó giải quyết và xử lý mâu thuẫn tranh chấp đất đai and góp vốn đầu tư cơ sở hạ tầng xung quanh vị trí.[170] Tại phiên họp Chính phủ quốc hội nước ta tháng bảy năm nhâm thìn, ĐBQH Nguyễn Duy Hữu phản ánh yếu tố hoàn cảnh phá rừng and huy động bảo tồn vùng rừng núi sau cùng tại Sân vườn non sông Yok Đôn thay thế vì xây thủy điện.[171] Ngày 28 tháng 10 cùng năm tại Buôn Ma Thuột, Ban Chỉ huy Tây Nguyên and Ban Tuyên giáo Trung Ương Đảng Cộng sản nước ta hội thảo chiến lược chiêu bài tuyên truyền người dân tộc bản địa thiểu số xung quanh vị trí.[172] Ngày 6 tháng ba năm 2018, Thủ tướng chính phủ nước nhà Nguyễn Xuân Phúc phát hành Ra quyết định 12/2018/Q.-TTg về chế độ người đáng tin cậy dân tộc bản địa thiểu số, Từ đó công nhận già làng tại Tây Nguyên.[173]

Chính quyền trực thuộc bản địa[sửa | sửa mã nguồn]

Chính quyền trực thuộc xung quanh vị trí Tây Nguyên tùy chỉnh đội quân chủ lực nhằm mục tiêu tuyên truyền người dân tộc bản địa thiểu số: 10.497 người vào khoảng thời gian 2001 lên thành 30.124 người vào khoảng thời gian 2011 tại Gia Lai, 2.174 người tại Kon Tum, 2.368 người tại Đắk Lắk, 3.355 người tại Đắk Nông.[174] Từ thời điểm ngày 12 đến ngày 24 tháng 12 năm 2004, công an tỉnh Gia Lai bắt giữ 129 người Thượng.[175] Tính đến tháng bảy năm 2005 tại Đắk Lắk, 210 người nhập cuộc FULRO tự thú and bắt giữ 613 người.[1] Đội quân bảo mật an ninh xung quanh vị trí phát giác 824 cơ sở FULRO vào khoảng thời gian 2003 (349 cơ thường trực Đắk Lắk, 363 cơ thường trực Gia Lai, 65 cơ thường trực Kon Tum, 47 cơ thường trực Lâm Đồng), chính quyền sở tại xung quanh vị trí Tây Nguyên đưa 1.000 người vượt biên giới bất hợp pháp hồi hương.[33] Tháng ba năm 2009, Ủy viên Ban Chỉ huy TW về phòng, chống tham nhũng Đảng Cộng sản nước ta Lê Hồng Anh thông cáo tham nhũng tại Tây Nguyên bị phát hiện đa số nhờ thanh tra tựa như tố cáo của những người dân and báo chí truyền thông. Năm 2008, đo đạc Gia Lai có 41 công chức sai phạm hơn 7,6 tỷ VNĐ, Kon Tum có 6 công chức sai phạm hơn 4,8 tỷ VNĐ.[176] Theo các con số đã được thống kê năm 2009, chính quyền sở tại xung quanh vị trí bắt giữ 14.200 người nhập cuộc FULRO tại Tây Nguyên and 400 người FULRO sinh hoạt du kích trong rừng, triệt phá 395 khung tổ chức triển khai FULRO and 299 khung tổ chức triển khai Tin lành Đê Ga.[167]

Theo báo cáo giải trình năm 2014 về người dân tộc bản địa thiểu số của Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk, mỗi hộ dân cư đc cấp 400m² đất, 40% áp dụng nước hợp lau chùi và vệ sinh, 100% hộ nghèo đc khám chữa bệnh free, trẻ con đến trường đúng độ tuổi.[23] Biên phòng Đắk Lắk mở tám lớp dạy tiếng dân tộc bản địa với 199 sĩ quan, cùng theo đó tiến hành chế độ huấn luyện quân nhân người dân tộc bản địa thiểu số.[177] Tính đến trong thời gian cuối năm 2019, xung quanh vị trí Tây Nguyên đo đạc hơn 99,8% làng có Đảng viên Đảng Cộng sản nước ta người dân tộc bản địa thiểu số,[178] 245/599 xã nông thôn mới.[179] Chính quyền trực thuộc xung quanh vị trí Tây Nguyên nhận định rằng tình trạng nợ đất do di dân hòa bình, tập quán canh tác xưa cũ, điều hành và quản lý ủy quyền đất đai buông lỏng.[163] Những C.ty quân đội tại Tây Nguyên (C.ty 74, C.ty 72, C.ty Cafe 15) nhập cuộc gây dựng hạ tầng xung quanh vị trí and giúp đỡ người dân tộc bản địa thiểu số chế tạo nông nghiệp trồng trọt.[180] Ngày 17 tháng bảy năm 2020, cựu quản trị Ủy ban nhân dân tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Văn Lạng nhận định rằng “không buông lỏng điều hành và quản lý nhưng nếu quá nghiêm ngặt thì không có bất kì ai đến góp vốn đầu tư” and ý kiến đề xuất chế độ điều hành và quản lý theo phía TP lanh lợi. Phó Ban Tài chính TW Đảng Cộng sản nước ta Trần Sỹ Thanh nhận định rằng xung quanh vị trí “phủ lên mình chiếc áo giáp tương đối dày”, trong lúc Phó Tổng tham mưu trưởng Quân đội nhân dân nước ta Nguyễn Trọng Bình cho biết thêm xung quanh vị trí bị “chủ đầu tư nội địa không mặn mà nhưng chủ đầu tư thế giới chuẩn bị đổ tiền vào” and đưa ra quyết định phủ nhận vì “các điểm trọng điểm ảnh hưởng đến quốc phòng bảo mật an ninh”.[123] Bí thư Huyện ủy Đắk Đoa Nguyễn Ngọc Thọ đo đạc bản địa có trên 500 người nhập cuộc FULRO vào khoảng thời gian 2001, con số giảm còn 21 người tính đến năm 2022 với thái độ vâng lệnh chế độ tại bản địa.[36] Loại hình giáo dục tôn tạo người nhập cuộc FLURO tại Hà Bầu đc tỉnh Gia Lai chọn lựa làm hình mẫu.[181]

Chính phủ nước nhà Campuchia[sửa | sửa mã nguồn]

Ngày 16 tháng hai năm 2010, chính phủ nước nhà Campuchia tạm dừng hoạt động trại tị nạn người Thượng tại Phnôm Pênh, chính phủ nước nhà nước ta đảm nhận 10 người dân tộc bản địa thiểu số Tây Nguyên theo thỏa thuận hợp tác ba bên Campuchia – nước ta – Cao ủy Liên Hợp Quốc về người tị nạn (UNHCR) ký cam kết ngày 25 tháng một năm 2005.[182][183][184] Người phát ngôn Bộ Ngoại giao nước ta Nguyễn Phương Nga thông cáo “Chính phủ nước nhà nước ta nhận định cao chính phủ nước nhà Campuchia đã phối kết hợp nghiêm ngặt với nước ta and UNHCR trong thời hạn qua để tích cực và lành mạnh giải quyết và xử lý lượng người trong trại tạm cư trên cơ sở MOU 3 bên ký ngày 25 tháng một năm 2005, tạm dừng hoạt động trại tạm cư đúng thời gian mà Campuchia đã có phát ngôn”.[184][185] phó tổng giám đốc Tổ chức triển khai Theo dõi Nhân quyền xung quanh vị trí châu Á Phil Robertson nói “điều bắt buộc là chính phủ nước nhà Campuchia phải vâng lệnh những thỏa thuận hợp tác nước ngoài and không đưa những người dân xin tị nạn đến địa chỉ mà cuộc sống đời thường and hòa bình của mình sẽ bắt gặp rất không an toàn”, Cộng đồng Giúp trợ Tị nạn Dòng Tên (Jesuit Refugee Service, JRS) ủng hộ việc tạm dừng hoạt động trại tị nạn tại Campuchia vì nhận định rằng giống một trọng tâm kìm hãm.[182] Đài truyền hình BBC cho biết thêm trại tị nạn hiện còn 20 người Thượng vượt biên giới sang Campuchia: 10 người tị nạn sang nước thứ ba (Đất nước Hoa Kỳ, Canada),[182][186] 10 người bị trục xuất về nước ta do chưa được gật đầu đồng ý quy định tị nạn.[186][187]

Ảnh hưởng tác động[sửa | sửa mã nguồn]

Ngày 14 tháng bốn năm 2008 tại Chư Sê, hàng ngàn người Thượng biểu tình đòi đất and quyền thờ tự tựa như thả 300 người sắc tộc bị cầm tù từ thời điểm năm 2001 đến năm 2004; trong lúc một công an huyện Chư Sê nhận định rằng “một lượng người ở Đất nước Hoa Kỳ gọi điện kích động người dân tộc bản địa thiểu số”.[188]Báo Phú Yên báo cáo giải trình biểu tình tại xã Ea Lâm thuộc Phú Yên vào trong ngày 31 tháng tám năm 2006 and ngày 13 tháng bốn năm 2008, cáo buộc Tin Lành Đê ga and FULRO hấp dẫn người dân tộc bản địa thiểu số chống chính quyền sở tại, cảnh sát Phú Yên bắt giữ 11 người and khởi tố 2 người tính đến tháng tám năm 2009.[189] Ngày 7 tháng bảy năm 2011, Tổ chức triển khai Quỹ người Thượng cho biết thêm công an giải tán dân cư theo đạo Tin Lành tại làng Kret Krot thuộc xã Hra (tỉnh Gia Lai), 12 nam nhi and 4 thiếu nữ bị đánh, có một số người bị tóm gọn giam.[190] Ngày 10 tháng năm thời điểm năm 2012, ba người Thượng bị tóm gọn giữ vì ‘thủ đoạn lật đổ chính quyền sở tại’, luật sư nhân quyền Scott Johnson nhận định rằng “làm thế nào một đội nhóm người dân tộc bản địa thiểu số với gươm and cung nỏ rất có khả năng lật đổ đc chính phủ nước nhà nước ta.[…] Đây chỉ là một kiểu dàn dựng của chính phủ nước nhà”.[93] Ngày 28 tháng ba năm trước đó, tám người Thượng bị tuyên án 7–11 năm tù vì “cấu kết với phản động thế giới Ra đời một Chính phủ riêng của những người thiểu số”.[191]

Khoảng tầm hơn 12.000 người Thượng an cư tại Notrh Carolina tính đến năm trước đó, nhân viên cố vấn về vụ việc thổ dân Key Rebold nói “phần nhiều chuyên môn học vấn không tốt, đi làm việc với đồng lương rất ít, nhưng chính các hoạt động và sinh hoạt đức tin and tôn giáo mang họ về với thực tiễn của cuộc sống đời thường mới”, linh mục Trần Công Vang [tại Notrh Carolina] cho biết thêm “người Thượng sống xen lẫn với những người Mỹ – người Tây Ban Nha – người Việt”.[192] Tháng tám năm 2014, Ủy ban Chủ quyền tôn giáo Thế giới Đất nước Hoa Kỳ (USCIRF) cho biết thêm tám người Thượng tại Tây Nguyên thuộc trào lưu Công giáo hòa bình bị phán quyết từ 3 năm đến 11 năm tù vì “kích động lòng hận thù sắc tộc and tôn giáo” do biểu tình phản đối di chuyển ở tỉnh Gia Lai, giám mục tại Kon Tum bị phủ nhận đi tới địa chỉ mà những người dân này cư ngụ.[193] Ngày một tháng 12 năm 2014, chính phủ nước nhà nước ta đề xuất Campuchia trục xuất 16 người Thượng vượt biên giới vào Ratanakkiri.[145] Ngày 11 tháng hai năm 2015, chín người Thượng vượt biên giới sang Ratanakiri thuộc Campuchia tị nạn và đã được báo cáo giải trình đến Liên Hợp Quốc, Bộ trưởng liên nghành Bộ Nội vụ Campuchia Sar Kheng có phát ngôn “sẽ suy xét tổng thể toàn bộ những kiến ​​nghị xin tị nạn nếu như với từng tình huống”, nhưng sẽ chuyển người tị nạn sang nước thứ ba hoặc trục xuất người xin tị nạn hồi hương nếu như không đc công nhận tị nạn.[194] Ngày 20 tháng hai năm nhâm thìn, cảnh sát Gia Lai bắt giữ bốn người vì “phá hoại chế độ đoàn kết dân tộc bản địa”.[195]

Tháng bốn năm 2017, khoảng chừng 50 người Thượng vượt biên giới Campuchia tới Đất Nước Thái Lan do run sợ hồi hương về nước ta, dẫn đến tổng lượng người Thượng tại Đất Nước Thái Lan lên 250 người. Y Yony—một người Ê Đê—nói “mình đã hứa với chính quyền sở tại rằng sẽ không còn trốn khỏi nước ta and sẽ xin phép họ bất kỳ lúc nào tôi muốn đi bất kỳ đâu. Đó là lý bởi vì sao tôi không hề muốn quay lại”, Y Djơm Ênuôl — một người Ê Đê khác — nói “tôi không còn trở về nước ta vì công an sẽ bắt tôi ở đó and tra tấn tôi trong tù”, Xiu A Nem — một người Gia Rai — nói “tôi đã biết thành áp bức ở nước ta vì tôi là một người phản kháng, họ không tôn trọng hòa bình tôn giáo. Tôi đã biết thành tống giam 2 năm nhưng mình đã trốn sang Đất Nước Thái Lan và đã được Canada gật đầu đồng ý tị nạn nhờ việc giúp sức từ [các nhóm nhân quyền]”.[196] Ngày 31 tháng tám năm 2018, những nhà sinh hoạt nhân quyền huy động thả người Thượng (khoảng chừng 38 người tới từ Campuchia and ước tính khoảng chừng 130 người từ nước ta) bị tóm gọn tại huyện Bang Yai thuộc tỉnh Nonthaburi, những người dân đó được cho là tị nạn hoặc xin tị nạn and sẽ bắt gặp rất không an toàn nếu bị trục xuất hồi hương. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Đất Nước Thái Lan Busadee Santipitaks cho biết thêm đang suy xét vấn đề. Tổ chức triển khai Theo dõi Nhân quyền có phát ngôn “chính phủ nước nhà Đất Nước Thái Lan cần trả hòa bình ngay lập tức cho 181 người tị nạn dân tộc bản địa thiểu số and người xin tị nạn, hầu như có tình trạng tị nạn của Liên Hợp Quốc”.[197] Ngày 14 tháng 10 năm 2019, phó Bí thư Đảng ủy xã Ia Le (huyện Chư Pưh, tỉnh Gia Lai) Siu H’Bhem chứng thực “từ thời điểm năm 2001 đến lúc này, có 96 dân cư bản địa đã vượt biên giới bất hợp pháp qua Campuchia and Đất Nước Thái Lan sẽ được ‘đưa theo Đất nước Hoa Kỳ’”.[63] Ngày 17 tháng sáu năm 2020, phái đoàn ngoại giao Đất nước Hoa Kỳ gặp mặt những tín hữu Tin Lành hòa bình xung quanh vị trí Tây Nguyên and bị bảo mật an ninh nước ta theo dõi nhật trình”.[198]

Chú thích[sửa | sửa mã nguồn]

Ghi chú[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ Cao nguyên Trung phần đằng sau sự kiểm soát điều hành của nước ta Cộng hòa Tính từ lúc sau Hiệp định Genève, 1954; tiếp đến xung quanh vị trí đó được nước ta tiếp quản and phân cấp địa giới hành chính với tên thường gọi Tây Nguyên Tính từ lúc Event 30 tháng bốn năm 1975.
  2. ^ Cư dân địa phương thiểu số Tây Nguyên áp dụng tên thường gọi “Đêga” thay mặt cho chính họ. Trong dữ liệu thế giới, thuật ngữ đó thường đc viết là “Degar” hoặc “Dega” (như trong tên thường gọi tổ chức triển khai Montagnard Dega Association–MDA). Không chỉ có vậy, trong một số trong những dữ liệu–bài báo áp dụng cách thức viết phiên âm như “Đề-ga”.

Tìm hiểu thêm[sửa | sửa mã nguồn]

  1. ^ aăâbcd

    Nguyễn Mậu, Linh (2017). “Đảng Cộng sản nước ta chỉ đạo công tác làm việc dân vận ở Tây Nguyên từ thời điểm năm 2001 đến năm 2010” (PDF). Học viện chuyên nghành Chính trị Đất nước SG. tr. 53-56. Bản gốc (PDF) tàng trữ ngày 9 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 9 tháng sáu năm 2020.

  2. ^ ANTV (20 tháng bốn năm 2017). “Cẩn thận trước thủ đoạn phá hoại khối đại đoàn kết toàn dân”. Cảnh sát Nghệ An. Bản gốc tàng trữ ngày 14 tháng năm năm 2017. Truy vấn ngày 20 tháng bốn năm 2017. Đỉnh cao trong tháng 2/2001 and tháng bốn/2004 – những đối tượng người sử dụng Fulro đã tuyên truyền hấp dẫn con số to quần chúng nhân dân triển khai 2 cuộc bạo loạn chính trị.
  3. ^ Nguyễn Thế, Trung (19 tháng sáu năm 2019). “Giải quyết và xử lý and phòng ngừa “điểm trung tâm” trong tình hình hiện tại”. Cộng đồng Lý luận TW Đảng Cộng sản nước ta. Bản gốc tàng trữ ngày 18 tháng 10 năm 2019. Truy vấn ngày 19 tháng sáu năm 2019.
  4. ^ aăKhắc, Dũng (21 tháng 10 năm 2015). “Lúc nào đc giải hạn?”. Lao Động. Bản gốc tàng trữ ngày 9 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 21 tháng 10 năm 2015. Đến khi giải quyết và xử lý vụ việc Fulro gây bạo loạn ở Tây Nguyên trong những năm tiếp theo sau đó (2001, 2004), tôi với tư cách thức là Phó Tổng chỉ huy cục trưởng rồi Tổng Cục trưởng Tổng chỉ huy cục Bảo mật an ninh mới thẳng trực tiếp ra trận
  5. ^ aăMai, Xaigon (1 tháng ba trong năm 2007). “Homecoming: Finding My Tribe in Vietnam’s Central Highlands” [Về cố hương: Tìm bộ lạc của tôi tại Tây Nguyên của Việt Nam]. Cultural Survival (bằng tiếng Anh). Bản gốc tàng trữ ngày 18 tháng một năm 2017. Truy vấn ngày một tháng ba trong năm 2007. The government’s response lớn both protests was brutal: In 2004, government security forces armed with metal bars, nail-covered clubs, và other weapons killed 10 unarmed Dega tribesmen in what is now referred lớn as the Easter Massacre
  6. ^ aă“Montagnards: Report published on the Easter massacre” [Người Thượng: Xuất bản báo cáo về Thảm sát Phục Sinh]. Tổ chức triển khai những Đất nước and Dân tộc bản địa Không tồn tại thay mặt (Unrepresented Nations và Peoples Organization, UNPO) (bằng tiếng Anh). 18 tháng năm năm 2004. Bản gốc tàng trữ ngày 3 tháng chín năm 2010. Truy vấn ngày 18 tháng năm năm 2004.
  7. ^ aă“Assessment for Montagnards in Vietnam” [Đánh giá về người Thượng tại Việt Nam]. ĐH Maryland, College Park (bằng tiếng Anh). 31 tháng 12 năm 2006. Bản gốc tàng trữ ngày 26 tháng 12 năm nhâm thìn. Truy vấn ngày 31 tháng 12 năm 2006.
  8. ^ aăâ“DFAT Country Information Report Vietnam” [Bộ Ngoại giao và Thương mại: Báo cáo thông tin quốc gia Việt Nam] (PDF). Bộ Ngoại giao and Kinh tế (bằng tiếng Anh). 31 tháng 12 năm 2019. tr. 18. Bản gốc (PDF) tàng trữ ngày một tháng bảy năm 2020. Truy vấn ngày 31 tháng 12 năm 2019.
  9. ^ aăTrần Thị Hằng (2020). “Giai đoạn cải cách và phát triển đạo tin lành ở Gia Lai từ 1986 đến 2016” (PDF). Trường ĐH Sư phạm, ĐH Huế. tr. 1. Bản gốc (PDF) tàng trữ ngày 15 tháng năm năm 2022. Truy vấn ngày 15 tháng năm năm 2022. Tóm lược dễ dàng nắm bắt.
  10. ^ Nguyễn Khắc Đức (30 tháng bảy năm 2020). “Protestantism in Central Highlands và current issues” [Đạo Tin Lành ở Tây Nguyên và những vấn đề hiện nay]. Học viện chuyên nghành Chính trị Đất nước SG (bằng tiếng Anh). Tạp chí Lý luận chính trị. Bản gốc tàng trữ ngày 21 tháng 12 năm 2020. Truy vấn ngày 21 tháng 12 năm 2020.
  11. ^ aăPhan, Anh. “Người Việt ở Tây Nguyên: Lược sử dựng nên and mối quan hệ tộc người”. Viện Khoa học Thế giới vùng Nam Bộ. Cải tiến và phát triển Tài chính – Thế giới TP. Đà Nẵng. tr. 30-31, 36. Bản gốc tàng trữ ngày 30 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 30 tháng sáu năm 2020.
  12. ^ aăâ“Minority Rights Group International: Vietnam: Highland minorities” [Nhóm quyền người thiểu số quốc tế: Việt Nam, các tộc người thiểu số Tây Nguyên] (PDF). Bộ Tư pháp Đất nước Hoa Kỳ (bằng tiếng Anh). 14 tháng 10 năm 2014. Bản gốc (PDF) tàng trữ ngày 21 tháng 12 năm 2020. Truy vấn ngày 21 tháng 12 năm 2020.
  13. ^ aăDoyle, Kevin; Ten Kate, Daniel (17 tháng bảy năm 2004). “Hiding from Persecution” [Trốn tránh sự bức hại]. The Cambodia Daily (bằng tiếng Anh). Bản gốc tàng trữ ngày 25 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 17 tháng bảy năm 2004.
  14. ^ aăSikor, Thomas (4 tháng bảy năm 2008). “Land Allocations in the Vietnamese Uplands: Negotiating Property và Authority” [Phân cấp đất tại vùng núi Việt Nam: Chuyển nhượng quyền và ủy quyền]. ĐH Indiana tại Bloomington (bằng tiếng Anh). tr. 5. Bản gốc tàng trữ ngày 21 tháng 12 năm 2020. Truy vấn ngày 21 tháng 12 năm 2020. Tóm lược dễ dàng nắm bắt (PDF). Third, after independence in 1954, northern Vietnamese government policy focused on control over people và products (instead of control over land). In addition, in the uplands the more moderate ‘democratic reform’ took the place of the more radical land reform implemented in the lowlands. Collectivization was never as complete as in the lowlands, và the nationalization of forestland remained highly unstable. Fourth, the southern Vietnamese regime did not regulate property rights lớn land in the Central Highlands.
  15. ^ Nguyễn Văn Huy (16 tháng bốn năm 2004). “Nhìn lại trào lưu BAJARAKA”. Đài truyền hình BBC. Bản gốc tàng trữ ngày 26 tháng 12 năm 2020. Truy vấn ngày 26 tháng 12 năm 2020. Giọt nước đã làm tràn ly là chế độ tương đồng (diễn văn ngày 12-6-1955) and cải cách thức điền địa (Dụ số 57 ngày 22-10-1956) của thủ tướng Ngô Đình Diệm : nhận biết đối xử, bãi bỏ những TANDTC phong tục, cấm dạy tiếng thổ ngữ and từ chối quyền chiếm hữu đất đai (polan) của những người Thượng.
  16. ^ aăâCrossette, Barbara (5 tháng năm năm 2001). “New Protests In Old Conflict With Vietnam; The Montagnards Bring Their Fight lớn Thủ đô New York” [Biểu tình mới trong xung đột cũ với Việt Nam, người Thượng mang cuộc chién của họ tới New York]. The Thủ đô New York Times (bằng tiếng Anh). Bản gốc tàng trữ ngày 27 tháng năm năm 2015. Truy vấn ngày 5 tháng năm năm 2001.
  17. ^ aăâNguyễn Thị Hoài, Phương (21 tháng sáu năm trước đó). “Một số trong những để ý trong vụ việc dân tộc bản địa ở Tây Nguyên hiện tại”. Ủy ban Dân tộc bản địa. Bản gốc tàng trữ ngày 10 tháng 12 năm 2017. Truy vấn ngày 21 tháng sáu năm trước đó. Trong trong những năm tới, xác suất đồng bào những dân tộc bản địa thiểu số tại chỗ còn tồn tại xu thế giảm thêm, nếu như không không chuyển biến đc mô hình dân sinh and chặn đứng việc di cư hòa bình từ những địa chỉ khác đến. Một trong những các vụ việc bức xúc của Tây Nguyên là xác suất tăng dân sinh tự nhiên và thoải mái còn quá cao and tăng cơ học không hề thấp do di dân hòa bình từ địa chỉ khác đến. Hậu quả của vụ việc di cư hòa bình từ địa chỉ khác đến là nạn phá rừng lấy đất canh tác, giao thương mua bán đất đai and nhiều vụ việc bức xúc khác về môi trường tự nhiên. Việc di cư hòa bình đến Tây Nguyên với con số lượng to đã và đang phá tan những chiến lược, qui hoạch cải cách và phát triển kinh tế tài chính – thế giới của không ít tỉnh, nhất là vụ việc không chuyển biến chế tạo and đời sống và cống hiến cho bộ phận cư dân này rất khó khăn.
  18. ^ aăNguyễn Duy Thụy (1 tháng 11 năm nhâm thìn). “Sự việc lao động – công việc của đồng bào dân tộc bản địa thiểu số từ bản địa khác đến Tây Nguyên trong tiến trình hiện tại” (PDF). Viện Khoa học thế giới vùng Tây Nguyên. tr. 47–48. Bản gốc (PDF) tàng trữ ngày 6 tháng bốn năm 2022. Truy vấn ngày 6 tháng bốn năm 2022 – qua Trường ĐH Thủ Dầu Một.
  19. ^ aăâMydans, Seth (31 tháng ba năm 2011). “Vietnam Persecutes Christian Minority, Report Says” [Việt Nam đàn áp người thiểu số Cơ Đốc gióa, báo cáo nói]. The Thủ đô New York Times (bằng tiếng Anh). Bản gốc tàng trữ ngày 11 tháng 10 năm 2011. Truy vấn ngày 31 tháng ba năm 2011.
  20. ^ aă“Montagnards in N.C. fear for Vietnam kin” [Người Thượng tại North Carolina lo lắng cho người thân Việt Nam]. Star-News (bằng tiếng Anh). 13 tháng bốn năm 2004. Bản gốc tàng trữ ngày 25 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 13 tháng bốn năm 2004.
  21. ^ Dunst, Charles (21 tháng năm năm 2019). “Vietnam War left a painful legacy for indigenous minority that fought alongside U.S.” [Chiến tranh Việt Nam để lại một di sản đau đớn cho người thiểu số bản xứ đã chiến đấu bên cạnh Hoa Kỳ]. Los Angeles Times (bằng tiếng Anh). Bản gốc tàng trữ ngày 21 tháng năm năm 2019. Truy vấn ngày 21 tháng năm năm 2019. This reporter traveled lớn the region without authorization và spoke with nearly a dozen Montagnard veterans. Each told a version of the same tale: They were recruited by U.S. Army Special Forces, fought against the North Vietnamese forces, spent years in squalid postwar labor camps, và continue lớn be persecuted by the government và marginalized by Vietnam’s Kinh majority.
  22. ^ aăâb“IX. The movement for land rights và religious freedom” [IX. Phong trào về quyền sử dụng đất và tự do tôn giáo]. Tổ chức triển khai Theo dõi Nhân quyền (bằng tiếng Anh). 2002. Bản gốc tàng trữ ngày 5 tháng ba năm nhâm thìn. Truy vấn ngày 29 tháng sáu năm 2020.
  23. ^ aăâVõ Thị Mai, Phương; Hoàng Hữu, Bình; Nguyễn Hồng, Vĩ; Hoàng Lệ, Nhật (20 tháng tám năm 2018). “Yếu tố hoàn cảnh di cư bột phát của những người Mông ở Đắk Lắk and các vụ việc hiện ra”. Tạp chí Ngiên giúp Dân tộc bản địa. Bản gốc tàng trữ ngày 19 tháng bảy năm 2020. Truy vấn ngày 20 tháng tám năm 2018.
  24. ^ aă“Di cư nội địa: Thời cơ and thử thách nếu như với sự cải cách và phát triển kinh tế tài chính – thế giới ở nước ta” (PDF). Quỹ Số lượng dân sinh Liên Hiệp Quốc. 1 tháng bảy năm 2010. tr. 26. Bản gốc (PDF) tàng trữ ngày 19 tháng bảy năm 2020. Truy vấn ngày một tháng bảy năm 2010.
  25. ^ Nhóm phóng viên báo chí (12 tháng 12 năm 2020). “Bài 2: Mẩu truyện “cán bộ trên cây” and tuyến phố đồng cảm lòng dân”. Quân đội nhân dân. Bản gốc tàng trữ ngày 15 tháng 12 năm 2020. Truy vấn ngày 15 tháng 12 năm 2020. cán bộ chỉ đọc những content tuyên truyền qua mạng lưới hệ thống loa phát thanh mà hoàn toàn không về với đồng bào để nghiên cứu và phân tích, lý giải cặn kẽ, tỉ mỉ để dân biết, dân hiểu; cũng không giao thiệp, đối thoại để lắng nghe dân nói. Hơn thế nữa, cán bộ tuyên truyền hầu như là người chưa thông thuộc tiếng DTTS, cho nên không còn chuyển tải hết những content tuyên truyền tới đồng bào.[…] những cách nhìn đều nhận định rằng, lý do dẫn đến các tinh giảm của công tác làm việc tuyên truyền theo lối 1 chiều trước hết bắt nguồn từ phía đội ngũ cán bộ cơ sở, nhưng phần khác thường khởi nguồn từ chính các yếu kém trong công tác làm việc chỉ đạo, lãnh đạo của cấp ủy, chính quyền sở tại những cấp.
  26. ^ Nhóm phóng viên báo chí (13 tháng 12 năm 2020). “Bài 3: “Đại phẫu” quý phái cán bộ chú ý Đảng hợp lòng dân”. Quân đội nhân dân. Bản gốc tàng trữ ngày 15 tháng 12 năm 2020. Truy vấn ngày 15 tháng 12 năm 2020. Một trong những các lý do dẫn tới việc xẩy ra ở Tây Nguyên năm 2001 đc đúc kết là việc mạng lưới hệ thống chính trị (HTCT) and đội ngũ cán bộ (ĐNCB) ở cơ sở có tương đối nhiều yếu kém, điểm yếu nghiêm trọng trong công tác làm việc chỉ đạo, điều hành và quản lý, điều hành quản lý.[…] Mặt còn lại, HTCT vẫn mặc định lòng tin, rằng tổng thể toàn bộ quần chúng nhân dân, nhất là đồng bào DTTS đều tích cực và lành mạnh, một lòng theo Đảng, Chính phủ. Trong những lúc thực tiễn lại đổi khác lập cập and cốt truyện không thể đoán trước.
  27. ^ aăGreenfield, Gerard (10 tháng 12 năm 2001). “The World Coffee Crisis: Is Vietnam lớn Blame?” [Khủng hoảng cà phê thế giới: Việt Nam có đáng trách không?]. Envío (bằng tiếng Anh). Bản gốc tàng trữ ngày 31 tháng bảy năm 2020. Truy vấn ngày 19 tháng hai năm 2022.
  28. ^ Nguyễn Như, Phong (7 tháng ba năm 2001). “Thực sự về cuộc “gây rối mang Color chính trị” ở Tây Nguyên”. VnExpress. Bản gốc tàng trữ ngày 25 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 7 tháng ba năm 2001.
  29. ^ aăâbNgọc, Như (27 tháng chín năm 2010). “Tin lành Đê-ga” sự lừa bịp, phản động”. Báo Gia Lai. Bản gốc tàng trữ ngày 16 tháng bốn năm nhâm thìn. Truy vấn ngày 27 tháng chín năm 2010.
  30. ^ aăMinh, Đạt (12 tháng 11 năm 2014). “Cảnh sát Kon Tum thực hiện những mặt công tác làm việc Cảnh sát, giữ vững bảo mật an ninh trật tự Ship hàng công danh và sự nghiệp công nghiệp hóa-hiện đại hóa giang sơn (2001-2010)”. Cảnh sát Kon Tum. Bản gốc tàng trữ ngày 25 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 12 tháng 11 năm 2014.
  31. ^ aăâDubus, Arnaud (11 tháng bốn năm 2001). “La révolte des Montagnards au Viêt-nam” [Cuộc nổi dậy của người Thượng tại Việt Nam]. Libération (bằng tiếng Pháp). Bản gốc tàng trữ ngày 29 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 11 tháng bốn năm 2001.
  32. ^ aăLê Xuân Biểu (2014). “Sở Giao thông vận tải Vận tải đường bộ Đắk Lắk: 110 năm gây dựng and cải cách và phát triển (1904–2014)” (PDF). Sở Giao thông vận tải Vận tải đường bộ Đắk Lắk. tr. 197, 199–201. Bản gốc (PDF) tàng trữ ngày 10 tháng bốn năm 2022. Truy vấn ngày 10 tháng bốn năm 2022.
  33. ^ aăâbTrương Minh, Dục. “Kiến thiết xây dựng and củng cố khối đoàn kết những dân tộc bản địa ở Tây Nguyên trong thời kỳ Đổi Mới (1986 – 2006) – Hiệu quả and tay nghề”. Viện nghiên cứu và điều tra cải cách và phát triển Thành Phố Hồ Chí Minh. tr. 9-11. Bản gốc tàng trữ ngày 9 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 9 tháng sáu năm 2020.
  34. ^ “Bài 1: “Chính phủ” Đê Ga”. Dân trí. 27 tháng sáu năm 2005. Bản gốc tàng trữ ngày 9 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 27 tháng sáu năm 2005.
  35. ^ aăTuệ, Lâm (12 tháng năm năm trước đó). “Thao thức với Tây Nguyên”. Sức khỏe thể chất & Cuộc sống. Bộ Y tế. Bản gốc tàng trữ ngày 23 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 12 tháng năm năm trước đó.
  36. ^ aăHương Giang (26 tháng bốn năm 2022). “Ký ức buồn của những người từng đc Fulro dựng làm “Tỉnh trưởng Gia Lai”. Đài Lời nói nước ta. Bản gốc tàng trữ ngày 9 tháng năm năm 2022. Truy vấn ngày 9 tháng năm năm 2022.
  37. ^ “Người Thượng biểu tình ở Tây Nguyên”. Đài truyền hình BBC. 10 tháng bốn năm 2004. Bản gốc tàng trữ ngày 25 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 10 tháng bốn năm 2004.
  38. ^ aăâb“Người Thượng Cơ đốc giáo ở nước ta”. Tổ chức triển khai Theo dõi Nhân quyền. 30 tháng ba năm 2011. Bản gốc tàng trữ ngày 26 tháng hai năm 2017. Truy vấn ngày 30 tháng ba năm 2011.
  39. ^ aăThanh, Phương (14 tháng bốn năm 2009). “Phán quyết tù ba người thiểu số ở Tây Nguyên với tội danh « phá hoại chế độ đại đoàn kết »”. Radio France Internationale. Bản gốc tàng trữ ngày 18 tháng bốn năm 2009. Truy vấn ngày 14 tháng bốn năm 2009.
  40. ^ aăâbDoyle, Kevin (16 tháng bảy năm 2004). “After flight from Vietnam, the brutal jungle” [Sau cuộc trốn chạy khỏi Việt Nam, rừng rậm bạo tàn]. The Thủ đô New York Times (bằng tiếng Anh). Bản gốc tàng trữ ngày 10 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 16 tháng bảy năm 2004.
  41. ^ aă“U.S. Committee for Refugees World Refugee Survey 2003 – Cambodia” [Ủy ban Người tị nạn Hoa Kỳ, Khảo sát người tị nạn thế giới 2003 – Campuchia]. Cao ủy Liên Hợp Quốc về người tị nạn (bằng tiếng Anh). 1 tháng sáu năm 2003. Bản gốc tàng trữ ngày 15 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày một tháng sáu năm 2003.
  42. ^ Carlyle A. Thayer (1 tháng một thời điểm năm 2012). “The Apparatus of Authoritarian Rule in Viet Nam” [Bộ máy quyền lực chuyên chế tại Việt Nam] (PDF). ĐH TP Hồng Kông (bằng tiếng Anh). tr. 13. Bản gốc (PDF) tàng trữ ngày 23 tháng 12 năm 2020. Truy vấn ngày 23 tháng 12 năm 2020.
  43. ^ aăPhạm Ngọc, Đại (2017). “Đảng bộ tỉnh Đắk lắk chỉ đạo tiến hành chế độ dân tộc bản địa từ thời điểm năm 2003 đến năm 2015” (PDF). Học viện chuyên nghành Chính trị Đất nước SG. tr. 38-39, 66. Bản gốc (PDF) tàng trữ ngày 16 tháng 11 năm 2017. Truy vấn ngày 30 tháng sáu năm 2020.
  44. ^ Mỹ không ủng hộ Chính phủ Đêga ở Tây Nguyên”. VnExpress. 16 tháng ba năm 2002. Bản gốc tàng trữ ngày 12 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 16 tháng ba năm 2002.
  45. ^ aă“New Refugee Flow” [Dòng người tịn nạn mới]. Tổ chức triển khai Theo dõi Nhân quyền (bằng tiếng Anh). 1 tháng một năm 2005. Bản gốc tàng trữ ngày 17 tháng một năm 2009. Truy vấn ngày một tháng một năm 2005.
  46. ^ aăâbcdđZabriskie, Phil (18 tháng bảy năm 2004). “Vietnam’s Tribal Injustice” [Bất công bộ lạc Việt Nam]. Time (bằng tiếng Anh). Bản gốc tàng trữ ngày 13 tháng một năm 2005. Truy vấn ngày 18 tháng bảy năm 2004.
  47. ^ aăâMinh, Thúy; Thảo, Phương (24 tháng ba năm 2005). “Bộ mặt kẻ phản quốc, tên khủng bố có ước mơ chính trị cuồng tín phải vạch trần – Tội ác Ksor Kơk and bè bạn gây cho đồng bào phải đc xét xử”. Tạp chí lý luận của Uỷ ban Dân tộc bản địa. Bản gốc tàng trữ ngày 9 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 24 tháng ba năm 2005.
  48. ^ Quân Thủy; Tiến Dũng; Trịnh Dũng; Hồng Sáng (25 tháng bốn năm 2020). “Bài 5: Để Tây Nguyên cải cách và phát triển xứng tầm (tiếp theo sau and hết)”. Quân đội nhân dân. Bản gốc tàng trữ ngày 9 tháng bốn năm 2022. Truy vấn ngày 9 tháng bốn năm 2022. Tháng bảy-2002, Bộ Chính trị (khóa IX) ra Ra quyết định Ra đời Ban Chỉ huy Tây Nguyên.
  49. ^ aăâbĐăng Thức (19 tháng 12 thời điểm năm 2012). “Bài học kinh nghiệm từ Tây Nguyên…”. Báo Quảng Bình. Bản gốc tàng trữ ngày 2 tháng ba năm 2022. Truy vấn ngày 2 tháng ba năm 2022. Mặc dù vậy, khi chi phí cafe, cao su đặc, hồ tiêu… tăng ngày một nhiều, thì đất chế tạo của đồng bào cũng trở thành lôi cuốn, có mức giá. Một lượng người địa chỉ khác lên ảnh hưởng tác động, khuyên nhủ để sở hữ lại đất của đồng bào… Thực chất đồng bào dân tộc bản địa thiểu số (DTTS) vốn ngay thẳng, nghe theo and bán đất cho họ, rồi nhiều hạnh phúc gia đình kéo nhau vào phá rừng làm nương rẫy mới… Nhiều đồng bào DTTS có tiền, nhưng không tồn tại đất làm nhà, không tồn tại đất chế tạo, tình hình bảo mật an ninh buôn, làng khó khăn. Tận dụng tình hình đó, nhiều quyền năng thù địch, phản động tuyên truyền, hấp dẫn bà con… And đây là 1 trong những các lý do xảy ra vụ lộn xộn, khó khăn ở vùng Tây Nguyên vào đầu trong những năm 2000.
  50. ^ aăThái Thị Minh Phụng (4 tháng tám năm 2020). “Thi công chế độ cải cách và phát triển kinh tế tài chính nếu như với đồng bào dân tộc bản địa thiểu số những tỉnh Tây Nguyên”. Học viện chuyên nghành Hành chính. Điều hành quản lý Chính phủ. Bản gốc tàng trữ ngày 24 tháng chín năm 2020. Truy vấn ngày 17 tháng bốn năm 2022.
  51. ^ “Chân dung các thuộc hạ của Ksor Kok”. VnExpress. 21 tháng năm năm 2004. Bản gốc tàng trữ ngày 9 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 21 tháng năm năm 2004.
  52. ^ Đặng Ngọc, Như (28 tháng bốn năm 2015). “40 năm giữ bình an Tây Nguyên”. Cảnh sát nhân dân. Bản gốc tàng trữ ngày 9 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 28 tháng bốn năm 2015.
  53. ^ Nguyễn Hoàng, Thu (8 tháng hai năm 2004). “Gia Lai: Truy tố 11 bị can trong vụ án tham nhũng to nhất Tây Nguyên”. Thanh Niên. Bản gốc tàng trữ ngày 24 tháng bảy năm 2020. Truy vấn ngày 8 tháng hai năm 2004.
  54. ^ aăâbcdXH (17 tháng bốn năm 2004). “Gây rối mô hình to tại Tây Nguyên”. VnExpress. Bản gốc tàng trữ ngày 9 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 17 tháng bốn năm 2004.
  55. ^ aăâbcdHoàng Hải, Vân (19 tháng bốn năm 2004). “Thực sự về vụ gây rối ở Tây Nguyên”. Đại sứ quán nước ta tại Đất nước Hoa Kỳ. Bản gốc tàng trữ ngày 11 tháng 10 năm 2006. Truy vấn ngày 19 tháng bốn năm 2004.
  56. ^ aăDuy, Văn; Cam, Ly (16 tháng bốn năm 2004). “Ngữ cảnh Tây Nguyên” and các thông báo bịa đặt”. Tuổi Trẻ. Bản gốc tàng trữ ngày 9 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 16 tháng bốn năm 2004.
  57. ^ aăâbcAglionby, John (22 tháng bốn năm 2004). “A fight for freedom” [Một cuộc đấu tranh tự do]. The Guardian (bằng tiếng Anh). Bản gốc tàng trữ ngày 28 tháng tám năm trước đó. Truy vấn ngày 22 tháng bốn năm 2004.
  58. ^ aă“Country Profile: Vietnam” [Hồ sơ Quốc gia: Việt Nam] (PDF). Thư viện Chính phủ quốc hội (bằng tiếng Anh). 1 tháng 12 năm 2005. tr. 21. Bản gốc (PDF) tàng trữ ngày 21 tháng 12 năm 2020. Truy vấn ngày 21 tháng 12 năm 2020.
  59. ^ aăâbc“Vietnam: Manifestation à Pâques sur les Hauts Plateaux du Centre” [Việt Nam: Biểu tình Phục Sinh tại Tây Nguyên]. Zenit News Agency (bằng tiếng Pháp). 15 tháng năm năm 2004. Bản gốc tàng trữ ngày 28 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 15 tháng năm năm 2004.
  60. ^ Morris, Jason (2013). “The Vietnamese Bauxite Mining Controversy: the Emergence of a New Oppositional Politics” [Tranh cãi khai thác bô xít Việt Nam: Lộ diện chính trị đối lập mới]. ĐH California (bằng tiếng Anh). tr. 62. Bản gốc tàng trữ ngày 23 tháng 12 năm 2020. Truy vấn ngày 23 tháng 12 năm 2020. Tóm lược dễ dàng nắm bắt (PDF).
  61. ^ aăâbc“Cao Nguyên căng thẳng mệt mỏi trong lễ Phục Sinh”. Đài truyền hình BBC. 11 tháng bốn năm 2004. Bản gốc tàng trữ ngày 25 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 11 tháng bốn năm 2004.
  62. ^ “Có thêm bạo loạn ở Tây Nguyên”. Đài truyền hình BBC. 10 tháng bốn năm 2004. Bản gốc tàng trữ ngày 25 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 10 tháng bốn năm 2004.
  63. ^ aăâKhắc, Văn; Nam, Viên; Hữu, Phúc; Đông, Nguyên (14 tháng 10 năm 2019). “Thế trận lòng dân” giữa đại ngàn Tây Nguyên. Bài 1: Các chiêu trò kích động, dụ dỗ”. TP Sài Gòn Giải Phóng. Bản gốc tàng trữ ngày 25 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 14 tháng 10 năm 2019.
  64. ^ aă“World in brief” [Thế giới tóm lược]. The Washington Post (bằng tiếng Anh). 13 tháng bốn năm 2004. Vietnam Seals Off Central Region After Protests by Minority Groups [Việt Nam phong tỏa khu vực Trung bộ sau các cuộc biểu tình của nhóm người thiểu số]. Bản gốc tàng trữ ngày 20 tháng 12 năm 2020. Truy vấn ngày 20 tháng 12 năm 2020.
  65. ^ aă“Họp báo về vụ Tây Nguyên”. Đại sứ quán nước ta tại Đất nước Hoa Kỳ. 28 tháng bốn năm 2004. Bản gốc tàng trữ ngày 25 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 28 tháng bốn năm 2004.
  66. ^ aă“Vietnam: Violence against Montagnards During Easter Week Protests” [Việt Nam: Bạo lực chống lại người Thượng trong biểu tình Tuần lễ Phục sinh]. Tổ chức triển khai Theo dõi Nhân quyền (bằng tiếng Anh). 14 tháng bốn năm 2004. Bản gốc tàng trữ ngày 16 tháng tám năm nhâm thìn. Truy vấn ngày 14 tháng bốn năm 2004.
  67. ^ aăâb“nước ta công nhận có không ổn định tại vùng Tây Nguyên”. Đài Á Châu Tự Do. 13 tháng bốn năm 2004. Bản gốc tàng trữ ngày 23 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 13 tháng bốn năm 2004.
  68. ^ aăHoàng Hải, Vân; Võ, Ba; Hoàng, Thu (28 tháng bốn năm 2004). “Đối thoại giữa Quản trị tỉnh Đắk Lắk với quan chức ngoại giao Mỹ”. Đại sứ quán nước ta tại Đất nước Hoa Kỳ. Bản gốc tàng trữ ngày 25 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 28 tháng bốn năm 2004.
  69. ^ aăâbThu, Thành; Bá, Tích (17 tháng chín năm 2010). “Thực sự ở những “điểm trung tâm” tại Tây Nguyên”. Nhân Dân. Bản gốc tàng trữ ngày 30 tháng chín năm 2018. Truy vấn ngày 17 tháng chín năm 2010.
  70. ^ aăAnh Thư (29 tháng chín năm 2004). “Khẳng định có ai đó đứng sau “ngữ cảnh Tây Nguyên”. TP. hà Nội Mới. Bản gốc tàng trữ ngày 18 tháng hai năm 2022. Truy vấn ngày 18 tháng hai năm 2022. Khoảng tầm vài ba ngàn con người biểu tình, gây rối xẩy ra ở chín điểm với 30 làng trên địa phận ba huyện Đăk Đoa, Chư Sê and Ayun P – ông Hà vấn đáp – có làng chỉ vài ba người, có làng khoảng chừng 10-20 người, làng nhiều nhất khoảng chừng 30-40 người nhập cuộc. Tổng số khoảng chừng 40-50 xã của ba huyện nói ở trên có một số người nhập cuộc gây rối, biểu tình
  71. ^ Khắc, Văn; Nam, Viên; Hữu, Phúc; Đông, Nguyên (15 tháng 10 năm 2019). “Thế trận lòng dân” giữa đại ngàn Tây Nguyên – Bài 2: Dân vận là then chốt”. TP Sài Gòn Giải Phóng. Bản gốc tàng trữ ngày 25 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 15 tháng 10 năm 2019.
  72. ^ Minh, Tân (14 tháng bốn năm 2020). “Quả đấm thép” trên miền đất đỏ (Bài 1: Sự Thành lập và hoạt động của 1 đơn vị chức năng tính chất)”. Cảnh sát TP. Đà Nẵng. Bản gốc tàng trữ ngày 22 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 14 tháng bốn năm 2020.
  73. ^ aăQuốc Phong (9 tháng 10 năm 2020). “Nhớ vị Quản trị tỉnh and kiên định giải quyết và xử lý bạo loạn địa chỉ đại ngàn Tây Nguyên”. việt nam net. Bản gốc tàng trữ ngày 13 tháng 10 năm 2020. Truy vấn ngày 9 tháng 10 năm 2020.
  74. ^ Công, Minh; Nguyên, Minh (5 tháng ba năm 2018). “Không gì rất có khả năng chia rẽ mối quan hệ đoàn kết, gắn bó giữa quân đội and cảnh sát”. Bộ Chỉ đạo quân sự chiến lược tỉnh Hưng Yên. Bản gốc tàng trữ ngày 9 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 5 tháng ba năm 2018. Đại tướng Phạm Văn Trà, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Bộ trưởng liên nghành Bộ Quốc phòng-người từng nhập cuộc lãnh đạo thẳng trực tiếp giải quyết và xử lý vụ gây rối ở Tây Nguyên (tháng 4-2004) and Nợ tướng Lưu Trọng Lư, nguyên Chỉ đạo trưởng Bộ CHQS tỉnh Điện Biên-người thẳng trực tiếp nhập cuộc lãnh đạo giải quyết và xử lý vụ tụ tập gây rối ở huyện Mường Nhé, tỉnh Điện Biên (tháng 5-2011)
  75. ^ “Amnesty International nói về di sản ông Trần Đại Quang”. Đài truyền hình BBC. 24 tháng chín năm 2018. Bản gốc tàng trữ ngày 25 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 24 tháng chín năm 2018.
  76. ^ aă“Vụ gây rối ở Tây Nguyên là do thủ đoạn thâm độc của không ít quyền năng phản động nội ngoại thất nước”. Người lao động. 18 tháng bốn năm 2004. Bản gốc tàng trữ ngày 6 tháng bảy năm nhâm thìn. Truy vấn ngày 18 tháng bốn năm 2004.
  77. ^ Kim, Quý; Nguyễn, Hằng (10 tháng 12 năm 2014). “Chuyện ghi ở đơn vị chức năng “quả đấm thép”. Cảnh sát nhân dân. Bản gốc tàng trữ ngày 28 tháng 12 năm 2014. Truy vấn ngày 10 tháng 12 năm 2014. Từng nhập cuộc giải quyết và xử lý gây rối trật tự ở Tây Nguyên năm 2001 and năm 2004. Khi ở Mường Nhé (Điện Biên) xẩy ra vụ tụ tập đông người gây rối ANTT (năm 2011), khi đó anh giữ cương vị Trung đoàn trưởng CSCĐ Tây Bắc.
  78. ^ aăâb“Khảo sát điều tra về vụ người Thượng”. Đài truyền hình BBC. 13 tháng bốn năm 2004. Bản gốc tàng trữ ngày 4 tháng một năm nhâm thìn. Truy vấn ngày 13 tháng bốn năm 2004.
  79. ^ aă“Vietnams Central Highlands in lockdown after protests” [Phong tỏa Tây Nguyên Việt Nam sau biểu tình]. Đài Á Châu Tự Do (bằng tiếng Anh). 12 tháng bốn năm 2004. Bản gốc tàng trữ ngày 3 tháng hai năm 2010. Truy vấn ngày 12 tháng bốn năm 2004.
  80. ^ aă“Vietnam curbs highlands travel after ethnic protest” [Việt Nam phong tỏa tuyến bay Tây Nguyên sau biểu tình sắc tộc]. L’Express (bằng tiếng Anh). 12 tháng bốn năm 2004. Bản gốc tàng trữ ngày 25 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 12 tháng bốn năm 2004.
  81. ^ aăâb“Stuck in the middle” [Mắc kẹt ở giữa]. The Phnom Penh Post (bằng tiếng Anh). 14 tháng một năm 2005. Bản gốc tàng trữ ngày 23 tháng bốn năm 2014. Truy vấn ngày 14 tháng một năm 2005.
  82. ^ “Socialist Republic of Viet Nam Renewed concern for the Montagnard minority” [Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam: Quan tâm mới về dân tộc thiểu số người Thượng] (PDF). Ân xá Thế giới (bằng tiếng Anh). 10 tháng bốn năm 2014. Bản gốc (PDF) tàng trữ ngày 19 tháng hai năm 2020. Truy vấn ngày 10 tháng bốn năm 2014.
  83. ^ aăâ“nước ta dẫn ra phản xạ chính thức về những vụ biểu tình ở Tây Nguyên”. VOA. 14 tháng một năm 2010. Bản gốc tàng trữ ngày 9 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 14 tháng một năm 2010.
  84. ^ aă“Information on the recent situation in the Central Hightlands” [Thông tin về tình hình gần đây ở miền Trung]. Đại sứ quán nước ta tại Đất nước Hoa Kỳ (bằng tiếng Anh). 19 tháng bốn năm 2004. Bản gốc tàng trữ ngày 21 tháng 12 năm 2020. Truy vấn ngày 21 tháng 12 năm 2020.
  85. ^ aăâ“Police disperse Vietnam protest” [Cảnh sát giải tán biểu tình Việt Nam]. Đài truyền hình BBC (bằng tiếng Anh). 11 tháng bốn năm 2004. Bản gốc tàng trữ ngày 7 tháng sáu năm 2004. Truy vấn ngày 11 tháng bốn năm 2004.
  86. ^ aăâ“King: Montagnards Fear Cambodian Gov’t” [Vua: Người Thượng sợ hãi chính phủ Campuchia]. The Cambodia Daily (bằng tiếng Anh). 16 tháng bảy năm 2004. Bản gốc tàng trữ ngày 29 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 16 tháng bảy năm 2004.
  87. ^ “nước ta được cho phép người ngoại quốc đc đến Tây Nguyên quay trở về”. VOA. 16 tháng bốn năm 2004. Bản gốc tàng trữ ngày 23 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 16 tháng bốn năm 2004.
  88. ^ aăNhóm phóng viên báo chí (17 tháng bốn năm 2004). “Vì sao xẩy ra lộn xộn một số trong những địa chỉ ở Tây Nguyên?”. Nhân Dân. Bản gốc tàng trữ ngày 6 tháng bốn năm 2022. Truy vấn ngày 6 tháng bốn năm 2022. Tỷ Lệ nghèo khổ vẫn còn đấy tới 17% (trước là 50%), đa phần là lâm vào cảnh một số trong những xã vất vả. Ở các địa chỉ này đồng bào nghèo and chuyên môn học vấn còn thấp. Việc thịnh hành khoa học- kỹ thuật cho bà con nông dân trong trồng trọt and chăn nuôi chưa được gia công rất tốt. Chưa lưu ý đúng mức đến chế độ đất đai cho đồng bào. Việc được cho phép dựng nên những nông-lâm trường trước đó and trang trại thời buổi này là thiết yếu, nhưng lẽ ra tiếp đến tất cả chúng ta phải lập cập giải quyết và xử lý tình trạng đồng bào nợ đất chế tạo.[…] Tất cả chúng ta in các ấn phẩm xinh, nhưng đồng bào chưa hiểu tiếng Kinh nên chế độ, đường lối của Đảng chưa tới đc với dân. Tôi là Quản trị MTTQ nước ta, xuống gặp Quản trị xã mà cũng cần phải có phiên dịch thì buồn quá. Không chỉ có vậy cũng còn rất nhiều các cán bộ quan liêu, xa rời dân, chưa hiểu lắng nghe tâm tư nguyện vọng, nguyện vọng của dân.
  89. ^ aăStrode, Tom (23 tháng bốn năm 2004). “Leaders call for end lớn Vietnam’s crackdown on Christians” [Các lãnh đạo kêu gọi chấm dứt trấn áp Kitô hữu tại Việt Nam]. Baptist Press (bằng tiếng Anh). Bản gốc tàng trữ ngày 21 tháng 12 năm 2020. Truy vấn ngày 21 tháng 12 năm 2020.
  90. ^ aăB.T.T (28 tháng bốn năm 2004). “Bác bỏ sự xuyên tạc về tình hình Tây Nguyên”. Người lao động. Bản gốc tàng trữ ngày 9 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 28 tháng bốn năm 2004.
  91. ^ aă“Quản trị tỉnh Gia Lai: Có kẻ đứng sau ‘ngữ cảnh Tây Nguyên”. VnExpress. 29 tháng bốn năm 2004. Bản gốc tàng trữ ngày 9 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 29 tháng bốn năm 2004.
  92. ^ aăâVũ Năm (29 tháng bốn năm 2004). “Ngày này chúng tôi rất căm thù Ksor Kơk”. Người lao động. Bản gốc tàng trữ ngày 6 tháng bảy năm 2020. Truy vấn ngày 6 tháng bảy năm 2020.
  93. ^ aăViệt, Hà (10 tháng năm năm 2010). “Những người dân Thượng bị tóm gọn có thủ đoạn lật đổ chính quyền sở tại?”. Đài Á Châu Tự Do. Bản gốc tàng trữ ngày 12 tháng năm thời điểm năm 2012. Truy vấn ngày 10 tháng năm năm 2010. Vào lúc năm 2004 đã có rất nhiều khẳng định là có khoảng chừng 350 người thượng bị bỏ tù, chúng tôi có hình and chứng cứ nhưng Bộ ngoại giao Mỹ đã tìm cách thức làm nhẹ vụ việc and không đưa những tình huống này trong báo cáo giải trình của chính bản thân mình
  94. ^ aăTrương Minh Dục (2016). “Thực trang kinh tế tài chính – thế giới Tây Nguyên and các vụ việc hiện ra hiện tại” (PDF). Học viện chuyên nghành Chính trị xung quanh vị trí III. Điều tra và nghiên cứu Lịch sử vẻ vang. Số 2.2015. tr. 9-10. Bản gốc (PDF) tàng trữ ngày 24 tháng tám năm 2020. Truy vấn ngày 24 tháng tám năm 2020 – qua Trường ĐH Thủ Dầu Một.
  95. ^ N.T (12 tháng năm năm 2004). “Đoàn công tác làm việc của Liên Hiệp Quốc tới Tây Nguyên”. VnExpress. Bản gốc tàng trữ ngày 9 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 12 tháng năm năm 2004.
  96. ^ “Bốn đại sứ tuyệt vọng với báo nước ta”. Đài truyền hình BBC. 14 tháng năm năm 2004. Bản gốc tàng trữ ngày 25 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 14 tháng năm năm 2004.
  97. ^ aăâ“No Sanctuary: Ongoing Threats lớn Indigenous Montagnards in Vietnam’s Central Highlands” [Không nơi trú ẩn: Những đe dọa đang diễn ra với người Thượng bản xứ tại Tây Nguyên của Việt Nam]. Cao ủy Liên Hợp Quốc về người tị nạn (bằng tiếng Anh). 14 tháng sáu năm 2006. Bản gốc tàng trữ ngày 16 tháng chín năm trước đó. Truy vấn ngày 14 tháng sáu năm 2006.
  98. ^ Vũ Quốc Hùng (1 tháng chín năm 2005). “Đấu tranh phòng, chống quan liêu, tham nhũng bên dưới ánh nắng tâm lý đạo đức SG”. Đảng Cộng sản nước ta. Bản gốc tàng trữ ngày 6 tháng bốn năm 2022. Truy vấn ngày 6 tháng bốn năm 2022. Tệ quan liêu cũng còn nặng nề ở nhiều địa điểm, chỉ đạo không nắm đc tình hình hoạt động vui chơi của cấp bên dưới, sai phạm ra mắt lâu ngày mà hoàn toàn không đc phát giác kịp thời (như tình huống Lương Quốc Dũng ở Ủy ban Thể dục – thể thao, tình huống Mai Thanh Hải ở Bộ Kinh tế). Vì không sát dân, không sát cơ sở nên không nắm đc, không dự báo đc tình hình (vụ lộn xộn ở Tây Nguyên vào đầu tháng 4-2004, hoặc chỉ ra chính sách không sát hợp lòng dân như việc đội giá điện vừa mới đây…)
  99. ^ Trần Duy Hưng (5 tháng sáu năm 2020). “Check, đo lường và thống kê việc tiến hành chính sách, nghị quyết and văn bản của Đảng về công tác làm việc dân vận”. Ủy ban Check TW Đảng Cộng sản nước ta. Bản gốc tàng trữ ngày 7 tháng bốn năm 2022. Truy vấn ngày 7 tháng bốn năm 2022. Để xẩy ra các “điểm trung tâm” trên có một trong những phần lý do rất lớn là cấp uỷ and chính quyền sở tại những cấp chưa làm rất tốt công tác làm việc dân vận, chưa sự thật dân chủ khi thực hiện tiến hành một số trong những chính sách, chính sách to của bản địa
  100. ^ Nguyễn Thị Tâm (26 tháng ba năm 2009). “Nguyên nhân and phương pháp ngăn chặn điểm trung tâm chính trị ở Tây Nguyên”. Ủy ban Dân tộc bản địa. Bản gốc tàng trữ ngày 8 tháng bốn năm 2022. Truy vấn ngày 8 tháng bốn năm 2022 – qua Tạp chí lý luận của Ủy ban Dân tộc bản địa. Đó là số Fulrô cũ, số nguỵ quân, nguỵ quyền chưa chịu tôn tạo, số đối tượng người sử dụng phản động đội lốt tôn giáo đang sinh hoạt trong vùng đồng bào dân tộc bản địa thiểu số không được giải quyết và xử lý; Ảnh hưởng của chính sách Thị phần gây nên phân hoá giàu – nghèo giữa những vùng and giữa những tầng lớp cư dân. Chuyên môn dân trí thấp, chuyên môn chế tạo còn xưa cũ, cuộc sống gặp nhiều vất vả; tình trạng di cư hòa bình and sự mâu thuẫn tranh chấp, giao thương mua bán đất đai trái quy định đã tạo sơ hở cho bọn xấu kích động.[…] Cán bộ người Kinh phần nhiều chưa hiểu tiếng, thiếu hiểu biết phong tục, tập quán của đồng bào nên gần dân mà vẫn xa dân.[…] Chưa đặt mạnh trọng trách cải cách và phát triển kinh tế tài chính với giải quyết và xử lý những vụ việc thế giới nhất là vụ việc xoá đói giảm nghèo, quan tâm sức khoẻ, quan tâm giáo dục, vụ việc đất canh tác, căn hộ chung cư cao cấp, công việc…; nhiều vụ việc bức xúc, nổi cộm trong dân chưa giải quyết và xử lý kịp thời and triệt để. Chính sách chế độ cho cán bộ xã, thôn rất thấp, việc làm lại nhiều, nhìn tổng thể cuộc sống cán bộ cơ sở rất vất vả, phải lo cuộc sống đời thường hạnh phúc gia đình chính vì như thế không còn đảm đương hết đc việc làng, việc xã. Một bộ phận cán bộ thoái hoá, biến chất, nhũng nhiễu gây bất bình trong dân, một bộ phận khác kiên định chính trị kém, thậm chí còn còn tiếp tay cho bọn phản động.
  101. ^ aăVương Xuân Tình (30 tháng 10 năm 2014). “Điều tra và nghiên cứu về mối quan hệ dân tộc bản địa ở nước ta (từ thời điểm năm 1980 đến lúc này)”. Viện Hàn lâm Khoa học thế giới nước ta. Bản gốc tàng trữ ngày 27 tháng một năm 2022. Truy vấn ngày 8 tháng bốn năm 2022. Kể từ thời điểm năm 1986 đến lúc này, […] người Kinh (Việt) đc hưởng lợi nhiều hơn nữa. […] tính chất là từ khi lộ diện những xích míc ở Tây Nam Bộ and xung đột ở Tây Nguyên, một số trong những người sáng tác lưu ý hơn đến mối quan hệ của những người Kinh (Việt) với những tộc thiểu số ở các vùng này.[…] mà ít suy xét tầm quan trọng của mình trong cải cách và phát triển ở vùng dân tộc bản địa thiểu số ra sao.
  102. ^ “Đã hết đánh đồng quyền dân tộc bản địa tự quyết and quyền của dân tộc bản địa thiểu số”. Quân đội nhân dân. 9 tháng bốn năm 2018. Bản gốc tàng trữ ngày 10 tháng bốn năm 2022. Truy vấn ngày 10 tháng bốn năm 2022 – qua Dân Vận.
  103. ^ aă“Các tù nhân lương tâm người Thượng Tây Nguyên bị bỏ rơi”. Đài Á Châu Tự Do. 21 tháng tám năm 2018. Bản gốc tàng trữ ngày 22 tháng tám năm 2018. Truy vấn ngày 21 tháng tám năm 2018.
  104. ^ aăâTacet, Athena (24 tháng ba năm 2017). “Montagnards: Escaping Vietnam, stateless in Thái Lan” [Người Thượng: Trốn thoát khỏi Việt Nam, không tư cách công dân tại Thái Lan]. Al Jazeera (bằng tiếng Anh). Bản gốc tàng trữ ngày 27 tháng ba năm 2017. Truy vấn ngày 24 tháng ba năm 2017.
  105. ^ aăDoyle, Kevin (2 tháng tám năm 2004). “Years of persecution for their difference” [Nhiều năm bức hại vì sự khác biệt của họ]. The Irish Times (bằng tiếng Anh). Bản gốc tàng trữ ngày 26 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 2 tháng tám năm 2004.
  106. ^ aăRappeport, Alan (30 tháng bốn năm 2005). “Repression Follows Vietnamese Tribe” [Kìm nén đeo bám bộ lạc người Việt]. The Washington Post (bằng tiếng Anh). Bản gốc tàng trữ ngày 15 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 30 tháng bốn năm 2005.
  107. ^ aă“Vietnamese Montagnard Ends Prison Term, Goes trang chủ in Failing Health” [Người Thượng Việt mãn hạn tù, về nhà suy nhược sức khỏe]. Đài Á Châu Tự Do (bằng tiếng Anh). 6 tháng ba năm 2020. Bản gốc tàng trữ ngày 6 tháng ba năm 2020. Truy vấn ngày 6 tháng ba năm 2020.
  108. ^ “Tình cảnh khốn khó của 1 tù nhân tôn giáo người Thượng vừa mãn án”. Đài Á Châu Tự Do. 5 tháng ba năm 2020. Bản gốc tàng trữ ngày 6 tháng ba năm 2020. Truy vấn ngày 5 tháng ba năm 2020.
  109. ^ Nguyễn Hồng, Lam (23 tháng 12 năm 2004). “Ama Thái and chiêu trò Tin lành Đề ga”. Cảnh sát nhân dân. Bản gốc tàng trữ ngày 24 tháng 11 năm 2015. Truy vấn ngày 23 tháng 12 năm 2004.
  110. ^ Ngọc, Tấn (23 tháng 10 năm trước đó). “Về lại buôn “người cai trị đất nước” tự phong”. Dân Việt. Bản gốc tàng trữ ngày 13 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 23 tháng 10 năm trước đó.
  111. ^ Võ Năng, Nhẫn (18 tháng bốn năm 2014). “Người Tây Nguyên – Đất Tây Nguyên”. Petro Times. Bản gốc tàng trữ ngày 12 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 18 tháng bốn năm 2014.
  112. ^ Kiều Bình, Định (22 tháng bốn năm 2004). “Thực sự không còn xuyên tạc”. Đại sứ quán nước ta tại Đất nước Hoa Kỳ. Bản gốc tàng trữ ngày 26 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 22 tháng bốn năm 2004.
  113. ^ Việt Cường (25 tháng năm năm 2004). “Ksor Kok, một trong những phần tử khủng bố cuồng loạn”. Người lao động. Bản gốc tàng trữ ngày 5 tháng bốn năm 2022. Truy vấn ngày 5 tháng bốn năm 2022.
  114. ^ Nguyễn Phan Uông, Nhật (22 tháng bốn năm 2004). “Những chức sắc tôn giáo ở Tây Nguyên bác bỏ vu cáo, xuyên tạc”. Đại sứ quán nước ta tại Đất nước Hoa Kỳ. Bản gốc tàng trữ ngày 24 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 22 tháng bốn năm 2004.
  115. ^ “Bác bỏ mọi luận điệu xuyên tạc với dụng ý xấu về cái gọi là “đàn áp dân tộc bản địa, đàn áp tôn giáo” ở nước ta”. Nhân Dân. 17 tháng chín năm 2010. Bản gốc tàng trữ ngày 9 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 17 tháng chín năm 2010.
  116. ^ aăâ“The Vietnam-U.S. Normalization Process” [Quá trình bình thường hóa Hoa Kỳ–Việt Nam] (PDF). Liên đoàn Khoa học Đất nước Hoa Kỳ (Federation of American Scientists) (bằng tiếng Anh). 17 tháng sáu năm 2005. tr. 1,10, 15. Bản gốc (PDF) tàng trữ ngày 21 tháng 12 năm 2020. Truy vấn ngày 21 tháng 12 năm 2020.
  117. ^ “nước ta thừa nhận yếu điểm về điều hành và quản lý tại vùng Tây Nguyên”. VOA. 11 tháng năm năm 2004. Bản gốc tàng trữ ngày 23 tháng 12 năm 2020. Truy vấn ngày 23 tháng 12 năm 2020.
  118. ^ “nước ta họp về bảo mật an ninh với Campuchia”. Đài truyền hình BBC. 13 tháng chín năm 2004. Bản gốc tàng trữ ngày 23 tháng 12 năm 2020. Truy vấn ngày 23 tháng 12 năm 2020.
  119. ^ “Giải trình hòa bình tôn giáo nước ngoài 2009” (PDF). Bộ Ngoại giao Đất nước Hoa Kỳ. 26 tháng 10 năm 2009. tr. 11. Bản gốc (PDF) tàng trữ ngày 9 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 26 tháng 10 năm 2009.
  120. ^ aă“Bộ sách Thành tựu bảo đảm and cải cách và phát triển quyền con người”. Bộ Ngoại giao nước ta. 23 tháng tám năm 2005. Chương IV. Về một số trong những luận điệu vu cáo nước ta trong vụ việc quyền con người. Bản gốc tàng trữ ngày 27 tháng bốn năm 2009. Truy vấn ngày 17 tháng sáu năm 2020. Ngày này, riêng ở Tây Nguyên có 304.876 giáo đồ Tin Lành, 1286 chi hội thuộc 8 hệ phái, 79 mục sư and 476 nhà truyền đạo and truyền đạo tình nguyện.
  121. ^ “nước ta có phát ngôn sách trắng về nhân quyền”. Bộ Ngoại giao nước ta. 29 tháng tám năm 2005. Bản gốc tàng trữ ngày 11 tháng một năm 2010. Truy vấn ngày 5 tháng bốn năm 2020.
  122. ^ “Cải tiến và phát triển Tây Nguyên xứng danh với chỗ đứng kế hoạch tính chất quan trọng”. Báo Ninh Thuận. 10 tháng bảy thời điểm năm 2012. Bản gốc tàng trữ ngày 10 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 10 tháng bảy thời điểm năm 2012.
  123. ^ aăâHoàng, Thùy (17 tháng bảy năm 2020). “Thảo luận về điều hành và quản lý bảo mật an ninh chính trị ở Đăk Lăk”. VnExpress. Bản gốc tàng trữ ngày 17 tháng bảy năm 2020. Truy vấn ngày 17 tháng bảy năm 2020.
  124. ^ aăLê, Hiệp (17 tháng bảy năm 2020). “Bí thư Tỉnh ủy Đắk Lắk: ‘Đồng bào giàu lên sẽ đã không còn chuyện kích động nữa”. Thanh Niên. Bản gốc tàng trữ ngày 24 tháng bảy năm 2020. Truy vấn ngày 17 tháng bảy năm 2020.
  125. ^ Hoài, Thương; Lê, Cường (25 tháng năm năm 2004). “Quản trị tỉnh Đăk Lăk: Sẽ không tồn tại những vụ gây rối mới”. VnExpress. Bản gốc tàng trữ ngày 9 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 25 tháng năm năm 2004.
  126. ^ Huỳnh Đức, Hòa (8 tháng sáu năm 2004). “Thông tư của Uỷ ban Nhân dân tỉnh Lâm Đồng”. Cơ sở tài liệu non sông về văn bản quy định. Bản gốc tàng trữ ngày 9 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 8 tháng sáu năm 2004.
  127. ^ Hà Sơn, Nhin (11 tháng 12 năm 2005). “Giải trình chính trị của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh khóa XII trình Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh đợt thứ XIII” (PDF). Tỉnh ủy Gia Lai. Bản gốc (PDF) tàng trữ ngày 13 tháng một năm 2017. Truy vấn ngày 11 tháng 12 năm 2005.
  128. ^ “Bài 2: Fulro – bóng ma quá khứ”. TP Sài Gòn Giải phóng. 18 tháng chín thời điểm năm 2012. Bản gốc tàng trữ ngày 12 tháng tám năm 2018. Truy vấn ngày 18 tháng chín thời điểm năm 2012.
  129. ^ “Cải tiến và phát triển Tây Nguyên tổng thể, kiên cố”. Đài Lời nói nước ta. 12 tháng bảy thời điểm năm 2012. Bản gốc tàng trữ ngày 30 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 12 tháng bảy thời điểm năm 2012.
  130. ^ Bắc, Hà (8 tháng một năm 2018). “Đảm bảo nhân dân – thiên chức của quân đội and cảnh sát nhân dân”. Quân đội nhân dân. Bản gốc tàng trữ ngày 14 tháng một năm 2018. Truy vấn ngày 8 tháng một năm 2018.
  131. ^ Trần, Phương (22 tháng sáu năm nhâm thìn). “Dòng sản phẩm của trí hình dung hay như là một “thực thể” hiện diện?”. Báo Bình Phước. Bản gốc tàng trữ ngày 12 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 22 tháng sáu năm nhâm thìn.
  132. ^ Anh, Thư (2020). “Nhìn lại những event ở Tỉnh Thái Bình and một số trong những tỉnh Tây Nguyên”. TP. hà Nội Mới. Bản gốc tàng trữ ngày 28 tháng bảy năm 2020. Truy vấn ngày 28 tháng bảy năm 2020.
  133. ^ “Dữ liệu tìm hiểu thêm nghiên cứu và điều tra, học hành môn giáo dục quốc phòng bảo mật an ninh (Quốc phòng 2)”. Học viện chuyên nghành Nông nghiệp trồng trọt nước ta. 31 tháng ba năm 2020. Bản gốc tàng trữ ngày 12 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 31 tháng ba năm 2020.
  134. ^ Chu Văn, Tuấn (19 tháng năm năm 2019). “Xung đột thế giới and bộc lộ của chính bản thân nó ở nước ta hiện tại”. Viện Hàn lâm Khoa học thế giới nước ta. Bản gốc tàng trữ ngày 3 tháng chín năm 2019. Truy vấn ngày 19 tháng năm năm 2019.
  135. ^ Nguyễn Văn, Minh (29 tháng chín năm 2018). “Những hiện tượng lạ tôn giáo mới ở vùng dân tộc bản địa thiểu số Tây Nguyên hiện tại”. Viện Hàn lâm Khoa học thế giới nước ta. Bản gốc tàng trữ ngày 29 tháng 10 năm 2018. Truy vấn ngày 29 tháng chín năm 2018.
  136. ^ Bùi Minh, Đạo (17 tháng sáu năm 2015). “Kiến thiết xây dựng thiết chế tự quản buôn làng dân tộc bản địa thiểu số tại chỗ ở Tây Nguyên”. Tạp chí gây dựng Đảng. Bản gốc tàng trữ ngày 12 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 17 tháng sáu năm 2015.
  137. ^ Đỗ Văn Dương (1 tháng 11 năm 2011). “Thi công quy định dân chủ ở cơ sở xã, phường, thị xã trên địa phận những tỉnh Tây Nguyên hiện tại”. Viện Ngiên giúp lập pháp thuộc Uỷ ban Thường vụ Chính phủ quốc hội. Bản gốc tàng trữ ngày 6 tháng bốn năm 2022. Truy vấn ngày 6 tháng bốn năm 2022. Thực tiễn trên địa phận những xã, phường, thị xã vùng Tây Nguyên từ những vụ bạo loạn chính trị, những điểm trung tâm tôn giáo từ thời điểm năm 2001 and năm 2004 đã cho thấy, ở nơi đâu chính quyền sở tại cấp xã lớn mạnh, tổ chức triển khai tiến hành rất tốt quy định về dân chủ, thì kinh tế tài chính – thế giới cải cách và phát triển mạnh and tiến độ công nghiệp hóa văn minh hóa đc tiến hành một cách thức tuần tự, phù hợp với khuynh hướng chung của thời buổi. trái lại, nếu chính quyền sở tại cấp xã yếu kém, dân chủ bị vi phạm luật thì kinh tế tài chính kém cải cách và phát triển, cuộc sống nhân dân gặp vất vả, công nghiệp hóa – văn minh hóa gặp nhiều cản trở khó khăn. Khi có biểu tình, bạo loạn xẩy ra, địa chỉ đó chính quyền sở tại sẽ lo sợ, bị động.
  138. ^ Đỗ Quang, Hưng (19 tháng tám năm 2014). “Từ sự đổi mới nhận thức tới việc đổi mới về Cơ chế Tôn giáo”. Ban Tôn giáo Chính phủ nước nhà nước ta. Bản gốc tàng trữ ngày 19 tháng tám năm 2014. Truy vấn ngày 22 tháng sáu năm 2020.
  139. ^ Nguyễn Yến, Thanh (19 tháng tám năm 2019). “Mấy vụ việc về củng cố, tăng mạnh quốc phòng, bảo mật an ninh trên địa phận Tây Nguyên trong tình hình hiện tại (1)”. Học viện chuyên nghành Chính trị Cảnh sát nhân dân. Bản gốc tàng trữ ngày 17 tháng chín năm 2019. Truy vấn ngày 19 tháng tám năm 2019.
  140. ^ Phạm Văn, Hồ (26 tháng 10 thời điểm năm 2012). “Đảng cộng sản nước ta chỉ đạo tiến hành chế độ thế giới ở Tây Nguyên từ thời điểm năm 1996 đến năm 2006”. Học viện chuyên nghành Chính trị Đất nước SG. tr. 2–3. Bản gốc tàng trữ ngày 30 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 26 tháng 10 thời điểm năm 2012 – qua Thư viện Đất nước nước ta.
  141. ^ Nguyễn Quốc, Sửu (1 tháng sáu năm 2011). “Tầm nhìn lịch sử hào hùng về tính tự trị trong chế độ nếu như với trái đất những dân tộc bản địa Tây Nguyên”. Viện Ngiên giúp lập pháp thuộc Uỷ ban Thường vụ Chính phủ quốc hội. Bản gốc tàng trữ ngày một tháng bảy năm 2020. Truy vấn ngày một tháng sáu năm 2011.
  142. ^ Chung Van, Hoang (2018). “Evangelizing post-Doi Moi Vietnam. The rise of Protestantism và the state’s response” [Phúc âm hóa hậu ‘Đổi Mới’ Việt Nam: Sự trỗi dậy của đạo Tin Lành và phản ứng của nhà nước]. Viện Á châu học Thế giới (bằng tiếng Anh). Bản gốc tàng trữ ngày 25 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 25 tháng sáu năm 2020.
  143. ^ aă“Tổ chức triển khai Montagnard Foundation lên án chính quyền sở tại nước ta ngược đãi người sắc tộc thiểu số”. VOA. 13 tháng bốn năm 2004. Bản gốc tàng trữ ngày 24 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 13 tháng bốn năm 2004.
  144. ^ Doyle, Kevin (3 tháng 12 năm 2014). “Cambodia under scrutiny over asylum seekers” [Campuchia dưới sự dò dẫm từ những người xin tị nạn]. Al Jazeera (bằng tiếng Anh). Bản gốc tàng trữ ngày 3 tháng 12 năm 2014. Truy vấn ngày 3 tháng 12 năm 2014.
  145. ^ aăâPheap, Aun; Mueller, Chris (1 tháng 12 năm 2014). “Vietnam Asks Cambodia lớn Send Back Montagnards” [Việt Nam yêu cầu Campuchia gửi lại người Thượng]. The Cambodia Daily (bằng tiếng Anh). Bản gốc tàng trữ ngày 15 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày một tháng 12 năm 2014.
  146. ^ “Ý sẽ can thiệp vụ việc Thảm Sát Tây Nguyên”. Đài truyền hình BBC. 11 tháng bốn năm 2004. Bản gốc tàng trữ ngày 9 tháng 11 năm 2004. Truy vấn ngày 11 tháng bốn năm 2004.
  147. ^ Thet Sambath and Daniel Ten Kate (ngày 9 tháng bốn năm 2004). “Gov’t Accuses UNHCR of Being ‘Arrogant” [Chính phủ cáo buộc UNHCR “kiêu ngạo”]. The Cambodia Daily (bằng tiếng Anh). Bản gốc tàng trữ ngày 14 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 14 tháng sáu năm 2020.
  148. ^ David Hollenbach thay đổi (2010). Driven from trang chủ: Protecting the Rights of Forced Migrants. Georgetown University Press. tr. 106. Bản gốc tàng trữ ngày 27 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 14 tháng sáu năm 2020.
  149. ^ Thông tấn xã nước ta (13 tháng bốn năm 2004). “Campuchia tố cáo UNHCR về vụ việc người Tây Nguyên”. Báo Tỉnh Bình Định. Bản gốc tàng trữ ngày một tháng 11 năm 2004. Truy vấn ngày 13 tháng bốn năm 2004.
  150. ^ “ECONOMIC AND SOCIAL COUNCIL ADOPTS TEXTS ON NGO PARTICIPATION, ISRAELI OCCUPATION, PALESTINIAN WOMEN, AS IT SUSPENDS 2004 SESSION”. Cộng đồng Tài chính and Thế giới Liên Hợp Quốc (bằng tiếng Anh). 23 tháng bảy năm 2004. Bản gốc tàng trữ ngày một tháng bảy năm 2020. Truy vấn ngày 23 tháng bảy năm 2004. The draft decision on the suspension of the consultative status of the Transnational Radical Party (document E/2004/32) was rejected by a recorded vote of 20 in favour lớn 22 against, with 11 abstentions,
  151. ^ aă“International Religious Freedom Report 2005” [Báo cáo tự do tôn giáo quốc tế 2005]. ĐH Minnesota (bằng tiếng Anh). Bộ Ngoại giao Đất nước Hoa Kỳ. 2005. Bản gốc tàng trữ ngày 13 tháng chín năm 2018. Truy vấn ngày 10 tháng sáu năm 2020.
  152. ^ “Vietnamese asylum cases test Cambodia” [Các trường hợp tị nạn người Việt thử thách Campuchia]. The New Humanitarian (bằng tiếng Anh). 30 tháng 12 năm 2014. Bản gốc tàng trữ ngày 15 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 30 tháng 12 năm 2014.
  153. ^ Direct, Compass (1 tháng tám năm 2004). “Distress, Harassment Continue for Vietnam’s Montagnards” [Đau khổ, quấy rối tiếp tục đối với người Thượng của Việt Nam]. Christianity Today (bằng tiếng Anh). Bản gốc tàng trữ ngày 8 tháng 10 năm 2006. Truy vấn ngày 6 tháng bốn năm 2022.
  154. ^ aă“Say a prayer for Vietnam’s forgotten Montagnards” [Nói một lời cầu nguyện cho những người Thượng bị lãng quên ở Việt Nam]. Asia Times (bằng tiếng Anh). 13 tháng 10 năm 2018. Bản gốc tàng trữ ngày 15 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 13 tháng 10 năm 2018.
  155. ^ “Protests break out in Vietnam” [Biểu tình nổ ra ở Việt Nam]. Tampa Bay Times (bằng tiếng Anh). 9 tháng chín năm 2005. Bản gốc tàng trữ ngày 19 tháng hai năm 2022. Truy vấn ngày 19 tháng hai năm 2022.
  156. ^ Crane, Brent (8 tháng chín năm 2015). “Cambodia’s Montagnard Problem” [Vấn đề người Thượng của Campuchia]. The Diplomat (bằng tiếng Anh). Bản gốc tàng trữ ngày 10 tháng chín năm 2015. Truy vấn ngày 8 tháng chín năm 2015.
  157. ^ Hoàng, Dung (1 tháng một trong năm 2007). “Sau bức màn đỏ”. Tiếng Quê Hương. tr. 213–215. ISBN 978-1629880020. Bản gốc tàng trữ ngày 13 tháng năm năm 2022. Truy vấn ngày một tháng một trong năm 2007.
  158. ^ “Fleeing Montagnard fly lớn safety of city” [Người Thượng chạy trốn bay đến vùng an toàn của thành phố]. AsiaNews (bằng tiếng Anh). 27 tháng bảy năm 2004. Bản gốc tàng trữ ngày 22 tháng hai năm 2011. Truy vấn ngày 27 tháng bảy năm 2004.
  159. ^ “The Cham: Descendants of Ancient Rulers of South Nước Trung Hoa Sea Watch Maritime Dispute From Sidelines” [Người Chăm: Hậu duệ của những người cai trị cổ xưa ở biển Đông theo dõi tranh chấp hàng hải từ ngoài lề]. Hội Địa lý Đất nước (bằng tiếng Anh). 18 tháng sáu năm 2014. Bản gốc tàng trữ ngày 23 tháng ba năm 2020. Truy vấn ngày 18 tháng sáu năm 2014.
  160. ^ Tuấn Anh (10 tháng bảy năm 2015). “Tây Nguyên: Phát triển kinh tế tài chính 6 tháng đầu xuân năm mới đạt 7,34%”. Đại Đoàn Kết. Bản gốc tàng trữ ngày 10 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 10 tháng bảy năm 2015.
  161. ^ “Cambodia, Viet Nam và UNHCR agree on further Montagnard cooperation” [Campuchia, Việt Nam và UNHCR đồng ý sự hợp tác hơn nữa về người Thượng]. Tổ chức triển khai Theo dõi Nhân quyền (bằng tiếng Anh). 22 tháng tám năm 2006. Bản gốc tàng trữ ngày 25 tháng sáu năm nhâm thìn. Truy vấn ngày 22 tháng tám năm 2006.
  162. ^ “Giải trình của Bộ Ngoại giao Đất nước Hoa Kỳ về tình hình nhân quyền năm 2009”. Đại sứ quán Đất nước Hoa Kỳ tại nước ta. 11 tháng ba năm 2010. Bản gốc tàng trữ ngày 9 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 11 tháng ba năm 2010.
  163. ^ aăQuân Thủy; Tiến Dũng; Trịnh Dũng; Hồng Sáng (24 tháng bốn năm 2020). “Bài 4: Các vất vả, thử thách and lực cản cần gỡ rối”. Quân đội nhân dân. Bản gốc tàng trữ ngày 9 tháng bốn năm 2022. Truy vấn ngày 9 tháng bốn năm 2022. chỉ đạo nhiều bản địa ở Tây Nguyên nhận định rằng, 1 trong những các lý do dẫn đến nợ đất chế tạo, nhất là ở vùng đồng bào DTTS là do tình trạng di cư hòa bình ra mắt khó khăn.[…] tập quán canh tác xưa cũ.[…] điều hành và quản lý đất đai ở một số trong những bản địa, nông-lâm trường trên địa phận còn bị buông lỏng, dẫn đến tình trạng giao thương mua bán đất, sang nhượng đất bất hợp pháp ra mắt khá thịnh hành and khó khăn, nhất là ở vùng đồng bào DTTS, vùng có dân di cư hòa bình.
  164. ^ “Đưa y tế văn minh đến với những trái đất người thiểu số ở Tây Nguyên, nước ta”. Ngân hàng nhà nước Cải tiến và phát triển châu Á. 29 tháng sáu năm 2015. Bản gốc tàng trữ ngày 9 tháng bốn năm 2022. Truy vấn ngày 9 tháng bốn năm 2022.
  165. ^ Dương Đình, Tuấn (10 tháng ba năm 2010). “Phó Quản trị Chính phủ quốc hội Tòng Thị Phóng thăm Cục Bảo mật an ninh Tây Nguyên”. Đài Lời nói nước ta. Bản gốc tàng trữ ngày một tháng bảy năm 2020. Truy vấn ngày 10 tháng ba năm 2010.
  166. ^ “Cục Bảo mật an ninh Tây Nguyên đảm nhiệm thương hiệu Anh hùng”. Báo Chính phủ nước nhà. 17 tháng bảy năm 2014. Bản gốc tàng trữ ngày 25 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 17 tháng bảy năm 2014.
  167. ^ aăLê Văn Hưng (2020). “Cải tiến và phát triển kiên cố vùng Tây Nguyên hiện tại – Yếu tố hoàn cảnh and phương pháp” (PDF). Học viện chuyên nghành Chính trị Đất nước SG. tr. 3, 67. Bản gốc (PDF) tàng trữ ngày 17 tháng bốn năm 2022. Truy vấn ngày 17 tháng bốn năm 2022.
  168. ^ Tạ Văn, Hồ (15 tháng năm thời điểm năm 2012). “Vụ án tham nhũng tại C.ty Công nghiệp rừng Tây Nguyên”. Ban Nội chính TW Đảng Cộng sản nước ta. Bản gốc tàng trữ ngày 28 tháng ba năm 2014. Truy vấn ngày 15 tháng năm thời điểm năm 2012.
  169. ^ “Ban Bí thư kỷ luật khiển trách Ban cán sự Đảng Ủy Ban Nhân Dân tỉnh Đắk Lắk”. Đảng Cộng sản nước ta. 2 tháng năm thời điểm năm 2012. Bản gốc tàng trữ ngày 24 tháng bảy năm 2020. Truy vấn ngày 2 tháng năm thời điểm năm 2012.
  170. ^ Văn Thành (27 tháng một năm 2015). “Ban Chỉ huy Tây Nguyên thực hiện trọng trách công tác làm việc năm 2015”. Bộ Cảnh sát. Bản gốc tàng trữ ngày 8 tháng bốn năm 2022. Truy vấn ngày 8 tháng bốn năm 2022.
  171. ^ Chung, Hoàng (27 tháng sáu năm nhâm thìn). “Chánh án tòa án Đắk Lắk kêu giúp cho rừng Tây Nguyên”. việt nam net. Bản gốc tàng trữ ngày 24 tháng bảy năm 2020. Truy vấn ngày 27 tháng sáu năm nhâm thìn.
  172. ^ Anh Dũng (28 tháng 10 năm nhâm thìn). “Giữ vững tâm lý vùng đồng bào DTTS Tây Nguyên”. Tài Nguyên & Thiên nhiên môi trường. Bản gốc tàng trữ ngày 10 tháng bốn năm 2022. Truy vấn ngày 10 tháng bốn năm 2022. Ban Tuyên giáo TW phối hợp cùng Ban Chỉ huy Tây Nguyên tổ chức triển khai Hội thảo chiến lược “Chiêu trò cải tiến chất lượng công tác làm việc tuyên truyền trong vùng đồng bào dân tộc bản địa thiểu số vùng Tây Nguyên hiện tại.
  173. ^ Trần Quỳnh (17 tháng 10 năm 2020). “Phát huy tầm quan trọng người dân có đáng tin cậy – cầu nối kết nối ý Đảng, lòng dân”. Đảng Cộng sản nước ta. Bản gốc tàng trữ ngày 10 tháng bốn năm 2022. Truy vấn ngày 10 tháng bốn năm 2022.
  174. ^ Nguyễn Thế Tư (4 tháng 10 năm trước đó). “Kiến thiết xây dựng đội quân chủ lực ở Tây Nguyên”. Tạp chí Kiến thiết xây dựng Đảng. Bản gốc tàng trữ ngày 2 tháng ba năm 2022. Truy vấn ngày 2 tháng ba năm 2022.
  175. ^ “La pression policière ne se relâche pas sur les populations montagnardes des provinces des Hauts Plateaux du Centre-Vietnam” [Áp lực cảnh sát không giảm về dân miền núi tại tỉnh Đắk Lắk của miền Trung Việt Nam]. Hội Thừa sai Paris (bằng tiếng Pháp). 18 tháng ba năm 2010. Bản gốc tàng trữ ngày 29 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 18 tháng ba năm 2010.
  176. ^ Ngọc, Như (3 tháng bốn năm 2019). “Công tác làm việc phòng, chống tham nhũng ở những tỉnh Tây Nguyên phải bước vào chiều sâu”. Cảnh sát nhân dân. Bản gốc tàng trữ ngày 24 tháng bảy năm 2020. Truy vấn ngày 3 tháng bốn năm 2019.
  177. ^ Phạm Văn Dương (4 tháng 12 năm 2018). “Bộ đội Biên phòng tỉnh Đắk Lắk – Một số trong những tay nghề trong công tác làm việc chuyển động đồng bào dân tộc bản địa thiểu số vùng biên giới”. Tạp chí Cộng sản. Bản gốc tàng trữ ngày 8 tháng bốn năm 2022. Truy vấn ngày 8 tháng bốn năm 2022. Bộ đội Biên phòng tỉnh đã tổ chức triển khai đc 8 lớp học tiếng dân tộc bản địa, có 199 cán bộ nhập cuộc, […]
  178. ^ Quân Thủy; Tiến Dũng; Trịnh Dũng; Hồng Sáng (21 tháng bốn năm 2020). “Bài 1: Giữ bình an từ cơ sở, xây thế vững lòng dân”. Quân đội nhân dân. Bản gốc tàng trữ ngày 25 tháng bốn năm 2020. Truy vấn ngày 9 tháng bốn năm 2022. Theo cơ quan công dụng, năm 2010, còn một số trong những lượng rất lớn những buôn, làng ở Tây Nguyên chưa xuất hiện đảng viên and tổ chức triển khai Đảng, thì cho đến trong thời gian cuối năm 2019, tất cả vùng có hơn 99,9% số buôn, làng có chi bộ đảng; hơn 99,8% buôn, làng có đảng viên là người DTTS tại chỗ.
  179. ^ Quân Thủy; Tiến Dũng; Trịnh Dũng; Hồng Sáng (22 tháng bốn năm 2020). “Bài 2: Khai quật thực lực, thế mạnh, cải cách và phát triển kinh tế tài chính nhanh, kiên cố”. Quân đội nhân dân. Bản gốc tàng trữ ngày 9 tháng bốn năm 2022. Truy vấn ngày 9 tháng bốn năm 2022. Theo chỉ đạo Bộ NN-PTNT, đến trong thời gian cuối năm 2019, vùng Tây Nguyên có 245/599 xã (chiếm 37,73%) đạt tiêu chuẩn NTM ( trong những số ấy Đắc Nông 16/61 xã; Lâm Đồng 100/116 xã; Gia Lai 58/184 xã; Kon Tum 19/86 xã; Đắk Lắk 52/152 xã); có 2 đơn vị chức năng cấp huyện đạt tiêu chuẩn NTM là huyện Đơn Dương, tỉnh Lâm Đồng and thành phố Pleicu, tỉnh Gia Lai.
  180. ^ Quẩn Thủy; Tiến Dũng; Trịnh Dũng; Hồng Sáng (23 tháng bốn năm 2020). “Bài 3: Đồng hành cùng dân xóa đói giảm nghèo, xây cuộc sống đời thường ấm no”. Quân đội nhân dân. Bản gốc tàng trữ ngày 9 tháng bốn năm 2022. Truy vấn ngày 9 tháng bốn năm 2022.
  181. ^ Hương Giang (30 tháng bốn năm 2022). “Đưa những người dân lầm lỡ “xoay đầu là bờ”. Đài Lời nói nước ta. Bản gốc tàng trữ ngày 9 tháng năm năm 2022. Truy vấn ngày 9 tháng năm năm 2022.
  182. ^ aăâ“Phnom Penh closes a UN refugee camp for Vietnamese Montagnards” [Phnom Penh đóng cửa trại tị nạn Liên Hiệp Quốc cho người Thượng Việt Nam]. AsiaNews (bằng tiếng Anh). 15 tháng hai năm 2011. Bản gốc tàng trữ ngày 15 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 15 tháng hai năm 2011.
  183. ^ “Refugee centre closes” [Trung tâm tị nạn đóng cửa]. The Phnom Penh Post (bằng tiếng Anh). 15 tháng hai năm 2011. Bản gốc tàng trữ ngày 15 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 15 tháng hai năm 2011.
  184. ^ aă“Campuchia tạm dừng hoạt động trại tạm cư tại Phnôm-pênh”. Cảnh sát nhân dân. 18 tháng hai năm 2011. Bản gốc tàng trữ ngày 11 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 18 tháng hai năm 2011.
  185. ^ “nước ta không phản đối tạm dừng hoạt động trại tạm cư tại Phnom Penh”. Tiền Phong. 17 tháng hai năm 2011. Bản gốc tàng trữ ngày 12 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 17 tháng hai năm 2011.
  186. ^ aă“Cambodia closes centre for Vietnam Montagnard refugees” [Campuchia đóng cửa trung tâm cho người Thượng Việt Nam tị nạn]. Đài truyền hình BBC (bằng tiếng Anh). 15 tháng hai năm 2011. Bản gốc tàng trữ ngày 13 tháng tám năm 2020. Truy vấn ngày 15 tháng hai năm 2011.
  187. ^ “Campuchia tạm dừng hoạt động trại tỵ nạn”. Đài truyền hình BBC. 15 tháng hai năm 2011. Bản gốc tàng trữ ngày 12 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 15 tháng hai năm 2011.
  188. ^ “Người Thượng Tây Nguyên lại biểu tình đòi đất and hòa bình tôn giáo”. Đài Á Châu Tự Do. 15 tháng bốn năm 2008. Bản gốc tàng trữ ngày 26 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 15 tháng bốn năm 2008.
  189. ^ Hồng, Phương (10 tháng năm năm 2017). “Cẩn thận với âm mưu phá hoại khối đại đoàn kết dân tộc bản địa qua internet”. Báo Phú Yên. Bản gốc tàng trữ ngày 27 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 10 tháng năm năm 2017.
  190. ^ “Cảnh sát hành hung người Thượng ở Tây Nguyên”. Đài Á Châu Tự Do. 29 tháng tám năm 2011. Bản gốc tàng trữ ngày 26 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 29 tháng tám năm 2011.
  191. ^ “nước ta tuyên án tù 8 người ở Tây Nguyên tội “phản động”. Đài Á Châu Tự Do. 29 tháng năm năm trước đó. Bản gốc tàng trữ ngày 7 tháng bảy năm 2020. Truy vấn ngày 29 tháng năm năm trước đó.
  192. ^ “Cuộc sống hiện tại của những người Thượng việt nam tại Mỹ”. Đài Á Châu Tự Do. 8 tháng 11 năm trước đó. Bản gốc tàng trữ ngày 26 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 8 tháng 11 năm trước đó.
  193. ^ “nước ta” (PDF). Ủy ban Chủ quyền tôn giáo Thế giới Đất nước Hoa Kỳ. 2014. Bản gốc (PDF) tàng trữ ngày một tháng 10 năm 2020. Truy vấn ngày 23 tháng sáu năm 2020.
  194. ^ “Nine More Montagnards From Vietnam Cross Into Cambodia” [Chín người Thượng từ Việt Nam vượt biên vào Campuchia]. Đài Á Châu Tự Do (bằng tiếng Anh). 11 tháng hai năm 2015. Bản gốc tàng trữ ngày 20 tháng chín năm 2015. Truy vấn ngày 11 tháng hai năm 2015.
  195. ^ GLO (12 tháng bốn năm nhâm thìn). “Bóc gỡ 2 nhóm FULRO”. Tỉnh ủy Gia Lai. Bản gốc tàng trữ ngày 13 tháng một năm 2017. Truy vấn ngày 12 tháng bốn năm nhâm thìn.
  196. ^ “Dozens of Montagnards Flee Cambodia For Thái Lan Amid Fears of Repatriation lớn Vietnam” [Hàng tá người Thượng trốn khỏi Campuchia tới Thái Lan do lo ngại hồi hương về Việt nam]. Đài Á Châu Tự Do (bằng tiếng Anh). 3 tháng bốn năm 2017. Bản gốc tàng trữ ngày 2 tháng bảy năm 2017. Truy vấn ngày 3 tháng bốn năm 2017.
  197. ^ “Activists want 160 detained Montagnards freed” [Các nhà hoạt động muốn 160 người Thượng bị giam giữ được phóng thích]. Bangkok Post (bằng tiếng Anh). 31 tháng tám năm 2018. Bản gốc tàng trữ ngày 13 tháng năm năm 2022. Truy vấn ngày 31 tháng tám năm 2018.
  198. ^ “Giới chức ngoại giao Đất nước Hoa Kỳ gặp gỡ người Thượng Tây Nguyên”. VOA. 24 tháng sáu năm 2020. Bản gốc tàng trữ ngày 27 tháng sáu năm 2020. Truy vấn ngày 24 tháng sáu năm 2020.

Bài Viết: Biểu tình Tây Nguyên 2004 là gì? Chi tiết về Biểu tình Tây Nguyên 2004 mới nhất 2022

Nguồn: blogsongkhoe365.vn

Xem:  Video Thiết Kế Logo Trong 5 Phút - Bạn Không Nhìn Lầm Đâu #6 - hướng dẫn tạo logo 3d bằng photoshop

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.